Yönetmelik Sağlık
Bakanlığından: Sahil Sağlık Denetleme Merkezlerinde
Uygulanacak Sağlık İşlemlerine İlişkin Yönetmelik BİRİNCİ KISIM Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde
l — Bu Yönetmeliğin amacı; uluslararası trafik ve ticaret nedeniyle
ülkeye girecek ve ülkeden çıkacak bulaşıcı ve salgın hastalıklara karşı
uluslararası giriş ve çıkışa açık deniz kapılarında her türlü sağlık
tedbirini almayı, ulusal ve uluslararası mevzuat hükümleri doğrultusunda
çalışan Genel Müdürlüğün bağlı hizmet birimleri olan Sahil Sağlık Denetleme
Merkezlerinin yapacağı işlemleri ve bu işlemlere ilişkin hususları
belirlemektir. Kapsam Madde
2 — Bu Yönetmelik, Genel Müdürlüğün sahillerdeki bağlı
hizmet birimleri olan Sahil Sağlık Denetleme Merkezlerinin görev ve yetkileri
ile bunların yerine getirilmesine ilişkin usul ve esasları kapsar. Dayanak Madde
3 — Bu Yönetmelik; 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 47 nci
maddesine, 9/6/1936 tarihli ve 3017 sayılı Sıhhat ve İçtimai Muavenet
Vekaleti Teşkilat ve Memurin Kanununa, 13/12/1983 tarihli ve 181 sayılı
Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 43 üncü maddesine ve 27/12/1972 tarihli ve 7/5578 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Uluslararası Sağlık Tüzüğü
hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar Madde
4 — Bu Yönetmelikte geçen; Bakanlık: Sağlık Bakanlığını, Genel Müdürlük: Hudut ve Sahiller
Sağlık Genel Müdürlüğünü, Bölge Baştabipliği: Hizmetlerin
hızlı, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesi ve denetimi için Genel
Müdürlük tarafından Türkiye’nin coğrafi durumu ve hizmetin gerekliliği
dikkate alınarak belli bir bölgede kurulmuş olan, bu bölgedeki Sağlık
Denetleme Merkezlerinin bağlı olduğu birimlerden her birini, Sahil Sağlık Denetleme Merkezi:
Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğünün limandaki sağlık birimlerinden
her birini, Karantina: Bir gemi ya da koyacağın, hastalıkların, hastalık rezervuarlarının ya da hastalık
taşıyanların, hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla bir sağlık makamının
bunlara uyguladığı önlemlerin sürdürüldüğü dönem içinde bulundukları durum ya da koşulu, Koyacak: Yük taşımaya yarayan ve
sürekli nitelikte olup, bu nedenle de bir çok kez kullanmaya elverişli olması
için yeteri kadar dayanıklı, yükünü boşaltmadan bir ya
da birçok taşıt aracı ile mal taşınmasını kolaylaştırmak için özel bir
biçimde yapılmış, kolayca doldurulup boşaltılabilecek biçimde yapılmış bir
yük taşıma aracını, Deratizasyon:
Gemilerde fareleri ve diğer kemiricileri öldürmeye ve yok etmeye yönelik
işlemleri, Dezensektizasyon:
Gemilerde, hastalıklara neden olan etkenlerin nakledilmesine aracılık eden
vektörleri öldürmeye ve yok etmeye yönelik işlemleri, Dezenfeksiyon: Hastalık meydana
getirebilen patojenik mikroorganizmaları yok etmeye
veya etkisiz hale getirmeye yönelik işlemleri, Uluslararası Aşı Belgesi:
Uluslararası Sağlık Tüzüğünde belirtilen hastalıklara karşı yapılan bağışıklamanın kayıt edildiği uluslararası geçerliliği
olan belgeyi, Gemi: Tahsis edildiği gayeye
uygun olarak kullanılması, denizde hareket etmesi imkanına bağlı bulunan ve
pek küçük olmayan her türlü tekneyi, Türk Boğazları: İstanbul Boğazı,
Çanakkale Boğazı ve Marmara Denizinden gemilerin geçiş
alanı ile bu alanı çevreleyen kıyı şeridini, Transit
Gemi: Yabancı bir ülkeden gelip hiçbir Türk limanına uğramadan; Türk
Boğazlarından geçerek yabancı bir ülkeye giden
gemiyi, Bulaşık Liman: Uluslararası
Sağlık Tüzüğünde belirtilen, Dünya Sağlık Örgütü tarafından bildirilen
bulaşıcı ve salgın hastalıklardan birinin salgın halinde bulunduğu bölge
içindeki limanı, Bulaşık Gemi: İçinde Uluslararası
Sağlık tüzüğünde belirtilen veya Dünya sağlık Örgütü'nce bildirilen bulaşıcı
ve salgın hastalıklardan birine yakalanmış yolcu, gemi adamı veya hastalık
bulaştıran kemirici bulunan gemiyi, Bulaşık Kişi: Uluslararası Sağlık
Tüzüğüne bağlı hastalıklardan birine yakalanmış olan ya
da böyle bir hastalığın kuluçka dönemi içinde bulunmuş olduğu sonradan
anlaşılan kişiyi, Sağlık Sorgusu: Bir geminin
sağlık durumunu incelemek, geminin limanlarımızda kara ihtilatında sıhhi bir
