Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğünce Yayımlanır |
|||
|
Å | ÖNCEKİ |
SONRAKİ |
YASAMA BÖLÜMÜ
TBMM Kararı
818 (10/12,28) Esas Numaralı Meclis Araştırması Komisyonunun Görev Süresinin Uzatılmasına İlişkin Karar
YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ
Tebliğler
— Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği (2004/1)
3)— İşkolu Tespit Kararı (No: 2004/49)
— Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ
YASAMA BÖLÜMÜ
(10/12,28) Esas Numaralı Meclis Araştırması Komisyonunun Görev Süresinin Uzatılmasına İlişkin Karar
Karar No. 818 |
Karar Tarihi: 1.10.2004 |
Kamu Vakıfları ile Kamu Bünyesinde Kurulu Dernek ve Yardımlaşma Sandıkları Konusunun Araştırılarak, Bu Oluşumlardan Kaynaklanan Sorunların Çözümü İçin Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan (10/12,28) Esas Numaralı Meclis Araştırması Komisyonunun Görev Süresi 8/7/2004 tarihinden itibaren 1 ay uzatılmıştır.
YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ
Tebliğler
Devlet ve Maliye Bakanlıklarından:
Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği
(2004/1)
21
Eylül 2004 tarih ve 25590 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 31 inci maddesinde:"Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, b
elediyeler, il özel idareleri, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar, özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bu maddede sayılanların bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri ile birlikleri (kamu bankaları, mazbut vakıflar, özel kanunla kurulmuş kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları ile kefalet ve yardımlaşma sandıkları hariç) kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan bütün kaynaklarını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veya muhabiri olan Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası nezdinde kendi adlarına açtıracakları Türk Lirası cinsinden hesaplarda toplarlar.Bu kurumlar tahakkuk etmiş tüm ödemelerini bu hesaplardan yaparlar.
Kamu kay
naklarının bu madde hükmüne aykırı şekilde değerlendirilmesinden elde edilen nemalar genel bütçeye gelir kaydedilir.İlgili kamu kurum ve kuruluşlarının yetkilileri ile saymanlar, yukarıda bahsi geçen hükümlerin yerine getirilmesinden şahsen ve müteselsil
en sorumludurlar.Haznedarlıkla ilgili yukarıdaki fıkraların uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemeye, kaynaklar, kurumlar ve bankalar itibarıyla istisnalar getirmeye, Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan ve Maliye Bakanının müşterek teklifi üzerine Başbakan yetkilidir.
Diğer kanunların bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz."
hükmü yer almaktadır.
5234 sayılı Kanunun anılan hükümlerinin uygulanması ile ilgili olarak Başbakanlık Makamından alınan onay uyarınca uygulamanın aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılması kararlaştırılmıştır.
Buna göre:
1 — Genel ve katma bütçeli daire ve idarelerin saymanlıklarına ait nakitler (afet nedeniyle toplanan nakdi bağış ve yardımların bulunduğu saymanlık hesapları hariç) T.C. Merkez Bankası veya T.C. Ziraat Bankasında açtırılacak Türk Lirası cinsinden vadesiz hesaplarda toplanacaktır.
2 — Genel ve katma bütçeli daire ve idareler dışında yer alan kamu kurum, kurul ve kuruluşları, nakitlerini T.C. Merkez Bankası, T.C. Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası veya Türkiye Vakıflar Bankası'nda açtıracakları hesaplarda toplayacaklardır.
Söz konusu kurum, kurul ve kuruluşlar, ödemelerini aksatmamak kaydıyla atıl bulunan paralarını anılan bankalarda açtıracakları vadeli hesaplarda veya Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senedi alarak değerlendirebilecektir. Aksine bir düzenlenme bulunmadığı sürece ve ihale öncesinde bildirilmesi kaydıyla Hazine Müsteşarlığınca uygun görülen miktarlarda ve ihale sistemine göre ihalede oluşan veya ortalam
a fiyattan ihaleye katılabilecekler, (rekabetçi olmayan teklif verebilecekler), Hazinece uygun görülmesi halinde doğrudan satış yöntemi ile Devlet İç Borçlanma Senedi satın alabileceklerdir. Ancak, söz konusu paraların vadeli hesaplarda tutulmasından veya Devlet İç Borçlanma Senedi satın alınmasından dolayı ödemelerin aksatılması durumunda ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının yetkilileri sorumlu olacaklardır.3 — Yukarıda belirtilen bankalarda açılacak vadeli hesapların vadeleri, faiz oranları ve türleri söz konusu kurum ve kuruluşlar ile bankalar arasında, mevcut bankacılık sistemi çerçevesinde belirlenecektir.
4 — Döviz ödemesi ve yükümlülüğü bulunmayan kuruluşlar hiçbir şekilde döviz tevdiat hesabı açtırmayacaktır. Ancak, döviz ödemesi veya yükümlülüğü bulunan kuruluşlar bu işlemlerle sınırlı olmak kaydıyla döviz tevdiat hesabı açtırabilecektir.
