Yönetmelik
İçişleri
Bakanlığından:
Dernekler Yönetmeliği
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde l - Bu Yönetmeliğin amacı; dernekler ile kar amacı
gütmeyen kuruluşlar ve bu Yönetmelik kapsamına giren vakıfların tabi
olacakları usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik; vakıfların bazı işlemleri ile
dernekler ve dernek şube veya temsilciliklerin, federasyonlar ve
konfederasyonların, merkezleri yurt dışında bulunan dernekler ile dernek ve
vakıf dışındaki kâr amacı gütmeyen kuruluşların Türkiye’deki şube veya
temsilciliklerinin kuruluşu, genel kurul toplantıları, uluslararası
faaliyetleri, yükümlülükleri, izne tabi faaliyetleri, lokal açmaları, sandık
kurmaları ve diğer hususlar ile ilgili iş ve işlemlerini kapsamaktadır.
Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı
Dernekler Kanunu, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun
ilgili hükümleri, 26/3/1987 tarihli ve 3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki
Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanun ile 2/1/2003 tarihli ve 4778 sayılı
Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 36 ncı, 14/2/1985
tarihli ve 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanunun 13/A ve 8/6/1984 tarihli ve 227 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğünün
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 3 üncü
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu
Yönetmelikte geçen;
Bakanlık :
İçişleri Bakanlığını,
Bakan :
İçişleri Bakanını,
Daire Başkanlığı :
Dernekler Dairesi Başkanlığını,
Mülki idare amirliği :
Dernek merkezinin bulunduğu yerin valilik veya kaymakamlığını,
Mülki idare amiri :
Dernek merkezinin bulunduğu yerin vali veya kaymakamını,
Dernekler birimi :
İl dernekler müdürlüğü ve ilçe dernekler büro şefliğini,
Dernekler müdürlüğü :
Valilik bünyesindeki il dernekler müdürlüğünü,
Dernek :
5253 sayılı Dernekler Kanunu ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre
kurulan dernek ve şubelerini, derneklerin oluşturdukları federasyon ve
federasyonların oluşturdukları konfederasyonlar ile yabancı derneklerin
Türkiye’deki şube veya temsilciliklerini,
Kar amacı gütmeyen kuruluş : Merkezleri yurt dışında bulunan dernek ve vakıf dışındaki
diğer kar amacı gütmeyen kuruluşları,
Birlik :
3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanun
kapsamında bulunan birlik, federasyon veya benzeri teşekkülleri,
Yabancı dernek :
Merkezleri yurt dışında bulunan dernekler ile dernek ve vakıf dışındaki kâr
amacı gütmeyen kuruluşları,
Yabancı vakıf :
Merkezleri yurt dışında bulunan vakıfları,
Dernek merkezi :
Derneğin yerleşim yerinin bulunduğu il veya ilçeyi,
Derneğin yerleşim yeri : Derneğin yönetim faaliyetlerinin yürütüldüğü yeri,
Kütük :
Dernekler kütüğünü,
Kanun :
5253 sayılı Dernekler Kanununu,
Medeni Kanun :
4721 sayılı Türk Medeni Kanununu,
Dernek eklentisi :
Derneklere ait lokaller, umuma açık kamp, spor saha ve salonları ile iktisadi
işletmeler hariç, yurt, kitaplık, çocuk bakım yuvası, huzur evi ve aşevi gibi
dernekten ayrı bir varlığı olmayan ve derneğin amacını doğrudan desteklemek
için kurulmuş yerleri,
Mikrokredi :
Gelir getirici bir faaliyette bulunmalarını sağlamak amacıyla sandık üyelerine
ödünç olarak verilen küçük bir sermayeyi,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Kuruluş
İşlemleri
Kuruluş bildirimi
Madde 5 - Dernek kurucuları tarafından imzalanmış iki adet
kuruluş bildirimi ve aşağıda belirtilen ekleri, derneğin kurulacağı yerin
mülki idare amirliğine verilir.
a) Kurucular
tarafından her sayfası imzalanmış iki adet dernek tüzüğü,
b) Kurucuların
nüfus cüzdan fotokopisi,
c) Dernek
kurucuları arasında tüzel kişiliklerin bulunması halinde; bu tüzel kişilerin
unvanı, yerleşim yeri ve kuruluş belgesi ile tüzel kişiliklerin organları
tarafından yetkilendirilen gerçek kişi de belirtilmek kaydıyla bu konuda
alınmış kararın fotokopisi,
d) Kurucular
arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf dışında kar amacı gütmeyen
kuruluşlar bulunması halinde, bu tüzel kişilerin dernek kurucusu
olabileceğini gösteren İçişleri Bakanlığınca verilmiş izin belgesi,
e) Kurucular
arasında yabancı uyruklular varsa, bunların Türkiye'de yerleşme hakkına sahip
olduklarını gösterir belgelerin fotokopileri,
f) Yazışma ve
tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini
ve imzalarını belirten liste.
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler
hariç diğer ilçelerdeki dernek kuruluş işlemlerinde istenen belgeler birer
arttırılarak verilir.
Dernekler, kuruluş bildirimi ve eklerini mülki idare
amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
Çocuk derneklerine tüzel kişiler kurucu veya üye
olamazlar, ayrıca çocuk derneklerinde kuruluş bildirimine, kurucu çocukların
yasal temsilcilerinin izni eklenir.
Mülki idare amirliği tarafından dernek kuruluş
bildirimi, gün ve saat belirtilmek suretiyle dernekler birimine havale edilir
ve başvuru sahibine kuruluş bildirimi ve eklerinin alındığına dair Alındı
Belgesi (EK- 1) verilir ve dernek, kütüğe kaydedilir.
İlçe dernekler birimi, kuruluş bildirimi ve dernek
tüzüğünün ikişer örneğini yedi gün içinde il dernekler müdürlüğüne gönderir.
Kuruluş bildirimi ve dernek tüzüğünün incelenmesi
Madde 6 - Kuruluş bildirimi ve ekinde verilen belgelerin
doğruluğu ile dernek tüzüğü, alındı belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren
altmış gün içinde mülki idare amiri tarafından bizzat veya dernekler
birimlerine yetki verilmek suretiyle incelenir. İlçelerde kurulan derneklerin
tüzükleri de ilgili valiliklerce incelenir. Yapılan inceleme sonucunda,
tespit edilen Kanuna aykırılık veya noksanlığın giderilmesi kuruculardan
yazılı olarak istenir.
Kuruluş
bildirimi ve ekleri ile dernek tüzüğünde, Kanuna aykırılık veya noksanlık
bulunmadığı takdirde ya da Kanuna aykırılık veya noksanlığın yapılan tebligat
üzerine otuz gün içinde giderilmiş olması halinde, mülki idare amirliği
tarafından keyfiyet bir yazı ile dernek geçici yönetim kurulu başkanlığına
derhal bildirilir.
Kanuna
aykırılık veya noksanlık otuz gün içinde giderilmediği takdirde mülki idare
amiri, yetkili asliye hukuk mahkemesinde derneğin feshi hakkında davanın
açılması için durumu Cumhuriyet savcılığına bildirir.
Kütüğe
kaydı yapılan derneklerin; onaylı tüzükleri ve kuruluş bildirimleri en geç
yedi gün içinde valilik tarafından Bakanlığa gönderilir.
Şube kuruluşu
Madde 7 - Tüzüklerinde şube açabileceği belirtilmiş dernekler,
genel kurullarınca yetki verilen yönetim kurullarının yetkili kılacakları en
az üç kişinin imzaladığı iki adet Kuruluş Bildirimini (EK- 2) ve aşağıda
belirtilen eklerini şubenin açılacağı yerin mülki idare amirliğine verirler.
a) İlgili
dernekler müdürlüğünce onaylanmış iki adet dernek tüzüğü,
b) Kurucuların
nüfus cüzdan fotokopisi,
c) Şube
kurucuları arasında tüzel kişiliklerin bulunması halinde; bu tüzel kişilerin
unvanı, yerleşim yeri ve kuruluşuna ait belgeler ile tüzel kişiliklerin
organları tarafından yetkilendirilen gerçek kişi de belirtilmek kaydıyla bu
konuda alınmış kararın fotokopisi,
d) Kurucular
arasında yabancı uyruklular varsa, bunların Türkiye'de yerleşme hakkına sahip
olduklarını gösterir belgelerin fotokopileri,
e) Geçici
yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya
kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste,
f) Şube
açılması için yönetim kuruluna verilmiş yetkiyi gösteren genel kurul kararının
fotokopisi,
g) Kurucu
olarak yetkilendirilmiş kişiler için alınmış dernek yönetim kurulu kararı
fotokopisi.
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler
hariç diğer ilçelerdeki şube kuruluş işlemlerinde istenen belgeler birer
arttırılarak verilir.
Çocuk derneklerinin şubelerine tüzel kişiler kurucu
veya üye olamazlar, ayrıca çocuk dernekleri şubelerinde kuruluş bildirimine,
kurucu çocukların yasal temsilcilerinin izni eklenir.
Şube kuruluşunun incelenmesi ve kütüğe
kaydedilmesi
Madde 8 - Şube kuruluş bildirimi ve eklerinin mevzuata
uygunluğu, kuruluş bildirimleri için verilen alındı belgelerinin düzenlendiği
tarihten itibaren altmış gün içinde mülki idare amiri tarafından bizzat veya
dernekler birimlerine yetki verilmek suretiyle incelenir.
Tüzüğü incelemeden geçmemiş veya inceleme sırasında
belirlenen Kanuna aykırılıkları veya noksanlıkları yapılan tebligat üzerine
süresi içinde gidermeyen derneklerin, şubesi açılamaz.
Şube kuruluş bildirimi ve eklerinin incelenmesinde,
sonucun kuruculara bildirilmesinde derneklere ilişkin hükümler uygulanır.
Şube, şube merkezinin bulunduğu yerin il dernekler müdürlüğünce kütüğe
kaydedilir. Ayrıca, şube kuruluş bildirimi yedi gün içinde il dernekler
müdürlüğü tarafından Bakanlığa gönderilir.
Federasyon kurma başvuruları ve
istenecek belgeler
Madde 9 - Federasyonlar kuruluş amaçları aynı olan en az beş
derneğin bir araya gelmesi ile kurulurlar. Federasyonlar, kuruluş bildirimi
ve eklerini mülki idare amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
Federasyon kuracak dernek temsilcileri tarafından
imzalanmış iki adet Kuruluş Bildirimi (EK- 2) ve aşağıda belirtilen ekler,
federasyonun kurulacağı yerin mülki
idare amirliğine verilir.
a) Kurucu
dernek temsilcileri tarafından imzalanmış iki adet federasyon tüzüğü,
b) Dernek
tüzüklerinin; amaç, federasyon kurma ve üye olmaya ilişkin maddelerinin
bulunduğu bölümün yönetim kurulu başkanından onaylı ve kaşeli sureti,
c) Federasyon
kurulması yönünde derneklerce alınmış genel kurul karar örneği,
d) Kurucuların derneği temsil etmekle
yetkilendirildiğine ilişkin ilgili dernek yönetim kurullarının karar örneği,
e) Kurucular
arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf dışında kar amacı gütmeyen
kuruluşlar bulunması halinde, bu tüzel kişilerin federasyona kurucu
olabileceğini gösteren Bakanlıkça verilmiş izin belgesi,
f) Geçici
yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya
kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste veya
yazı.
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler
hariç diğer ilçelerdeki federasyon kuruluş işlemlerinde istenen belgeler
birer arttırılarak verilir.
Federasyonlar hakkında bu Yönetmeliğin derneklerle
ilgili hükümleri uygulanır.
Konfederasyon kurma başvuruları ve
istenecek belgeler
Madde 10 - Konfederasyonlar kuruluş amaçları aynı olan en az üç
federasyonun bir araya gelmesi ile kurulurlar. Konfederasyonlar kuruluş bildirimi ve eklerini mülki
idare amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
Konfederasyon kuracak federasyon temsilcileri
tarafından imzalanmış iki adet Kuruluş Bildirimi (EK- 2) ve aşağıda
belirtilen ekler, konfederasyonun kurulacağı yerin mülki idare amirliğine verilir.
a) Kurucu
federasyon temsilcileri tarafından imzalanmış iki adet konfederasyon tüzüğü,
b) Federasyon
tüzüklerinin; amaç, konfederasyon kurma ve üye olmaya ilişkin maddelerinin
bulunduğu bölümün yönetim kurulu başkanından onaylı ve kaşeli sureti,
c) Konfederasyon
kurulması yönünde federasyonlarca alınmış genel kurul karar örneği,
d) Kurucuların federasyonu temsil etmekle
yetkilendirildiğine ilişkin ilgili federasyon yönetim kurullarının karar
örneği,
e) Kurucular
arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf dışında kar amacı gütmeyen
kuruluşlar tarafından kurulan federasyon niteliğindeki tüzel kişiliklerin
bulunması halinde, bu tüzel kişilerin konfederasyona kurucu olabileceğini
gösteren Bakanlıkça verilmiş izin belgesi,
f) Geçici
yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya
kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste.
