Tebliğ Maliye Bakanlığı ile Tarım ve Köyişleri
Bakanlığından: Tarım ve Köyişleri
Bakanlığına Tahsisli Arazi ve İşletmelerin Tarımsal Faaliyetlerde Kullanılması Amacıyla Yatırımcılara
Tahsisinde ve Değerlendirilmesinde Uygulanacak Esas ve Usullere İlişkin Tebliğ Amaç Madde
1 — Bu Tebliğin amacı;
Hazinenin özel mülkiyetinde olan veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında
bulunan yerlerdeki Tarım ve Köyişleri Bakanlığına
tahsisli, veya başka bir kamu kuruluşuna tahsisli olduğu halde fiilen Tarım
ve Köyişleri Bakanlığının kullanımında bulunan
tarım arazileri, üretme istasyonları, araştırma enstitüleri ve laboratuarlar
gibi işletmelerin projeye dayalı olarak tarımsal yatırım yapmak ve/veya
işletmek isteyen T.C. uyruklu gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin proje
hazırlamasına, bu kişilere bedeli karşılığında ön izin verilmesine, kiralama
yapılmasına, kullanma izni verilmesine ve irtifak hakkı tesisine ilişkin esas
ve usulleri düzenlemektir. Kapsam Madde
2 — Hazinenin özel
mülkiyetinde olan veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdeki
Tarım ve Köyişleri Bakanlığına tahsisli veya başka
bir kamu kuruluşuna tahsisli olduğu halde fiilen Tarım ve Köyişleri
Bakanlığının kullanımında bulunan tarım arazileri, üretme istasyonları,
araştırma enstitüleri ve laboratuarlar gibi işletmelerin kalkınma planlarının
hedef ve ilkelerine uygun, projeye dayalı olarak yapılacak tarımsal
yatırımlara tahsisi ile bu yatırımlarla ilgili proje hazırlanması bu Tebliğ esaslarına
göre yapılır. Dayanak Madde
3 — Bu Tebliğ; 7/8/1991
tarihli ve 441 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci
maddesi ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 74 üncü maddesi uyarınca
çıkarılan ve 16/12/1984 tarihli ve 18607 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Devlete Ait Taşınmaz Mal Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni
Hak Tesis, Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliğinin 65
ve 72 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar Madde
4 — Bu Tebliğde geçen; Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını, Tarımsal yatırım: Tarımsal üretim
ile ilgili her türlü üretim, işleme, paketleme, pazarlama, değerlendirme,
depolama, tarımsal eğitim, yayım, araştırma, geliştirme ve laboratuar
yatırımlarını, Yatırımcı: Bu Tebliğ kapsamında
tarım arazilerini veya işletmelerini (hayvancılık dahil) kiralamak, kullanma
izni almak veya irtifak hakkı tesis edilmek üzere talep eden ve bu amaçla
yatırım ve proje teklifinde bulunan gerçek veya tüzel kişiyi, Avan
Proje: Tarımsal yatırıma ilişkin teknik ve mali unsurları içeren ayrıntılı
taslak çalışmayı, ifade eder. Başvuru ve İnceleme Madde
5 — Hazinenin özel
mülkiyetinde olan veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdeki
Tarım ve Köyişleri Bakanlığına tahsisli veya başka
bir kamu kuruluşuna tahsisli olduğu halde fiilen Tarım ve Köyişleri
Bakanlığının kullanımında bulunan tarım arazileri, üretme istasyonları,
araştırma enstitüleri ve laboratuarlar gibi işletmeler üzerinde tarımsal
yatırım yapmak ve/veya işletmek isteyen yatırımcılar bu yerler üzerinde
yapılacak tarımsal yatırım hakkında hazırlanan varsa avan
proje ile birlikte yatırımın yapılacağı taşınmaza ait bilgileri içeren bir
dilekçe ile Bakanlığa başvurarak, bu yerlerin kiralama yapılması, kullanma
izni verilmesi veya irtifak hakkı tesisi suretiyle kendilerine tahsisini
isteyebilirler. Bakanlık, talep edilen veya
tarımsal yatırım yapılmasında yarar gördüğü taşınmazın kira, kullanma izni