mahsur olup olmadığını tayin etmek veya geminin bağlı olduğu veya olacağı
sıhhi tedbirleri anlamak üzere yapılan araştırma ve soruşturmayı, ifade eder. İKİNCİ
KISIM Görev ve Sorumluluklar Bölge
Baştabipliklerinin Görev ve Sorumlulukları Madde
5 — Bölge Baştabipliklerinin görev ve sorumlulukları
şunlardır; a) Sorumluluk bölgesindeki bağlı
merkezlerde hizmetin daha iyi yürütülebilmesi için gerekli kontrol, denetim
ve eğitim çalışmalarını yapmak, b) İletişimin daha etkin ve hızlı
bir biçimde gerçekleşmesi için Genel Müdürlük ile birimleri arasında
yapılacak yazışmaları yapmak, takip etmek, gerektiğinde iletmek, c) Bölge Baştabipliği personeli
ve Bölge Baştabipliğine bağlı bulunan Sahil Sağlık Denetleme Merkezi
çalışanlarının yıllık, mazeret ve hastalık izinlerini usulüne uygun ve
hizmeti aksatmayacak biçimde kullanmalarını sağlamak ve takibini yapmak, d) Birimlerde hizmetin verim ve
kalitesini yükseltmek üzere gerekli planlamaları yapmak ve tedbirleri almak,
Genel Müdürlük ile koordineli olarak uygulanmasını sağlamak, e) Genel Müdürlük tarafından
verilecek benzeri diğer görevleri yapmaktır. Sahil Sağlık Denetleme Merkezi Tabipliklerinin Görev ve
Sorumlulukları Madde
6 — Sahil Sağlık Denetleme Merkezi Tabiplikleri 3/3/1996
tarihli ve 22559 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemi Sağlık Resmi Kanunu
Uygulama Yönetmeliğinde kendisine verilen görev ve sorumlulukların yanı sıra
aşağıdaki görev ve sorumlulukları da yerine getirir: a) Gemilerin sağlık belgelerini
ve sağlık durumunu inceleyerek sağlık sorgusunu yapmak, gemi kaptanından
"Deniz Sağlık Bildirimi" almak, durumu "Sağlık Sorgu
Defteri"ne yazarak sağlık açısından uygun olanlara serbest pratikasını vermek, b) Gemilere hareket limanlarında patenta ve vize vermek, gemilerin kalkış ve varış
limanlarında sağlık patentalarını ve geminin
durumunu incelemek, c) Hareket limanı bulaşık ise
gemiye, gemi personeline ve yolculara gereken sağlık önlemlerini uygulamak ve
limanın bulaşık olduğunu gemi sağlık belgesine yazmak, d) Bulaşık olan transit gemilerin
Türk Boğazlarından kara ile bağlantı kurmadan geçişini
sağlamak, e) Bulaşık ve şüpheli gemiler
hakkında gereken her türlü sağlık önlemlerini uygulamak; gerekirse gemiyi,
gemi çalışanlarını ve yolcuları karantina altına almak, f) Gemiler limanda kaldığı süre
içerisinde geminin bütün sağlık işlemleri ile ilgilenmek, gerektiğinde
gemideki yolcu ve gemi görevlilerinin sağlık muayenesini yapmak yada
yaptırmak, ilgili mevzuat gereğince; gemi sahibi, kaptanı, tabipleri ile
sağlık memurlarının yerine getirmek zorunda oldukları sağlık işlemlerini
denetlemek, g) Gerektiğinde yetkili kişiler
veya kuruluşlarca gemilere deratizasyon işleminin
yaptırılmasını sağlamak, işlemin yapıldığını denetlemek, fare ve kemiriciler
yönünden denetimler yaparak süresi geldiğinde gemiye "Farelerden İstisna
Belgesi" vermek, limanları kemirici ve vektörlerden uzak tutmak için
gerekli tedbirleri aldırmak, h) Gemide, gemi çalışanlarının ve
yolcuların sağlık emniyeti açısından gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığının
kontrolünü yapmak, gemilerde bulunması zorunlu ilaç ve tıbbi malzemeleri
denetlemek, ı) Bulaşıcı ve salgın
hastalıklara sebep olabilecek, temizlenmesi mümkün veya faydalı olmayan her
çeşit eşyanın gemilerden boşaltılmasını, deniz yolu ile memlekete girmesini
engellemek, j) Görev sahası içerisinde
gemilerle temas eden ve liman dahilinde çalışan; kamu görevlilerine, özel
sektörde çalışan personele ve ilgili diğer kişilere gerek görülmesi halinde
sağlık kontrolü yapmak, koruyucu önlemler almak ve gerekli aşıları uygulamak, k) Ülkeye gemilerle toplu halde
girecek göçmenlere, hacılara, bunları taşıyan ulaşım ve nakil araçları ile
çalışanlarına ve yolculara gerekli sağlık önlemlerinin alınıp alınmadığını
denetlemek, alınan önlemlerin eksik olması halinde tamamlattırılmasını
sağlamak, l) Bulaşık bir bölgeden gelen ve
kuşkulanılan ulaşım ve nakil araçları çalışanları ve yolcularına gözetim
uygulamak, hastalık taşıma ve yayma olasılığı olan durumlarda Genel
Müdürlükçe ve Bakanlıkça belirlenen sağlık kuruluşunda tecrit ve tedavi