5 — Kamu kurum ve kuruluşları, özel kanunların verdiği izne dayanılarak veya uygulamadan doğan zorunluluklar nedeniyle diğer bankalardan bankacılık hizmeti alabilecek, ancak bu kurum, kurul ve kuruluş adına yapılan tahsilat en geç 7 gün içinde belirtilen kamu bankalarına aktarılacaktır.
6 — Madde kapsamındaki tüm kurum ve kuruluşlara ilişkin hesap bilgileri T.C. Merkez Bankası kanalıyla haftalık olarak Maliye Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığına iletilecektir.
7 — Madde kapsamında yer alan tüm kurum, kurul ve kuruluşlar yukarıda açıklanan esaslara uymak zorundadırlar. Bu Tebliğ esaslarının yerine getirilmesinden şahsen ve müteselsilen sorumlu olduklarından, ilgili kamu kurum, kurul ve kuruluş yetkilileri ile saymanların uygulamayı yakından takip etmeleri gerekmektedir.
8 — Bu Tebliğ, 21/9/2004 tarihinden geçerli olmak üzere yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. Bu tarihten önce yayımlanmış bulunan konuyla ilgili genel tebliğ ve genel yazılar ile alınmış olan onaylar yürürlükten kaldırılmıştır.
Tebliğ olunur.
—— • ——
Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği
(Yeni Türk Lirası kullanımında özel kesim muhasebe sistemine ilişkin olarak işletmeler tarafından uyulacak esaslar hakkında)
Sıra No:13
I. YENİ TÜRK LİRASI İLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER VE ESASLAR
1-Yasal Düzenleme
Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
(1) 175 ve mükerrer 257 nci maddelerinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak yayımlanan 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile bu Tebliğ ekinde yer alan Muhasebe Usul ve Esasları, 01/01/1994 tarihinden itibaren zorunlu olarak uygulanmak üzere, 26/12/1992 tarihli ve 21447 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.Diğer taraftan, 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanunun
(2)-1 inci maddesinde T
ürkiye Cumhuriyeti Devletinin para biriminin Yeni Türk Lirası (YTL), alt biriminin Yeni Kuruş (YKr) olacağı ve bir Yeni Türk Lirasının yüz Yeni Kuruşa eşit olduğu,-5083 sayılı Kanunun 5228 sayılı Kanunun
(3) 59 uncu maddesinin 13 üncü fıkrası ile değiştirilen 2 nci maddesinde Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüştürülürken bir milyon Türk Lirası (1.000.000 TL) eşittir bir Yeni Türk Lirası değişim oranının esas alınacağı, Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinin ve Yeni Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerlerin bir Yeni Kuruşa tamamlanacağı ve yarım Yeni Kuruşun altındaki değerlerin dikkate alınmayacağı,-3 üncü maddesinde kanunlarda ve diğer mevzuatta, işlemlerde, yargı kararlarında, hukuki muamelelerde, kıymetli evrak ve hukuki sonuç doğuran diğer belgeler ile ödeme ve değişim araçlarında Türk Lirasına veya liraya yapılan atıfların 2 nci maddede belirtilen değişim oranında Yeni Türk Lirasına yapılmış sayılacağı,
- Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında halen tedavülde bulunan Türk Lirası banknotlar ile madeni paraların 01/01/2005-31/12/2005 tarihleri arasında Yeni Türk Lirası banknotlarla ve yeni çıkarılacak madeni paralarla birlikte tedavül edeceği, üçüncü fıkrasında ise bu Kanunun uygulanmasında karşılaşılan tereddütleri gidermeye ve gerekli düzenlemeleri yapmaya Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan; görev alanına giren konularda düzenleme yapmaya Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakan
lığı, Hazine Müsteşarlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Sermaye Piyasası Kurulu ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun yetkili olduğu,- Geçici 3 üncü maddesinde 01/01/ 2005-31/12/2005 tarihleri arasında da bütün mal ve hizmet bedellerinin 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun
(4) 12 nci maddesi çerçevesinde düzenlenecek etiket ve tarife listelerinde Türk Lirası ve Yeni Türk Lirası üzerinden ayrı ayrı gösterilmesinin zorunlu olduğu,- 6 ncı maddesinde Kanunun 4 üncü maddesi ile geçici 1 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarının yayımı, diğer hükümlerinin ise 01/01/2005 tarihinde yürürlüğe gireceği,
hükümleri bulunmaktadır.
Buna göre, 5083 sayılı Kanunla yapılan düzenlemeler çerçevesinde Yeni Türk Lirası kullanımında özel kesim muhasebe sistemine ilişkin olarak işletmeler tarafından uyulacak esaslar konusunda aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.
