Yönetmelik Adalet
Bakanlığından: Suç Eşyası Yönetmeliği BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde 1 — Bu Yönetmelik, suç eşyası ve suçla ilgili
ekonomik kazancın, muhafaza altına alınması, elkonulması,
elden çıkarılması, iadesi, müsaderesi ve imhasına ilişkin işlemlerin
yapılmasında uyulacak usul ve esasları düzenler. Dayanak Madde 2 — Bu Yönetmelik, 29/3/1984 tarihli ve 2992
sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 2 ve 30 uncu maddelerine dayanılarak
hazırlanmıştır. Tanımlar Madde 3 — Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; Bakanlık: Adalet Bakanlığını, Suç eşyası: İspat aracı olarak
yararlı görülen, suçta kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçun işlenmesinde kullanılmak üzere hazırlanan,
suçtan meydana gelen, üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım
ve satımı suç oluşturan eşyayı, Kazanç: Suçun işlenmesi ile elde
edilen veya suçun konusunu oluşturan ya da suçun
işlenmesi için sağlanan maddî menfaatler ile bunların değerlendirilmesi veya
dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan yahut bunların karşılığını oluşturan
ekonomik malvarlığı değerlerini, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Adalet Emanet Dairesi Adalet emanet dairesinin kurulması, işlemlerinin
denetim ve gözetimi Madde 4 — Suç eşyası ile ilgili işlemler, Cumhuriyet
başsavcılığının sürekli gözetim ve denetimi altında adalet emanet dairesince
yürütülür. Her Cumhuriyet başsavcılığı nezdinde bir adalet emanet dairesi bulunur. Emanet
memurunun atanmasına lüzum görülmeyen hâllerde bu görev, ilgili yer
Cumhuriyet başsavcısının teklifi üzerine adalet komisyonunca, adalet
komisyonu bulunmayan yerlerde bu yer Cumhuriyet başsavcısınca belirlenecek yazı
işleri müdürü veya zabıt kâtiplerinden birine geçici olarak verilir.
Görevlendirilen müdür ya da zabıt kâtibi
kefalet altında değil ise, 2/6/1934 tarihli ve 2489 sayılı Kefalet
Kanununa göre kefalete bağlanır. Adalet dairelerinin bulunduğu
binalarda suç eşyasının muhafazası maksadıyla, mümkün ise penceresiz, değil
ise dışarıdan sökülemeyecek biçimde demir parmaklıklı pencereli, çift kilitli
çelik ya da demir kapılı, rutubet almayan muhkem
bir yer tahsis edilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Suç Eşyası ve Suçla İlgili Ekonomik Kazancın
Muhafaza Altına Alınması, Elkonulması, Başka Yere
Gönderilmesi, Elden Çıkarılması, İadesi, Müsaderesi ve İmhasına Dair İşlemler Suç eşyasına elkonulması Madde 5 — Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca
bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı
hâllerde ise kolluk amirinin yazılı
emri ile elkoyma işlemini yapan kolluk
görevlilerince, suç eşyasına elkonulduğuna dair bir
tutanak düzenlenir. Elkoyma
tutanağına; elkonulan eşyanın cinsi, miktarı,
üzerindeki işaret, yazı ve numaraları, tür, marka, model ve ölçü gibi
benzerlerinden ayırt etmeye elverişli bütün nitelikleri, takdir ettirilen
değeri, hangi suçtan dolayı kimden, nereden ve ne suretle alınmış olduğu,
soruşturma evrakı numarası, hazır olan mağdur, suçtan zarar gören, şüpheli
veya sanık ile bunların vekil ya da müdafiinin,
bilirkişi ve tanıklar ile huzurda bulunan diğer kişilerin ve elkoyma işlemini yapan kolluk görevlilerinin açık
kimlikleri, işlemin yeri, tarihi ve saati yazılır; ilgililerin imzası, imza