edilmelerini, hastalığın yayılmasını engelleyici önlemlerin alınmasını
sağlamak, m)
Görev sahasında her türlü ilkyardım, acil yardım ve diğer sağlık hizmetlerini
yapmak, n) Seyahat sağlığı hizmetlerini
vermek, o) Sağlık Bakanlığınca belirlenen
usul ve esaslara göre gemi adamlarının sağlık raporlarıyla ilgili işlemlerini
yürütmek, p) Gemilere verilen içme ve
kullanma suları ile gıda maddelerinin sağlığa uygun olup olmadığını
denetlemek; görev sahası içerisindeki gıda maddelerini, şebeke suyunu,
dışarıdan getirilen içme ve kullanma sularını denetlemek ve gerektiğinde
analizlerini yaptırmak, r) Ulusal ve uluslararası mevzuat
uyarınca çevre sağlığı denetimleri yapmak, s) Yurda giriş ve yurttan çıkış
yapacak cenazelerin gerekli kontrollerini yaparak usulüne uygun belge
düzenlemek; ölüm sebebi adli nitelikte olup da kayıtlarında otopsi
yapıldığına dair belgesi olmayan cenazeler için mahalli Cumhuriyet
Savcılığına bildirimde bulunmak, t) Umumi Hıfzıssıhha
Kanununda belirtilen görevleri yerine getirmeyen ve yapılmaması hükme
bağlanan fiil ve hareketleri yapan gemi kaptanlarına gerekli cezai
müeyyidenin uygulanmasını sağlamak, u) Genel Müdürlük ve Bölge
Baştabipliğince verilen diğer görevleri yapmaktır. Sağlık İdare Amiri Madde
7 — Genel Müdürlük, Sahil Sağlık Denetleme Merkezinde görev
yapan tabiplerden birisini, tabip yoksa diğer sağlık görevlilerinden birisini
Sağlık İdare Amiri olarak görevlendirir. Sağlık İdare Amiri bu Yönetmelikte
belirtilen iş ve işlemlerin yerine getirilmesinden ve yaptırılmasından
sorumludur. Yetki
ve Sorumluluk Madde
8 — Ülkemiz sahillerinde; 27/12/1972 tarihli ve 7/5578
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Uluslararası Sağlık
Tüzüğü, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu,
ilgili mevzuat ve bu Yönetmelik hükümlerinin ön gördüğü tedbirleri almaya,
aldırmaya ve gerekli denetimleri yapmaya Sahil Sağlık Denetleme Merkezleri
yetkilidir. Sahil Sağlık Denetleme Merkezleri
işlerini bağımsız olarak yürütür ve yazışmalarını doğrudan Bölge
Baştabiplikleri ve Genel Müdürlük ile yaparlar. Sahil Sağlık Denetleme Merkezi
teşkilatı bulunmayan limanlarda bu Yönetmelikte belirtilen iş ve işlemler o
limana en yakın Sahil Sağlık Denetleme Merkezi tarafından yapılır. Vize işlemleri
ise liman başkanlıklarınca yapılabilir. ÜÇÜNCÜ KISIM Gemilerin
Sağlık Denetimleri BİRİNCİ BÖLÜM Gemilerin Limanlara Gelişlerinde Yapılacak İşlemler Gemilere İlişkin Sağlık İşlemleri ve Yürütülmesi Madde
9 — Türk limanlarında sağlık işlemlerinin yürütülmesi
Genel Müdürlük memurlarına aittir. Yabancı limanlardan Türk
limanlarına gelen gemiler ile Türk Boğazlarında sağlık işlemine tabi tutulan
gemilerin Sahil Sağlık Denetleme Merkezi tabip ve memurları tarafından sağlık
durumları denetlenir. Bu memurlar tarafından serbest pratika
verilmedikçe gemilere başkasının girmesi ve çıkması yasaktır. Sağlık Sorgusu Yapılması ve Pratika İşlemi Madde
10 — Yabancı limanlardan gelen bütün gemiler geldikleri ilk
Türk Limanında, sağlık sorgusu ve pratika işlemine
tabidirler. Sağlık sorgusu geminin varsa geldiği limandan aldığı patentası alındıktan sonra yapılır. Geminin sağlık durumu
hakkında Sahil Sağlık Denetleme Memurları tarafından sorulacak sorulara varsa
gemi hekimi yoksa kaptan veya kaptanın bu işe memur ettiği gemi personelinden
biri tarafından cevap verilir. Gemilere yapılacak sağlık sorgusu ve pratika işlemleri şunlardır: a) Yabancı limanlardan ilk Türk
limanına veya Türk Boğazlarına gelen bütün gemiler limana gelmelerinden 24
saat önce bildirimde bulunur. Sağlık sorgusunun gemi limana yanaşmadan önce
yapılması esastır. Ancak zorunlu hallerde gemilerin gelişleri akabinde, tayin
olunan saatte Genel Müdürlük görevlileri tarafından ziyaret edilir. Sağlık patentası ve sağlık durumları incelenir ve sağlık sorgusu
yapılır. Serbest pratika verilmedikçe gemilerin
kara ile ihtilatı yasaktır. b) Bütün gemiler; gemide bulaşıcı
hastalık bulunması, bu hastalığa yakalanmış hastanın veya bu hastalıktan
ölmüş cenaze olması durumlarında, yolları üzerinde varacakları ilk limandaki
Sahil Sağlık Denetleme Merkezine durumlarını önceden bildirmek zorundadırlar.