2-Yeni Türk Lirası Kullanımında Özel Kesim Muhasebe Sisteminde Uyulacak Esaslar
2.1- Kanunun 1 inci maddesinin yür
ürlük tarihinin 01/01/2005 olması nedeniyle, 31/12/2004 tarihi sonuna kadar düzenlenecek tüm belgeler (fatura, sevk irsaliyesi, vb) Türk Lirası üzerinden düzenlenecek ve dönem sonu işlemleri dahil tüm muhasebe kayıtları Türk Lirası üzerinden yapılacaktır. Mali tablolar Türk Lirası üzerinden düzenlenecektir. Bu belgeler ve muhasebe kayıtları 01/01/2005 tarihinden sonra da aynen oldukları gibi muhafaza edilecektir.2.2-
31/12/2004 tarihli bilanço tutarları Kanunda belirtilen değişim oranı esas alınarak 01/01/2005 tarihi itibariyle Yeni Türk Lirasına dönüştürülecek ve dönüştürülen bu tutarlar açılış kayıtları olarak muhasebeleştirilecektir. Dönüşüm işlemlerinde kullanılmak üzere hazırlanan örnek Excell programı ve dönüşüm tablosu bu Tebliğin ekinde (Ek:1 ve Ek:2) yer almaktadır.2.3-
01/01/2005 tarihinden itibaren düzenlenecek tüm belgeler ve yapılacak muhasebe kayıtları sadece Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruş üzerinden olacaktır. En küçük para birimi 1 YKr olduğu ve YTL cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım YKr ve üzerindeki değerler 1 YKr’a tamamlanacağı için en küçük muhasebe ve fatura değeri 1 YKr olacaktır. 2005 yılı boyunca Türk Lirası ve Yeni Türk Lirasının birlikte kabul edilmesi ve 2005 takvim yılında bütün mal ve hizmet bedellerinin etiket ve tarife listelerinin Türk Lirası ve Yeni Türk Lirası para birimleri üzerinden ayrı ayrı gösterilmesi belge düzenleme ve muhasebe kayıtlarında YTL’nın esas alınmasını etkilemeyecektir. Önceki dönemlere ilişkin olmakla birlikte 01/01/2005 tarihinden sonra düzenlenecek faturalar, verilecek beyannameler ve bildirimlerin de Yeni Türk Lirasına dönüştürülmesi ve Yeni Türk Lirası üzerinden düzenlenmesi ve hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, ücretlilere yapılacak vergi indiriminde kullanılan Vergi İndirimine Ait Bildirimler hakkında II. Bölümün 2.2. fıkrasında belirtildiği şekilde işlem yapılacaktır.2.4-
Maliye Bakanlığınca özel hesap dönemi tayin edilen mükellefler de 01/01/2005 tarihinde normal vergilendirme dönemine sahip diğer mükellefler gibi işlem yapacaklardır. Ancak, bu mükellefler 31/12/2004 tarihi itibariyle geçici mizan çıkartacaklar, mizanda yer alan hesapları diğer mükelleflerin tabi oldukları esas ve usuller çerçevesinde YTL para birimine dönüştürecekler ve bu tutarları 01/01/2005 tarihli açılış maddesi olarak muhasebeleştireceklerdir. Diğer mükellefler için tespit edilmiş muhasebe kayıt, saklama, belge ve bildirim düzeni bu mükellefler için de geçerlidir.2.5-
Bilanço esası dışında işletme hesabı esasına göre defter tutan diğer mükellefler de 01/01/2005 tarihinden itibaren YTL para birimine göre defter tutacaklardır. Bu mükellefler 2005 yılına devreden dönem sonu mal tutarları toplamı ve amortismana tabi iktisadi kıymetler gibi kayıtlarını YTL’na dönüştürerek kaydedecekler ve durumlarını ilgilendiren hususlarda bu Tebliğde belirtilen düzenlemelere uyacaklardır.II. 31/12/2004 TARİHİ SONU İTİBARİYLE YAPILACAK İŞLEMLER
1-Muhasebe Kayıt Düzeni İle İlgili Yapılacak İşlemler
1.1-
İşletmeler 31/12/2004 tarihli bilanço hesaplarında yer alan TL değerleri 01/01/2005 tarihinde ilk işlem olarak YTL para birimine dönüştüreceklerdir. Hesaplardaki toplam TL tutarların YTL’na dönüşümünde bulunacak tutar ile alt hesapların daha sonra ayrı ayrı dönüşümü halinde bulunacak tutarlar toplamı tamamlamalar (yuvarlamalar) nedeniyle eşit olmayabilecektir. Bu nedenle, işletmeler tek düzen hesap planına uygun bir şekilde defter-i kebir hesaplarında yer alan TL tutarların YTL’na dönüşümü işlemlerine yardımcı hesapların varsa alt hesaplarının, diğer bir ifadeyle hesap planlarının en son kırılımdaki hesaplarının tek tek Yeni Türk Lirasına çevrilmesi suretiyle bulunan ana hesap toplam tutarının muhasebe kaydını yapacaklardır. 31/12/2004 tarihli bilanço tutarlarının bu şekilde YTL’na dönüştürülmüş tutarları 01/01/2005 tarihli bilançonun açılış kayıtları olacaktır. Dönüşüm işleminin alt hesaplardan başlanarak ana hesaba ulaşılması suretiyle yapılması nedeniyle ortaya çıkabilecek farklar II. Bölümün 1.2. fıkrasında açıklandığı şekilde kaydedilecektir.Örnek:
(X) İşletmesinin 31/12/2004 tarihli 120 Alıcılar Hesabının kapanış ve 01/01/2005 tarihli açılış maddesi aşağıda belirtildiği şekilde olacaktır:
31/12/2004 tarihi itibariyle 120 Alıcılar hesabı
|
|
Borç
(TL) |
120 |
Alıcılar |
5,738,275,200.00 |
120 01 |
Adana Müşterileri |
5,367,510,400.00 |
120 01 01 |
A A.Ş. |
5,142,503,200.00 |
120 01 02 |
B A.Ş. |
225,007,200.00 |
120 06 |
Ankara Müşterileri |
370,764,800.00 |
120 06 01 |
E A.Ş. |
120,452,400.00 |
120 06 02 |
F A.Ş. |
250,312,400.00 |
|
|
Borç
(YTL) |
120 |
Alıcılar |
5.738,27 |
120 01 |
Adana Müşterileri |
5.367,51 |
120 01 01 |
A A.Ş. |
5.142,50 |
120 01 02 |
B A.Ş. |
225,01 |
120 06 |
Ankara Müşterileri |
370,76 |
120 06 01 |
E A.Ş. |
120,45 |
120 06 02 |
F A.Ş. |
250,31 |
1.2-
01/01/2005 tarihi itibariyle yapılan YTL dönüşümü sonucu bilançoda ortaya çıkabilecek olumlu farklar tek düzen hesap planında yer alan 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabına, olumsuz farklar ise 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabında izlenerek hesaplarda denklik sağlanacaktır.1.3-
Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin (ATİK) TL birimindeki değerleri YTL’na dönüştürülürken her bir iktisadi kıymet için ayrı ayrı dönüşüm işlemi yapılacaktır. Aynı şekilde bu iktisadi kıymetlerin birikmiş amortismanları da ayrı ayrı YTL’na dönüştürülecektir.Örnek:
(Y) İşletmesinin 31/12/2004 tarihi itibariyle 255 Demirbaşlar ve 257 Birikmiş Amortismanlar hesabı aşağıdaki gibidir.
|
|
Borç (TL) |
255 |
Demirbaşlar |
3,522,476,100.00 |
255 01 |
Mobilya Takımı |
2,267,712,300.00 |
255 02 |
Bilgisayar |
1,254,763 800.00 |
|
|
Alacak (TL) |
257 |
Birikmiş Amortismanlar |
1,611,580,140.00 |
257 01 |
Mobilya Takımı |
1,360,627,380.00 |
257 02 |
Bilgisayar |
250,952,760.00 |
(Y) İşletmesinin 01/01/2005 tarihi itibariyle 255 Demirbaşlar ve 257 Birikmiş Amortismanlar hesabı aşağıdaki gibi olacaktır.
|
|
Borç (YTL) |
255 |
Demirbaşlar |
3.522,47 |
255 01 |
Mobilya Takımı |
2.267,71 |
255 02 |
Bilgisayar |
1.254,76 |
|
|
Alacak (YTL) |
257 |
Birikmiş Amortismanlar |
1.611,58 |
257 01 |
Mobilya Takımı |
1.360,63 |
257 02 |
Bilgisayar |
250,95 |
1.4-
Çek ve senet portföylerinde bulunan değerlerin YTL’na dönüştürülmesi işlemlerinde de yukarıdaki 3 üncü maddede belirtildiği şekilde işlem yapılacaktır. Her bir çek veya senet tutarının ayrı ayrı YTL para birimine dönüştürülerek ana hesap tutarına ulaşılması ile muavin hesaplara inilmeden sadece ana hesap tutarı toplamının YTL’na çevrilmesi durumunda fark ortaya çıkabilecektir. Ayrıca, daha sonraki tarihlerde işlem yapılması sırasında her bir çek veya senet tutarının YTL’na dönüştürülmesi gerektiğinden her bir çek veya senet tutarı YTL’na dönüştürülerek çek ve senet portföyü toplam tutarları bulunacaktır.Örnek:
(Y) İşletmesinin 31/12/2004 tarihi itibariyle 101 Alınan Çekler ve 121 Alacak Senetleri hesapları aşağıdaki şekildedir:
|
|
Borç (TL) |
101 |
Alınan Çekler |
827,728,200.00 |
101 01 |
Portföydeki Çekler |
500,443,200.00 |
101 02 |
Tahsildeki Çekler |
327,285,000.00 |
|
|
Borç (TL) |
121 |
Alacak Senetleri |
14,905,842,500.00 |
121 01 |
Portföydeki Senetler |
13,390,417,500.00 |
121 02 |
Tahsildeki Senetler |
1,515,425,000.00 |