bilmeyenlerin parmak izi alınır; okuma ve yazma bilen şahısların ad, soyad ve adresleri kendi el yazıları ile yazdırılır, bu
şekilde düzenlenen tutanak, soruşturma evrakına eklenir. Elkonulan
eşya, uygun şekilde ambalajlandıktan sonra, ambalajın ebadına, delillerin
mahiyetine göre, tel, sicim, ip veya uygun görülen benzerleri ile bağlanıp,
açıldığında yeniden kullanılamayacak derecede bozulan ve açıldığı belli olan
mühür bandı, kendinden yapışkanlı güvenlik poşeti, üzerinde seri numarası
bulunan tek kullanımlık hazır mühür, kurşun veya mum ile mühürlenir; ayrıca,
suç eşyasına bağlanan etiket üzerine eşyanın cinsi, miktarı, kimden alındığı
ve soruşturma evrakının numarası yazılmak suretiyle Cumhuriyet başsavcılığına
tevdi edilir. Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işlemi yirmidört saat
içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını elkoymadan
itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar. Elkonulan
eşyanın bu süre içerisinde muhafazası için gerekli tedbirler, Cumhuriyet
başsavcılığınca alınır. Elkoyma
işlemi, suçtan zarar gören mağdura Cumhuriyet başsavcılığınca gecikmeksizin
bildirilir. Elkonulan
eşyanın teslim alınmasına dair işlemler Cumhuriyet savcısının talimatı
doğrultusunda emanet memurunca yerine getirilir. Bulunmadığı takdirde
Cumhuriyet başsavcılığınca görevlendirilecek personel tarafından tutanakla
teslim alınarak en kısa zamanda emanet memurluğuna teslim edilir. Elkoyma
tutanağındaki bilgilerin doğruluğundan tereddüt edilir ise, teslim alan
görevli veya emanet memuru eşyayı getiren ile birlikte suç eşyasına ve delil
özelliğine zarar vermeyecek şekilde mührü sökerek veya ambalajı açarak eşyayı
inceleyip, bu hususu tutanakla tespit edip, mutabakat sağlandıktan sonra
yeniden mühürler. Zilyetliğinde bulunan eşya veya
diğer malvarlığı değerlerine elkonulan kimse,
hâkimden her zaman elkoymanın kaldırılması
konusunda bir karar verilmesini isteyebilir. Cumhuriyet savcıları tarafından
bizzat yapılan soruşturma kapsamında elkoyma işlemi
gerçekleştirildiğinde de, yukarıdaki işlemler aynen yerine getirilir. Emanet memurluğuna kayıt işlemleri Madde 6 — Teslim alınan suç eşyası, emanet makbuzu
tanzim edildikten sonra, etiketi üzerine, soruşturma veya esas defterinin
sıra numarası yazılmak suretiyle suç eşyası esas defterine kaydedilir. Elkonulan
suç eşyasına mahsus makbuz dört nüsha olarak düzenlenir. Bir nüshası
soruşturma evrakına bağlanmak üzere Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir, bir
nüsha ilgili kolluk birimine verilir ve diğer nüshaları kartonunda saklanır. Eşyasına elkonulanın
talebi hâlinde makbuzun bir örneği kendisine verilir. Teslim alınmayacak suç eşyası Madde 7 — Emanet memuru, 5 inci maddedeki usule göre ambalajlanmamış
veya mühürlenmemiş olan suç eşyasını teslim alamaz. Mahkeme ve diğer resmî mercilerce incelenmek üzere
istenilen suç eşyasının teslimi, emanet memurluğuna iadesi, suç eşyasının
başka yerlere gönderilmesi işlemleri Madde 8 — Emanet memuru, mahkeme ve diğer resmî
daireler tarafından incelenmek üzere yazılı olarak istenilen suç eşyasını,
üzerindeki etiketlerde yazılı bilgiyi kapsayan bir yazı ile isteyen makama,
esas defterindeki özel yere görevlinin imzasını almak suretiyle teslim eder. Zorunluluk bulunmadıkça eşyanın
