Tebliğ Maliye
Bakanlığından: Belediye Gelirleri Kanunu Genel
Tebliği (Seri No: 31) 2464 sayılı Belediye
Gelirleri Kanununun1 97’nci
maddesi ile belediyelerin yaptıkları hizmetler karşılığında ücret almalarına
ilişkin hükümler düzenlenmiş olup, konuya ilişkin olarak aşağıdaki
açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür. 1. Ücretin Konusu ve Kapsamı 2464
sayılı Kanunun 97’nci maddesinde, belediyelerin; bu Kanunda harç veya katılma
payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri
her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre
ücret almaya yetkili oldukları belirtilmiş olup, belediyeye tekel olarak
verilmiş işlerin kendi özel hükümlerine tabi olacağı hükme bağlanmıştır. 5272 sayılı Belediye Kanununun2
59’uncu maddesinin (e) fıkrasında,
belediye meclisi tarafından belirlenecek tarifelere göre tahsil edilecek
hizmet karşılığı ücretler,
belediyelerin gelirleri arasında yer almaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi
Kanununun3 23’üncü maddesinin (e) fıkrasında, büyükşehir
belediyesinin yetki alanındaki meydan, bulvar, cadde ve ana yollar ile bu
alanlara cephesi bulunan binalar üzerindeki her türlü ilan ve reklamların
vergileri ile asma, tahsis ve bakım ücretleri ve (m) fıkrasında da, yapılacak
hizmetler karşılığı alınacak ücretler,
büyükşehir belediyelerinin gelirleri arasında sayılmıştır. 2. Belediyelerce Ücret Uygulama Esasları 2464 sayılı Kanunun İkinci Kısım’ında belediyelerce alınacak harçlara
yer verilmiş, konusu, mükellefi ve tahsil hükümleri ayrı ayrı
düzenlenmiş olup, Üçüncü Kısım’ında da
belediyelerce alınacak yol, kanalizasyon ve su tesisleri harcamalarına
katılma paylarının uygulanmasına ilişkin esaslar belirlenmiştir. Ayrıca, anılan Kanuna göre alınmakta olan
harçlar ile harcamalara katılma paylarının uygulamasıyla ilgili
olarak, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Çeşitli Harçlarla İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’4
ile 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Harcamalara Katılma Payları İle
İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’te5 ayrıntılı
açıklamalar yapılmıştır. Belediyelerin harç veya katılma
payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri
her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre
ücret almaları mümkün bulunmakla beraber, ücretlerin hizmetten
faydalananlardan yapılan hizmetin maliyeti göz önünde bulundurularak adalet,
eşitlik ve genellik prensiplerine uygun olarak tespit edilmesi gerekmektedir.
Ücret uygulamalarına ilişkin aşağıda örnekler verilmiştir. Örnek 1 - 2464 sayılı
Kanunun 80’inci maddesinin (d)
fıkrasında yer alan Zemin Açma İzni ve Toprak Hafriyatı Harcı, yukarıda
belirtilen yönetmelikte; "1. Zemin Açma: Gayrimenkul
sahiplerince pis su mecralarının yapının bulunduğu sokaktaki lağım şebekesine
veya umumi fosseptiğe bağlanması veya elektrik, temiz su, P.T.T. hattı gibi
teknik altyapı hizmetlerinin götürülmesi amacı ile belediyelerce tespit edilen esaslar
dahilinde yol, kaldırım, meydan veya
benzeri yerlerin kazanılmasıdır. 2. Toprak Hafriyatı: Temel kazısı
ile inşaat sahasında daha önceden
mevcut olup da bu inşaat sebebiyle kaldırılması gereken yıkım artığı
malzemenin belediyece gösterilecek yere dökülmesi ve bu yerlerin tesviyesi
faaliyetlerinin bütünüdür." şeklinde tanımlanmıştır. Mükellefler tarafından yukarıda
açıklanan zemin açma ve toprak hafriyatı için belediyeden izin talebinde
bulunulması halinde anılan Kanunda yer alan tarifelere göre harç alınması
gerekmekte olup, bunun için ayrıca ücret alınması mümkün değildir. Ancak,
hafriyatta meydana gelen yıkım artığı malzemenin mükellefin talebi üzerine belediyece kaldırılması ve
taşınması halinde ücret alınması mümkün bulunmaktadır. Örnek 2- Büyükşehir belediyeleri
ile diğer belediyeler, ilan ve reklam vergisi dışında verecekleri hizmete
karşılık olarak asma, tahsis ve bakım ücreti alabileceklerdir. Sözü edilen ücretlerin alınabilmesi için
mükelleflerin hizmet binaları
dışında, meydan, bulvar, cadde
ve ana yollar ile bu alanlara cephesi bulunan binalara ve diğer yerlere ilan ve reklamlarını asabilmek için
belediyelerden asma, tahsis ve bakım hizmeti talebinde bulunması ve belediyelerin de bu hizmeti yerine
getirmesi gerekmektedir. Bu durumda belediye meclislerince düzenlenecek
tarifelere göre ücret almaları mümkün bulunmaktadır. Buna karşılık, ücrete
konu edilen ve mükelleflerin hizmet binalarında ve diğer yerlerde bulunan ve belediyelerden asma, tahsis ve bakım hizmeti talep
edilmeyen ilan ve reklamları için, 2464 sayılı Kanunda yer alan ilan ve reklam
vergisi dışında herhangi bir ücret
alınması söz konusu değildir. Bu durumda, yukarıda yer alan
örneklerde de belirtildiği üzere, 2464
sayılı Kanunda harç ve katılma payı
konusu olan iş ve hizmetler için,
belediyelerce bu kapsam dışında başkaca bir iş veya hizmet verilmeyen hallerde,
harç ve katılma payı dışında her ne ad altında olursa olsun başka bir bedel
alınması mümkün bulunmamaktadır. Tebliğ olunur. ______________________________________________ 1)
29.05.1981 gün ve 17354 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanmıştır. 2)
23.07.2004 gün ve 25531 sayılı Resmî Gezete’de yayımlanmıştır. 3)
24.12.2004 gün ve 25680 sayılı Resmî Gezete’de yayımlanmıştır. 4)
21.08.1981 gün ve 17435 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanmıştır. 5)
21.08.1981 gün ve 17435 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanmıştır. |