(Y) İşletmesinin 01/01/2005 tarihi itibariyle 101 Alınan Çekler ve 121 Alacak Senetleri hesapları aşağıdaki gibi olacaktır:
|
|
Borç (YTL) |
101 |
Alınan Çekler |
827,73 |
101 01 |
Portföydeki Çekler |
500,44 |
101 02 |
Tahsildeki Çekler |
327,29 |
|
|
Borç (YTL) |
121 |
Alacak Senetleri |
14.905,85 |
121 01 |
Portföydeki Senetler |
13.390,42 |
121 02 |
Tahsildeki Senetler |
1.515,43 |
2- Beyanname, Belge ve Bildirim Düzeni İle İlgili Yapılacak İşlemler:
2.1-
2004 yılı vergilendirme dönemine ilişkin olmakla birlikte, 01/01/2005 tarihinden sonra verilecek KDV, Muhtasar, Geçici Vergi ve Kurumlar Vergisi gibi beyannameler ile belgelerin düzenlenmesinde YTL para birimi esas alınacak ve söz konusu beyannameler ve belgeler YTL üzerinden düzenlenecektir.2.2-
2004 yılı harcamalarından kaynaklanan ücretlilerde vergi indirimi uygulamasında, vergi indirimine esas alınacak belgeler 2004 yılında yapılan harcamalara ait olacağından belgelerdeki para birimi TL olacaktır. 2004 yılında yapılan harcamalar karşılığında alınan belgelerdeki tutarlar ile azami indirim tutarının belirleneceği 2004 yılı vergi matrahı TL üzerinden belirtildiğinden, 20/01/2005 tarihine kadar verilecek Vergi İndirimine Ait Bildirimler TL üzerinden doldurulacaktır. Ancak, 01/01/2005 tarihinden itibaren ücretlerin YTL olarak ifade edilmesi ve mahsubunun aynı para birimiyle ifade edilen değerler oranında yapılabilecek olması nedeniyle, TL olarak hesaplanan vergi indirimi tutarı bildirimi alan işveren tarafından YTL’na çevrilerek Muhtasar Beyannamede mahsup konusu yapılacaktır. 2004 yılında işten ayrılan, emekli olan ve ölenlere ait bildirimler hakkında da aynı şekilde işlem yapılacaktır.2.3-
Ödeme kaydedici cihazların (yazar kasalar) YTL’na göre işlem yapmaları hakkında 60 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanunla İlgili Genel Tebliğde(5) ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır. Sözkonusu Tebliğe göre ödeme kaydedici cihaz üretici veya ithalatçıları, Maliye Bakanlığına müracaat ederek gerekli izni aldıktan sonra, daha önce onaylananlar da dahil olmak üzere tüm ödeme kaydedici cihazlarını YTL ve YKr’u esas alacak tarzda düzenleyeceklerdir. Bu konudaki düzenleme işlemleri, en geç 31/03/2005 tarihine kadar tamamlanmış olacaktır. 01/01/2005 tarihinden (bu tarih dahil) sonra satılacak bütün ödeme kaydedici cihazlar, YTL ve YKr esasına göre işlem yapacak özellikte olacak ve bu özelliği taşımayan cihazların satışı yapılamayacaktır. Ödeme kaydedici cihazlarla ilgili işlemler söz konusu Tebliğde belirtilen şekilde yapılacaktır. Ayrıca, 5228 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle, 3100 sayılı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklikle; mükelleflerin 31/07/2004 tarihinden itibaren kullanmak üzere satın aldıkları ödeme kaydedici cihazlar için % 100’e kadar amortisman oranını seçebilme imkanı getirilmiştir.III- 01/01/2005 TARİHİNDEN SONRA YAPILACAK İŞLEMLER
1-Muhasebe Kayıt Düzeni İle İlgili Yapılacak İşlemler:
1.1-
Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerinde yapılan açıklamalar doğrultusunda, 01/01/2005 tarihinden sonra hesaplar ve düzenlenecek mali tablolarda daha önce Türk Lirası (TL) olarak gösterilen tutarlar Yeni Türk Lirası (YTL) olarak gösterilecektir. Kanunun 1 inci maddesine göre Bakanlar Kurulu, Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruşta yer alan yeni ibarelerini kaldırmaya ve uygulamaya ilişkin esasları belirlemeye yetkilidir. Bakanlar Kurulunun yeni ibaresini kaldırması halinde yeni ibaresi kullanılmadan hesaplarda gösterilen tutarlar Türk Lirası (TL) olarak gösterilecektir.1.2-