mührü sökülmez; inceleme sırasında mühür bozulmuş ise eşya yeniden usulüne
uygun olarak ambalajlanıp mühürlenir, keyfiyet bu husustaki yazıda
belirtilmek suretiyle suç eşyası derhâl emanet dairesine iade edilir. Mahkemeler ve Cumhuriyet
başsavcılıklarınca emanet memurluğundan celbedilen
eşya, inceleme sırasında bir değişikliğe uğradığı takdirde, bu husus, iki
nüsha olarak düzenlenen bir tutanakla tespit olunur; tutanağın bir nüshası
evraka eklenir, diğeri saklanmak üzere emanet memurluğuna verilir. Emanet
memuru eşyada meydana gelen değişikliği esas defterinin düşünceler sütununa
işler. Emanet memuru, teslim alınmaya
engel bir durumu yoksa iade edilen suç eşyasını kabul ve derhâl esas
defterine işler. Mühürlü olmayan suç eşyası kabul edilmez; Cumhuriyet
başsavcılığına iade olunur. Suç eşyasının emanet dairesine
iadesinde de, bu husustaki yazı altına, suç eşyasının geri alındığına dair
şerh düşülerek emanet memuru tarafından imza edilir. Üç ay içerisinde iade edilmeyen
emanet suç eşyasının iade edilmeme sebebi, ilgili merciden yazı ile sorulur. Yetkisizlik, görevsizlik, kamu
davasının açılması, dava nakli veya diğer kararlar üzerine evrakı başka bir
yer mahkemesine gönderilmiş işle ilgili olan suç eşyası, evrakın bulunduğu
yere gönderilmek üzere Cumhuriyet başsavcılığına tevdi olunur. Kıymetli eşya ve evrak ile bozulacak, değerini
kaybedecek veya muhafazası zor olan suç eşyası hakkında yapılacak işlemler Madde 9 — Cumhuriyet başsavcılığı, adalet emanet
dairesine tevdi edilen eşyadan, kıymetli maden veya taşlardan mamul, antika vesair vasıfları dolayısıyla fazla değerde bulunanların,
memleket dahilinde tedavül etmeyen paralar ile emre veya hâmile yazılı
kambiyo senetleri, emtiayı temsil eden belgeler, hisse senetleri, tahviller
ve aynen muhafazası gerekmeyen mütedavil paralara ait tutanakların, emanet
dairesinde mevcut kasada iyi bir şekilde muhafazası için gereken tedbirleri
alır. Bu maksatla bankada kasa kiralamak zorunluluğu doğarsa, durum Adalet
Bakanlığına bildirilir ve alınacak talimat dairesinde hareket edilir. Her iki
hâlde de emanet memurluğunca kasaya giren ve çıkan eşya için giriş ve çıkış
tarihlerini ve çıkış sebeplerini gösterir bir defter tutulur. Bu defter kasa
içerisinde durur, kasa en az iki kişi tarafından açılır, kapanır. Bu göreve
emanet memurundan başka kimin katılacağı Cumhuriyet başsavcılığınca tayin
edilir. Bilgisayar, bilgisayar kütükleri
ve bu sisteme ilişkin verilerin asıl ya da
kopyaları, ses ve görüntü kayıtlarının bulunduğu depolama aygıtları gibi
eşya, bozulmalarını engelleyecek, nem, ısı, manyetik alan ve darbelerden
korunmalarını sağlayacak uygun ortamda muhafaza edilir. Diğer eşya, bu iş için tahsis
olunan yerlerde türlerine ve yıllarına göre tasnif edilmiş şekilde muhafaza
edilir. Emanet dairesinde, soruşturma ve
kovuşturma sonuna kadar saklanması sırasında bozulacak veya değerlerini açık
bir şekilde kaybedecek olan yahut muhafazaları zor olması itibarıyla, emanet
dairesinde saklanması mümkün olmayan eşya hakkında; özel düzenleme bulunmayan
hâllerde, soruşturma evresinde sulh hâkiminden ve kovuşturma evresinde
yargılamayı yapan mahkemeden; soruşturma veya kovuşturma sonu beklenmeksizin
satılmalarına veya 16 ncı maddede yazılı
mercilerden birine yahut uygun görülen başka bir mercie teslim edilmelerine