Bu gibi hallerde Sahil Sağlık Denetleme Merkezi görevlileri, geminin sağlık
durumunu incelemekle, gerekli sağlık tedbirlerini almakla ve buna göre sağlık
sorgusu ve pratika işlemlerini yapmakla
yükümlüdürler. Riskli durum düzelmeden yetkili sağlık görevlileri dışında hiç
kimse gemiye giremez. Bu görevlilerin nezareti olmadan da kimse gemiden
çıkamaz. Gerekli hallerde liman başkanlığınca güvenliğin sağlanması temin
edilir. Türk
Boğazlarına Gelen Gemilere Yapılacak İşlemler Madde
11 — Yabancı limanlardan Türk Boğazlarına gelen bütün
gemiler, tonajları ve çeşitleri ayırt edilmeksizin Boğazlarda, 20/7/1936
tarihli Montreux Boğazlar Rejimine İlişkin Olarak
İmzalanan Sözleşmenin 3 üncü maddesinde belirtilen sağlık kontrol işlemini
yaptırmak ve pratika almak zorundadırlar. Mücbir veya teknik sebeplerle
Boğazlardaki Sahil Sağlık Denetleme Merkezlerinde birinci fıkrada belirtilen
işlemleri yaptıramayan gemiler ilk vardıkları Sahil Sağlık Denetleme Merkezi
bulunan limanda bu işlemlerini yaptırırlar. Sağlık Sorgusu Yapma Şekilleri Madde
12 — Yabancı limandan gelen bir geminin pratika
işlemi, geldiği ilk Türk limanında Sahil Sağlık Denetleme Merkezi
memurlarının gemiye çıkarak yapacakları her türlü sağlık kontrolü ve
denetlemesi sonucu gerçekleştirilir. Liman içinde çalışan bütün
gemiler ile Türk Limanları arasında seyreden Türk Bayraklı gemilerin sağlık
sorgusu işlemi yapılmaz. Gerektiğinde bu gemilere yapılacak sağlık sorgusu
Genel Müdürlükçe belirlenecek esaslar çerçevesinde yapılır. Karantina
İşaretlerinin Kullanımı Madde
13 — Yabancı limanlardan limanlarımıza gelen ve henüz
serbest pratika almamış bulunan gemilerin tamamı,
gündüzleri ön taraftaki direğin iyice görünecek bir yerine uluslararası
işaret kitabının gösterdiği ölçüde karantina işareti (Q) harf bayrağı olan
sarı bayrağı çekerler. Geceleri ise her taraftan görülecek şekilde ve
aralarında iki metre uzaklık bulunan, açık vaziyette üstte kırmızı altta
beyaz ışıktan oluşan işaretleri kullanırlar. Her iki durumda da gündüzleri
sarı bayrağı inmemiş, geceleri de kırmızı beyaz ışıkları söndürülmemiş
gemilerle hiç kimse ihtilat edemez. Hiçbir nakil vasıtası bu gemilere
yanaşamaz ve bağlayamaz. Serbest pratika almayan
bir gemi kendiliğinden ihtilat eylediği takdirde bu hareketten doğacak kanuni
sorumluluk serbest pratika almadığı halde ihtilata
rıza gösteren gemi kaptanına ait olur. Gerek mecburi, gerekse de isteğe
bağlı olarak Türk Boğazlarını transit geçecek
gemiler ön direklerinin iyi görünecek bir yerine uluslararası işaret
kitabının gösterdiği ölçüde üstte (T), altta (Q) harf bayrağını çekerler.
Geceleri ise kırmızı ışık işaretini kullanırlar. Bu işaretleri taşıyan
gemiler serbest pratika almamış olduklarından bu
gibi gemilere Genel Müdürlük memurlarından başka hiç kimse ihtilat edemez. Herhangi bir sebeple limanlara
sığınan gemiler, kara ile ihtilat etmek istedikleri takdirde uluslararası
işaret kitabının gösterdiği ölçüde gündüzleri (Q) harf bayrağını, geceleri
ise kırmızı ışık işaretini kullanırlar. Mücbir
Sebeplerle Limanlara Sığınan Gemilere Yapılacak İşlemler Madde
14 — Mücbir bir sebepten ötürü Limanlara sığınan gemiler
kara ile temas etmek istemedikleri takdirde sağlık sorguları gemiye çıkmadan
yazılı veya sözlü yapılabilir. Bu işlemlerde, geminin zaruri ihtiyaçlarını
temin etmek için Sahil Sağlık Denetleme Merkezi memurlarının gözetimi altında
bazı kimselerin karaya çıkması, geminin sağlık durumunu etkilemez. Olağanüstü sebeplerle bir limana
sığınmaya mecbur olan gemilerin sağlık patentalarına
gerektiğinde geminin sağlık durumunda bir değişiklik olmadığı şeklinde şerh
konulur. Sağlık
Sorgusu Sırasında Göz Önüne Alınacak Hastalıklar Madde
15 — Sahil Sağlık Denetleme Merkezi görevlilerinin sağlık
sorgusu sırasında göz önünde tutacakları bulaşıcı hastalıklar, Uluslararası
Sağlık Tüzüğünde belirtilen, Dünya Sağlık Örgütü tarafından bildirilen veya
Bakanlıkça ve Genel Müdürlükçe duyurulan hastalıklardır. Bir geminin içinde,
hareket ettiği veya uğradığı limanlarda bu hastalıklardan herhangi biri
görüldüğü takdirde gerekli sağlık tedbirleri uygulanır. Sağlık Sorgusu Neticesinde Yapılacak İşlem Madde
16 — Sahil Sağlık Denetleme Merkezince sağlık sorgusu
yapılan bir gemiye, patentasının, deniz sağlık
bildiriminin ve geminin sağlık durumunun temiz olduğuna kanaat getirildiği
takdirde serbest pratika verilir. Gemiler Limanda İken veya Hareketlerinde Yapılacak İşlemler Madde
17 — Gemilere limanda iken veya hareket halinde iken uyması
gereken koşullar ve uygulanacak işlemler; 16/1/1943 tarihli ve 2/19331 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Gemilerde Yolcuların Sıhhi
Emniyeti Hakkında Nizamname, 26/6/2002 tarihli ve 24794 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Seyir Halindeki Gemilerde Daha İyi Tıbbi Hizmet
Verilmesi İçin Gerekli Asgari Sağlık ve Güvenlik Koşulları Hakkında
Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat ile belirlenmiştir. Genel Müdürlük ayrıca
yapılması gereken işlemlerle ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak ve duyurmakla
yetkilidir. Sağlık Tedbirleri Madde
18 — Gemilerin mürettebatının, yolcularının, gümrüklü alan
içerisinde görev yapan özel ve resmi kurum çalışanlarının Uluslararası Sağlık
Tüzüğünde belirtilen, Dünya Sağlık Örgütü tarafından bildirilen bulaşıcı ve