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler
hariç diğer ilçelerdeki konfederasyon işlemlerinde istenen belgeler birer
arttırılarak verilir.
Konfederasyonlar hakkında bu Yönetmeliğin derneklerle
ilgili hükümleri uygulanır.
Federasyon ve konfederasyon
kuruluşlarının incelenmesi
Madde 11 - Federasyon ve konfederasyon kuruluş bildirimleri ve
eklerinin incelenmesinde, sonucun kuruculara bildirilmesinde derneklere
ilişkin hükümler uygulanır. Federasyon ve konfederasyonlar, merkezlerinin bulunduğu
yerin il dernekler müdürlüğünce kütüğe kaydedilir. Ayrıca, federasyon ve
konfederasyon kuruluş bildirimleri ile onaylı tüzükleri yedi gün içinde il
dernekler müdürlüğü tarafından Bakanlığa gönderilir.
Tüzüğü incelemeden geçmemiş veya inceleme sırasında
belirlenen aykırılıkları veya noksanlıklarını tebligata rağmen gidermemiş
dernek veya federasyonlar, üst kuruluş kurucusu olamazlar.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Genel
Kurul Toplantıları
İlk genel kurul toplantısı
Madde 12 - Kuruluş bildiriminde, tüzüğünde ve diğer belgelerinde
Kanuna aykırılık veya noksanlığın bulunmaması ya da Kanuna aykırılık ve
noksanlığın verilen süre içinde giderilmesi durumda, keyfiyetin derneğe
yazılı olarak bildirilmesinden itibaren altı ay içinde derneğin ilk genel
kurul toplantısını yapması ve organlarını oluşturması zorunludur.
Genel kurul toplantıları
Madde 13 - Genel kurul;
a) Dernek
tüzüğünde belli edilen zamanlarda olağan,
b) Yönetim
veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde veya dernek üyelerinden beşte
birinin yazılı isteği üzerine otuz gün içinde olağanüstü toplanır.
Olağan genel kurul toplantılarının en geç üç yılda
bir yapılması zorunludur.
Genel kurul toplantıya yönetim kurulunca çağrılır.
Çağrı usulü
Madde 14 - Yönetim kurulu, dernek tüzüğüne göre genel kurula
katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel kurula katılma hakkı
bulunan üyeler, en az onbeş gün önceden, günü, saati, yeri ve gündemi bir
gazetede ilan edilmek veya yazılı ya
da elektronik posta ile bildirilmek suretiyle toplantıya çağrılır. Bu
çağrıda, çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı yapılamazsa, ikinci
toplantının hangi gün, saat ve yerde yapılacağı da belirtilir. İlk toplantı
ile ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az, altmış günden fazla
olamaz.
Toplantı, çoğunluk sağlanamaması sebebinin dışında
başka bir nedenle geri bırakılırsa, bu durum geri bırakma sebepleri de
belirtilmek suretiyle, ilk toplantı için yapılan çağrı usulüne uygun olarak
üyelere duyurulur. İkinci toplantının geri bırakma tarihinden itibaren en geç
altı ay içinde yapılması zorunludur. Üyeler ikinci toplantıya, birinci
fıkrada belirtilen esaslara göre yeniden çağrılır.
Genel kurul toplantısı bir defadan fazla geri
bırakılamaz.
Toplantı usulü
Madde 15 - Genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesi
toplantı yerinde hazır bulundurulur. Toplantı yerine girecek üyelerin resmi
makamlarca verilmiş kimlik belgeleri, yönetim kurulu üyeleri veya yönetim
kurulunca görevlendirilecek görevliler tarafından kontrol edilir. Üyeler,
yönetim kurulunca düzenlenen listedeki adları karşısına imza koyarak toplantı
yerine girerler. Kimlik belgesini göstermeyenler, belirtilen listeyi
imzalamayanlar ile genel kurula katılma hakkı bulunmayan üyeler toplantı
yerine alınmaz. Bu kişiler ve dernek üyesi olmayanlar, ayrı bir bölümde genel
kurul toplantısını izleyebilirler.
Toplantı yeter sayısı sağlanmışsa durum bir tutanakla
tespit edilir ve toplantı
yönetim kurulu başkanı veya görevlendireceği yönetim kurulu
üyelerinden biri tarafından açılır.
Toplantı yeter sayısı sağlanamaması halinde de yönetim kurulunca bir tutanak
düzenlenir.
Açılıştan sonra, toplantıyı yönetmek üzere bir başkan
ve yeteri kadar başkan vekili ile yazman seçilerek divan heyeti oluşturulur.
Dernek organlarının seçimi için yapılacak
oylamalarda, oy kullanan üyelerin divan heyetine kimliklerini göstermeleri ve
hazırun listesindeki isimlerinin karşılarını imzalamaları zorunludur.
Toplantının yönetimi ve güvenliğinin sağlanması divan
başkanına aittir. Genel kurul, gündemdeki konuların görüşülerek karara
bağlanmasıyla sonuçlandırılır. Genel kurulda her üyenin bir oy hakkı vardır;
üye oyunu şahsen kullanmak zorundadır.
Toplantıda görüşülen konular ve alınan kararlar bir
tutanağa yazılır ve divan başkanı ile yazmanlar tarafından birlikte
imzalanır. Toplantı sonunda, tutanak
ve diğer belgeler yönetim kurulu başkanına teslim edilir. Yönetim kurulu
başkanı bu belgelerin korunmasından ve yeni seçilen yönetim kuruluna yedi gün
içinde teslim etmekten sorumludur.
Mahkemece kayyım atanması veya Medeni Kanunun 75 inci
maddesinin ikinci fıkrasına göre görevlendirilme yapılması halinde, bu
maddede yönetim kurulana verilen görevler bu kişiler tarafından yerine
getirilir.
Şube genel kurul toplantıları
Madde 16 - Şubeler, olağan genel kurul toplantılarını, merkez
olağan genel kurulu toplantısından en az
iki ay önce tamamlamak ve genel kurul sonuç bildiriminin bir örneğini
toplantının yapıldığı tarihi izleyen otuz gün içinde mülki idare amirliğine
ve genel merkezlerine bildirmek zorundadırlar.
Genel kurul sonuç bildirimi
Madde 17 - Olağan veya olağanüstü genel kurul toplantılarını izleyen otuz gün içinde, yönetim ve
denetim kurulları ile diğer organlara seçilen asıl ve yedek üyeleri içeren
Genel Kurul Sonuç Bildirimi (EK- 3) ve ekleri yönetim kurulu başkanı
tarafından mülki idare amirliğine bildirilir:
a) Divan
başkanı, başkan yardımcıları ve yazman tarafından imzalanmış genel kurul
toplantı tutanağı örneği,
b) Tüzük
değişikliği yapılmışsa, tüzüğün değişen maddelerinin yeni ve eski şekli ile
dernek tüzüğünün son şeklinin her sayfası yönetim kurulunca imzalanmış
örneği.
Genel kurul sonuç bildirimi ve ekleri, büyükşehir
belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerde bulunan
dernekler tarafından iki suret olarak verilir.
Genel kurul sonuç bildirimleri, dernek yönetim kurulu
tarafından yetki verilen bir yönetim kurulu üyesi tarafından da yapılabilir.
Bildirimin yapılmamasından yönetim kurulu başkanı sorumludur.
Sandığı bulunan dernekler, sandıklarına ait genel
kurul sonuç bildirimi ve eklerini bu maddede belirtilen usulde mülki idare
amirliğine bildirirler.
Genel kurul sonuç bildirimi ve eklerinin mevzuata
uygunluğu dernekler birimlerince incelenir. Varsa, eksiklerin veya hataların
giderilmesi ilgili derneklerden istenir. Eksiklik ve hataların giderilmemesi
veya konusu suç teşkil eden fiillerin tespit edilmesi halinde gerekli yasal
işlem yapılır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Yurtdışından
Yardım Alma
Bildirim yükümlülüğü
Madde 18 - Dernek veya vakıflar, mülki idare amirliğine önceden
bildirimde bulunmak şartıyla yurt dışındaki kişi, kurum ve kuruluşlardan ayni
ve nakdi yardım alabilirler. Nakdi yardımların bankalar aracılığıyla alınması
ve kullanılmadan önce bildirim şartının yerine getirilmesi zorunludur.
Başvuru
Madde 19 - Yurtdışından yardım alacak olan dernek veya
vakıflar EK- 4’te belirtilen Yurtdışından Yardım Alma Bildirimini iki nüsha
olarak doldurup mülki idare amirliğine bildirimde bulunurlar.
Bildirimin mülki idare amirliği tarafından onaylı bir
örneği ilgili bankaya verilmek üzere başvuru sahibine verilir.
Başvuru formu ekinde bulunacak belgeler ve bakanlığa
bildirim
Madde 20 - Başvuru formu ekinde, yetkili organın karar örneği,
varsa bu konuda düzenlenen protokol, sözleşme ve benzeri belgeler ile
yardımın aktarıldığı hesaba ilişkin dekont, ekstre ve benzeri belgenin bir
örneği de eklenir.
Alınan
bildirim ve eklerin birer adedi yedi gün içinde Bakanlığa gönderilir. Yurt
dışından yardım alan vakıflara ait bildirimin bir örneği, ayrıca bilgi için
Vakıflar Genel Müdürlüğüne gönderilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Uluslararası
Faaliyetler
Türkiye’de kurulu vakıfların yurt dışı
faaliyetleri
Madde 21 - Türkiye’de kurulan vakıflar amaçları doğrultusunda
uluslararası faaliyette bulunabilmek için (EK- 5)’de belirtilen Türkiye’de
Kurulu Vakıfların Yurtdışında Faaliyette Bulunma İzin Başvuru Formunu dört
nüsha olarak merkezlerinin bulunduğu valiliğe verirler. Valilik, formu
incelenmek üzere il dernekler müdürlüğüne havale eder. Form alındıktan sonra,
varsa eksiklikleri tamamlattırılır.
Alınan belgelerin üçer adedi valilik görüşleri ile
birlikte gereği için yedi gün içinde Bakanlığa gönderilir.
Dışişleri
Bakanlığının konu ile ilgili görüşü alındıktan sonra, Bakanlıkça gerekli
değerlendirme yapılır. Sonuç, ilgili valiliğe bildirilir ve valilik
tarafından başvuru sahiplerine on gün içinde bilgi verilir.
Yabancı vakıfların izin alma yükümlülüğü
Madde 22 - Yabancı vakıflar, uluslararası alanda işbirliği
yapılmasında yarar görülen hallerde, karşılıklı olmak koşulu ile Dışişleri
Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle, Bakanlığın izniyle Türkiye’de doğrudan
faaliyette bulunabilir, temsilcilik kurabilir, şube açabilir, üst kuruluşlar
kurabilir, kurulmuş üst kuruluşlara katılabilir veya kurulmuş vakıflarla
işbirliği yapabilirler.
Bu
vakıflar, Medeni Kanun hükümlerine göre kurulan vakıflar hakkında uygulanan
mevzuata tabidir.
Yabancı vakıfların başvurusu
Madde 23 - Yabancı vakıflar, temsilcilik kurma, şube açma, üst
kuruluş kurma, kurulan üst kuruluşlara katılma, kurulmuş vakıflarla işbirliği
yapma ve Türkiye’de doğrudan gerçekleştirmek istedikleri diğer
faaliyetleriyle ilgili başvurularını Bakanlığa (EK- 6)’da belirtilen Yabancı
Tüzel Kişilerin Türkiye’de Faaliyette Bulanabilmelerine İlişkin Başvuru Formu
ve eklerini dört nüsha vererek yaparlar. Ayrıca, temsilcilik kurma veya şube
açma başvurularında (EK- 7)’de bulunan örnek statüdeki bilgileri ihtiva eden
ana statünün de verilmesi zorunludur.
İşbirliği yapma başvurusu, yabancı vakıf adına
ülkemizde işbirliği yapılacak vakıf tarafından da gerçekleştirebilir.
Başvuru, Bakanlığa doğrudan yapılabileceği gibi posta aracılığıyla da
yapılabilir.
Yabancı
vakıfların Türkiye’deki faaliyetleri ile ilgili olarak yeni başvurularında,
daha önce verilen ve geçerliliğini koruyan belgeler bir daha istenmez.
Yabancı vakıf başvurularının incelenmesi ve izin
Madde 24 - Yabancı vakıfların Türkiye’deki faaliyetleriyle
ilgili başvuru formu ve ekleri Bakanlıkça incelenir ve varsa eksiklikleri
tamamlatılır.
Dışişleri
Bakanlığının konu ile ilgili görüşü alındıktan sonra, Bakanlıkça gerekli
değerlendirme yapılır ve değerlendirmenin olumlu olması halinde, iznin türü,
kapsamı ve süresi de kararda belirtilir. Temsilcilik ve şube açma, üst
kuruluş kurma veya üst kuruluşlara katılma durumlarında izin süresiz verilir.
Başvuru sonuçlandıktan sonra, başvuru sahibine ve form ve ekleri ile birlikte
de ilgili valiliğe on gün içinde bildirilir.