karar verilmesi istenir. Bu kabilden eşya, verilecek karar doğrultusunda ve
kararda gösterilen mercilere teslim edilir veya satılır. Satış ve tevdi için
yapılan masraflar cezaya veya güvenlik tedbirine mahkûm edilen sanıktan
alınmak üzere kovuşturma giderlerinden karşılanır. Eşyanın satılması hâlinde,
satış bedeli, bu Yönetmeliğin tedavül eden paralar hakkındaki 12 nci maddesi hükümleri doğrultusunda emanet memurluğunca
saklanır. Emanet dairesindeki suç eşyasının başka yere
gönderilmesi Madde 10 — Emanet memurunca teslim alınan suç eşyasının,
bu Yönetmelikte yazılı hâller dışında başka bir yere nakli, Cumhuriyet
savcısının yazılı emriyle mümkündür. 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı
Ateşli Silâhlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamına giren
ve elkonulan ateşli silâhlar ve miktar itibarıyla
adalet emanet dairelerinde muhafazası Cumhuriyet başsavcılığınca sakıncalı
görülen bu silâhlara ait mermilerle her türlü patlayıcı, maddeler, cins, tür,
marka, model, numara ve çap gibi benzerlerinden ayırmaya
yeterli bütün nitelikleri ve değerleriyle, kullanılmaya elverişli olup
olmadıkları, soruşturma sırasında Cumhuriyet savcısı tarafından bilirkişi
marifetiyle belirlendikten ve hangi suçtan dolayı kimden ve nereden, ne
suretle elkonulmuş olduğu tespit edildikten sonra,
mahkemece haklarında bir karar verilinceye kadar Cumhuriyet başsavcılığının
yazılı emri ile mahallî jandarma birlik komutanlıklarına ait mahfuz bina ve
depolarda muhafaza altına alınırlar. Adalet emanet memurluğunca bu madde
kapsamına giren suç eşyasının emanet dairelerine giriş ve bu konu ile ilgili
kayıt işlemleri, Yönetmeliğin 6 ncı maddesi
gereğince yapıldıktan sonra, jandarma birlik komutanlığına ait bina ve
depoların sorumlusu veya sorumlularına, ilgili Cumhuriyet başsavcılıkları
veya mahkemelerce yazılı olarak istendiğinde iade edilmek üzere, tüm
bilgileri içeren bir tutanakla derhâl teslim edilir. Bu tutanak üç nüsha
olarak düzenlenir. Bir nüshası teslim alana verilir; diğer nüshalarından biri
emanet memurluğunda, biri de Cumhuriyet başsavcılığında saklanır. Jandarma
birlik komutanlığına teslim olunan eşyanın, Cumhuriyet başsavcılığı ve
mahkemelerce istenmesi hâlinde, depodan alınma ve depoya iade işlemi;
jandarma birlik komutanlığına hitaben yazılıp, emanet memuru ile birlikte
Cumhuriyet savcısının imzalarını taşıyan ve eşyanın emanet memuruna teslimini
öngören bir yazıya müsteniden yapılır. Jandarma birlik komutanlığına teslim
edilen eşya ile ilgili bilgiler, suç eşyası esas defterindeki özel sütununa
da işaret olunur. Jandarma birlik depolarına teslim
olunan bu kabil suç eşyasına ilişkin kamu davaları ile ilgili dosyaların,
başka mahal mahkemelerine, görevsizlik ve yetkisizlik gibi nedenlerle
gönderilmeleri hâlinde; suç eşyasının adalet emanet depolarından geri alınarak,
yetkili mahkeme nezdindeki Cumhuriyet
başsavcılıklarına bu Yönetmelik esaslarına uygun şekilde yollanmaları
sağlanır. Soruşturma ve kovuşturmanın her
safhasında, jandarma birlik depolarında muhafazaları, miktar itibarıyla
mümkün görülmeyen ateşli silâhlar ve bunlara ait mermilerle patlayıcı
maddeler, birlik komutanının başvurusu üzerine; Cumhuriyet
başsavcılıklarınca, ilgili hâkim veya mahkemeden alınacak bir kararla,
gerektiği kadar numune birlik deposunda alıkonularak, jandarma birlik
