Tebliğ Maliye Bakanlığından: Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 86) Gelir ve Kurumlar
Vergisi Kanunlarında, 5228 sayılı Kanunun([1]) 28 ve 31 inci maddeleri ile yapılan değişikliklerle, mükelleflerin işletmeleri
bünyesinde gerçekleştirdikleri münhasıran yeni teknoloji ve bilgi arayışına
yönelik araştırma ve geliştirme harcamaları üzerinden hesaplanacak Ar-Ge
indiriminin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğin konusunu
oluşturmaktadır. I. Yasal Düzenlemeler Gelir Vergisi
Kanununun, 5228 sayılı Kanunla değiştirilen 89 uncu maddesinin (9) numaralı
bendi aşağıdaki gibidir: "9. Mükelleflerin,
işletmeleri bünyesinde gerçekleştirdikleri münhasıran yeni teknoloji ve bilgi
arayışına yönelik araştırma ve geliştirme harcamaları tutarının % 40’ı
oranında hesaplanacak "Ar-Ge indirimi". Araştırma ve geliştirme
faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olmayan giderlerden ve tamamen araştırma
ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılmayan amortismana tabi iktisadi
kıymetler için hesaplanan amortisman tutarlarından verilen paylar üzerinden
Ar-Ge indirimi hesaplanmaz. Ar-Ge
indiriminden yararlanılacak harcamaların kapsamı ile uygulamadan
yararlanılabilmesi için gerekli belgeleri ve usulleri belirlemeye Maliye
Bakanlığı yetkilidir." Kurumlar Vergisi
Kanununun, anılan Kanunun 31 inci maddesiyle değiştirilen 14 üncü maddesinin
(6) numaralı bendi aşağıdaki gibidir: "6. Mükelleflerin,
işletmeleri bünyesinde gerçekleştirdikleri münhasıran yeni teknoloji ve bilgi
arayışına yönelik Araştırma ve geliştirme harcamaları tutarının % 40'ı
oranında hesaplanacak "Ar-Ge indirimi". Araştırma ve geliştirme
faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olmayan giderlerden ve tamamen Araştırma
ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılmayan amortismana tâbi iktisadî
kıymetler için hesaplanan amortisman tutarlarından verilen paylar üzerinden
Ar-Ge indirimi hesaplanmaz. Ar-Ge
indiriminden yararlanılacak harcamaların kapsamını ve uygulamadan
yararlanılabilmesi için gerekli belgeler ile usulleri belirlemeye Maliye
Bakanlığı yetkilidir." Geçiş
dönemine ilişkin olarak yapılacak uygulama 5228 sayılı Kanunun Geçici 5 inci
maddesinde düzenlenmiş olup, söz konusu maddede, "Ar-Ge
indirimi" uygulamasının yürürlüğe girdiği 31/07/2004 tarihine kadar
yapılan araştırma geliştirme harcamaları ile ilgili olarak Gelir ve Kurumlar
Vergisi Kanunlarının 5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki hükümlerinin
uygulanacağı, 5228 sayılı Kanunun yayımından önce verilen geçici vergi
beyannamelerinde bu Kanunla yapılan değişiklikler nedeniyle herhangi bir
düzeltme yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır. II. Tanımlar Ar-Ge
ile ilgili olarak bu Tebliğde kullanılan tanımlara aşağıda yer verilmiştir. Ar-Ge
Harcamaları: Tebliğin "III/A- Ar-Ge
Faaliyetleri" bölümünde belirtilen faaliyetlerle ilgili olarak yapılan,
bu Tebliğ kapsamında Ar-Ge harcaması olarak kabul
edilen ve doğrudan veya amortisman yoluyla gider olarak kaydedilen harcamalar
Ar-Ge harcamalarıdır. Ar-Ge İndirimi: Ar-Ge harcamaları üzerinden % 40 oranında hesaplanarak gelir
ve kurumlar vergisi matrahından indirime konu edilecek tutar Ar-Ge indirimidir. Ar-Ge Projesi: Amacı,
kapsamı (genel ve teknik tanımı), süresi, bütçesi, özel şartları, diğer
kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak ayni ve/veya nakdi
destek tutarları, sonuçta doğacak ihtira haklarının paylaşım esasları
belirlenmiş Ar-Ge faaliyetlerinin her safhasını
belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde hazırlanan proje Ar-Ge projesidir. Teknoloji: Teknik üretme
ve bu tekniğin uygulanması ile ilgili gerekli alet, makine ve malzemeleri
geliştirebilme bilgisidir. Yenilik: Bir fikrin;
pazarlanabilir hale veya bir mal / hizmet üretiminde kullanılan yeni veya
geliştirilmiş bir yöntem haline dönüştürmesidir. Bu açıdan teknolojik yenilik
yapma süreci, bir dizi bilimsel, teknolojik, mali ve ticari etkinliği içerir.