veya irtifak hakkı yollarından hangisiyle değerlendirilmesinin uygun olacağı
konusundaki görüşüyle birlikte söz konusu taşınmaz üzerinde tarımsal yatırım
yapılması amacıyla, yatırımcıların avan projelerini
sunmaları için ilana çıkılmadan önce taşınmaz tahsisli olsun veya olmasın
konu hakkında Maliye Bakanlığının mutabakatını ister. Maliye Bakanlığı söz
konusu taşınmazın kira, kullanma izni veya irtifak hakkı tesisi yollarından
hangisiyle değerlendirilmesinin uygun görüldüğünü ve ilanda yer almasını
istediği genel ve özel şartları söz konusu mutabakat ile birlikte bildirir. Maliye Bakanlığı bu Tebliğ
kapsamında değerlendirilmesinde ve üzerinde tarımsal yatırım yapılmasında
sakınca bulmadığı yerleri tahsisli değil ise Bakanlığa tahsisini yaparak,
uygun görüşünü ve mutabakatını Bakanlığa bildirir. İlan Madde
6 — Bu Tebliğin 5 inci
maddesi uyarınca belirlenen yerlerde tarımsal yatırım yapılması için Maliye
Bakanlığınca ön izin verilmesine, kiralama yapılmasına, kullanma izni
verilmesine veya irtifak hakkı tesisine esas olmak üzere, Bakanlık
tarafından, avan projelerini sunmaları
yatırımcılara ilan yolu ile duyurulur. İlan, Resmî Gazete’de veya Türkiye
genelinde dağıtımı yapılan ve günlük tirajı 100.000’in üzerinde olan
gazetelerde 5 gün ara ile iki kez yapılır. İlanda; a) Taşınmazın veya işletmenin
bulunduğu il, ilçe, mahalle, köy ile mevkii, pafta, ada, parsel numarası ve
yüzölçümü, b) Yatırım yapılacak arazi veya
işletmeye ilişkin bilgiler, c) Kira, kullanma izni veya
irtifak hakkının süresi, d) 7 nci
maddede belirtilen hususlar ile ilgili istenilecek bilgi ve belgelerin neler
olduğu, e) Başvuruların son ilan tarihini
müteakip 45 günü geçmemek üzere hangi tarih ve
saate kadar nereye yapılacağı, f) Maliye Bakanlığınca bildirilen
genel ve özel şartlar ile Bakanlıkça ilavesi uygun görülen özel şartlar, yer alır. Başvuruda İstenilecek Bilgi ve Belgeler Madde
7 — Başvurularda aşağıdaki
bilgi ve belgelerin bulundurulması zorunludur. I- Yatırımcıya Ait Bilgiler: Bakanlık tarafından hazırlanan
teknik şartnameye uygun olarak; a) Adı, soyadı veya unvanı ve
faaliyet konusunu içeren başvuru dilekçesi, b)
Tarımsal yatırımları ve yetiştiricilik gibi faaliyetleri ile ticari
ilişkileri hakkında bilgi ve belgeler, c) Varsa, son üç yıllık onaylı
bilanço ve kar zarar cetveli, d) Yatırımcının taşınır ve
taşınmaz malvarlığı, e) Mali durumunu açıklayabilecek
banka mevduatları ile diğer bilgi ve belgeler, f) Tüzel kişilerde ana sözleşme
ve değişikliklerinin yayımlandığı Ticaret Sicil Gazetesinin aslı veya noter
tasdikli örneği, II- Yatırım Hakkındaki Bilgiler: a) Yapılacak yatırıma ilişkin
teknik bilgiler, b) Projedeki yatırımların hangi
sürede bitirileceği, varsa aşamaları ve öngörülen maliyeti ve kapasitesi, c) Detaylı fizibilite raporu, d) Yatırım için planlanan
finansman kaynağı (öz kaynak veya kredi). Tüzel kişi yatırımcılara ait
kuruluş veya değişiklikleri gösteren Ticaret Sicil Gazetelerinde,
yatırımcının teklif ettiği projeye uygun faaliyet konusunun yer almaması
durumunda başvuru kabul edilmez. Ancak, başvurunun son kabul tarihine kadar,
yatırımcı tarafından teklif edilen projeye uygun olarak şirket faaliyetlerinde
değişiklik yapılmak üzere ilgili mercilere müracaatta bulunulmuş ise, bu
müracaatın yapıldığına dair belgenin başvuru dosyasında bulunması halinde
başvuru kabul edilir. Projelerin Değerlendirilmesi Madde
8 — Bu Tebliğin 6 ncı maddesi uyarınca yapılan ilan sonucunda yatırımcılar
tarafından verilen avan projeler Bakanlık