komutanlığınca, Kara Kuvvetleri Komutanlığı ordonat ve mühimmat birlik
depolarına teslim olunur. Özel düzenleme bulunmayan
hâllerde, elkonulan nakil vasıtaları, muhafaza
edilmek üzere mahallin en büyük malmemurluğuna
yukarıdaki usuller dairesince teslim edilir. Parası emanete alınan kimseye verilen makbuzla ilgili
işlemler Madde 11 — Emanet memuru, emanete parası alınan kimseye
verilen makbuzun tarih ve sayısını kasa defterinin tahsilât hanesine günü
gününe işler ve defterin düşünceler hanesinde de esas defterinin kayıt
numarası gösterilir. Paraların bankaya yatırılması işlemleri Madde 12 — Emanet memuru, miktarı ne olursa olsun kasa
defterine kaydettiği memleket dahilinde tedavül eden ve aynen muhafazası
gerekmeyen paraları, suç eşyası esas defterinin kayıt numarasını da belirtmek
suretiyle, Cumhuriyet başsavcılığı adalet emanet dairesi adına faiz getirecek
bir hesap ile millî bankalardan birine ayrı ayrı
yatırır. Bu hesapta emanet kayıt numarası gösterilir. Hesaptan para çekilmesi,
Cumhuriyet savcısının havalesini içeren onaylanmış bir yazı ile mümkündür. Bankaya yatırılmış olan paraların faizlerine ilişkin
esaslar Madde 13 — 12 nci maddeye göre
bankaya yatırılan paraların faizleri, anapara ile birlikte bu Yönetmeliğin
iade veya müsadereye ilişkin hükümlerine tâbidir. Hükmün kesinleşmesinden önce iadesine veya elden
çıkarılmasına karar verilen suç eşyasına ilişkin işlemler Madde 14 — Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme
tarafından emanet eşyasının iadesine veya elden çıkarılmasına ilişkin verilen
kararlar, dosyadaki emanet makbuzu ile birlikte en geç iki gün içerisinde
Cumhuriyet başsavcılığına tevdi edilir. Cumhuriyet başsavcılığınca bu
kararlar, suç eşyasının iadesi ya da elden
çıkarılmasını temin amacıyla emanet memurluğuna gönderilir. Suç eşyasının iadesine veya elden
çıkarılmasına, teminat ya da rayiç değerinin
ödenmesi karşılığında karar verilmiş ise, bunun mahallin en büyük malmemurluğuna yatırıldığına dair makbuz ya da belge evraka eklenir. Emanet memuru, bu kararların
tarih ve numaraları ile niteliklerini suç eşyası esas defterindeki özel
sütunlarına işler ve kararları kartonlarında saklar. Müsaderesine veya sahibine iadesine karar verilmiş suç
eşyasına ilişkin işlemler Madde 15 — Mahkemelerce, emanet eşyasının müsaderesine
veya sahibine iadesine ilişkin kesinleşen karar örneklerinden biri, dosyadaki
emanet makbuzu ile birlikte bir hafta içerisinde Cumhuriyet başsavcılığına
tevdi edilir. Müteakip işlemler suç eşyasının
tasfiyesinin gerçekleştirilmesi amacıyla 14 üncü maddenin ikinci ve dördüncü
fıkraları gereğince yerine getirilir. Tedavül etmeyen paralarla suç eşyası ve kazanç
müsaderesinin konusunu oluşturan malvarlığı değerleri hakkında verilen
müsadere ve iade kararlarının yerine getirilmesine ilişkin işlemler Madde 16 — Tedavül etmeyen paralarla suç eşyası ve
malvarlığı değerleri hakkında verilen müsadere ve iade kararları aşağıdaki
şekilde yerine getirilir: a) Sahibine iadesine karar
verilen eşya, kimliğini ispatlamaya yeterli bir belgeye dayanılarak suç
eşyası esas defterindeki kayıt hanesine, imza, mühür veya parmak izi alınmak
suretiyle sahibine, yasal temsilcisine veya vekiline teslim olunur. b) Bu işlemler, Cumhuriyet
savcısının huzurunda yerine getirilir ve esas defterine Cumhuriyet savcısı,