Şekil, renk ve
dekorasyondaki değişiklikler gibi bütünüyle görsel ve estetik değişiklikler
ile ürünün yapı, nitelik ve performansını teknik açıdan değiştirmeyen, küçük
tasarım ve görünüm farklarından ibaret basit değişiklikler yenilik sayılmaz. Üründe Yenilik:
Teknolojik açıdan yeni ürün, önceki ürün kuşağıyla karşılaştırıldığında
malzemesi, parçaları ve yerine getirdiği işlevler açısından, öze ilişkin,
teknolojik farklar gösteren bir ürünü ifade eder. Üretim Yöntemlerinde
Yenilik: Geleneksel üretim tesislerinde üretilemeyen, halen üretilmekte olan
veya yeni ürünlerin yeni tekniklerle üretilmesinde kullanılan bir yöntem
teknolojik açıdan yeni sayılır. Yazılım: Bir
bilgisayar, iletişim cihazı veya bilgi teknolojilerine dayalı diğer bir
cihazın çalışmasını ve kendisine verilen verilerle ilgili gereken işlemleri
yapmasını sağlayan komutlar dizisinin veya programların ve bunların kod
listesinin, işletim ve kullanım kılavuzlarını da içeren bilgi ve belgelerin
tümünü ifade eder. III. Kapsam A. Ar-Ge Faaliyetleri Yapılan bir harcamanın
Ar-Ge indirimine konu edilebilmesi için Ar-Ge faaliyeti kapsamında yapılmış olması gerekir. Aşağıda
belirtilen amaçlara yönelik faaliyetler Ar-Ge
faaliyetleridir. 1- Bilimsel ve
teknolojik alanlardaki belirsizlikleri gidermek ve bunları aydınlatmak
amacıyla, bilim ve teknolojinin gelişmesini sağlayacak yeni teknik bilgilerin
elde edilmesi. 2- Yeni üretim yöntem,
süreç ve işlemlerinin araştırılması veya geliştirilmesi. 3- Yeni ürünler, madde
ve malzemeler, araçlar, gereçler, işlemler, sistemler geliştirilmesine
yönelik olarak yeni yöntemler geliştirilmesi veya yeni teknikler üretilmesi. 4- Bir ürünün
maliyetini düşürücü, kalite, standart veya performansını yükseltici yeni
tekniklerin / teknolojilerin araştırılması. 5- Yeni ve özgün
tasarıma dayanan yazılım faaliyetleri. B. Kapsam Dışında Kalan
Faaliyetler Aşağıda sayılan
faaliyetler Ar-Ge faaliyetleri kapsamında
değerlendirilmez. - Pazar araştırması
yada satış promosyonu, - Kalite kontrol, - Sosyal bilimlerdeki
araştırmalar, - Petrol, doğalgaz,
maden rezervleri arama ve sondaj faaliyetleri, - İcat edilmiş yada
mevcut geliştirilmiş süreçlerin kullanımı, - Biçimsel
değişiklikler (Tebliğin III-A bölümündeki amaçlara yönelik olmayan şekil,
renk, dekorasyon vb. gibi estetik ve görsel değişiklikler), - Bilimsel ve
teknolojik yenilik doğurmayan rutin faaliyetler (rutin veri toplama, rutin
analizler için kullanılan program, yazılım vs, üretilen prototiplerin rutin
ayarlamaları), - İlk kuruluş
aşamasında kuruluş ve örgütlenmeyle ilgili araştırma giderleri, - Proje sonucunda
geliştirilen ürüne ilişkin fikri mülkiyet haklarının korunmasına yönelik
çalışmalar, - Numune verilmek
amacıyla prototiplerden kopyalar çıkarılıp dağıtılması ve reklam amaçlı
tüketici testleri, C. Ar-Ge Faaliyetinin Sınırı Ar-Ge
faaliyeti, esas itibariyle denemelerin son bulduğu, ilk üretimin yapıldığı
aşamada sona erer. Ar-Ge projesi neticesinde elde
edilen ürünün pazarlanabilir aşamaya geldiği andan itibaren Ar-Ge projesi bitmiş sayılır. Bu tarihten sonra yapılan
harcamalar Ar-Ge harcaması kapsamında