Süreli
izinler azami beş yıldır. Ancak, Bakanlık sürenin yetersiz olması halinde bu
süreyi uzatabilir. Süre uzatımı talebi, sürenin dolmasından en az üç ay önce
ve gerekçeli bir yazı ile yapılır. Süre uzatımının değerlendirilmesi ve sonuç
için yukarıda belirtilen usul uygulanır.
Yabancı vakıfların yıllık raporları
Madde 25 - Ülkemizde faaliyetlerine izin verilen yabancı
vakıflar, her yıl sonu itibariyle yaptıkları harcama gerektiren
faaliyetleriyle ilgili (EK- 8)’de belirtilen Türkiye’de Temsilcilik Açmasına
İzin Verilen Yabancı Vakıf, Dernek ve Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşların
Vereceği Faaliyet Bildiriminin iki nüshasını merkezlerinin bulunduğu yerin
valiliğine takip eden yılın şubat ayı sonuna kadar verirler. Bu form ve
eklerinin bir nüshası valiliklerce Bakanlığa gönderilir.
Türkiye’de doğrudan uluslararası faaliyette bulunmalarına
izin verilen yabancı vakıflar ise belirtilen nitelikteki formlarını, her
yılın ilk iki ayı içinde, eğer faaliyet bir yıldan az süreli ise faaliyet
sonunda,Türkçe olarak Bakanlığa verirler.
Ayrıca, bu
vakıflar Türkiye’deki her türlü faaliyetlerine ilişkin yazılı ve görsel
yayınların ikişer nüshasını Bakanlığa gönderirler.
Yabancı derneklerin izin alma yükümlülüğü
Madde 26 - Yabancı ülkelerde kurulmuş dernekler, Dışişleri
Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle, Bakanlığın izniyle Türkiye’de doğrudan
faaliyette veya işbirliğinde bulunabilir, temsilcilik veya şube açabilir,
dernek veya üst kuruluş kurabilir veya kurulmuş dernek veya üst kuruluşlara
katılabilirler.
Yabancı
dernekler, Türkiye’deki faaliyetlerinde derneklerin tabi olduğu mevzuat
hükümlerine tabidir.
Yabancı derneklerin başvurusu
Madde 27 - Yabancı dernekler, işbirliği yapma, temsilcilik veya
şube açma, dernek veya üst kuruluş kurma, kurulan dernek veya üst kuruluşlara
katılma ve Türkiye’de doğrudan faaliyette bulunma ile ilgili başvurularını
Bakanlığa (EK-6)’da belirtilen form ve eklerini dört nüsha vererek yaparlar.
Ayrıca, temsilcilik açma başvurularında (EK- 9)’da bulunan örnek statüdeki
bilgileri ihtiva eden temsilcilik ana statüsünün; şube açma başvurularında
ise Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilen konuları ihtiva eden tüzüğün de
verilmesi zorunludur.
İşbirliği yapma başvuruları, yabancı dernek adına
ülkemizde işbirliği yapılacak dernek tarafından da gerçekleştirebilir.
Başvurular, Bakanlığa doğrudan yapılabileceği gibi posta aracılığıyla da
yapılabilir.
Yabancı
derneklerin Türkiye’deki faaliyetleri çerçevesinde daha önce verilmiş
izinlerle ilgili olarak istenen belgelerin verilmesi gerektiğinde, yeni izin
başvurusunda geçerliliğini koruyan belgeler istenmez.
Yabancı dernek başvurularının incelenmesi ve izin
Madde 28 - Yabancı derneklerin Türkiye’deki faaliyetleriyle
ilgili başvuru formu ve ekleri Bakanlıkça incelenir, varsa eksiklikleri
tamamlatılır.
Dışişleri
Bakanlığının konu ile ilgili görüşü alındıktan sonra, Bakanlıkça gerekli
değerlendirme yapılır ve değerlendirmenin olumlu olması halinde, iznin türü,
kapsamı ve süresi de kararda belirtilir. Temsilcilik ve şube açma, dernek
kurma veya derneklere üye olma, üst kuruluş kurma veya üst kuruluşlara
katılma durumlarında izin süresiz verilir. Başvuru sonuçlandığında, başvuru
sahibine ve form ve ekleri ile birlikte de ilgili valiliğe on gün içinde bildirilir.
Süreli
izinler azami beş yıldır. Ancak, Bakanlık sürenin yetersiz olması halinde bu
süreyi uzatabilir. Süre uzatımı talebi, sürenin dolmasından en az üç ay önce
ve gerekçeli bir yazı ile yapılır. Süre uzatımının değerlendirilmesi ve sonuç
için yukarıda belirtilen usul uygulanır.
Yabancı derneklerin yıllık raporları
Madde 29 - Ülkemizde faaliyetlerine izin verilen yabancı
dernekler, her yıl sonu itibariyle yaptıkları harcama gerektiren
faaliyetlerle ilgili yıllık olarak hazırlayacakları (EK- 8)’de belirtilen
Türkiye’de Temsilcilik Açmasına İzin Verilen Yabancı Vakıf, Dernek ve Kar
Amacı Gütmeyen Kuruluşların Vereceği Faaliyet Bildirimin iki nüshasını
merkezlerinin bulunduğu yerin valiliğine takip eden yılın ilk iki ayı içinde
verirler. Bu form ve eklerinin bir nüshası valiliklerce Bakanlığa gönderilir.
Türkiye’de doğrudan uluslararası faaliyette bulunmalarına izin verilen
yabancı dernekler ise belirtilen nitelikteki formlarını, her yılın ilk iki
ayı içinde, eğer faaliyet bir yıldan az süreli ise faaliyet sonunda, Türkçe
olarak Bakanlığa verirler.
Ayrıca, bu
dernekler Türkiye’deki her türlü faaliyetlerine ilişkin yazılı ve görsel
yayınların ikişer nüshasını Bakanlığa gönderirler.
Kar amacı gütmeyen kuruluşlara uygulanacak hükümler
Madde 30 - Bu Yönetmelikte yabancı derneklere uygulanan
hükümler, yurtdışında kurulu dernek ve vakıf dışındaki kar amacı gütmeyen
kuruluşların ülkemizde yapacakları faaliyetler için de uygulanır.
ALTINCI
BÖLÜM
Defterler
ve Kayıtlar
Defter tutma esasları
Madde 31 - Dernekler işletme hesabı esasına göre defter
tutarlar. Ancak, yıllık brüt gelirleri 2005 yılı için 500 Bin YTL’yi aşan dernekler
takip eden hesap döneminden başlayarak bilanço esasına göre defter tutarlar.
İşletme hesabı esasına göre defter tutan dernekler,
yukarıda belirtilen hadde bağlı kalmaksızın yönetim kurulu kararı ile bilanço
esasına göre defter tutabilirler.
Bilanço esasına geçen dernekler, üst üste iki hesap
döneminde yukarıda belirtilen haddin altına düşerlerse, takip eden yıldan
itibaren işletme hesabı esasına dönebilirler.
Ticari işletmesi bulunan dernekler, ticari
işletmeleri için, ayrıca Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre defter tutarlar.
Tutulacak defterler
Madde 32 - Dernekler aşağıda yazılı defterleri tutarlar.
a) İşletme hesabı esasında tutulacak defterler ve
uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir:
1) Karar
Defteri: Yönetim kurulu kararları tarih ve numara sırasıyla bu deftere
yazılır ve kararların altı toplantıya katılan üyelerce imzalanır.
2) Üye Kayıt
Defteri: Derneğe üye olarak girenlerin kimlik bilgileri, derneğe giriş ve
çıkış tarihleri bu deftere işlenir. Üyelerin ödedikleri giriş ve yıllık aidat
miktarları bu deftere işlenebilir.
3) Evrak Kayıt
Defteri: Gelen ve giden evraklar,
tarih ve sıra numarası ile bu deftere kaydedilir. Gelen evrakın asılları ve
giden evrakın kopyaları dosyalanır. Elektronik posta yoluyla gelen veya giden
evraklar çıktısı alınmak suretiyle saklanır.
4) Demirbaş
Defteri: Derneğe ait demirbaşların edinme tarihi ve şekli ile kullanıldıkları
veya verildikleri yerler ve kullanım sürelerini dolduranların kayıttan
düşürülmesi bu deftere işlenir.
5) İşletme
Hesabı Defteri: Dernek adına alınan gelirler ve yapılan giderler açık ve
düzenli olarak bu deftere işlenir.
6) Alındı
Belgesi Kayıt Defteri (EK- 10): Alındı belgelerinin seri ve sıra numaraları,
bu belgeleri alan ve iade edelerin adı, soyadı ve imzaları ile aldıkları ve
iade ettikleri tarihler bu deftere işlenir.
b) Bilanço esasında tutulacak defterler ve uyulacak
esaslar aşağıdaki gibidir:
1) (a)
bendinin 1, 2, 3 ve 6 ncı alt bentlerinde kayıtlı defterleri bilanço esasında
defter tutan dernekler de tutarlar.
2) Yevmiye
Defteri, Büyük Defter ve Envanter Defteri: Bu defterlerin tutulma usulü ile
kayıt şekli Vergi Usul Kanunu ile bu Kanununun Maliye Bakanlığına verdiği
yetkiye istinaden yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri
esaslarına göre yapılır.
Bu maddede sayılan ve derneklerce tutulması zorunlu
olan defterlerin dernekler biriminden veya noterden onaylı olması zorunludur.
Kayıt usulü
Madde 33 - Bu Yönetmeliğe göre tutulacak defter ve kayıtların
Türkçe olması zorunludur. Defterler mürekkepli kalemle yazılır.
Defterler bilgisayar ortamında da tutulabilir. Ancak
form veya sürekli form şeklinde tutulacak defterler, kullanılmaya başlanmadan
önce her bir sayfasına numara verilerek ve onaylatılarak kullanılabilir.
Onaylı sayfalar kullanıldıktan sonra defter haline getirilerek muhafaza
edilir.
Yevmiye defteri maddelerinde yapılan yanlışlar ancak
muhasebe kurallarına göre düzeltilebilir. Diğer defter ve kayıtlara rakam ve
yazılar yanlış yazıldığı takdirde düzeltmeler ancak yanlış rakam ve yazı
okunacak şekilde çizilmek, üst veya yan tarafına veya ilgili bulunduğu hesaba
doğrusu yazılmak suretiyle yapılabilir. Yanlış rakam ve yazının çizilmesi
halinde, bu rakam ve yazıyı çizen tarafından paraflanır.
Defterlere geçirilen bir kayıt; kazımak, çizmek veya
silmek suretiyle okunamaz hale getirilemez.
Karar defterinin sayfa sonunda imza için bırakılan
bölümü hariç defterlerin satırları, çizilmeksizin boş bırakılamaz ve
atlanamaz. Ciltli defterlerde, defter sayfaları ciltten koparılamaz. Tasdikli
form veya sürekli form yapraklarının sırası bozulamaz ve bunlar yırtılamaz.
Derneklere ait belgeler, kaydedildikleri defterdeki
kayıt sırasına uygun olarak numaralandırılır ve dosyalanarak saklanır.
Kayıt zamanı
Madde 34 - İşlemler,
defterlere günlük olarak kaydedilir. Ancak, gelir ve gider kayıtları;
a) İşlemlerin,
işin hacmine ve gereklerine uygun olarak muhasebe düzeni ve güvenliğini
bozmayacak bir süre içinde kaydedilmesi şarttır. Bu gibi kayıtlar on günden
fazla geciktirilmez.
b) Kayıtlarını
devamlı olarak muhasebe fişleri ve bordro gibi yetkili amirlerin imza ve
parafını taşıyan belgelere dayanarak tutan derneklerde, işlemlerin bunlara
kaydedilmesi, deftere işlenmesi hükmündedir. Ancak bu kayıtlar, işlemlerin
esas defterlere kırkbeş günden daha geç intikal ettirilmesine imkan vermez.
Dernek defterlerinin denetim amacıyla istenmesi halinde, kırkbeş günlük
sürenin dolması beklenmeden kayıtların işlenmesi zorunludur.
Hesap dönemi
Madde 35 - Derneklerde hesap dönemi bir takvim yılıdır. Hesap
dönemi 1 ocakta başlar ve 31 aralıkta sona erer. Yeni kurulan derneklerde
hesap dönemi kuruluş tarihinde başlar ve 31 aralıkta sona erer.
Defterlerin tasdiki
Madde 36 - Bu Yönetmelikte yazılı defterleri kullanacak
dernekler, bunları kullanmaya başlamadan önce il dernekler müdürlüğüne veya
notere tasdik ettirirler. Bu defterlerin kullanılmasına sayfaları bitene
kadar devam edilir ve defterlerin ara tasdiki yapılmaz. Ancak, bilanço
esasına göre tutulan defterler ile form veya sürekli form yapraklı
defterlerin, kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda, her yıl yeniden tasdik
ettirilmesi zorunludur.