5083 sayılı Kanunun Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında, tedavülde bulunan Türk Lirası banknotlar ile madeni paraların 01/01/2005-31/12/2005 tarihleri arasında yeni çıkarılacak Yeni Türk Lirası banknotlar ve madeni paralarla birlikte tedavül edeceği belirtilmiştir. Buna göre, isteyen mükellefler her iki para birimini Kasa hesabında açılacak YTL ve TL alt hesaplarında izleyebileceklerdir.1.3-
01/01/2005 tarihinden önce satılan ve faturası TL üzerinden düzenlenmiş malların bu tarihten sonra iade edilmesi halinde, faturadaki tutarlar YTL’na dönüştürülerek hesaplara alınacak ve düzenlenecek iade faturaları YTL para birimi üzerinden düzenlenerek muhasebe kaydı yapılacaktır.1.4-
01/01/2005 tarihinden itibaren ödeme aşaması ve işlem sonuçlarında kullanılacak en küçük para birimi 1 Yeni Kuruş olacağı için hesaplanan vergiler de en az 1 YKr olacaktır. Hesaplanan verginin yarım YKr altında olması halinde bu vergi dikkate ve hesaplara alınmayacaktır. Ancak, hesaplanan vergi yarım YKr ve üzerinde ise 1 YKr’a tamamlanacaktır. Örneğin, 01/01/2005 tarihinden sonra bir banka şubesi tarafından 2 ABD doları satıldığını ve 1 ABD Doları satış kurunun da 1 ABD Doları=1,5000 YTL (BirYTLelliYKr) olduğunu varsayalım. Kambiyo muamelelerinde satış tutarı üzerinden hesaplanacak Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) 0.3 YKr (3 YTL X 0.001 = 0.003 YTL) olacaktır. Bu durumda, hesaplanan vergi yarım YKr’un altında olduğu için dikkate alınmayacaktır. Satış tutarının 5 YTL olması halinde ise hesaplanan vergi yarım YKr olacağı (5 YTL X 0.001= 0.005 YTL) ve yarım YKr’lar 1 YKr’a tamamlanacağı için hesaplanan vergi 1 YKr olacaktır.1.5-
Hesaplarda iz bedeli ile takip edilen kayıtlarda en küçük para birimi olan 1 YKr kullanılacaktır. 01/01/2005 tarihinden önceki kayıtlarda ekonomik ömrü dolan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin 1 TL olan iz bedelleri de 1 YKr’a dönüştürülecek ve hesaplara 0.01 YTL olarak kaydedilecektir.1.6-
Mali tablolarının karşılaştırmalı olarak (önceki dönem-cari dönem) düzenlenmesindeki amaç söz konusu tabloların kıyaslanarak analizinin yapılması olduğundan önceki döneme ait olan tablolarda kullanılan para birimi ile cari döneme ait para biriminin aynı olması gerekmektedir. Bu nedenle, 2004 mali yılı işlemlerine ilişkin olarak düzenlenen ancak, 01/01/2005 tarihinden sonra verilmesi gereken Gelir ve Kurumlar Vergisi Beyannameleri ekinde yer alan mali tablolarında kullanılacak para birimi YTL olacaktır.1.7-
İşletmeler, YTL’na dönüşümü sonrası itibari kıymeti toplamı 1 YKr altında olan hisse senetlerini ve menkul kıymetlerini 1 YKr olarak izleyebileceklerdir. Bu durumun varlığı halinde bilanço dipnotlarında gerekli açıklamanın yapılacağı tabiidir. Bu işletmelerin, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca anonim şirket hisse senetlerinin itibari değerinin YTL’na dönüştürülmesinde ve ortaklık haklarının kullanımında ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi ve bu değerlerin yeni para birimine uygun hale getirilmesi amacıyla hazırlanan kanun tasarısını ve düzenlemeleri izlemesi gerekmektedir.2-Beyanname, Belge ve Bildirim Düzeni İle İlgili Yapılacak İşlemler:
2.1-
Kanunun Geçici 1 inci maddesi birinci fıkrası hükmü gereği halen tedavülde bulunan Türk Lirası banknotlar ile madeni paralar 01/01/2005-31/12/2005 tarihleri arasında yeni çıkarılacak Yeni Türk Lirası banknotlarla ve madeni paralarla birlikte tedavül edecektir. Belirtilen dönemde TL ile YTL para birimlerinin birlikte tedavülü fatura ve diğer belgelerde yer alacak miktarların YTL olarak düzenlenmesini etkilemeyecektir. Bu nedenle tüm mal ve hizmetler için düzenlenen fatura ve diğer belgeler YTL üzerinden düzenlenecek ve aynı şekilde muhasebe kayıtları da YTL para birimi üzerinden yapılacaktır. Ancak, en geç 31/03/2005 tarihine kadar ödeme kaydedici cihazlarını YTL ve YKr’u esas alacak tarzda düzenleyememiş olan işletmelerin verecekleri yazar kasa fişleri TL üzerinden düzenlenecektir. Bu fişlerdeki TL tutarlar YTL’na dönüştürülerek kayıtlara alınacaktır. İşletmelerin 2004 ve öncesi yıllara ilişkin olarak müşterilerine verdikleri dekont, hesap özeti gibi belgeler TL üzerinden düzenlenebilir.2.2-