değerlendirilmez Tamamlanan bir proje sonucunda elde edilen ürünün
geliştirilmesi amacıyla yapılacak çalışmalar, yeni Ar-Ge
projesi olarak değerlendirilir. Nihai ürünün oluşturulması aşamasında elde
edilen ürünlerin kullanılabilirliğini ölçmek ve gerektiğinde değişiklik
yapılmak üzere işletme içinde veya dışında test edilmesi amacıyla yapılan
harcamalar Ar-Ge faaliyeti kapsamındadır. Ancak,
ticari üretimin planlanması ve seri üretim sürecine ilişkin harcamalarla,
ürünün tanıtılması amacıyla üretilip dağıtılan numuneler için yapılan
harcamalar Ar-Ge faaliyeti kapsamı dışındadır. Tebliğin III-A
bölümünde belirtilen amaçlara yönelik olmayıp, mevcut teknolojinin
kullanılması ile elde edilen, şekil ve estetiğe yönelik değişiklikler Ar-Ge faaliyeti kapsamı dışındadır. IV. Ar-Ge Harcamaları Tebliğin "II-
Tanımlar" bölümünde belirtilen Ar-Ge
harcamaları, esas itibariyle aşağıdaki harcama gruplarından oluşur. - İlk Madde ve Malzeme
Giderleri: Her türlü direkt ilk madde, yardımcı madde, işletme malzemesi, ara
mamul, yedek parça ve benzeri giderleri ile amortisman uygulamasına konu
olmayan maddi ve gayri maddi kıymet iktisaplarına ilişkin giderleri kapsar.
Hammadde ve diğer malzeme stoklarından Ar-Ge
faaliyetlerinde fiilen kullanılan kısma ilişkin maliyetler Ar-Ge harcaması kapsamındadır. Bu nedenle, henüz Ar-Ge faaliyetlerinde kullanılmamış olan hammadde ve diğer
malzemelere ilişkin maliyetler tutarlarının stok hesabında, kullanılan,
satılan yada elden çıkarılanların da stok hesabından mahsup edilmek suretiyle
izlenmesi gerekmektedir. - Personel Giderleri:
Ar-Ge faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla
çalıştırılan ve faaliyetin gerektirdiği nitelikte personel ile ilgili olarak
tahakkuk ettirilen ücretler ile bu mahiyetteki giderlerdir. İşletmenin Ar-Ge departmanında çalıştırılan hizmetliler ve benzeri
vasıfsız personel ile Ar-Ge departmanına tahsis
edilmemiş olup günün bir kısmında Ar-Ge
departmanında çalışan personele ödenen ücretler bu kapsamda
değerlendirilmeyecektir. - Genel Giderler: Ar-Ge faaliyetlerini yürütmek amacıyla elektrik, su, gaz,
bakım - onarım, haberleşme, nakliye ile Ar-Ge faaliyetlerinde
kullanılan makine ve teçhizata ilişkin bakım ve onarım giderleri gibi Ar-Ge faaliyetinin devamlılığını sağlamak için katlanılan
diğer giderleri kapsar. Sigorta giderleri, Ar-Ge
faaliyetlerinin bizzat yürütülmesi amacıyla kullanılan tesis için ödenen kira
giderleri ile kitap, dergi ve benzeri bilimsel yayınlara ait giderler bu
kapsamdadır. Bu giderlerin, Ar-Ge harcaması olarak değerlendirilebilmesi için, Ar-Ge departmanında fiilen kullanıldığının tespit ve tevsik
edilmesi gerekmektedir. Çeşitli kıstaslara göre genel işletme giderleri
üzerinden hesaplanacak paylar bu kapsamda değerlendirilmeyecektir. - Dışarıdan Sağlanan
Fayda ve Hizmetler : Normal bakım ve onarım giderleri dışında Ar-Ge faaliyetleriyle ile ilgili olarak işletme dışında yerli
veya yabancı diğer kurum ve kuruluşlardan mesleki veya teknik destek alınması
veya bunlara yaptırılan analizlerle ilgili olarak yapılan ödemelerle, bu
mahiyetteki diğer ödemelerdir. - Vergi, Resim ve