salgın hastalıklarından birisine yakalanıldığından kuşkulanılırsa; her türlü
sağlık tedbiri alınır. Uluslararası Sağlık Tüzüğünde
belirtilen, Dünya Sağlık Örgütü tarafından bildirilen bulaşıcı ve salgın
hastalıklar ile ilgili gemiye sağlık tedbiri uygulamak gerekirse, gemide
bulunanlardan gerekli görülenler portör araştırması, tedavi, tecrit ve diğer
sağlık işlemleri için en kısa sürede, yükleri ile birlikte, sağlık görevlisi
gözetiminde, kimse ile temas ettirilmeden Bakanlık ve Genel Müdürlükçe belirlenen
sağlık kuruluşlarına gönderilir. Bulaşık gemi, mikrop ve vektörlerden
temizleninceye kadar karantina demir yerinde bekletilir. Gemilere uygulanacak sağlık
tedbirleri ve bu tedbirlerin uygulanmasında Sahil Sağlık Denetleme Merkezi
görevlileri gerekli gördükleri taktirde geminin limandan çıkışına müsaade
etmezler, bu amaçla yetkili makamlarla gerekli koordinasyonu sağlarlar. Tecrit,
Teşhis ve Tedavi Yerleri Madde
19 — Tecrit, teşhis ve tedavi yerleri, Genel Müdürlükçe
önceden belirlenen tedavi kurumlarıdır. Söz konusu tedavi kurumlarında
çalışan bütün görevliler, Bakanlık tarafından geçici olarak
görevlendirilebilirler. Bu kuruluşların noksan olan araç, gereç ve
malzemeleri de Bakanlık tarafından sağlanır. Bakanlık bu yerleri yetersiz
görürse yeni bir yer saptar. Bu yerlerdeki tabipler, kuşkulanılan hakkında
gözetim ya da tecrit kararı verebilirler. Bildirim Madde
20 — Sağlık Denetleme Merkezleri, tecrit edilen kişileri
derhal Genel Müdürlüğe ve ilgili Sağlık Müdürlüğüne bildirir. Ayrıca
Uluslararası Sağlık Tüzüğünde belirtilen, Dünya Sağlık Örgütü tarafından
bildirilen uluslararası bildirimi zorunlu bulaşıcı ve salgın hastalıklardan
birine yakalanan hastaların; kimlik, adres ve gerekli görülen diğer
bilgilerini alır. İKİNCİ BÖLÜM Sahil
Sağlık Denetleme Merkezleri Tarafından Verilecek Sağlık Belgeleri Sağlık Belgeleri Madde
21 — Sahil Sağlık Denetleme Merkezleri tarafından
düzenlenen sağlık belgeleri; Deratizasyondan
İstisna Belgesi, Medikal Sertifika, Uluslararası Aşı Sertifikası, Sağlık
Kontrol Kartı, Seferlik Gemi Sağlık Belgesi, Yıllık Gemi Sağlık Cüzdanı, Gemiadamı Sağlık Yoklama Belgesi, Cenaze Nakil Belgesi,
Hasta Nakil Belgesi, Personel Değişimi Belgesi ve Genel Müdürlükçe
belirlenecek diğer belgelerdir. Medikal Sertifika Madde
22 — Gemilerde yapılan denetim sonucunda geminin, personel
ve yolcuların sefer sırasındaki sağlık emniyeti açısından ilaç, tıbbi
malzeme, hijyen ve eğitim konusunda yeterli olduğunu gösteren, tabip
tarafından onaylanmış belgedir. Bu belgenin usul ve esaslarını,
verilme şeklini, işlemlerinin standardını Genel Müdürlük belirler ve uygular. Deratizasyondan İstisna Belgesi Madde
23 — Gemide yapılan denetim sonucunda, geminin fareden temiz
olduğuna karar verilirse, uluslararası sözleşmelere uygun olarak Deratizasyondan İstisna Belgesi verilir. Deratizasyondan İstisna Belgesinin süresi altı aydır. Bu
işlemlerin usul ve esasları ile muaf tutulacak gemiler, Genel Müdürlükçe
belirlenir ve duyurulur. Cenaze Naklinde Gösterilmesi Gereken Belgeler Madde 24 — Deniz yolu ile nakledilecek cenazeler için belediye
veya hükümet tabipliği tarafından verilen belgeler ölünün gemiye
yüklenmesinden evvel bulunduğu limandaki
Sahil Sağlık Denetleme Merkezleri memurlarına veya sahil sağlık işlerini gözeten
memura gösterilerek işlem yaptırılması gereklidir. Yabancı memleketlerden
getirilecek ölülerin naklinde ise nakillerinde sağlıkça mahzur bulunmadığına
dair ölü nakil belgesi gösterilmesi zorunludur. Böyle bir belge
gösterilmedikçe cenazelerin memlekete girmelerine izin verilmez. Aşı
Sertifikaları Madde
25 — Genel Müdürlükçe yetkilendirilen Sahil Sağlık Denetleme
Merkezlerince gemiadamlarına, yolculara, deniz
işleri ile ilgili kimselere başvurularında aşı tatbik edilir, sonucunda
uluslararası sözleşmelere uygun aşı sertifikası verilir. Aşı sertifikalarının
hekim tarafından düzenlenmesi şarttır. Aşı hakkında yapılacak işlemlerin usul
ve esasları Genel Müdürlük tarafından belirlenir. Aşı olması zorunlu olduğu halde
aşı olmaktan kaçınan kimseler hakkında usulüne uygun bir zabıt varakası
tanzim edilerek ilgili Cumhuriyet Savcılığına bildirilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Patenta İşlemleri Patenta Madde
26 — Patenta
geminin mevcut mürettebatının, taşıdığı yolcuların ve hareket limanının
sağlık durumlarını gösteren, gemide bulaşıcı ve salgın hastalık olmadığını
bildiren, geminin uğradığı limanlarda uygulanan sağlık tedbirleriyle ilgili
bilgileri kapsayan ve limandan ayrılmasında sağlık yönünden sakınca
olmadığını gösteren belgedir. Patenta Çeşitleri Madde
27 — Patentalar
üç çeşittir: a) Sağlık Kontrol Kartı: Türk
limanlarından yabancı limanlara sefer açan yabancı ve Türk Bayraklı bütün
gemilere, Türk limanları arasında seyreden yabancı gemilere, son ayrıldıkları
Türk limanındaki Sahil Sağlık Denetleme Merkezince düzenlenen patentadır. Bu belge, Sahil Sağlık Denetleme Merkezi
yetkili memurları tarafından liman ve çevresinin sağlık durumunun kontrol
edilip denetlendiğini; geminin mürettebat, yolcu ve yük bakımından limanda
kaldığı süre içerisinde sağlık durumlarının iyi ve geminin sağlık yönünden
sefere uygun olduğunu; tahsil edilen sağlık resminin makbuz bilgilerini
içeren resmi mühürlü, imzalı, kaşeli ve tarihli bir patentadır.