Mal ve hizmet teslimlerine ilişkin olarak düzenlenecek fatura veya fatura yerine geçen belgelerde aynı orana tabi birden fazla mal veya hizmet bedeli gösterildiğinde Katma Değer Vergisi (KDV) aynı orana tabi mal ve hizmetlerin matrah toplamları dikkate alınarak hesaplanacaktır. Farklı orana tabi mal ve hizmetlerin aynı faturada gösterilmesi halinde KDV her bir oranın matrah toplamı dikkate alınarak hesaplanacaktır.Örnek :
Mal Cinsi |
|
Tutar (YTL) |
KDV % |
KDV Tutarı |
A Malı |
|
123,45 |
8% |
9,88 |
B Malı |
|
100,45 |
8% |
8,04 |
C Malı |
|
231,14 |
18% |
41,61 |
D Malı |
|
117,10 |
18% |
21,08 |
Toplam Mal Bedeli |
|
572,14 |
|
|
|
Matrahı |
KDV Tutarı |
|
|
% 8 KDV (A+B Malı) |
223,90 |
17,91 |
|
|
% 18 KDV (C+D Malı) |
348,24 |
62,68 |
|
|
Toplam KDV |
|
80,59 |
|
|
Örnekte görüleceği üzere, %8 ve %18 KDV oranına tabi malların matrah toplamları dikkate alınarak hesaplanacak KDV 80,59 YTL olacaktır.
2.3-
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) kapsamına giren mallar için düzenlenen fatura veya fatura yerine geçen belgelerde KDV uygulamasından farklı olarak her bir mal için ayrı ayrı ÖTV hesaplanması gerekmektedir.IV- YENİ TÜRK LİRASINA GEÇİŞ İŞLEMLERİNDE VERGİSEL UYGULAMALAR
1.1-
Bu Tebliğin II. Bölümünün 1.2. fıkrasında belirtildiği şekilde, 01/01/2005 tarihi itibariyle YTL para birimine dönüştürülen bilançoda ortaya çıkan ve tek düzen hesap planında yer alan 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabında izlenecek olan olumlu farklar vergi matrahının hesabında gelir olarak dikkate alınacaktır. Bilançoda ortaya çıkan ve tek düzen hesap planında yer alan 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabında izlenecek olan olumsuz farklar ise vergi matrahının hesabında kanunen kabul edilen gider olarak dikkate alınacaktır.1.2- Banka ve sigorta şirketleri 01/01/2005 tarihi itibariyle yapılan YTL para birimine dönüşüm nedeniyle ortaya çıkan olumlu farklar için ayrıca BSMV hesaplamayacaklardır.
1.3- 21 Seri no.lu Değerli Kağıtlar Kanunu Genel Tebliği(6) ile 210 Sayılı Kanuna ekli ve 3239 sayılı Kanun ile değişik değerli kağıtlar tablosunda yer alan değerli kağıtların bedelleri 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden belirlenerek, her bir çek yaprağının değerli kağıt bedeli 1.500.000.-TL olarak açıklanmıştır. Çek karnelerinin değişimi yasal açıdan zorunlu olmamakla birlikte, YTL’na geçişin teşvik edilmesi ve kullanım sırasında olabilecek muhtemel karışıklıkların önlemesi amacıyla banka müşterilerinin ellerindeki mevcut TL ibareli çek karnelerini, mevcut çek karnelerinin tam olarak iade edilmesi şartıyla, 01/01/2005 tarihinden itibaren aynı sayıda YTL ibareli çek karneleri ile değiştirmek istemeleri halinde değişim işlemi değerli kağıt bedeli tahsil edilmeden yapılacaktır.
1.4- Bilindiği üzere, 2 Seri no.lu Vergi Kimlik Numarası Genel Tebliğinde(7) bankacılık ve mali hizmetlerle ilgili işlemlerde vergi kimlik numarasının tespiti ve kullanımı ile ilgili usul ve esaslar açıklanmıştır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, bankalar ve özel finans kurumlarının TL banknot ve madeni paraları yeni çıkarılacak YTL banknot ve madeni paralarla değiştirme işlemini yaparken bu işlemlere muhatap veya taraf olan gerçek ve/veya tüzel kişilerin vergi kimlik numarasını tespit etmeleri ve bu işlemlere ilişkin belge, hesap ve kayıtlarında vergi kimlik numaralarına yer vermeleri zorunlu değildir.
Tebliğ olunur.