Harçlar : Doğrudan Ar-Ge faaliyetlerine ilişkin olan
ve gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate
alınan ayni vergi, resim ve harçları kapsar. Doğrudan Ar-Ge
faaliyetlerinin yürütüldüğü gayrimenkuller için
ödenen vergiler, Ar-Ge projesinde kullanılmak üzere
ithal edilen mallarla ilgili gümrük vergileri ile benzeri vergi, resim ve
harçlar bu kapsamdadır. -Amortisman ve Tükenme
Payları: Doğrudan Ar-Ge faaliyetlerinde kullanılan
bina, makine-tesis ve cihazlar, taşıtlar, döşeme ve demirbaş gibi maddi ve
maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan amortisman ve tükenme paylarından
oluşur. Ar-Ge faaliyetleri dışında diğer
faaliyetlere tahsis edilen sabit kıymetlere ilişkin olarak ayrılan
amortismanlar da Ar-Ge harcaması kapsamında
bulunmamaktadır. Diğer taraftan,
iktisadi kıymetin münhasıran Ar-Ge faaliyetlerinde
kullanılması ve bu kullanımın sürekli olması gerekmektedir. Ar-Ge departmanı dışında başka faaliyetlerde de kullanılan
iktisadi kıymetlere ilişkin amortismanlar Ar-Ge
harcaması kapsamında bulunmamaktadır. - Finansman Giderleri:
Ar-Ge projesi bazında yerli, yabancı ve
uluslararası kurumlardan temin edilen kredilere ilişkin finansman
giderleridir. V- Ar-Ge İndiriminin Uygulanması Bu Tebliğ kapsamında
belirtilen Ar-Ge faaliyetleri çerçevesinde işletme bünyesinde
yapılan Ar-Ge harcamalarının %40’ı Ar-Ge indirimini oluşturmaktadır. Mükellefler dönem
içinde genel esaslara göre indirim konusu yaptıkları Ar-Ge
harcamalarının % 40’ı oranında hesaplayacakları Ar-Ge
indirimini beyanname üzerinde kazançtan indirebileceklerdir. Ar-Ge indirimi, Ar-Ge faaliyetine başlandığı andan itibaren
hem yıllık beyannamede hem de geçici vergi beyannamelerinde
uygulanabilecektir. Hesaplanan Ar-Ge indirimi
tutarı, kurumlar vergisi mükellefleri tarafından yıllık kurumlar vergisi
beyannamesinde "Tablo 5- Zarar Olsa Dahi İndirilecek İstisna ve
İndirimler" bölümünün ilgili satırına, gelir vergisi mükellefleri
tarafından yıllık gelir vergisi beyannamesinde "Tablo 2- Gelir
Bildirimi" bölümünün ilgili satırına, geçici vergi beyannamesinde ise;
kurumlar vergisi mükellefleri tarafından "Tablo I – Matrah
Bildirimi" bölümünün 10 numaralı satırına, gelir vergisi mükellefleri
tarafından aynı bölümün 20 numaralı satırına yazılarak kazançtan
indirilecektir. Alanında uzman
kuruluşlarca hazırlanan "Ar-Ge Projesi
Değerlendirme Raporunun" olumsuz olması halinde, Ar-Ge
indirimi dolayısıyla eksik ödenen vergilerle ilgili olarak gerekli tarhiyat yapılacaktır. Mükelleflerin Ar-Ge projesi kapsamındaki harcamalarını, işletmenin diğer
faaliyetlerine ilişkin harcamalarından ayırarak,
Ar-Ge indiriminin doğru hesaplanmasına imkan
verecek şekilde muhasebeleştirmeleri gerekmektedir. VI. Diğer Hususlar A. Dışarıdan Sağlanan
Fayda ve Hizmetler Ar-Ge
faaliyetinin esas itibariyle işletme bünyesinde yapılması gerekmektedir.
Fiili kullanım durumunun tespit edilmesi ve ortak giderlerin de buna göre
paylaştırılması şartıyla bir kuruma ait olduğu halde diğer kurumlarla ortak
kullanılan Ar-Ge departmanında yapılan Ar-Ge faaliyetleri işletme bünyesinde yapılmış sayılır.