emanet memurunun imzaları ile şerh verilir. c) Eşyanın verileceği yer resmî
bir kuruluş ise, yazı ile o dairenin amirine yahut yetkili memuruna alındı
karşılığında teslim edilir. d) İadesine karar verilen suç
eşyası, yabancı uyruklu bir kimseye ait ise, müracaatı hâlinde kendisine veya
yabancının uyruğu bulunduğu devletin sefaret veya konsolosluklarına
gönderilir. Belgesi kartonunda saklanır. e) Emanete alınmakla birlikte
mahiyetleri itibarıyla müsadereye konu edilemeyen eşyalar, yargılama sonunda
verilen bu yöndeki karar doğrultusunda, ilgili dosyasında delil olarak
muhafaza edilmek üzere mahkemesine gönderilir. Mahkemeden alınacak alındı
yazısının gün ve sayısı suç eşyası esas defterine işlenmek suretiyle, kaydı
kapatıldıktan sonra alındı yazısı kartonda saklanır. f) Müsadere konusu eşya veya
maddî menfaatlere el konulamadığı veya merciine teslim edilmediği hâllerde,
bunların karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesine ilişkin verilen
kesinleşmiş karar örneği mahkemesince doğrudan bulunduğu yerin en büyük malmemurluğuna gönderilir. Bu kararların infazı,
21/07/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine göre yapılır. g) Müsaderesine karar verilen
uyuşturucu maddelerle ilgili işlemler, 21/11/1982 tarihli ve 17875 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi
Hakkındaki Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik ve 4/5/1988 tarihli ve
19804 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Haşhaşın Ekimi, Kontrolü, Toplanması,
Değerlendirilmesi, İmhası, Satınalınması, Satılması,
İhracı ve İthali Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yapılır. h) Müsaderesine karar verilen ve
bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde sayılan eşyalar hakkında, 15/2/1984
tarihli ve 18313 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahkemelerce Zoralımına
Karar Verilen veya Güvenlik Kuvvetlerince Herhangi Bir Şekilde Ele Geçirilen
Ateşli Silah, Mermi, Her Türlü Patlayıcı Madde, Bıçak, Kesici ve Öldürücü
Alet İle Benzerlerinin Milli Savunma Bakanlığına Teslimi İşlerine Ait
Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılır. ı) Müsaderesine karar verilen
diğer bilumum eşya, mahallin en büyük malmemurluğuna
veya ilgileri dolayısıyla ait olduğu dairelere gönderilir. Bu maddeye göre yapılacak teslim
işlemleri sonucunda, ilgili merci ve dairelerden alınacak alındı yazısının
gün ve sayıları suç eşyası esas defterine yazılmak suretiyle kaydı
kapatıldıktan sonra sözü geçen alındı yazıları kartonunda saklanır. Bankaya yatırılmış paraların müsadere ve iadesine
ilişkin işlemler Madde 17 — Bankaya yatırılmış olan para hakkında verilen
müsadere ve iade kararları aşağıdaki şekilde yerine getirilir: a) Paranın sahibine iadesi,
ilgilinin müracaatı hâlinde Cumhuriyet başsavcılığınca bu hususta bankaya
yazılacak yazı üzerine banka tarafından yapılır, karşılığında gönderilecek
dekonta istinaden reddiyat makbuzu düzenlenerek
kaydı kapatılır. b) Müsadere hâlinde, yine reddiyat makbuzu düzenlenerek, para, imza karşılığında
mahallin en büyük malmemurluğuna yatırılır;
alınacak makbuzun numarası, suç eşyası esas defterindeki özel hanesine işaret
edilir ve makbuzlar kartonunda saklanır. Suç eşyası ve malvarlığı değerleri ile ilgili işlem