Derneğin adı, kütük numarası,
yerleşim yeri, defterin türü, defterin kaç sayfadan ibaret olduğu, tasdik tarihi,
tasdik numarası, tasdiki yapan makamın resmi mühür ve imzasını içeren tasdik
şerhleri defterin ilk sayfasına yazılır veya (EK- 11)’de belirtilen Tasdik
Şerhi Formu doldurulup defterin ilk sayfasına yapıştırılarak köşeleri tasdiki
yapan makam tarafından mühürlenir. Defterin son sayfası, defterin kaç
sayfadan ibaret olduğu, tasdik tarihi ve numarası belirtilerek tasdik makamı
tarafından mühürlenir ve imzalanır.
Defterlerin her sayfası sıra numarasıyla teselsül
edip etmediği kontrol edilerek mühürlenir.
Tasdik defteri
Madde 37 - İl dernekler müdürlüğü, tasdikini yaptığı defterleri
Tasdik Defterine (EK- 12) kaydeder. Bu defter
kullanılmaya başlanılmadan önce, sayfalarının sıra numarasıyla teselsül
ettiğine bakılarak, bu sayfalar teker teker il dernekler müdürlüğünün mühürü
ile mühürlenir ve son sayfasına kaç sayfadan ibaret olduğu ile onay tarihi
belirtilerek, il dernekler müdürü tarafından imzalanır. Bu defter, ayrıca
bilgisayar ortamında da tutulur.
Gelir ve gider belgeleri
Madde 38 - Dernek gelirleri alındı belgesi ile tahsil edilir.
Dernek gelirlerinin bankalar aracılığı ile tahsili halinde banka tarafından
düzenlenen dekont veya hesap özeti gibi belgeler alındı belgesi yerine geçer.
Dernek giderleri ise fatura, perakende satış fişi,
serbest meslek makbuzu gibi harcama belgeleri ile yapılır. Ancak dernekler,
Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi kapsamında bulunan ödemeleri için
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre gider pusulası, bu kapsamda da bulunmayan
ödemeleri için Gider Makbuzu (EK- 13) düzenlerler.
Dernekler tarafından kişi, kurum veya kuruluşlara
yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri Ayni Yardım Teslim Belgesi (EK-
14) ile yapılır. Kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından derneklere yapılacak
bedelsiz mal ve hizmet teslimleri ise Ayni Bağış Alındı Belgesi (EK- 15) ile kabul
edilir.
Bu belgeler; EK- 13, EK- 14 ve EK- 15’de gösterilen
biçim ve ebatta, müteselsil seri ve sıra numarası taşıyan, kendinden karbonlu
elli asıl ve elli koçan yaprağından meydana gelen ciltler veya elektronik
sistemler ve yazı makineleri aracılığıyla yazdırılacak form veya sürekli form
şeklinde, dernekler tarafından bastırılır. Form veya sürekli form şeklinde
bastırılacak belgelerin, belirtilen nitelikte olması zorunludur.
Saklama süresi
Madde 39 - Defterler hariç olmak üzere, dernekler tarafından
kullanılan alındı belgeleri, harcama belgeleri ve diğer belgeler özel
kanunlarda belirtilen süreler saklı kalmak üzere, kaydedildikleri
defterlerdeki sayı ve tarih düzenine uygun olarak 5 yıl süreyle saklanır.
İşletme hesabı tablosu
Madde 40 - İşletme hesabı esasına göre kayıt tutan dernekler yıl
sonlarında (31 aralık) (EK- 16)’da gösterilen biçimde “İşletme Hesabı
Tablosu” düzenlerler.
Bilanço esasına göre raporlama
Madde 41 - Bilanço esasına göre defter tutan derneklerin yıl
sonlarında (31 aralık), Maliye Bakanlığınca yayımlanan Muhasebe Sistemi
Uygulama Genel Tebliğlerini esas alarak bilanço ve gelir tablosunu
düzenlemeleri yeterlidir.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Gelir
ve Gider Usulü
Alındı belgelerinin biçimi
Madde 42 - Dernek gelirlerinin tahsilinde kullanılacak Alındı
Belgeleri (EK- 17)’de gösterilen biçim ve ebatta yönetim kurulu kararıyla
bastırılır. Alındı belgeleri, müteselsil seri ve sıra numarası taşıyan
kendinden karbonlu elli asıl ve elli koçan yaprağından meydana gelen ciltler
veya elektronik sistemler ve yazı makineleri aracılığıyla yazdırılan form
veya sürekli kayıt formu şeklinde tertip edilir. Form veya sürekli form
şeklinde bastırılacak alındı belgelerinin, belirtilen nitelikte olması
zorunludur. Alındı belgesi ciltlerinin koçan kısmı iki suret olarak
bastırılabilir. Ancak, koçan yaprağının bir suretinin cilt koçanında,
diğerinin ise muhasebe evrakları arasında düzenli olarak saklanması
zorunludur.
Alındı belgelerinin bastırılması ve
kontrolü
Madde 43 - Bastırılan alındı belgelerinin seri ve sıra
numaraları ile diğer baskı işlerinde kusur bulunup bulunmadığı, sayman üyece
kontrol edilir. Kontrolde hatalı olduğu ortaya çıkan cilt veya formlar geri
verilerek aynı miktarda yenisi bastırılır. Alındı belgeleri, matbaadan sayman
üye tarafından bir tutanak ile teslim alınır.
Bastırılan alındı belgesi ciltleri veya elektronik
sistemler ve yazı makineleri aracılığıyla yazdırılması için bastırılan
formların adedi ile seri ve sıra numaralarının, onbeş gün içinde basımevleri
tarafından mülki idare amirliğine bildirilmesi zorunludur.
Dernekler birimleri; basımevleri tarafından
bildirilen alındı belgeleri ile ilgili bilgileri kontrol eder ve ilgili
dernek ve basımevinin adını, alındı belgesi ciltlerinin adedini, başlangıç ve
bitiş numaraları ile seri numaralarını Alındı Belgesi Ciltleri Takip
Defterinin (EK- 18) bir satırına kaydeder.
Form veya
sürekli form şeklinde bastırılan alındı belgeleri de başlangıç ve bitiş
numaraları elli asıl ve elli koçan yaprağını ihtiva edecek şekilde
gruplandırılarak yukarıda belirtilen usule göre kaydedilir.
Alındı Belgesi Takip Defteri kullanılmaya
başlanılmadan önce, sayfalarının sıra numarasıyla teselsül ettiğine
bakılarak, bu sayfalar teker teker il dernekler müdürlüğünün mühürü ile mühürlenir
ve son sayfasına kaç sayfadan ibaret olduğu ile onay tarihi belirtilerek, il
dernekler müdürü tarafından imzalanır. Bu defter, ayrıca bilgisayar ortamında
da tutulur.
Alındı belgelerinin deftere kaydı
Madde 44 - Dernek saymanınca teslim alınan alındı belgeleri
Alındı Belgesi Kayıt Defterine kaydedilir. Alındı belgelerinin, eski ve yeni
saymanlar arasında tutanakla devir teslimi yapılır.
Alındı belgesi ciltlerinin bastırıldıktan sonra
tamamı, numarası en küçük olan alındı belgesi cildinden başlamak üzere
defterin yalnızca başlangıç, bitiş ve serisi sütunları doldurularak, her bir
satırda bir alındı belgesi cildi gösterilecek şekilde alt alta yazılmak
suretiyle kaydedilir. Defterin diğer sütunları, alındı belgesi ciltlerinin
gelir tahsil edecek kişilere teslim edilmesi veya teslim edilen alındı
belgesi cildinin iade edilmesi sırasında doldurulur.
Tamamı kullanılmadığı halde herhangi bir nedenle iade
edilen alındı belgelerinin kullanılmayan yaprakları tespit edilerek sayman ve
iade eden kişi tarafından tutanak altına alınır. Bu şekilde iade edilen alındı belgesi ciltleri,
gelir tahsil edecek başka bir kişiye verilebilir veya yaprakları üzerine
büyük harflerle ve görünebilecek şekilde iptal yazılarak bir daha
kullanılmaz.
Form veya sürekli form şeklinde bastırılan alındı
belgeleri de başlangıç ve bitiş numaraları elli asıl ve elli koçan yaprağını
ihtiva edecek şekilde gruplandırılarak yukarıda belirtilen usule göre
kaydedilir ve kullanılır.
Alındı belgelerinden kaybolan veya çalınanlar bir
tutanak ile tespit edilir ve en kısa sürede dernekler birimlerine bildirilir.
Gerekli işlemlerin yapılması için durum, dernekler birimleri tarafından
Cumhuriyet başsavcılıklarına intikal ettirilir.
Alındı belgelerinin kullanımı
Madde 45 - Alındı belgeleri, gelir tahsil etme görev ve
yetkisine sahip bulunanlara, sayman üyelerce imza karşılığı verilir ve
kullanıldıktan sonra imza karşılığı geri alınır. Bu işlemler Alındı Belgesi
Kayıt Defterinde gösterilir.
Alındı belgeleri, sabit boyalı sert veya sivri uçlu
tükenmez kalemle okunaklı bir biçimde silintisiz ve kazıntısız olarak
doldurulur. Ödemede bulunana asıl yaprak koparılarak verilir, koçan kısmı
ciltte bırakılır. Düzenleme sırasında hata yapılırsa, hatalı belge yaprağı
ödemede bulunana verilmez. Asıl ve koçan yaprakların üzerine “İPTAL” ibaresi
yazılıp her ikisi koparılmadan ciltte bırakılır.
Form şeklinde bastırılan alındı belgeleri, elektronik
sistemler aracılığıyla doldurulduktan sonra aslı ödemede bulunana verilir;
sureti dosyasında muhafaza edilir.
Yetki belgesi
Madde 46 - Dernek adına gelir tahsil edecek kişi veya kişiler,
yetki süresi de belirtilmek suretiyle, yönetim kurulu kararı ile tespit
edilir. Gelir tahsil edecek kişilerin açık kimliği, imzası ve fotoğraflarını
ihtiva eden Yetki Belgesi (EK- 19) dernek tarafından üç nüsha olarak
düzenlenerek, dernek yönetim kurulu başkanınca onaylanır. Yetki belgelerinin
birer sureti dernekler birimlerine verilir.
Dernek adına gelir tahsil edecek kişiler, ancak
adlarına düzenlenen yetki belgelerinin bir suretinin dernekler birimine
verilmesinden itibaren gelir tahsil etmeye başlayabilirler. Dernekler
birimlerince kendilerine verilen her bir yetki belgesi için otomatik sıra
numarası verilir.
Yetki belgelerinin süresi, yönetim kurullarının görev
süresi ile sınırlıdır. Yeni seçilen yönetim kurullarının, yetki belgelerini
birinci fıkra esaslarına göre yenilemesi zorunludur. Yetki belgesinin
süresinin bitmesi veya adına yetki belgesi düzenlenen kişinin görevinden
ayrılması, ölümü, işine veya görevine son verilmesi, derneğin kendiliğinden
dağıldığının tespit edilmesi veya fesih edilmesi gibi hallerde, verilmiş olan
yetki belgelerinin dernek yönetim kuruluna bir hafta içinde teslimi
zorunludur. Ayrıca, gelir toplama yetkisi yönetim kurulu kararı ile her zaman
iptal edilebilir. Yetki belgesi ile ilgili değişiklikler yönetim kurulu
başkanınca, onbeş gün içerisinde dernekler birimine bildirilir.
Gelirlerin teslim edilmesi
Madde 47 - Dernek adına gelir tahsil etmekle yetkili olan
kişiler, tahsil ettikleri paraları otuz gün içerisinde dernek saymanına
teslim ederler veya derneğin banka hesabına yatırırlar. Ancak, tahsilatı 2005
yılı için 1000.- YTL’yi geçenler, 30 otuz günlük süreyi beklemeksizin tahsil
ettikleri parayı en geç iki iş günü içinde dernek saymanına teslim ederler
veya derneğin banka hesabına yatırırlar.
Dernek kasasında bulundurulabilecek para miktarı,
ihtiyaçlar dikkate alınarak yönetim kurulunca belirlenir.
SEKİZİNCİ
BÖLÜM
Kamu
Yararına Çalışan Derneklerden Sayılma
Kamu yararına çalışan dernek sayılma
Madde 48 - Kamu yararına çalışan dernekler, Maliye Bakanlığının
ve varsa ilgili bakanlıkların görüşü üzerine, Bakanlığın teklifi ve Bakanlar
Kurulu kararıyla tespit edilir.
Kamu yararı için aranacak şartlar
Madde 49 - Kamu yararına çalışan derneklerden sayılmak için
derneğin;
a) En az bir yıldan beri faaliyette bulunması,
b) Son bir yıl içindeki, 2005 yılı için belirlenen
tutar olan 50.000.-YTL’sını geçen alım ve satım işlemlerinin rekabet
koşullarına uygun yapılması,
c) Amacı ve gerçekleştirdiği faaliyetlerin,
üyelerinin dışında yerel veya ulusal düzeyde toplumun ihtiyaç ve sorunlarına
yönelik çözümler üretecek ve toplumsal gelişmeye katkı sağlayacak nitelikte
olması,
d) Yıl içinde elde ettiği gelirin en az yarısının bu
amaçla harcanması,
e) Sahip olduğu mal varlığının ve yıllık gelirinin
tüzüğünde belirtilen amacı gerçekleştirecek düzeyde olması gerekir.