İşletmenin organizatörlüğünde olmak şartıyla, kamu kurum ve kuruluşlarına ait
Ar-Ge merkezleriyle üniversiteler bünyesinde
yapılan Ar-Ge faaliyetleri de bu kapsamda
bulunmaktadır. Ancak, Ar-Ge faaliyetlerinin yürütülmesi esnasında, proje bazında yerli
ve yabancı teknik personelden mesleki ve teknik destek alınması veya bazı
analizlerin dışarıda yaptırılması halinde bunlarla ilgili olarak yapılan
ödemeler de Ar-Ge harcaması kapsamında
değerlendirilecektir. B. Mükelleflerden
İstenecek Belgeler Ar-Ge
indiriminden yararlanmak isteyen mükellefler, proje ve uygulama aşamalarında
aşağıda belirtilen belgeleri ilgili birimlere göndereceklerdir. 1. Ar-Ge Projesi İle İlgili Olarak İstenecek Belgeler Ar-Ge
indirimin uygulandığı ilk geçici vergi beyannamesinin verildiği tarihi takip
eden ayın sonuna kadar, sürdürülen Ar-Ge
faaliyetiyle ilgili olarak Ek 1’de yer alan formata uygun olarak hazırlanacak
rapor, bir yazı ekinde Maliye Bakanlığına (Gelirler Genel Müdürlüğü) elden
veya posta yoluyla gönderilecektir. Bakanlık, raporun genel
değerlendirmesini yaptıktan sonra, projenin bilimsel olarak incelenerek
münhasıran yeni bilgi ve teknoloji arayışına yönelik olup olmadığının tespit
edilmesi amacıyla, projeyi Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu’na (TÜBİTAK)
ve/veya üniversiteler ile araştırma yapılan konuda uzmanlaşmış kuruluşlara
intikal ettirecektir. Mükellefe, proje bütçesinin % 0,3 ü oranında bir tutarı
incelemeyi yapan kuruluşa ödenmesi için bir yazı gönderilecek, ancak bu tutar
15.000 YTL’nı aşmayacaktır. Ar-Ge projesine ilişkin
incelemeyi yapacak kuruluş, ihtiyaç duyması halinde ilave bilgi veya
belgeleri de isteyerek, kendi uzmanları veya görevlendireceği başka
kuruluşlara ait uzmanlar marifetiyle gerekli incelemeleri kısa sürede
yaptıracak, Tebliğin 2 numaralı ekinde yer alan formata göre düzenlenen
değerlendirme raporunun bir örneğini Gelirler Genel Müdürlüğüne ve başvuru
sahibine gönderecektir. Para – Kredi ve Koordinasyon Kurulu Kararlarına
istinaden uygulanan "Ar-Ge Yardımına"
ilişkin mevzuat çerçevesinde TÜBİTAK tarafından daha önce incelemesi yapılmış
olan projelerle ilgili olarak yeniden inceleme yapılmasına gerek bulunmamakta
olup, bu projelerle ilgili olarak daha önce yazılmış olan raporlar TÜBİTAK
tarafından Bakanlığa gönderilecektir. 2. Yıllık Gelir ve
Kurumlar Vergisi Beyannamesi İle Birlikte İstenecek Belgeler a) Yeminli Mali Müşavir
Tasdik Raporu 02.01.1990 tarihli
Resmi Gazetede yayınlanan "Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri
Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik" hükümleri uyarınca "Ar-Ge
indirimi" ile ilgili işlemler yeminli mali müşavirlerin tasdik edeceği
konular kapsamına alınmıştır. Ar-Ge
indiriminden yararlanan mükelleflerin, yıllık gelir ve kurumlar vergisi
beyannamesinde yararlanılan Ar-Ge indiriminin doğru
hesaplandığı ve uygulandığına ilişkin YMM tasdik raporunu ilgili mevzuatta
belirtilen süre içinde bağlı bulundukları vergi dairelerine vermeleri
gerekmektedir. Ar-Ge indirimine ilişkin hususlara
tam tasdik raporunda yer verilmiş olması durumunda, Ar-Ge
indirimine ilişkin olarak ayrıca tasdik raporu düzenlenmesine gerek
bulunmamaktadır. b) Tasdik Raporunda Yer
Alması Gereken Hususlar YMM tasdik raporunda en
azından aşağıdaki bilgilerin bulunması gerekmektedir. - Tasdik raporuna
eklenecek olan ve teknik kuruluşlarca düzenlenmiş olan "Ar-Ge
Değerlendirme Raporunda" belirtilen projenin veya projelerin hangi
aşamada bulunduğu, bu projelerin sonuçları ile uygulanma durumuna ilişkin
mükellef kurumdan alınan bilgiler. - Ar-Ge departmanına ilişkin mükellef kurumdan alınan bilgiler
(yeri, hacmi, teknik donanımı ve varsa kullanılan diğer laboratuarlar vb.