b) Seferlik Gemi Sağlık Belgesi:
Türk limanları arasında sefer yapan Türk bayraklı gemilerin, gittikleri
limandaki Sahil Sağlık Denetleme Merkezinden yenisini alarak değiştirecekleri
patentadır. Bu belge, merkezin yetkili
memurları tarafından liman ve çevresinin sağlık durumunun kontrol edilip
denetlendiğini; geminin mürettebat, yolcu ve yük bakımından limanda kaldığı
süre içerisinde sağlık durumlarının iyi ve geminin sağlık yönünden sefere
uygun olduğunu; sefer durumuna göre sağlık resmi alınması gerekiyor ise
makbuz bilgilerini içeren resmi mühürlü, imzalı, kaşeli ve tarihli bir patentadır. c) Yıllık Gemi Sağlık Cüzdanı:
Türk limanları arasında çalışan ve kabotaj hakkına sahip 250 net tona kadar
olan gemilere 2548 sayılı Gemi Sağlık Resmi Kanunu gereğince yılda bir defa,
ücreti alınarak yıllık gemi sağlık cüzdanı verilir. Kabotaj hakkına sahip
olmayan gemiler ile liman içerisinde çalışan gemiler yıllık gemi sağlık
cüzdanından muaftır. Patentaların Geçerli Sayılması İçin Gereken Şartlar Madde
28 — Patentanın üzerinde yapılan
her türlü yazı değişiklikleri, kazıntı, silinti veya yetkili makamlarca
onaylanmamış düzeltmeler geçerliliğini ortadan kaldırır. Bir geminin
hareketinden önce verilen patenta kırksekiz saat geçerlidir. Düzenlendiği saatten itibaren
geçerlilik süresi içinde limandan hareket etmeyen gemilerin patentası hükmünü kaybeder. Mücbir bir sebep ile veya tehiri ya da tebdili sefer sebebiyle hareket edemeyen gemiler,
yetkili makamlara başvurarak hareketlerindeki gecikme sebeplerini patentalarına şerh ettirirler. Üzerinde gecikme şerhi olmayan,
yapılan düzeltme, kazıntı ve silintileri yetkili makamlarca tasdik
ettirilmeyen gemilere ait patentalar geçersiz
sayılır ve haklarında 2548 sayılı Gemi Sağlık Resmi Kanununda belirtilen
cezai işlemler uygulanır. Bulaşık Patentalar Madde
29 — Uluslararası Sağlık Tüzüğünde belirtilen ve Dünya
Sağlık Örgütünce bildirimi yapılan uluslararası bulaşıcı ve salgın
hastalıkların birinin bulunduğu bir limandan patenta
almadan gelen gemiler bulaşık patentalı sayılır. Temiz olduğu halde Türk
limanlarından birine gelinceye kadar gemide bu hastalıklardan birinin
görülmesi sebebi ile geminin sağlık durumunda meydana gelen değişikler
yüzünden vasıfları bozulan patentalar da bulaşık
sayılır. Türk Limanlarına Patentasız Gelen Gemilere
Yapılacak İşlemler Madde
30 — Hiçbir patenta veya sağlık
belgesine sahip olmadan Türk limanlarına gelen gemiler bulaşık patenta ile gelmiş gemiler gibi işleme tabi tutulur. Bu
gemilerde gemiye ait bilgiler incelenerek yapılacak sağlık sorgusu sonunda
temiz bir limandan geldiği ve geminin sağlık durumunda bulaşıcı
hastalıklardan herhangi birinin bulunmadığı anlaşıldığı takdirde bu geminin
kara ile ihtilatına izin verilir, aksi halde gereken sağlık tedbirleri
alınır. Türk Limanları Arasında Sefer Yapan Gemilerin Patentasız
Olması Madde
31 —Türk limanları arasında sefer
yapan Türk bayraklı gemilerin hareket limanlarından aldıkları
Seferlik Gemi Sağlık Belgesini bulundurmaması veya vizesiz olması durumunda
geldiği son liman araştırılır, Patentalarını
kaybettikleri veya mücbir sebepten patentasını
alamadan geldiklerine kanaat getirildiği takdirde kendilerine yeniden patenta verilir. Yeni ve İlk Defa Sefere Çıkacak Gemilere Verilecek Patentalar Madde
32 — Yeniden inşa olunan veya önceden limanın sınırları
dahilinde çalışırken sonradan başka limanlara ilk defa sefer yapacak gemilere
patenta verilebilmesi için gerekli incelemenin
yapılması gerekir. Gerek yeni olan ve gerekse ilk defa limanın sınırları
haricine sefer yapacak olan gemi sahip veya kaptanı bağlı bulundukları liman
başkan veya memurluklarından geminin yeni olarak inşa edildiğini ve ilk defa
sefere çıkacağına dair belgeleri ibraz etmeden, liman sınırları içinde
çalışırken başka limanlara sefer yapacak olan gemiler ise; resmi makamlardan
alacakları belgeyi Sahil Sağlık Denetleme memurlarına göstermeden patenta alamazlar. Yedekte Götürülen Gemilerin Patentaları Madde
33 — Deniz araçları, yedeğinde ticaret kastı ile çekilen
kayık, yat, mavna, şat ve benzeri araçlar için de
ayrıca bir sağlık patentası alırlar. Ancak bu