tarafından belirlenecek kriterlere göre değerlendirilir. Bakanlıkça yapılacak
değerlendirme sonucunda uygun bulunan projeler; bu projelerin uygulanacağı
taşınmazların kiralanması, bu taşınmazlar için ön izin ve kullanma izni
verilmesi veya irtifak hakkı tesis edilmesi için konuya ilişkin Bakanlık
görüşü ile birlikte Maliye Bakanlığına gönderilir. Ön İzin, İrtifak Hakkı ve Kullanma İzni Madde
9 — İrtifak hakkı veya
kullanma izni verilmesi suretiyle değerlendirilmesi öngörülen ve ilana
çıkarılan taşınmazlara ilişkin avan projesi uygun
görülen yatırımcı/yatırımcıların Maliye Bakanlığına bildirilmesini müteakip,
yatırım yapılacak tarım arazilerinin onaylı imar planı ve bu yer üzerinde
yapılacak tesislere ilişkin uygulama projelerinin hazırlanması ve benzeri
işlemlerin yerine getirilmesi amacıyla, Maliye Bakanlığınca belirlenen
koşullarla ve bedeli karşılığında, bu yatırımcılar arasında 2886 sayılı
Devlet İhale Kanununun 51 inci maddesinin (g) fıkrası uyarınca bir yıl süreli
ön izin ihalesi yapılır. Gerekli hallerde bu süre Maliye Bakanlığınca bedeli
karşılığında uzatılabilir. Ön izin bedeli iade veya mahsup
edilmez. Ancak, ön izin süresi bitmeden önce ön izin sözleşmesinde öngörülen
yükümlülüklerin yerine getirilmiş olduğunun Maliye Bakanlığınca tespiti
halinde, ön izin süresinin kalan kısmına ilişkin bedel kira, kullanma izni
veya irtifak hakkı bedelinden mahsup edilir. Yatırımcı tarafından, ön izin
süresi içinde yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya yatırım yapmaktan
vazgeçilmesi halinde sözleşme feshedilerek, geçici teminatı Hazineye irat
kaydedilir. Ön izin bedeli iade edilmez. Yatırımcı ön izin süresi içinde
yükümlülüklerini yerine getirdiği takdirde en geç 15 (On beş) gün içinde Maliye
Bakanlığından kullanma izni verilmesi veya irtifak hakkı tesis edilmesi
talebinde bulunur. Kiralama Madde
10 — Kiralama yoluyla
değerlendirilmesi öngörülen ve ilana çıkarılan taşınmazlara ilişkin avan projeleri uygun görülen yatırımcı/yatırımcıların Maliye
Bakanlığına bildirilmesini müteakip, Maliye Bakanlığınca söz konusu taşınmaz
tespit edilecek tahmini bedel üzerinden projesi uygun görülen
yatırımcı/yatırımcılara 2886 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin (g) bendine
göre pazarlık usulü ile yapılacak ihale sonucu kiraya verilir. Bedel Madde
11 — Yatırım yapılacak
taşınmazın ön izin, kira, kullanma izni veya irtifak hakkı bedeli; taşınmazın
üzerindeki muhdesatlar da dahil olmak üzere 2886
sayılı Kanunun 74 üncü maddesine istinaden çıkarılan Devlete Ait Taşınmaz Mal
Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesis, Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliği hükümlerine göre tespit
edilir. Yatırımcı tarafından, kiralamaya,
kullanma iznine veya irtifak hakkına konu taşınmazın üzerinde
gerçekleştirilecek tesisin işletmeye geçmesinden
sonra tesislerin işletilmesinden elde edilecek yıllık toplam hasılatın % 1 (Yüzdebir)’i oranında pay ayrıca Hazineye ödenir. Ancak
kalkınmada öncelikli yörelerde bu oran % 50 (Yüzdeelli)
indirimli uygulanır. Müteakip yıllar kira, kullanma
izni ve irtifak hakkı bedelleri, bir önceki yıl kullanım bedelinin Devlet
İstatistik Enstitüsünce ilan edilen Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında
artırılması suretiyle hesaplanır. Kira, Kullanma İzni ve İrtifak Hakkı Süresi Madde
12 — Bu Tebliğ kapsamında
kalan yerler ile ilgili olarak; yatırımcı ile yapılacak olan kira
sözleşmesinin süresi on yıldan; kullanma izni ve irtifak hakkı
sözleşmelerinin süresi ise yirmidokuz yıldan fazla
olamaz. Kira ve kullanma izni süresi,