diğer hususlar). - Ar-Ge indirimine konu olan harcamaların ana gruplar
itibariyle dökümü (harcamaların ayrıntılı dökümüne rapor ekinde yer
verilecektir). - Dönem içinde Ar-Ge departmanında kullanılan ve Ar-Ge
indirimine konu edilen sabit kıymetlere ilişkin liste ve bunlar için ayrılan
amortismanlar tutarları. - Dönem içinde alınan
ilk madde, yarı mamül ve diğer sarf malzemeleri
listesi, kullanım, iade, satış ve çıkan firelere ilişkin tutar ve miktar
itibariyle bilgiler. - Ar-Ge ünitesinde çalışanlar ve ücretleri (Ar-Ge indiriminden yararlanabilecek personelin listesi ve ilgili
dönemde bunlara ödenen ve gider kaydı yapılan ödemelere ilişkin döküm). - Dışarıdan alınan
danışmanlık, ekspertiz ve benzeri hizmetlere ilişkin bilgiler (alınan kişi /
kurum adı, vergi kimlik numarası, fatura tarih ve numarası, tutarı ve
KDV’si). - Geçici vergi
dönemleri itibariyle uygulanan Ar-Ge indirimi
tutarları. - Uygulanması gereken
Ar-Ge indiriminin hesaplanması. C. Geçiş
Döneminde Uygulama Ar-Ge
indirimine ilişkin hükümler 5228 sayılı Kanunla 31.07.2004 tarihinde
yürürlüğe girmiş bulunduğundan, bu tarihe kadar yapılan Ar-Ge harcamaları ile ilgili olarak Gelir ve Kurumlar
Vergisi Kanunlarının 5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki vergi ertelemesine
ilişkin hükümleri uygulanacaktır. Bu nedenle, 31/07/2004 tarihinden önce
başlayıp devam eden projelerle ilgili olarak, vergi ertelemesi uygulamasından
yararlanılabilmesi için 31, 40 ve 67 seri numaralı Kurumlar Vergisi Genel
Tebliğleri ile yapılan düzenlemeler çerçevesinde Bakanlığa (Gelirler Genel
Müdürlüğü) müracaat edilmesi gerekmektedir. Önceki dönemlerde vergi
ertelemesi uygulamasından yararlanmak üzere başvuruda bulunulan ve uzman
kuruluşlar tarafından teknik inceleme ve değerlendirmesi yapılmış bulunan
veya 2004 yılında Ar-Ge harcamalarına ilişkin vergi
ertelemesinden yararlanacak projelerin devam eden harcamalarıyla ilgili
olarak Ar-Ge indirimi açısından yeni bir teknik
inceleme yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Yeni Ar-Ge
projeleri ile ilgili olarak inceleme yapılacağı tabiidir. 5228 sayılı Kanunun
yürürlük tarihinden sonra başlatılan ve vergi ertelemesi uygulaması
kapsamında bulunmayan Ar-Ge projeleriyle ilgili
başvurular, bu Tebliğin yayımını müteakip 3 ay içinde Bakanlığa
yapılabilecektir. D. Yatırım İndirimi ve
Ar-Ge İndiriminin Birlikte Uygulanması Ar-Ge
faaliyetlerinde kullanılan amortismana tabi iktisadi kıymetler için yatırım
indiriminden yararlanılmış olması, Ar-Ge
indiriminden yararlanılmasına engel teşkil etmemektedir. Ar-Ge indiriminden yararlanacak kurumlar vergisi
mükelleflerinin aynı zamanda yatırım indirimi istisnasından yararlanması
halinde, öncelikle Ar-Ge indirimi daha sonra da
yatırım indirimi uygulanacaktır. Gelir vergisi mükellefleri ise Gelir Vergisi
Beyannamesinin ekinde yer alan kazanç bildirimi bölümünde yatırım indirimini
uyguladıktan sonra, beyannamenin gelir bildirimi bölümünde Ar-Ge indirimini uygulayacaklardır. E. Teknokentlerde
Yapılan Ar-Ge Harcamaları 5228 sayılı Kanunun
gerekçesinde, Ar-Ge indirimine ilişkin yeni
düzenlemenin, Ar-Ge faaliyetlerine yönelik olarak
4691 sayılı Teknoloji Bölgeleri Kanununda yer alan teşvik edici düzenlemenin
bir tamamlayıcısı niteliğinde olduğu belirtilmiştir. Ar-Ge
indirimi uygulaması açısından, Ar-Ge departmanının
bulunduğu yerin önemi bulunmamaktadır. Firmanın faaliyet yeri olması
şartıyla, gerek firma merkezinin bulunduğu yerde veya ayrı bir yerde, gerekse
teknokentlerde kurulan Ar-Ge
departmanlarında yapılan harcamalardan bu Tebliğde belirtilen kriterlere