Bu durum, Bakanlık dernekler denetçileri tarafından düzenlenen
rapor ile tespit ettirilebilir. Bu nitelikleri taşımadığı tespit edilen
dernekler, kamu yararı kararı için, bu tespitin yapıldığı tarihten itibaren
üç yıl geçmeden önce yeniden başvuramaz.
Başvuru ve istenen belgeler
Madde 50 - Kamu yararına çalışan derneklerden sayılmak isteyen
dernekler, aşağıda belirtilen ekleri ile birlikte başvurularını dörder suret
olarak mülki idare amirliğine yaparlar.
a) İlgili
dernekler müdürlüğünce onaylanmış dernek tüzüğü,
b) Dernek
üyelerinin sayısının belirtildiği yazı,
c) Derneğin
şubelerinin sayısı ve yerinin belirtildiği yazı,
d) Derneğin
kamu yararı yönünden; faaliyeti, yaptığı hizmetler ve gelecekte yapılması
düşünülen işler hakkındaki raporu,
e) Son yıla
ait mali bilanço ile gelir-gider tablosu veya işletme hesabı tablosu,
f) Derneğin
taşınır ve taşınmaz mallarının listesi,
g) Kamu
yararına çalışan derneklerden sayılması için yönetim kurulunun aldığı karar
örneği.
Başvurunun
değerlendirilmesi
Madde 51 - Başvurularda alınan belgelerin üçer adedi oluşturulan
valilik görüşü ile birlikte bir ay içinde Bakanlığa gönderilir. Valilik
görüşünde derneğin amacının ve faaliyetlerinin topluma yararlı sonuçlar
verecek nitelikte ve ölçüde olup olmadığı ve kamu yararına çalışan
derneklerden sayılıp sayılamayacağı açıkça belirtilir.
İlgili bakanlıkların ve Maliye Bakanlığının da görüşü
alındıktan sonra, Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile dernek,
kamu yararına çalışan derneklerden sayılır.
Kamu yararına çalışan derneklerden sayılmaya ilişkin
karar Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir ve valilik tarafından başvuru
sahiplerine bilgi verilir. Başvurusu reddedilenler buna ilişkin gerekçe ile
birlikte ilgili valiliğe bildirilir ve valilik tarafından başvuru sahiplerine
bilgi verilir.
Kamu yararına çalışan dernek statüsünün
kaybedilmesi
Madde 52 - Kamu yararına çalışan derneklerin, denetimler sonunda
bu niteliklerini kaybettiği anlaşılırsa; Maliye Bakanlığının ve varsa ilgili
bakanlıkların görüşü alınarak, Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu
kararıyla haklarında alınan kamu yararına çalışan derneklerden sayılma kararı
iptal edilir. Sonuç, Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir ve valilik
tarafından da ilgili derneğe bilgi verilir.
DOKUZUNCU
BÖLÜM
İzinle
Kullanılacak Kelimeler
İzin alma
Madde 53 - Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet,
Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen
eklerle oluşturulan kelimeler, ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle
Bakanlığın izni ile kullanılabilir.
İzin almak için başvuracak derneklerde aşağıdaki
şartlar aranır:
a) En az bir
yıldan beri faaliyette bulunması,
b) Amacı ve bu
amacı gerçekleştirmek için giriştiği faaliyetler ve yaptığı hizmetler ile
gelecekte yapılması düşünülen işlerin topluma yararlı sonuçlar verecek nitelikte
olması,
c) Aynı amaçlı
dernekler arasında en çok üyeye sahip olması,
d) Bu konuda
genel kurulunda karar almış olması.
Başvuru
Madde 54 - İzin için başvuracak dernekler, aşağıda belirtilen belgelerle birlikte başvurularını
üçer suret olarak mülki idare amirliğine yaparlar.
a) İlgili
dernekler müdürlüğünce onaylanmış dernek tüzüğü,
b) Dernek üye
listesi,
c) Derneğin
faaliyetleri, yaptığı hizmetler ve gelecekte yapılması düşünülen işler
hakkında rapor,
d) İzne tabi kelimelerin
kullanılması için genel kurulun aldığı karar örneği.
İzin
Madde 55 - İlgili valilik, taleple ilgili gerekli araştırmayı
yaptıktan sonra, valilik görüşünü de belirterek evrakın iki nüshasını bir ay içinde
Bakanlığa gönderir.
Bakanlık, gerekli incelemeyi yaparak, gerektiğinde
ilgili bakanlıkların da görüşünü aldıktan sonra başvuruyu karara bağlar.
Sonuç, Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir ve valilik tarafından da ilgili
derneğe bilgi verilir.
ONUNCU
BÖLÜM
Lokaller
Lokal
Madde 56 - Lokal, dernek üyelerinin soysal ihtiyaçlarını
karşılamak üzere mülki idare amirinin izniyle açılan tesistir. Dernekler,
başka bir dernek, gerçek veya tüzel kişi ile ortaklaşa lokal açmaz.
Federasyon ve konfederasyonlar hariç, lokal açabilmesi için derneğin en az
bir yıldan beri faaliyette bulunması şarttır. Çocuk dernekleri lokal açamaz.
Lokal açılamayacak yerler
Madde 57 - Aşağıda belirtilen yerlerde lokal açılmasına izin
verilmez:
a) Silah
fabrika ve imalathaneleri, patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı gibi tehlikeli
maddeler üretilen, satılan, kullanılan ve depolanan yerler ile gaz dolum
tesislerinde,
b) Her türlü
mabetlerde,
c) Okul öncesi
eğitim, ilk ve orta öğretim resmi ve özel okul binaları ile özel eğitime
muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumlarına yüz metreden yakın
mesafe içinde,
d) İlk ve orta
öğretim öğrencilerinin devam ettiği kurs, dershane ve bu öğrencilerin kaldığı
öğrenci yurtlarının bulunduğu binalarda,
e) İtfaiye,
ambulans gibi müdahale ve yardım hizmetlerinin kolaylıkla ulaşamayacağı
yerlerde,
e) Binaların ortak kullanılan bağımsız bölümlerinde,
g) Genel güvenlik ve asayişin korunması yönünden
sakıncalı olan yerlerde,
h) Sabit veya
seyyar olarak kullanılan kara, deniz, hava ve her çeşit taşıma araçlarında.
Derneğin yerleşim yerinin bulunduğu binada dernek
lokali açılabilir. Ancak, dernek lokali olarak açılan yerin iç kapı girişinin
diğer bağımsız bölüm veya oda ve benzeri gibi bölümlerden ayrı olması ve
bunlara açılan kapılarının bulunmaması zorunludur.
Başvuru
Madde 58 - İl merkezlerinde açılacak lokaller için valiliğe,
büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler dahil olmak üzere diğer
ilçelerde açılacak lokaller için kaymakamlığa bir dilekçe ile başvurulur.
Başvurulara aşağıda belirtilen belgeler eklenir.
a) Lokal
açılması konusunda alınmış yönetim kurulu kararının örneği,
b) Lokal olarak
açılacak yerin tapu senedi örneği, kiralık ise kira kontratının örneği,
c) Ana gayrimenkulun tapu kayıtlarında mesken olarak
görünen yerler için kat maliklerinin oy birliği ile aldıkları kararın örneği,
mesken ve işyerinin birlikte yer aldığı binalarda mesken sahiplerinin
tamamının onayı ve işyeri sahiplerinin oy çokluğu ile aldıkları kararın
örneği, iş hanlarında ise yönetim kurulu kararı örneği,
d) Derneklerin;
belediye ve mücavir alanlar içinde açacakları lokaller için yapı kullanma
(iskan) izin belgesi, bu belgenin bulunmadığı durumlarda ise ilgili
belediyeden alınacak söz konusu yerin lokal olarak kullanılmasında sakınca
olmadığına dair belge; bu alanlar dışındaki lokaller için bayındırlık ve
iskan müdürlüklerinden alınacak lokal olarak kullanılmasında sakınca
olmadığına dair belge.
Belgeleri
eksik olan veya mevzuata uygun olmayan başvurular değerlendirmeye alınmaz ve
eksikliklerin tamamlanması için otuz günlük ek süre tanınır. Bu süre sonunda
eksikliklerin tamamlanmaması halinde başvuru işlemden kaldırılır.
Lokal
olarak açılan yerin yerleşim yerinin değiştirilmesi halinde yukarıda sayılan
işlemler tekrar edilir.
İzin
Madde 59 - İl merkezlerinde açılacak lokallerin iş ve işlemleri
il dernekler müdürlüklerince, diğer ilçelerde açılacak lokallerin iş ve
işlemleri ilçe dernekler büro şefliklerince yürütülür. Büyükşehir belediyesi
sınırları içinde kalan ilçelerde ise bu görevler, kaymakamlık yazı işleri
müdürlüklerince yerine getirilir. Lokal olarak açılacak yerin ve bulunduğu
binanın fenni ve yangın güvenliği ile toplum sağlığı ve çevre bakımından
belediyece, genel güvenlik ve asayişin korunması yönünden kolluk
kuvvetlerince incelenmesi istenir. Gerek görülen hallerde, ayrıca ilgili
diğer kurum ve kuruluşlardan inceleme yapılması istenebilir.
Başvuru belgeleri ve inceleme sonuçları olumlu olan
derneklere, mülki idare amirince lokal açma ve işletme izni verilir. Lokal
açma ve işletme belgesinde çalışma şartları belirtir. İki nüsha olarak düzenlenen Lokal Açma ve
İşletme İzin Belgesinin (EK- 20) bir örneği ilgili derneğe verilir; diğer
örneği derneğin il dernekler müdürlüğündeki dosyasında saklanır.
Lokalin
hangi derneğe ait olduğunun belirtildiği en az 50x75 cm ebadında “……..Derneği
Lokali” ibaresinin yazılı olduğu levha ile en az 20x30 cm ebadında “Üye
olmayan giremez” ibaresinin yazılı olduğu levhanın, dışarıdan ilk bakışta
görülebilecek bir yere asılması zorunludur.
Lokal açma ve işletme belgesi düzenlendikten sonra
onbeş gün içinde dernekler birimlerince; kolluk amirliği, belediye, alkollü
içki kullanılmasına izin verilenler için tekel idaresi, çevre müdürlükleri
ile derneğin bağlı bulunduğu vergi dairesine lokalin açıldığı bildirilir. Kolluk kuvvetleri bu bilgilere istinaden
izinsiz açılan lokalleri men eder.
Sorumlu müdür
Madde 60 - Her
dernek lokaline, yönetim kurulu kararıyla sorumlu bir müdür tayin edilerek
mülki idare amirine bildirilir. Sorumlu müdür, dernek lokalinin mevzuata ve
ruhsata uygun olarak işletilmesinden sorumludur. Sorumlu müdür değişikliği,
onbeş gün içinde mülki idare amirliğine bildirilir.
Lokal müdürü yönetim kurulu kararıyla ücretli veya
fahri olarak görevlendirilir. Bunların dernek üyesi olması şart değildir.
Lokalin işletmesi, dernek tarafından görevlendirilen bir lokal müdürünün
sorumluluğunda müstecire de yaptırılabilir.
Alkollü içki kullanılması
Madde 61 - Dernek
lokallerinde alkollü içki kullanılması mülki idare amirinin iznine bağlıdır.
Ancak, alkollü içki izni verilebilmesi için dernek lokalinin içkili yer
bölgesi içinde bulunması ve içki satış belgesi alınması zorunludur.
Gençlik,
spor veya gençlik ve spor kulüplerinin sosyal amaçlı tesisleri ile
lokallerinde alkollü içki kullanılmasına izin verilmez.
Alkollü
içki kullanılmasına izin verilen lokallerde içki servisi, ancak izin verilen
lokal içinde yapılabilir. Lokalin etrafında,
yol kenarlarında veya yaya kaldırımlarında masa konularak veya ayakta
içki servisi yapılamaz.
Lokallerde çalışacak kişiler
Madde 62 - Alkollü içki kullanılmasına izin verilen lokallerde
18 yaşından küçükler çalıştırılamaz. Lokallerde çalışanlar için dernek
yönetim kurulu başkanının imzasını taşıyan bir kimlik belgesi düzenlenir.
Çalışanlar lokalde bulundukları sürece bu kimliği ilk bakışta görülebilecek
şekilde üzerlerinde taşımak zorundadırlar.
Lokal yönergesi
Madde 63 - Dernek lokalleri, yönetim kurullarınca bu
Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak hazırlanan yönergeye göre
işletilir. Lokal yönergesinde aşağıda gösterilen hususların belirtilmesi
zorunludur.
a) Lokalin
çalışma şartları,
b) Lokal
müdürünün görev ve yetkileri,
c) Dernek
lokalinde yapılacak faaliyetler ve verilecek hizmetler,
d) Dernek
üyelerinin ve misafirlerin lokalden yararlanma şekilleri,
e) Lokalde
alkollü içki kullanılıp kullanılmayacağı, kullanılacaksa şart ve şekilleri,
f) Lokalin
konferans, seminer, yemek, nişan, düğün ve benzeri toplantılar için dernek
üyelerine tahsis edilme şekil ve şartları.