sözleşmenin taraflarca imzalanarak noterde tasdik ettirildiği tarihte,
irtifak hakkı süresi ise, hakkın tapuya tescil edildiği tarihte başlar. Kiraya verilen, kullanma izni
verilen veya irtifak hakkı tesis edilen taşınmazların sözleşme hükümlerine
uygun olarak kullanıldığının tespiti halinde, sözleşme yeniden uzatılabilir. Yatırıma Başlama ve Bitirme Süreleri Madde
13 — Yatırımcı, mücbir
sebepler hariç olmak üzere kiralamanın yapıldığı, kullanma izninin verildiği
veya irtifak hakkının tesis edildiği tarihten itibaren proje termin planında ve sözleşmede belirtilen süre içerisinde
yatırıma başlamak ve bitirmek zorundadır. Aksi takdirde sözleşmesinde
belirtilen cezai şart (geçen her gün için, taşınmazın emlak vergisi asgari
metrekare vergi değerinin on binde üçü) uygulanır. Kontrol Madde
14 — Bu Tebliğ kapsamında
kiralanan, kullanma izni verilen veya irtifak hakkı tesis edilen yerlerin
kontrolü Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yapılır. Yapılan
kontroller sonucunda tespit edilen hususlar bir rapor halinde Bakanlığa
sunulur. Yapılacak kontroller sonucunda;
yatırımcı tarafından sözleşmeye ve projeye uygun olmayan faaliyetlerin ve
aykırılıkların tespit edilmesi halinde, durum Maliye Bakanlığına bildirilir. Diğer yandan, kiralanan, kullanma
izni verilen veya irtifak hakkı tesis edilen Hazineye ait taşınmazların
sözleşme hükümlerine uygun olarak kullanılıp kullanılmadığı hususunda Maliye
Bakanlığının denetim yapma hakkı saklıdır. Yatırımcının
Yükümlülükleri Madde
15 — Bakanlığa tahsisli tarım
arazilerini ve işletmeleri bu Tebliğ kapsamında kiralayan, kullanma izni
verilen veya irtifak hakkı tesis edilen yatırımcılar, teklif ettikleri
projeye uygun olarak sözleşme şartları çerçevesinde faaliyette bulunmak ve
yatırım yapmak zorundadır. Uygulanacak Hükümler Madde
16 — Yatırımcı proje
gereğince yapacağı yapı ve tesislerle ilgili her türlü izinleri yetkili
mercilerden almak ve yürürlükteki mevzuat hükümlerine uymak zorundadır. Bu Tebliğde hüküm bulunmayan
hallerde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, bu Kanunun 74 üncü maddesine
dayanılarak çıkarılan Yönetmelik ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile diğer
ilgili mevzuat hükümleri uygulanır. Sözleşme Süresinin Sona Ermesi ve Sözleşmenin İptali Madde
17 — Kira/kullanma
izni/irtifak hakkı tanınan süre sonunda bitecektir. Bu durumda taşınmaz ile
üzerindeki tüm yapı ve tesisler Hazineye intikal eder ve yatırımcı yaptığı
yatırımdan dolayı her hangi bir hak, tazminat veya talepte bulunamaz. Yatırımcı tarafından,
kira/kullanma izni/irtifak hakkı sözleşmesinde belirtilen hükümlere aykırı
davranılması veya yatırımcının kendi isteğiyle yatırımdan vazgeçmesi halinde,
Maliye Bakanlığınca sözleşmenin iptaline karar verilerek, alınan teminatlar
Hazineye irat kaydedilir ve son bir yıl kira/kullanma izni/irtifak hakkı
bedeli tazminat olarak tahsil edilir. Bu durumda, taşınmaz ile
üzerindeki tüm yapı ve tesisler sözleşmesinde öngörülen şekilde mevcut
haliyle Hazineye intikal eder ve yatırımcı yaptığı yatırımdan dolayı her
hangi bir hak, tazminat veya talepte bulunamaz. Projede
Değişiklik Yapılması Madde
18 — Yatırımcılar kiralanan,
kullanma izni verilen veya irtifak hakkı tesis edilen arazi ve işletme
üzerinde uygulanacak/uygulanan projede zorunlu nedenlerle değişiklik
yapılmasının gerekmesi halinde, Bakanlığa yazılı olarak başvurmak suretiyle
projede değişiklik talebinde bulunabilirler. Bu durumda Bakanlığın uygun
görüşü ve Maliye Bakanlığının yazılı onayı ile projede değişiklik yapılabilir.