uyanlar Ar-Ge indirimi kapsamındadır. Bilindiği üzere,
Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin son fıkrasında "kurumların
kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlarına ilişkin ödemelerin kurum
kazancından gider olarak indirilmesinin kabul edilemeyeceği" hüküm
altına alınmış bulunmaktadır. Dolayısıyla, teknokentlerdeki
Ar-Ge faaliyetlerinden bir kazanç doğması ve bu
kazançla ilgili olarak 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun
Geçici 2’nci maddesinde öngörülen istisnadan yararlanılacak olması durumunda,
istisna uygulanacak kazancın elde edilmesine yönelik olarak yapılan
harcamalar Ar-Ge indirimi kapsamında
değerlendirilmeyecektir. Diğer bir ifadeyle, kazancına istisna uygulanacak
Ar-Ge faaliyetleri için yapılan harcamaların Ar-Ge indiriminden yararlanması söz konusu değildir. Ancak, teknokentlerde yürütülen Ar-Ge
faaliyetlerinin işletmenin kendi faaliyetiyle ilgili olması ve 4691 sayılı
Kanunla öngörülen istisnaya konu olmaması durumunda, bu tür harcamalar Ar-Ge indirimi kapsamında değerlendirilecektir. Teknokentlerde yürütülen ve Ar-Ge
indiriminden yararlanılan proje sonucunda elde edilen ürünün veya hakkın
satılması durumunda, giderleri diğer kazançlardan indirim konusu yapılmış
olan bu proje dolayısıyla elde edilen kazançla ilgili olarak 4691 sayılı
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun Geçici 2’nci maddesinde öngörülen
istisnadan yararlanılması söz konusu olmayacaktır. F. Diğer Kurumlardan
Sağlanan Ar-Ge Destekleri 94/6401 sayılı İhracata
Yönelik Devlet Yardımları Kararı çerçevesinde Para – Kredi Koordinasyon
Kurulunun 9/9/1998 tarih ve 98/16 sayılı Kararına istinaden yayımlanan 98/10
sayılı Araştırma – Geliştirme (Ar-Ge) Yardımına
İlişkin Tebliğ çerçevesinde Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından, sanayi
kuruluşlarının uzman kurumlar tarafından Ar-Ge
niteliğine sahip olduğu tespit edilen projeleri kapsamında izlenip
değerlendirilebilen giderlerinin belli bir oranının hibe şeklinde
karşılanmakta veya bu projelere geri ödeme koşuluyla sermaye desteği
sağlanmaktadır. Yukarıda belirtilen
mevzuat çerçevesinde geri ödeme koşuluyla sermaye desteği olarak sağlananlar,
borç mahiyetinde olup ticari kazanca dahil edilmesi söz konusu değildir.
Ancak, bu mevzuat çerçevesinde hibe şeklinde sağlanan destek tutarları ile
diğer kurumlardan bu mahiyette sağlanacak her türlü destek tutarları ticari
kazancın bir unsuru olarak kazanca dahil edilecektir. Maliyetleri sağlanan bu
tür desteklerle karşılanan Ar-Ge harcamaları da,
Ar-Ge indiriminin hesabında dikkate alınacaktır. G. Ar-Ge İndiriminden Yararlanılan Kazancın Dağıtılması Gelir Vergisi Kanununun
94/6-b alt bendinde, 4842 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle kar payları
üzerinden yapılan vergi tevkifatı karın dağıtılması
aşamasına bırakılmış olduğundan, Ar-Ge indirimi
nedeniyle kurumlar vergisi matrahına dahil edilmeyen kazancın dağıtılması
durumunda, dağıtılan kazançlar üzerinden %10 oranında tevkifat
yapılacaktır. Tebliğ olunur. EK:1 Ar-Ge PROJESİ I – GENEL BİLGİLER: • Mükellefin Adı, Ünvanı • Bağlı olduğu vergi dairesi ve
vergi numarası • Adresi • Faaliyet Kodu • Esas Faaliyet Konusu • Diğer Faaliyet Alanları • Daha önce müracaat edilen
projelere ilişkin bilgiler (Ar-Ge ertelemesinden
ve/veya hibe ve/veya geri ödemeli finansman desteği biçimindeki Ar-Ge yardımlarından yararlanan projeler, dönemler ve
yararlanılan tutarlar bu kısımda belirtilecektir) II- PROJENİN GENEL TANITIMI: • Projelerin genel tanıtımı ve