çekilme işi kayık, mavna, şat ve yatların yeni inşa
edilmiş olmasından veya enkaz halinde tamir, satılmak veya buna benzer başka
bir sebeple yedekte götürüldüğü veyahut da çeken geminin yüküne dahil
bulunduğu gümrük ve sair resmi makamların belgeleri ile tespit edildiği
takdirde bu gibi yedeğe giren gemilerden sağlık patentası
aranmaz. Boğazlardan
transit geçen gemi yedeğinde çekilen her türlü deniz aracı patentaya tabidir. Kurtarma
Gemilerinin Yedeklerinde Çektikleri Gemiler Madde
34 — Kurtarma gemilerinin yedeklerinde çekilen kazazede
gemiler, patentası mevcut olduğu takdirde
göstermeye mecburdurlar. Bu gibi kazazede gemilerin patentasının
kaybolduğu anlaşıldığı takdirde bir tutanakla tespit edilerek yeni patenta verilir. Sağlık
Sorgusu, Pratika ve Patenta
Belgesinden İstisna Gemiler Madde
35 — Aşağıdaki gemiler sağlık sorgusu, pratika
ve patenta belgesinden istisnadır; a) Türk harp gemileri ve
donanmaya bağlı yardımcı gemiler, b) Cumhurbaşkanına tahsis olunan
gemiler, c) Ticaretle ilgili olmayıp
sınırlı görevleri ile kullanılan devlet idaresine ait gemiler, d) Yabancı harp gemileri ve
donanmalarına bağlı yardımcı gemiler, e) Devlet başkanları veya Türkiye
Cumhuriyeti Devletini ziyarete gelen kimseleri taşıyan özel gemiler ve
yatlar, f) Liman sınırları içinde çalışıp
başka bir limana uğramadan geri dönen her çeşit gemiler. Ancak, Uluslararası Sağlık
Tüzüğünde belirtilen veya Dünya Sağlık Örgütünce bildirilen hastalıklardan,
Türkiye’nin olası bir bulaşıcı hastalık şüphesi ve olgusunun yakın tehdidi
altında bulunması veya bulaşıcı hastalığın ortaya çıkması hallerinde sağlık
kontrollerinde ve patenta belgesi verilmesinde
herhangi bir istisna gözetilmez. Patentaların Verilmeyeceği Haller Madde
36 — Türk limanlarından sefer açan gemilere sağlık
şartlarını yerine getirmeden patentaları verilmez.
Bu gemilerin kalkışına izin verilmemesi için yetkili makamlarla gerekli
koordinasyon sağlanır. Bulaşık
Limanlardan Gelen Gemilere Yapılacak İşlemler Madde
37 — Bulaşık limanlardan gelen gemilere yapılacak işlemler şunlardır: a) Bulaşık limanlardan gelen
gemilerin limanlarımızda tabi tutuldukları sağlık işlem ve tedbirlerinin patentalarına yazılması zorunludur. b) Herhangi bir gemi, Sahil
Sağlık Denetleme Merkezi tarafından tatbik edilecek sağlık tedbirini kabul etmezse,
bu patentasına yazılır ve kara ile temasına müsaade
edilmez. c) Yabancı limanlardan gelen
gemilerin sağlık bildirimlerinde ve patentalarında
görülecek bulaşıcı hastalık açıklamaları derhal Bölge Baştabipliklerine ve
Genel Müdürlüğe bildirilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Türk
Boğazlarını Transit Geçmek İsteyen Gemilere
Yapılacak İşlemler Mecburi Transit İşlemine Tabi Gemiler Madde
38 — Mecburi transit işlemine bağlı tutulacak gemiler
şunlardır; a) Bulaşık veya şüpheli ilan
olunan limanlardan geldikleri halde limanlarımızda uygulanan sağlık
tedbirlerini kabul etmeyen gemiler, b) Sağlık şartları uygun olmayan
yolcuları bulunup sağlık bakımından Türk limanlarına çıkışı mahzurlu görülen
gemiler, c) Bulaşık bir limandan gelen
gemiler. Mecburi transit işlemine bağlı
tutulan gemilerin Türk Boğazlarına gelişlerinde, sağlık işlemlerini yapmakla
görevli olan Çanakkale veya Büyükdere Sahil Sağlık
Denetleme Merkezleri gemi üzerinde derhal sağlık gözetimi kurmaya mecburdur.
Gemi kaptanları, gemilerine sağlık denetleme merkezlerince gerektiğinde
görevlendirilen sağlık personelini, gemi Karadeniz’den geliyorsa Çanakkale
Merkezi’ne, Akdeniz’den geliyorsa Büyükdere
Merkezi’ne bıraktıktan sonra yollarına devam edebilirler. Tersi bir durumda
sorumluluk gemi kaptanı veya acentesine aittir, bu gibi gemiler Türk
Boğazlarını sağlık gözetimi altında geçip hiçbir
Türk Limanına uğrayamazlar. Mecburî transit işlemine tabi
gemilerin hiçbir surette kara ile temas etmesine izin verilemez. İsteğe
Bağlı Transit İşlemine Tabi Gemiler Madde
39 — Bulaşık ve şüpheli olmayan veya temiz bir limandan
gelip Türk limanları ile temasında sağlık yönünden hiçbir mahzur bulunmadığı
halde gemi kaptanlarının isteği ile Türk Boğazlarını transit geçmek isteyen gemiler, isteğe bağlı transit işlemine tabidir.