Ancak, bitkisel üretimin gerekliliği olan üretim çeşitliliği ile münavebe
uygulaması ve yetiştiricilik planında yapılan değişiklikler için izin
alınması gerekmez. Üretilmesi projelendirilen ve
proje safhasında öngörülmediği halde ürünün, teknik olarak veya insan, hayvan
ve bitki sağlığı açısından üretilmesine imkan bulunmadığının Bakanlıkça
belirlenmesi halinde proje değişikliğine gidilir. Bu aşamada geçecek süreler sözleşme Proje değişikliğinin kabul
edilmemesi halinde sözleşme tazminatsız olarak feshedilerek teminat iade
edilir. Sözleşme konusu alanda yatırımcı tarafından gerçekleştirilen
yatırımlar herhangi bir hak talep edilmeksizin Hazineye bedelsiz olarak
intikal eder. Sözleşmenin Devri Madde
19 — Kira/kullanma
izni/irtifak hakkı sözleşmesinin üçüncü kişilere devredilmesinin Maliye
Bakanlığından talep edilmesi halinde; varsa ödenmeyen geçmiş yıllar kira,
kullanma izni ve irtifak hakkı bedellerinin gecikme zamları ile birlikte
ödenmesi, sözleşmelerinde belirtilen hükümlere ilişkin olarak her hangi bir
başka aykırılık var ise bu aykırılıkların giderilmesi ve bu yatırımcılar
tarafından, kiradan, kullanma izninden veya irtifak hakkından dolayı Maliye
Bakanlığı aleyhine açılmış dava var ise, bu davalardan tüm yargılama
giderleri üstlenilerek kayıtsız ve şartsız feragat edilerek, buna ilişkin
belgenin aslının Maliye Bakanlığına ibraz edilmesi kaydıyla, kira, kullanma
izni veya irtifak hakkı sözleşmesinin üçüncü kişilere devredilmesine
Bakanlığın görüşüne göre Maliye Bakanlığınca izin verilebilir. Mücbir
Sebepler Madde
20 — Bu tebliğ çerçevesinde
bir olayın mücbir sebep sayılabilmesi için, olaydan etkilenen tarafın gerekli
özen ve dikkati göstermiş ve önlemleri almış olmasına karşın önlenemeyecek,
kaçınılamayacak veya giderilemeyecek olması ve bu durumun sözleşme
kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesini zaman ve/veya maliyet açısından
önemli ölçüde veya tamamen olumsuz yönde etkilemesi gerekir. Belirtilen bu genel esaslar
çerçevesinde, mücbir sebep sayılacak olaylar aşağıdaki hallerle sınırlı olmak
veya ulusal veya uluslararası kuruluşlarca belgelendirilmek koşuluyla
şunlardır: a) Kısmi veya genel seferberlik
ilanı, b) Grev, c) Sabotaj, nükleer patlama veya
sızıntıların meydana getirdiği sonuçlar, d) Yangın, sel, deprem veya diğer
doğal afetler ve salgın hastalıklar, e) Ağır ekonomik bunalım nedeni
ile olağanüstü hal ilanı, f) Yatırım ve tesis
işletmeciliğini veya bitki ve hayvan sağlığını önemli ölçüde etkileyecek
nitelikte salgın hastalığın meydana gelmesi. Yürürlükten Kaldırılan Tebliğ Madde
21 — 18/5/2002 tarihli ve
24759 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Tarım ve Köyişleri Bakanlığına Tahsisli Olan Bazı Yerler ile
Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Müteşebbislere Tahsisinde ve
Değerlendirilmesinde Uygulanacak Esas ve Usullere İlişkin Tebliğ"
yürürlükten kaldırılmıştır. Geçici Madde — Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce Tarım
ve Köyişleri Bakanlığına Tahsisli Olan Bazı Yerler
ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Müteşebbislere Tahsisinde ve
Değerlendirilmesinde Uygulanacak Esas ve Usullere İlişkin Tebliğ hükümlerine
göre kiraya verilen, kullanma izni verilen veya irtifak hakkı tesis edilen
arazi ve işletmeler ile ilgili olarak yatırımcıların önceki hakları saklıdır. Yürürlük Madde
22 — Bu Tebliğ yayımı
tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde
23 — Bu Tebliğ hükümlerini
Maliye Bakanı ile Tarım ve Köyişleri Bakanı
birlikte yürütür. Tebliğ olunur. |