amaçları • Proje uygulama süreci ve
aşamaları • Projenin süresi (başlama ve
tahmini bitiş tarihi) • Projenin bütçesi (harcama
grupları itibariyle) • Projeye ilişkin çalışmaların
yürütüleceği yer (Ar-Ge departmanının bulunduğu
yer, hacmi, personel kapasitesi ve özellikleri) • Sonuçta ortaya çıkacak fikri
mülkiyet hakları ile ilgili beklentiler III- DİĞER HUSUSLAR: • Proje ile ilgili olarak temin
edilen bağış, yardım ve benzeri desteklere ilişkin bilgiler. • Teknoparklarda yürütülen
projelerle ilgili olarak, projenin işletmenin faaliyetiyle mi, yoksa ticari
amaçla (proje neticesinde elde edilen ürünün satılması amacıyla) mı
yürütüldüğü • Belirtilmesinde yarar görülen
diğer hususlar. IV- SONUÇ ve TALEP: ……… ……… ……… ……… …… …… konusundaki projemiz, 86 sıra numaralı Kurumlar
Vergisi Tebliğinin III-A bölümünün ….. numaralı paragrafında belirtilen ……………
…………… ……… ……….. faaliyetler niteliğinde olup münhasıran yeni bilgi ve
teknoloji arayışına yönelik Ar-Ge faaliyetidir. Bu
proje çerçevesinde yapacağımız harcamalarla ilgili olarak Kurumlar Vergisi
Kanununun 14 üncü maddesinin 6 numaralı (gelir vergisi mükellefleri açısından
Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinin 9 numaralı bendi) uyarınca Ar-Ge indiriminden yararlanabilmemiz amacıyla projemizin
incelenerek tarafımıza ve bağlı bulunduğumuz vergi dairesine bilgi
verilmesini arz ederiz. TARİH Mükellefin / kurum
yetkililerinin adı, soyadı, ünvanı ve imzası KAŞE EK:2 …… ……… ………… ……
……… ……… ……….. konusunda Ar-Ge PROJESİ DEĞERLENDİRME
RAPORU I – GENEL BİLGİLER: • Mükellefin Adı, Ünvanı • Bağlı olduğu vergi dairesi ve
vergi numarası • Adresi • Faaliyet konusu • Ar-Ge
departmanının bulunduğu yer, hacmi ve kapasitesi II- PROJENİN GENEL TANITIMI: • Projelerin genel tanıtımı ve
amaçları • Proje uygulama süreci ve
aşamaları • Çalışan / çalışacak nitelikli
personel listesi ve nitelikleri (henüz tespit edilmemiş ise tahmini mühendis,
tekniker vb. sayısı ve görev konuları) • Dışarıdan (yurtiçi veya
yurtdışı) teknik destek veya danışmanlık alınıp alınmayacağı • Varsa Ar-Ge
departmanında konuyla ilgili olarak takip edilen bilimsel yayınlar • Projeye ilişkin çalışmaların
yürütüleceği yer (Ar-Ge departmanı ve buna ilave
olarak kullanılacak laboratuarlar) III- PROJELERİN TEKNİK TANITIMI: Bu bölümde, proje teknik olarak ve öngörülen her bir aşama itibariyle
anlatılarak, kullanılacak bilimsel yöntemlere ve süreç analizlerine yer
verilecektir. IV- DİĞER HUSUSLAR: Belirtilmesinde yarar görülen diğer hususlar. (Projeyle hedeflenen
faaliyetler ile öngörülen harcamalar arasında uyum olup olmadığı hususu ile
belirtilmesinde yarar görülen diğer hususlar) V- SONUÇ: (olumlu olması halinde) ……… ……… ……… ……… …… …… nin konusundaki Ar-Ge projesinin incelenmesi neticesinde, yapılan /
yapılacak olan Ar-Ge faaliyetinin 86 sıra numaralı
Kurumlar Vergisi Tebliğinin III-A bölümünde ………… …………… ……… ……….. amacını
sağladığı ve münhasıran yeni bilgi ve teknoloji arayışına yönelik bir Ar-Ge faaliyeti mahiyetinde olduğu sonuç ve kanaatine
varılmıştır. (olumsuz olması halinde) ……… ……… ……… ……… …… …… nin konusundaki Ar-Ge projesinin incelenmesi neticesinde, yapılan /
yapılacak olan Ar-Ge faaliyetinin 86 sıra numaralı
Kurumlar Vergisi Tebliğinin III-A bölümünde belirtilen amaçlardan herhangi
birini sağlamadığı, veya kapsam dışında ………… faaliyeti olduğu, münhasıran
yeni bilgi ve teknoloji arayışına yönelik bir Ar-Ge
faaliyeti mahiyetinde olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. TARİH Raporu
düzenleyenin (düzenleyenlerin) adı, soyadı, ünvanı ve imzası |