EK:1
EK:1 EXCEL DÖNÜŞÜM TABLOSU
TÜRK LİRASI |
YENİ TÜRK LİRASI |
1.000 |
0,00 |
2.500 |
0,00 |
4.500 |
0,00 |
4.999 |
0,00 |
5.000 |
0,01 |
5.001 |
0,01 |
7.500 |
0,01 |
9.900 |
0,01 |
10.000 |
0,01 |
10.001 |
0,01 |
15.000 |
0,02 |
15.001 |
0,02 |
19.500 |
0,02 |
20.000 |
0,02 |
20.001 |
0,02 |
57.500 |
0,06 |
12.124.588 |
12,12 |
12.126.000 |
12,13 |
48.975.466 |
48,98 |
87.954.200 |
87,95 |
456.548.313 |
456,55 |
8.755.646.485.460 |
8.755.646,49 |
5.884.966.325.449 |
5.884.966,33 |
Türk Lirasından Yeni Türk Lirasına dönüşüm hesaplarında kullanılacak excel formülü aşağıda görüldüğü şekilde olacaktır. (A1 hücresine yazılan rakamı YTL’na dönüştürür.)
EK:2
TL DEĞERLERİ |
Yeni Kuruş |
Yeni Lira |
|
1 |
4.999 |
0 |
0,00 |
5.000 |
14.999 |
1 |
0,01 |
15.000 |
24.999 |
2 |
0,02 |
25.000 |
34.999 |
3 |
0,03 |
35.000 |
44.999 |
4 |
0,04 |
45.000 |
54.999 |
5 |
0,05 |
55.000 |
64.999 |
6 |
0,06 |
65.000 |
74.999 |
7 |
0,07 |
75.000 |
84.999 |
8 |
0,08 |
85.000 |
94.999 |
9 |
0,09 |
95.000 |
104.999 |
10 |
0,10 |
105.000 |
114.999 |
11 |
0,11 |
145.000 |
154.999 |
15 |
0,15 |
345.000 |
354.999 |
35 |
0,35 |
545.000 |
554.999 |
55 |
0,55 |
945.000 |
954.999 |
95 |
0,95 |
985.000 |
994.999 |
99 |
0,99 |
995.000 |
1.004.999 |
100=1 YTL |
1.00 = 1 YTL |
1.455.000 |
1.464.999 |
146 |
1,46 |
1.895.000 |
1.904.999 |
190 |
1,90 |
3.545.000 |
3.554.999 |
355 |
3,55 |
4.275.000 |
4.284.999 |
428 |
4,28 |
5.615.000 |
5.624.999 |
562 |
5,62 |
7.355.000 |
7.364.999 |
736 |
7,36 |
--------------------------------
—— • ——
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:
İŞKOLU TESPİT KARARI
Karar Tarihi : 30/09/2004
Karar No : 2004/49
İşyeri : Viking Kağıt ve Selüloz A.Ş.Hürriyet Cd. No: 474 Aliağa/İZMİR
Tespiti İstey
en : Selüloz-İş Sendikasıİnceleme : Viking Kağıt ve Selüloz A.Ş. ve bağlı işyerlerinde Bakanlığımızca yapılan incelemede; Şirketin esas mukavelenamesinin 3.maddesinde, şirket amaç ve faaliyet konusunun, "iyi kalite yazı-baskı ve yankee tipi düz veya krep cinsi kağıt imali, bunların konversiyonu, mekanik ve beyazlatılmış selüloz hamuru imali, bu mamullerin alımı, satımı,
ihracı, her çeşit selüloz hamuru, konversiyon için gerekli maddeler, makine ve yedek parçalar, her türlü yardımcı madde ve işletme malzemesinin ithali..." olarak belirtildiği, şirketin Hürriyet Cd. No: 474 Aliağa/İZMİR adresinde faaliyet gösteren fabrika işyerinde temizlik kağıtları ve endüstriyel kağıt üretiminin yapıldığı, şirkete ait İzmir, Adana, Ankara, Bursa, Antalya ve İstanbul Büro işyerlerinde ürün siparişinin alındığı ve merkeze bildirildiği, merkezden gönderilen ürünlerin pazarlama (satış) işlerinin yürütüldüğü, büro işyerlerinde yapılan işlerin asıl işe yardımcı işlerden olduğu, bu nedenle merkez (fabrika) ve büro işyerlerinde yapılan işlerin niteliği itibariyle İşkolları Tüzüğü'nün 09 sıra numaralı "Kağıt" işkolunda yer alması gerektiği tespit edilmiştir.Karar :
Viking Kağıt ve Selüloz A.Ş. merkez (fabrika) ve büro işyerlerinde yapılan işlerin niteliği itibariyle İşkolları Tüzüğü'nün 09 sıra numaralı "Kağıt" işkoluna girdiğine ve yapılan bu tespitin Resmî Gazete'de yayımlanmasına 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 4. maddesi gereğince karar verilmiştir.—— • ——
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ
MADDE 1 —
22/03/2003 tarihli ve 25056 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğin geçici 3 üncü maddesindeki "30 Eylül 2004" tarihi, "1 Ocak 2005" olarak değiştirilmiştir.MADDE 2 —
Bu Tebliğ 30 Eylül 2004 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.