Lokalden yararlanma
Madde 64 - Lokalden yararlanacak üyelere, dernek üyeliğine kabul
kararının tarih ve sayısı ile dernek başkanının imzası bulunan lokal kimlik
kartı verilir. Üyeler lokalde bulundukları sürece bu kimliği üzerlerinde
taşımak ve denetimler sırasında bu kartı göstermek zorundadırlar.
Lokale o
derneğin üyesi olmayanlar giremez. Ancak, üyelerin beraberindeki misafirleri
lokallere kabul edilebilir. Misafirler lokalde bulundukları sürece, misafir
kartlarını ilk bakışta görülecek şekilde üzerlerinde taşımak zorundadırlar.
Lokallerin denetimi
Madde 65 - Mülki idare amiri, dernek lokallerinin, açma ve
işletme belgesinde belirtilen şartlara göre işletilip işletilmediğini
denetletebilir. Lokallerin denetimi, dernekler birimleri ve kolluk
kuvvetlerince birlikte yapılır. Lokal denetiminde önceden bildirimde bulunma
ve denetimin mesai saatleri içinde yapılması şartı aranmaz.
Faaliyetten geçici olarak men etme
Madde 66 - Kumar
oynatıldığı, izinsiz içki kullanıldığı, umuma açık yer durumuna
geldiği veya lokal yönergesine aykırı
hareket edildiği tespit edilen lokaller, mülki idare amiri tarafından otuz
günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edilir.
Yukarıdaki
fıkrada yazılı fiiller sebebiyle üç defa faaliyetten men edilen lokallerin
izin belgeleri, mülki idare amirince iptal edilir.
Lokal açma ve çalışma izninin iptali
Madde 67 - Yapılan denetimler neticesinde, uyuşturucu madde imal
edildiği, satıldığı, kullanıldığı veya bulundurulduğu; 6136 sayılı Kanuna
aykırı silah bulundurulduğu veya satıldığı; genel güvenliğe ve genel ahlaka
aykırı faaliyetlerde bulunulduğu tespit edilenlerin lokal açma ve işletme
izin belgeleri mülki idare amirince iptal edilir.
Ayrıca, konusu suç teşkil eden fiillerin işlenmesi
durumunda, soruşturma evrakı derhal Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.
Faaliyetten men kararının uygulanması
Madde 68 - Faaliyetten men kararı aşağıdaki esaslar çerçevesinde
yerine getirilir.
a) Karar,
dernek yönetim kuruluna ve lokal müdürüne tebliğ edilir kararın uygulanması
için iki günden fazla olmamak üzere süre verilir. Tebliğde dernek yönetim
kurulu başkanı veya görevlendirilecek yönetim kurulu üyesi ile lokal
müdürünün, mühürlemenin yapılacağı sırada hazır bulundurulması gerektiği de
belirtilir.
b) Lokalin
kapalı olduğu süre içinde bozulabilecek mallar ile kişilerin özel eşyalarının
çıkarılmasına izin verilir.
c) Lokalin
pencereleri ve diğer kapıları kapatılır ve lokalin giriş kapıları mühürlenir.
d) Kararın
uygulanmasına ilişkin düzenlenecek tutanakta, faaliyetten men kararının
tarihi, sebebi ve süresi ile kapatma işlemenin tarih ve saati belirtilir ve
hazır bulunanlar tarafından imzalanır. Hazır bulunanların imzadan kaçınması
halinde bu durum tutanakta belirtilir.
Sürenin dolmasını
müteakip faaliyetten men edilen lokalin tekrar açılmasında da açılış tarihi
ve saati yazılarak, açma ve teslim tutanağı, dernek yönetim kurulu başkanı
veya görevlendirilecek yönetim kurulu üyesi ile lokal müdürü tarafından
imzalanır.
Süresinden önce açılma
Madde 69 - Faaliyetten men işlemine karşı açılan davanın idare
aleyhine sonuçlanması halinde; lokal bir tutanakla açılır. Mülki idare
amirleri faaliyetten geçici olarak men ettikleri lokalleri mahkeme kararları
dışında, süresinden önce açamazlar. Geçici olarak faaliyetten men edildiği
halde süresinden önce açılan lokallerin açma ve işletme izinleri mülki idare
amirince iptal edilir.
İzinsiz açılan lokaller
Madde 70 - İzinsiz olarak açılan veya izni iptal edildiği halde
işletilen veya geçici olarak faaliyetten men edildiği halde süresinden önce
açılan lokaller kolluk kuvvetlerince kapatılır.
Uzaklığın ölçülmesi
Madde 71 - Okul öncesi eğitim, ilk ve orta öğretim resmi ve özel
okul binaları ile özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri kurumlar ile
lokal açılmasına izin verilen yerlerin aralarındaki uzaklığın ölçümünde, bina
ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden
fazla olması durumunda ise en yakını esas alınır.
Yüz metre
uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu
kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa mesafe dikkate
alınır. Bu tespitleri yapmaya dernekler birimleri yetkilidir.
ONBİRİNCİ
BÖLÜM
Sandık
Sandık kurma şartları
Madde 72 - Dernekler; üyelerine kar payı dağıtmamak, gelir, faiz
veya başka adlarla üyelerine para aktarmamak şartıyla, üyelerinin yiyecek,
giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa
vadeli kredi ihtiyaçlarını sandık kurarak karşılayabilirler.
Derneklerin sandık kurabilmesi için;
a) Dernek
tüzüğünde sandık kurulacağına dair açık hüküm bulunması,
b) Dernek genel
kurulunca sandık kurulması için karar alınmış olması
gerekir.
Sandık üyeliği
Madde 73 - Dernekler tarafından kurulan sandıklara, ilgili
derneğin merkez ve şubelerine kayıtlı üyeler dışında üye kabul edilmez.
Sandıklara üye olmak isteğe bağlıdır.
Sandık üyeliğine kabul, sandık yönetim kurulu kararı
ile olur.
Sandık yönergesi
Madde 74 - Her sandığın, dernek yönetim kurulunca hazırlanıp
genel kurulca kabul edilen bir sandık yönergesi bulunur. Bu yönetmelikte
aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.
a) Sandığın
adı,
b) Sandığın
çalışma konuları,
c) Üye olma,
üyelikten çıkma ve çıkarılmanın şartları,
d) Sandık
genel kurulunun kuruluş şekli, toplanma zamanı, görev ve yetkileri,
e) Sandık
yönetim kurulunun asıl ve yedek üye sayısı, nasıl seçileceği, görev ve
yetkileri,
f) Sandık denetim kurulunun asıl ve yedek üye sayısı,
nasıl seçileceği, görev ve yetkileri,
g) Üyelerden alınacak
giriş aidatı ile üyelik aidatının belirlenme ve tahsilat şekli,
h) Sandıkça
oluşturulacak fonlar, bu fonlara katılma şartları, fonlardan yararlanma
esasları, fonlardan yapılacak yardımların miktarı ve oranları,
ı) Üyelerin
sandıktan çıkması veya çıkarılmasının şartları,
j) Fonlarda
biriken para ve hakların tasfiyesi ve geri verilmesi esas ve usulleri,
k) Fonlarda
biriken paraların değerlendirilme esas ve usulleri, işletilecek paralardan
elde edilecek faiz, kâr, temettü ve diğer değerlerin, kullanımına dair
esaslar,
l) Mikrokredi
ve diğer borç para verme esas ve usulleri,
m) Sandığın
dağıtılmasına karar verilmesi durumunda, mal varlığının tasfiye esasları.
Mikrokredi ve diğer borç para alacaklardan istenecek
hizmet bedeli veya faiz oranları yönetim kurulu kararı ile belirlenir.
Sandığın
faaliyete geçmesi
Madde 75 - Dernek genel kurulunca kabul edilen sandık
yönergesinin yönetim kurulu üyelerince her sayfası imzalanmış bir sureti,
genel kurul toplantısını izleyen otuz gün içinde dernek başkanı tarafından
mülki idare amirliğine verilir.
Sandık yönergesinin mülki idare amirliğine
bildirilmesinden itibaren altı ay içinde sandık genel kurulunun toplanması ve
sandık organlarının oluşturulması zorunludur. Sandık organlarının
oluşturulmasına kadar, sandık işlemlerini yürütmeye dernek yönetim kurulu
yetkilidir. Sandığın ilk genel kurulu, dernek yönetim kurulunun çağrısı
üzerine toplanır.
Sandık organları
Madde 76 - Her sandıkta;
a) Genel
kurul,
b) Yönetim
kurulu,
c) Denetim
kurulu,
oluşturulması zorunludur.
Sandık yönetim ve denetim kurullarının asıl ve yedek
üye sayısı üçten az olamaz. Sandık yönetim ve denetim kurulları sandık
üyeleri arasından seçilir.
Sandık genel kurulu
Madde 77 - Sandık genel kurulu, genel kurula katılma hakkı
bulunan sandık üyelerinden oluşur. Üye sayısının çok olması veya üyelerin
farklı yerleşim yerlerinde bulunması halinde genel kurulda nasıl temsil
edilecekleri, sandık yönetmeliğinde düzenlenir. Genel kurulun toplantıya
çağrılması, toplantı gündemi ve yeri, toplantı ve karar yeter sayısı ve
kararların üyelere duyurulması konularında, sandığın bağlı bulunduğu dernek
tüzüğünün bu konuları düzenleyen hükümleri uygulanır.
Sandıkların yasal durumu
Madde 78 - Sandıklar, derneklerin bir yan kuruluşudur; Bunların
tüzel kişilikleri yoktur.
Sandık yönetim kurulu, dernek yönetim kurulunca
verilecek yetkiye dayanarak, sandıkla ilgili konularda mahkemeler ve idare
makamlarında sandığı temsil edebilir, sandığa izafeten her türlü hukuki
tasarrufta bulunabilir.
Sandığın malları
Madde 79 - Sandığın bütün mal ve hakları dernek malı sayılır.
Taşınmazlar dernek adına tescil edilir, kullanma hakkı sandığa devredilir.
Bu mallara karşı işlenen suçlar, dernek mallarına
karşı işlenmiş sayılır ve sandık mallarına karşı suç işleyenler dernek malına
karşı suç işleyenler gibi cezalandırılır.
Sandıkların denetimi
Madde 80 - Sandığın bağlı olduğu derneğin genel kurulu, yönetim
kurulu veya denetim kurulu, sandığın denetimini her zaman yapabilir. Dernek
ve sandık denetim kurulları en az yılda bir kez olmak üzere sandık hesap ve
faaliyetlerinin denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Denetim sonuçları bir rapor halinde sandık genel kurulu ve
toplandığında dernek genel kuruluna sunulur.
Sandıkların yönetim yerleri, satış yerleri,
defterleri, hesap ve işlemleri Bakanlık veya yetkili mülki idare amiri
tarafından her zaman denetlettirilebilir. Bu denetleme, görevlendirilecek
kolluk kuvvetleri mensupları dışındaki memur veya memurlar aracılığıyla
yaptırılır.
Denetleme sırasında, görevli memurlar tarafından
istenecek her türlü defter, belge ve işlemli yazıların, denetleyen kişilere
gösterilmesi ve talep halinde onaylı örneklerinin verilmesi zorunludur.
Sandıkların gelirleri
Madde 81 - Sandıkların gelirleri şunlardır:
a) Üyelerden
bir defaya mahsus olmak üzere alınacak giriş aidatı,
b) Üyelik
aidatı,
c) İktisadi
faaliyetlerden elde edilen karlar,
d) Üyelere
verilen kredilerden alınacak hizmet bedeli veya faiz gelirleri,
e) Bankaya
yatırılan sandık paralarının faizleri,
f) Kime ve nereye
ait olduğu bilinmeyen ve en az bir yıl emanet hesabında tutulduktan sonra
gelir kaydedilen paralar,
g) Yardım ve
bağışlar,
h) Borçlanma,
ı) Diğer
gelirler.
Sandıklarca tutulacak defterler
Madde 82 - Sandıklar aşağıda yazılı defterleri tutmak zorundadır:
a) Karar
defteri: Yönetim kurullarının kararları gün ve sayı sırası ile bu deftere
yazılır. Kararların altı toplantıya katılan üyelerce imzalanır.
b) Üye kayıt
defteri: Sandığa üye olarak girenlerin kimlikleri ve giriş tarihleri bu
deftere işlenir.
c) Evrak kayıt
defteri: Sandık yönetimine ilişkin gelen ve giden evrak, gün ve sayı
sırasıyla bu deftere kaydedilir. Gelen evrakın asılları ve giden evrakın
kopyaları dosyalanır.
d) Demirbaş
defteri: Sandığın demirbaş eşyası bu deftere, alınış tarihleri ve değerleri belirtilerek yazılır.
e) Yevmiye
defteri, büyük defter ve envanter defteri: sandık adına alınan gelirler ve
yapılan giderler ile envanter kayıtları, açık ve düzenli olarak bu defterlere
işlenir. Sandıklar bilanço esasına göre defter tutarlar. Bu defterlerin
tutulma usulü ile kayıt şekli Vergi Usul Kanunu ile bu Kanununun Maliye
Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama
Genel Tebliğleri esaslarına göre yapılır.