Türk Boğazlarını isteğe bağlı transit olarak geçecek
gemiler, Çanakkale veya Büyükdere Merkezlerinde
sağlık denetimine tabi tutulurlar. İsteğe Bağlı Transit İşlemine Tabi Gemilerin Karayla Temas Etmek
İstedikleri Zaman Yapılacak İşlem Madde
40 — İsteğe bağlı transit olarak geçmek
üzere Çanakkale veya Büyükdere Merkezlerinde
transit sağlık pratikası alan gemilerin kaptanları
Türk limanlarından birinde kara ile temas etmek isterlerse, o limanda bulunan
Sahil Sağlık Denetleme Merkezine müracaat ederek sağlık sorgularını yaptırmak
ve serbest pratika alarak transit resim farkını
ödemek zorundadırlar. İsteğe Bağlı Transit İşlemine Tabi Gemilerden Karaya Çıkacak veya
Gemiye Girecek Kimseler Madde
41 — Türk Boğazlarında isteğe bağlı transit işlemine tabi
gemilerde ise, sahil sağlık denetleme merkezinden izin alınması kaydıyla; a) Demirleme sahası içinde kırksekiz saatlik sürede, meydana gelen bir arızanın
incelenmesini ve onarılmasını temin etmek için uzman veya tamirci
getirilmesi, b) Yola devam için yakıt ve
kumanya ikmali veya arıza giderilmesi gibi maddi veya teknik zorunlu bir
ihtiyacın karşılanması maksadıyla kaptan veya ilgili personelin karaya
çıkması ve geminin acentelik işlemleri için acente ile temas sağlanması,
ölüm, hastalık, sözleşme feshi veya izin gibi zorunlu sebeplerden dolayı gemiadamı değişiminin gerekli olması, c) Sahil Sağlık Denetleme Merkezi
tabibinin ve nöbetçi memurunun izin ve refakatinde personel değişiminin
yapılması, d) Transit sağlık resmi ödeyerek
Türk Boğazlarında seyreden geminin, hava muhalefeti, makine arızası, kaza ve
yangın gibi mücbir sebeplerle bir Türk limanına sığınması, hallerinde kırksekiz
saat içinde transit niteliği bozulmaz, bu süreyi geçiren geminin serbest pratika alması ve resim farkını ödemesi zorunludur. Geminin transitliğinin
bozulmaması, bu Yönetmeliğin öngördüğü sağlık kontrol iş ve işlemlerinin
yapılmasına engel teşkil etmez. DÖRDÜNCÜ KISIM Ceza
Hükümlerinin Tatbiki ve Riayet Edilecek Hususlar Sağlık Mevzuatına Uyma Zorunlulukları Madde
42 — Bu Yönetmelik hükümlerine tabi olan bütün gemi
yetkilileri sağlık mevzuatlarına uymakla yükümlüdür. Sahil Sağlık Denetleme
Merkezinin yetkili memurları, gemilerin sağlık mevzuatına aykırı hareket edip
etmediklerini her zaman denetleyebilirler. Gemilere Yasak Davranışlar Madde
43 — Gemilerin aşağıda gösterilen davranışlarda bulunmaları
yasaktır; a) Limandan sağlık işlemi
yaptırmadan hareket etmek, b) Sağlık işlemleri için gerekli
belgeleri bulundurmamak ve göstermemek, süresi dolan belge ve sertifikaları
yenilememek, c) Yabancı bir limandan gelen bir
gemiye, limanda sağlık denetimi yapılıp serbest pratika
almadan herhangi bir madde veya insan indirip bindirmek, d) Gerçeğe uymayan sağlık
bildirimi veya sağlık sorgusunda yanlış bilgi vermek, e) Hastalıkların oluşumu ve
yayılmasına neden olan mikroorganizmalar ve vektörlerle ilgili önlemleri
almamak, f) Bulaşık bir geminin, sağlık
muayenesi bitip temiz pratika almadan limana girmesi
yada gözetim altındaki bulaşık bir geminin, sağlık tedbirlerinin eksiksiz
yerine getirilmesine karşı engeller ve güçlükler çıkarması ve temiz pratika almadan hareket etmek, g) Sağlık işlemi yapılmamış
geminin, gündüzleri ön direğine sarı karantina bayrağı asmamak, geceleri de
üstte kırmızı, altta beyaz fener bulundurmamak, h) Gemi personeli ve yolcular
için sağlık emniyeti ile ilgili gerekli alanları oluşturmamak, hijyenik
tedbirleri almamak, tıbbi malzeme, ilaç ve yeterli eğitimli sağlık personeli
bulundurmamak, ı) Çevre ve deniz kirliliğine
sebep olmak veya gerekli tedbirleri almamaktır. Sağlık Mevzuatına Uymayan Gemi Yetkililerine Yapılacak İşlemler Madde
44 — Sağlık mevzuatına uymayan gemi
yetkilileri hakkında, 2548 sayılı Gemi Sağlık Resmi
Kanunu, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ve
diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre para cezası uygulanır. Aykırı hareketin
önlenmesi veya engellenmesi için gerektiğinde liman başkanlığının müdahalesi
de istenir. BEŞİNCİ KISIM Çeşitli
ve Son Hükümler Aşı Uygulama ve Aşı Belgesi Verme Yetkisi Madde
45 — Genel Müdürlükçe belirlenen Sahil
Sağlık Denetleme Merkezlerine, seyahat sağlığı merkezi
olma, aşı uygulama ve Uluslararası Aşı Belgesi verme yetkisi verilebilir. Seyahat sağlığı hizmeti ve
aşılar, yetki verilen Sahil Sağlık Denetleme Merkezi tabiplerince uygulanır.
Tabibin sorumluluğu altında sağlık memuru ve hemşirelere de aşı uygulaması
yaptırılabilir. Sahil Sağlık Denetleme Merkezlerinin Çalışma Esasları Madde
46 — Sahil Sağlık Denetleme Merkezleri gemilerin geliş
durumlarına göre 24 (yirmidört) saat esasına göre
çalışırlar. Sahil Sağlık Denetleme Merkezlerinin önünde Türk Bayrağı ve
karantina forsu daima çekili bulunur. Gizlilik Madde
47 — Gemi adına Sahil Sağlık Denetleme Merkezlerine verilen
her türlü bilgi ve belgenin gizli tutulması esastır. Ancak bu bilgi ve
belgelerin ilgili mahkemeler veya yetkili diğer resmî makamlar tarafından
istenmesi halinde onaylı birer kopyaları verilebilir. Yürürlük Madde
48 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde
49 — Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür. |
|
|
|
|