Bu maddede sayılan defterler ile sandıkça tutulması
uygun bulunan öteki defterlerin, dernekler birimi ya da noterlerce
onaylanması zorunludur.
Bu Yönetmeliğin altı ve yedinci bölümlerinde
belirtilen diğer esas ve usuller sandıklar için de uygulanır.
ONİKİNCİ BÖLÜM
Beyanname
Beyanname verme yükümlülüğü
Madde 83 - Dernek yönetim kurulu başkanları, her takvim yılının
ilk dört ayı içinde bir önceki yıla ait Dernek Beyannamelerini (EK- 21),
mülki idare amirliğine vermekle yükümlüdürler. İl merkezlerinde ve büyükşehir
belediyesi sınırları içinde kalan ilçelerde bulunan dernekler beyannamelerini
bir adet, diğer ilçe merkezinde bulunanlar ise iki adet olarak verirler.
Şubeler, mülki idare amirliğine verecekleri
beyannamelerin birer örneğini bağlı bulundukları derneğe de vermekle
yükümlüdürler.
İlçelerde verilen bu beyannamelerden bir adedi
alıkonularak, diğerleri il dernekler müdürlüklerine gönderilir.
Temsilcilikler için ayrıca beyanname verilmez ancak,
temsilciliklere ilişkin her türlü bilgiler dernek beyannamesinde gösterilir.
Birlikler, beyannamelerini bu maddede belirtilen esas
ve usullere göre vermekle yükümlüdürler.
Dernekler beyannamesinde belirtilen sınıflamaların
alt gruplarını belirlemeye veya alt gruplarda değişiklik yapmaya Daire
Başkanlığı yetkilidir. Ancak, derneklerin amaç, faaliyet alanları ve ekonomik
faaliyetleri ile dernek üye, personel veya diğer görevlilerinin meslekleri ve
eğitim durumları sınıflamalarının alt grupları; Birleşmiş Milletler
Uluslararası Kar Amacı Olmayan Kuruluşlar Sınıflaması, Avrupa Topluluğu
Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması, Birleşmiş Milletler
Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması ve Birleşmiş Milletler Uluslararası
Standart Eğitim Sınıflaması alt grupları göz önünde bulundurularak
düzenlenir.
Beyannamelerin incelenmesi
Madde 84 - Beyannameler valiliklerce incelenir. Gerekli görülen
hallerde bu inceleme Bakanlıkça da yapılabilir. Beyannamelerde eksiklik veya
yanlışlıklar görülmesi halinde, ek bilgi ve belgeler istenebilir ve bunlar
tamamlattırılır. Beyannamelere ilişkin istenen ek bilgi ve belgelerin
verilmemesi, eksik verilmesi veya verilen sürede tamamlanmaması hallerinde
ilgili dernek denetime tabi tutulabilir.
Beyannamelerin incelenmesi esnasında konusu suç
oluşturan hususların tespit edilmesi halinde, ilgili mülki idare amirliğince
durum Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir. Beyannameler ile ilgili olarak
haklarında adli ve idari işlem yapılan dernekler, Bakanlığa bildirilir.
ONÜCÜNCÜ BÖLÜM
Dernekler
Kütüğü ve Tasfiye
Kütük defteri
Madde 85 - Birlikler için Bakanlar Kurulu izninin ilgili
valiliğe iletilmesi, dernekler için tüzüğü ve kuruluş bildirimi ile eklerinin
mülki idare amirliğine verilmesini müteakip il dernekler müdürlüklerindeki
Dernek Kütük Defterlerine (EK- 22) kayıtları yapılır. Dernek kütüğü il
dernekler müdürlüğünde tutulur. Defterlerde her birlik ve derneğe ayrı bir
sayfa ayrılır ve mevcut bilgiler defterdeki hanelerine işlenir.
Yabancı dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki
şube ve temsilciliklerinin kaydı Bakanlıktaki ayrı bir kütük defterine
(EK-22) yapılır. Her şube ve temsilciliğe ayrı bir sayfa ayrılır ve mevcut
bilgiler defterdeki hanelerine işlenir.
Derneğin türü, kurucuların tanımlaması ve tüzüğün
incelenmesiyle belirlenir. Kütük defterine kaydı gereken bilgilerin dernekler
birimine intikali üzerine, gecikmeksizin kaydı yapılır. Kütüğe kaydı yapılan
belgeler üzerine, kütüğe işlendiğine dair işaret konur.
Kütük defterinin her sayfası mühürlenir ve son
sayfasına kaç sayfadan ibaret olduğu belirtilerek yetkili amir tarafından
imzalanır.
Dernek numaralandırma ilkeleri
Madde 86 - Derneklerin kütük numaralandırma ilkeleri aşağıdaki
esaslara göre düzenlenir:
a) Bir derneğe
verilen kütük numarası, başka bir derneğe verilemez.
b) Bir dernek
için Başkanlık ve il birimlerindeki kütükler, aynı numaraları taşır.
c) Yapısına
bakılmaksızın dernekler, aynı kütüğe sıra ile kaydedilir.
d) Yabancı dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki
şube ve temsilcilikleri ayrı bir kütüğe kaydedilir.
Dernek numaralandırması
Madde 87 - Derneklere verilecek kütük numaraları, üç kısım ve
sekiz rakamdan oluşur. Bunlar sırasıyla;
a) Birinci
kısmı meydana getiren ilk iki rakam, kurulduğu ilin trafik numarasını,
b) İkinci
kısmı meydana getiren ve (001)’den başlayan üç rakam, kaydın yapıldığı
defterin o ildeki sıra numarasını,
c) Üçüncü
kısmı meydana getiren üç rakam ise, dernek ve benzerlerinin o defterde kayıt
edildiği sayfayı
gösterir.
Her defter, ilk yaprağının içinden başlamak ve
karşılıklı sayfalara aynı numara verilmek kaydıyla sayfaları (001)’den
(200)’e kadar numaralandırılır.
Yeni il kurulması halinde, alacağı isim ve trafik
numarası ne olursa olsun, kütük numarası takip eden sayılarla ifade edilir.
Yabancı dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki
şube ve temsilciliklerinin kütük numaralarının başına, yukarıdaki esaslara ek
olarak ait bulunduğu ülkenin uluslararası trafik kodu konur.
Dernek kütük dosyası
Madde 88 - Her dernek ve birlik için Daire Başkanlığında ve
dernekler birimlerinde bir dosya açılır. Derneklerin iş ve işlemleri ile
ilgili tüm belgeler bu dosyada saklanır. Açılan her dosya üzerine kütük
numarası ve adı üç cm ebadında rakam ve harflerle yazılır.
Yabancı dernek ve yabancı vakıflar için yukarıdaki
esaslara uyulur.
Derneklerin
amaç ve yapılarına göre sınıflandırılmasına ait istatistiki bilgiler
dernekler birimlerince düzenlenir.
Tasfiye
Madde 89 - Derneklerin para, mal ve haklarının tasfiyesi aşağıda
belirtilen esaslara göre yapılır.
a) Tasfiyenin dernek tüzüğünde gösterilen esaslara
göre yapılması:
Genel kurul kararı ile feshedilen veya kendiliğinden
sona erdiği tespit edilen derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi,
tüzüğünde gösterilen esaslara göre yapılır.
Bu derneklerin para, mal ve haklarının devri, son
yönetim kurulu üyelerinden oluşan tasfiye kurulunca yapılır. Bu işlemlere,
feshe ilişkin genel kurul kararının alındığı veya kendiliğinden sona erme
halinin kesinleştiği tarihten itibaren başlanır. Tasfiye süresi içinde bütün
işlemlerde dernek adında “tasfiye halinde ……. Derneği” ibaresi kullanılır.
Tasfiye kurulu, önce derneğin hesaplarını inceler.
İnceleme esnasında derneğe ait defterler, alındı belgeleri, harcama
belgeleri, tapu ve banka kayıtları ile diğer belgelerinin tespiti yapılarak
varlık ve yükümlülükleri bir tutanağa bağlanır. Tasfiye işlemeleri sırasında
borçlu olduğu tespit edilen derneklerin alacaklılarına çağrıda bulunulur ve
varsa malları paraya çevrilerek alacaklılara ödenir. Derneğin alacaklı olması
durumunda borçlulardan alacaklar tahsil edilir. Alacakların tahsil edilmesi
ve borçların ödenmesinden sonra kalan para ve mallar tüzükte belirtildiği
şekilde devredilir.
Bu derneklerin para, mal ve haklarının tasfiye ve
intikal işlemlerinin tamamlanmasını müteakip tasfiye kurulu tarafından
durumun yedi gün içinde bir yazı ile dernek merkezinin bulunduğu yerin mülki
idare amirliğine bildirilmesi ve bu yazıya tasfiye tutanağının da eklenmesi
zorunludur.
Tasfiyeye ilişkin tüm işlemler tasfiye tutanağında
gösterilir ve tasfiye işlemleri, mülki idare amirliklerince haklı bir nedene
dayanılarak verilen ek süreler hariç üç ay içinde tamamlanır.
Bu derneklerin defter ve belgelerini tasfiye kurulu
sıfatıyla son yönetim kurulu üyeleri saklamakla görevlidir. Bu görev, bir
yönetim kurulu üyesine de verilebilir. Bu defter ve belgelerin saklanma
süresi beş yıldır.
b) Tasfiyenin mahkeme kararı ile yapılması:
Tüzükte tasfiyenin ne şekilde yapılacağının genel
kurul kararına bırakıldığı hallerde, genel kurul tarafından bir karar
alınmamış veya genel kurul toplanamamış veya son yönetim kuruluna yapılan
tebligata rağmen tasfiye işlemleri yapılmamışsa, yahut dernek mahkeme kararı
ile feshedilmişse, derneğin bütün para, mal ve hakları, mahkeme kararıyla
bulunduğu ildeki amacına en yakın ve kapatıldığı tarihte en fazla üyeye sahip
derneğe devredilir.
Bu derneklerin para, mal ve haklarının tasfiyesi
mahkeme kararında belirtilen esaslara göre yapılır ve tasfiyenin
tamamlanmasını müteakip, durum ilgili mülki idare amirliğine bildirilir.
Kütükten silme
Madde 90 - Derneklerin tüzel kişiliklerinin herhangi bir nedenle
sona ermesi halinde, para, mal ve haklarının tasfiye ve intikal işlemlerinin
tamamlanmasını müteakip, yukarıdaki madde hükümlerine göre tasfiye sonucunun
bildirilmesi üzerine, bunların dernekler kütüğündeki kayıtları merkezlerinin
bulunduğu yer valiliğinin onayı ile silinir, şubelerinin bulunduğu
valiliklere ve Bakanlığa da bilgi verilir.
Derneklerin merkezlerinin bulunduğu il dışındaki
şubelerinin kayıtları, şubenin bulunduğu yer valiliğinin onayı ile silinir,
dernek merkezinin bulunduğu il valiliğine ve Bakanlığa da bilgi verilir.
Yabancı dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki
şube ve temsilciliklerinin kütükten silinmesine ilişkin işlemler Daire
Başkanlığınca yerine getirilir.
ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Genel
Hükümler
Kamu kurum ve kuruluşları ile yürütülen
ortak projeler
Madde 91 - Derneklerin, görev alanlarına ilişkin konularda kamu
kurum ve kuruluşlarıyla işbirliği yapabilmesi, ortak bir projenin yürütülmesi
şeklinde olur. Ancak, 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları
ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklıdır. Projelerin, toplumun ihtiyaç
ve sorunlarına yönelik çözümler üretecek ve toplumsal gelişmeye katkı
sağlayacak nitelikte olması şarttır. Yapılacak protokol çerçevesinde, projenin
yürütülmesinden sorumlu olan, kamu kurum ve kuruluşu ile derneğin eşit sayıda
temsilcilerinden oluşan ve tercihen koordinatörlüğünü dernek temsilcilerinden
birinin yaptığı bir proje yönetim grubu oluşturulur. Protokolde, proje
yönetim grubunda proje saymanı olarak dernek saymanının yer alması
zorunludur. Proje yönetim grubu, yapılan protokol ve projenin örneğini EK-
23’de gösterilen Proje Bildirimine ekleyerek, protokol tarihini izleyen bir
ay içinde projenin tarafı olan dernek merkezinin bulunduğu yerin valiliğine
vermekle yükümlüdür.
Kamu kurum
ve kuruluşları ile dernekler yürütecekleri ortak projelerde kendi
kanunlarında aksine hüküm bulunmadığı hallerde, ortaklık anlaşması
çerçevesinde, proje maliyetine sağlayacakları nakdi katkıları ortak bir hesapta bloke ederler. Kamu kurum ve
kuruluşları projelere en fazla ayni veya nakdi yüzde elli katkıda bulunabilirler.
Kamu kurum ve kuruluşları proje süresini geçmemek şartıyla, ortak projeye
arsa tahsisinde bulunabilir. Proje çerçevesinde yapılacak harcamaların bir
bankada açılacak ortak bir hesaptan yapılması, harcamaların belgelendirilmesi
ve bu belgelerin asıl suretlerinin dernekler ile ilgili kamu kurum ve
kuruluşunda saklanması zorunludur.
Bu şekilde
yürütülen projelerin gerçekleşme durumu ve bu projeler için yapılan
harcamalar ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından denetlenebileceği gibi,
mülki idare amirleri tarafından da denetlenebilir.
Değişikliklerin bildirilmesi
Madde 92 - Dernekler, yerleşim yerlerinde meydana gelen
değişiklikleri Yerleşim Yeri Değişiklik Bildirimini EK- 24; genel kurul
toplantıları dışında dernek organlarında meydana gelen değişiklikleri Dernek
Organlarındaki Değişiklik Bildirimini EK- 25 doldurmak suretiyle, değişikliği
izleyen otuz gün içinde mülki idare amirliğine bildirmekle yükümlüdürler. Bu
belgeler, büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer
ilçelerde bulunan dernekler tarafından iki suret olarak verilir.
Dernek
tüzüklerinde yapılan değişiklikler de tüzük değişikliğinin yapıldığı genel
kurul toplantısını izleyen otuz gün içinde, genel kurul sonuç bildirimi
ekinde mülki idare amirliğine bildirilir.
Taşınmazların bildirilmesi
Madde 93 - Dernekler edindikleri taşınmazları tapuya tescilinden
itibaren otuzgün içinde EK- 26’da gösterilen Taşınmaz Mal Bildirimini
doldurmak suretiyle mülki idare amirliğine bildirmekle yükümlüdürler. Bu
form, büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer
ilçelerde bulunan dernekler tarafından iki suret olarak verilir.
Platformlar
Madde 94 - Dernekler, amaçları ile ilgisi bulunan ve kanunlarla
yasaklanmayan alanlarda, diğer dernek, vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum
kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere platformlar
oluşturabilirler. Platformların oluşturulabilmesi için derneklerin yetkili
organlarınca alınacak kararlarda, derneği temsille görevlendirilecek kişi
veya kişiler belirlenir.
Bir platformun faaliyete başlayabilmesi için,
temsilciler tarafından bir mutabakat tutanağı düzenlenir. Bu tutanakta,
platformun oluşturulma amacı, çalışmaların yürütüleceği yerleşim yeri ile
yönetim grubu üyeleri ve koordinatörünün isimleri belirtilir.
Yurt açma
Madde 95 - Derneklerin, tüzüklerinde gösterilen amaç ve çalışma
konularını gerçekleştirmek üzere, eğitim ve öğretim faaliyetleri için yurt
açmaları ve bu yurtların devri, nakli, kapatılması ile bunların idaresi,
işletilmesi ve denetlenmesi gibi konularda 3/11/2004 tarihli ve 2004/8106 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile 3/12/2004 tarihli ve 25659 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğrenci Yurtları Yönetmeliğinin Dernekler
Kanununa ve bu Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümleri uygulanır. Dernekler,
açacakları yurtlara ilişkin olarak Milli Eğitim Bakanlığından ve valilikten
almış oldukları yurt açma izin belgelerinin birer suretini, bu izin belgesini
aldıkları tarihten itibaren onbeş gün içinde dernekler birimlerine vermek
zorundadırlar.
Derneklerin açacakları lokalleri ve yurtları
dışındaki tesisler genel hükümlere tabidir.
İşlemlerin elektronik ortamda yapılması
Madde 96 - Bilanço esasına göre defter tutan dernekler ile kamu
yararına çalışan dernekler, bu Yönetmelik çerçevesinde vermekle yükümlü
oldukları belgelerden (ekleri hariç); Genel Kurul Sonuç Bildirimi (EK- 3),
Yurtdışından Yardım Alma Bildirimi (EK- 4), Yetki Belgesi (EK- 19), Dernek
Beyannamesi (EK- 21), Proje Bildirimi (EK- 23), Yerleşim Yeri Değişiklik
Bildirimi (EK- 24), Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimi (EK- 25) ve
Taşınmaz Mal Bildirimini (EK- 26) Daire Başkanlığının web sayfası üzerinden,
kullanıcı adı ve şifresini kullanarak doldurmak zorundadırlar.
Bu dernekler kullanıcı adı ve şifresini bu
yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altı ay içerisinde
alırlar. Dernek yetkililerinin değişmesi durumunda bu değişiklik Daire
Başkanlığına bildirilir ve yeni şifre alınır.
Güvenlik açısından her kullanıcı için bir sayısal
imzalama modülü çalışacaktır. Bu modüle esas sayısal sertifikalar Daire
Başkanlığı tarafından kullanıcı adı ve şifre ile beraber dağıtılacaktır.
İsteyen dernekler, Daire Başkanlığının belirleyeceği standartlar çerçevesinde
kendi imkanları ile akıllı kart temin etmek suretiyle kendi sayısal
sertifikalarını akıllı kart üzerinde taşıyabileceklerdir. Bu kartlara sayısal
sertifikaları yazma yetkisi Daire Başkanlığındadır. Belgeler ve işlemlerin
elektronik ortamda güvenli bir şekilde yapılması için hazırlanan altyapının
(Sayısal Sertifika, Kullanıcı Adı ve Şifre) güvenliğinin sorumluluğu derneğe
aittir.
Ayrıca, bu dernekler birinci fıkrada sayılan
belgelerin sistemden alacakları birer çıktısını da süresi içerisinde bu
Yönetmelikte belirtilen ilgili mercilere elden verir veya posta ile
gönderirler. Elektronik ortama aktarılan bilgiler ile ilgili mercilere
verilen çıktılar aynı olmak zorundadır.
Daire Başkanlığı, faaliyetleri ile ilgili belgelerin
asıllarını veya mümkün olmadığı hallerde doğruluklarından şüphe edilmeyecek
kopyalarını ve yazıların makine ile alınmış suretlerini saklamak zorundadır.
Bu belgeler mikrofilm, mikrofiş şeklinde veya elektronik, manyetik veya
benzeri ortamlarda saklanır.
Elektronik veya bilgi işlem ortamında yapılanlar
dahil her türlü işlemlerin ve arşivlenen bilgilerin tespit ve tevsikinde Daire
Başkanlığının kayıtları esas alınır.
Daire Başkanlığı, internet ve her türlü elektronik
bilgi iletişim araç ve ortamı ile benzeri araçlar üzerinden bilgi
alışverişinin yapılmasına ilişkin koşulları belirlemek, Bakanlık ve birinci
fıkrada sayılan dernekler arasındaki ilişkiler ile tarafların birbirlerine
karşı olan hak ve yükümlülüklerini düzenlemek için sözleşmeler yapabilir.
Yapılan bu sözleşmeler sonucunda her derneğe kullanıcı adı ve şifresi
verilir.
Bu madde kapsamında bulunmayan derneklere Daire
Başkanlığınca iki yıl içerisinde kullanıcı adı ve şifre verilir. Bu
dernekler, kendi istekleriyle yukarıda sayılan işlemlerini bu maddede
belirtilen usullere uymak suretiyle elektronik ortamda da yapabilirler.
Verilerin elektronik ortama
kaydedilmesi
Madde 97 - Bilanço esasına göre defter tutan dernekler ile kamu
yararına çalışan derneklerin verdikleri belgeler hariç olmak üzere, bu
Yönetmelik çerçevesinde mülki idare amirliğine verilmesi zorunlu olan
belgelerden Genel Kurul Sonuç Bildirimi (EK- 3), Yurtdışından Yardım Alma
Bildirimi (EK- 4), Türkiye’de Kurulu Vakıfların Yurt Dışı Faaliyette Bulunma
İzin Başvuru Formu (EK- 5), Yetki Belgesi (EK- 19), Dernek Beyannamesi (EK-
21), Proje Bildirimi (EK- 23), Yerleşim Yeri Değişiklik Bildirimi (EK- 24),
Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimi (EK- 25), Taşınmaz Mal Bildirimi
(EK- 26) il dernekler müdürlüklerince, Yabancı Tüzel Kişilerin Türkiye’de
Faaliyette Bulanabilmelerine İlişkin Başvuru Formu (EK- 6) ise Daire
Başkanlığınca elektronik sisteme kaydedilir.
İl dernekler müdürlüklerinde tutulan kütük defterine
kaydedilmesi zorunlu olan diğer bilgiler il dernekler müdürlüklerince; Daire
Başkanlığında tutulan kütük defterine kaydedilmesi zorunlu olan birlikler ile
yabancı dernek ve vakıfların şube ve temsilciliklerine ilişkin bilgiler Daire
Başkanlığınca, birinci fıkrada belirtilen usule uygun olarak elektronik
sisteme kaydedilir.
Verilecek belgeler
Madde 98 - Bilanço esasına göre defter tutan dernekler ile kamu
yararına çalışan dernekler istenilmesi halinde, bu Yönetmelik çerçevesinde
Daire Başkanlığı ve dernekler birimlerine vermekle yükümlü oldukları
belgeleri, asıllarının yanında kompakt disk veya disket gibi elektronik
ortamlarda da verirler.
Bakanlığa gönderilecek belgeler
Madde 99 - Kuruluş bildirimleri, tüzükler, tüzük değişiklikleri,
derneklere tanınan hak ve izinler, dernekler hakkında yapılan suç duyuruları
ve adli veya idari yargı mercilerince verilen kararlar kaymakamlığa
intikalinden itibaren yedi gün içinde valiliğe, valilikler de ilçelerden
gönderilen veya kendilerine verilen, belirtilen nitelikteki bilgi ve
belgeleri otuz gün içinde Bakanlığa gönderir. Bakanlıkça gerekli görülen
diğer belgeler de istenilmesi halinde aynı usul ve sürede gönderilir.
Yardım
toplama faaliyeti
Madde 100 -
Gerçek kişiler, dernekler, kurumlar,
vakıflar, spor kulüpleri, gazete ve dergilerin 2860 sayılı Yardım Toplama
Kanununa göre yapacakları yardım toplama faaliyetleriyle ilgili iş ve
işlemler dernekler birimlerince yürütülür. Dernekler birimleri, bu
faaliyetlerin sonuçları hakkında ilgili valiliğe ve Bakanlığa elektronik
ortamda bilgi verir.
Yeniden değerleme
Madde 101 -
Bu Yönetmelikte belirtilen parasal
hadler, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu uyarınca
Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranında arttırılmak
suretiyle uygulanır. Ancak, güncellemede bir YTL’nin altındaki tutarlar
dikkate alınmaz.
Diğer düzenleyici işlemler
Madde 102 -
Bu Yönetmelik çerçevesinde görev
alanı ile ilgili ihtiyaç duyulan konularda diğer alt düzenleyici işlemler
hazırlanır. Bunlardan mevcut hak ve yükümlülükleri düzenleyenler Resmi
Gazete’de yayımlanır.
Diğer hükümler
Madde 103 -
Yardım toplama konularında,
23/6/1983 tarihli ve 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
Madde 104 -
9/6/1984 tarihli ve 18426 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan “Dernek Gelirlerinin Toplanmasında Kullanılacak
Alındı Belgeleri Hakkında Yönetmelik”, 1/5/1985 tarihli ve 18879 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan “Dernekler Tarafından Kurulan Sandıkların Tabi Olacağı
Esaslar Hakkında Yönetmelik”, 5/4/2003 tarihli ve 25070 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan “Derneklerin Tutacakları Defter, Muhasebe Hesap Kayıtlarıyla
İlgili Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik” ile 15/10/2002 tarihli ve 24907
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi
Başkanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatı Kuruluş, Görev, Çalışma ve Denetim Usul
ve Esaslarına Dair Yönetmelik”in 21 ila 68 inci maddeleri ve EK 1, 2, 3 ve 4
üncü maddeleri ek ve değişiklikleriyle
birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici
Madde 1 - Dernekler gelirlerini,
yeni alındı belgelerini bastırıncaya kadar Maliye Bakanlığınca bastırılıp
derneklere satışı yapılan alındı belgeleri ile toplamaya devam ederler. Ancak
bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altı ay içinde
dernekler alındı belgelerini bastırmak zorundadırlar. Bu sürenin bitiminden
sonra Maliye Bakanlığınca bastırılan alındı belgeleri kullanılmaz.
Geçici
Madde 2 - Bu Yönetmeliğin yayımı
tarihinden önce mülki idare amirliklerince verilmiş olan yetki belgeleri
süreleri bitinceye kadar kullanılabilir.
Geçici
Madde 3 - Halen kullanılmakta olan
kütük defterlerinin mevcudu bitinceye kadar kullanılmasına devam olunur.
Geçici
Madde 4 - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihten önce faaliyette bulunmasına izin verilen lokaller,
durumlarını üç yıl içinde bu Yönetmelikte öngörülen koşullara uygun hale
getirirler.
Geçici
Madde 5 - E-dernekler yazılımının
devreye girmesinden itibaren iki yıl içerisinde merkez ve taşradaki mevcut
arşivler, adı geçen yazılım formatında elektronik ortama aktarılır ve dijital
arşivler oluşturulur.
Yürürlük
Madde 10 5-
Bu Yönetmeliğin; 96 ncı maddesi
1/1/2006 tarihinde, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 106 -
Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri
Bakanı yürütür.
EK-1
EK-2
|