sonuçlarının takibi Madde 18 — Suç eşyası ve malvarlığı değerleri ile ilgili
işlem sonuçlarının araştırılması, takibi ve kontrolü aşağıdaki şekilde yerine
getirilir: a) Emanet memuru, emanet
dairesine teslimi tarihinden itibaren bir yıl içerisinde, hakkında herhangi
bir karar verilmemiş olan eşya veya paraları, ilgili mahkemeden sorulmak
üzere, Cumhuriyet başsavcılığı soruşturma veya esas defteri sayısını ihtiva
eden bir yazı ile Cumhuriyet başsavcılığına bildirir. Mahkeme yazı işleri
müdürü ile Cumhuriyet başsavcılığı yazı işleri müdürü en geç onbeş gün içinde bu eşya ve paraların ilgili bulundukları
iş veya davaların karara bağlanıp bağlanmadıklarını, hakkında bir karar
verilmiş ise, kararın bir suretini de eklemek suretiyle aynı yoldan durumu
emanet memurluğuna bildirirler. b) İlgili oldukları iş veya
davalar karara bağlanmış olup da eşya, mal varlığı değerleri veya paralar
hakkında müsadere yahut iadeye ilişkin bir karar verilmemiş olduğunun
anlaşılması hâlinde, ilgilisi veya Cumhuriyet savcısı, davayı gören ya da görmeye yetkili mahkemeden eşya, malvarlığı
değerleri ve paralar hakkında bir karar verilmesini ister. c) Müsaderesine, iadesine ya da elden çıkarılmasına karar verilen eşyanın tür,
cins, nitelik, marka, sayı ve sair vasıflarında tereddüt doğduğu takdirde,
Cumhuriyet savcısı ilgili mahkemeden bu konuda ek bir karar verilmesini
ister; müteakip işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılır. d) Merciine teslim edilmeyen ve
derdest bulunan davalarla ilgili suç eşyasının, yıl sonlarında esas defterine
ve bu deftere eklenecek listelere, emanet sıra numarası gösterilmek suretiyle
devirleri yapılır. Daha sonra tasfiye edildiğinde, bu listelerle defter
kayıtlarına bu hususta şerh verilir. Ulusal Yargı Ağı Projesinin
(UYAP) uygulanmasına başlanılan emanet memurluklarında bu Yönetmeliğe göre
tutulan defterler ve kartonlar bir yıllık deneme süresinin bitiminden sonra
kaldırılır. Ancak bu defter ve kartonlarla aynı özellikleri taşıyan raporlar
(bilgisayar çıktıları) buna mahsus kartonlarda muhafaza edilir. Sahipleri tarafından alınmayan eşya hakkında yapılacak
işlemler Madde 19 — Geri verilmesine karar verilmiş olup da
sonuçları açıklanan usulüne uygun meşruhatlı tebligata rağmen sahipleri
tarafından bir ay içinde alınmayan veya kendilerine tebligat yapılamayan
kimselere ait eşya en geç iki ay içerisinde satılarak bedeli millî
bankalardan birinde ilgilisi adına açılacak faizli bir hesaba yatırılır.
Satışa karar verecek merci suç eşyasının bulunduğu yer sulh ceza hâkimidir. Satışın şekli ve satış için
emanet memuru yanında kimlerin görevlendirildiği kararda gösterilir. Satış
için yapılan bütün masraflar satış bedelinden karşılanır. Satılacak suç eşyasının
değerinin, satış masraflarını karşılamayacağının bu işlemler sırasında
anlaşılması hâlinde, satışa karar veren hâkimin kararı üzerine 21 inci madde
uyarınca işlem yapılır. Gaip veya ölmüş olanlara ait suç eşyası Madde 20 — İadesine karar verilmiş olup da sahibi ölmüş
veya hakkında gaiplik kararı alınmış bulunanlara ait eşya, yetkili sulh hukuk
hâkimliğine tevdi olunur. Değeri olmayan eşyanın imhası işlemleri Madde 21 — İadesine karar verilmiş olup da yapılan tebligata
rağmen sahipleri tarafından 19 uncu maddede yazılı süre içerisinde alınmayan
veya kendilerine tebligat yapılamayan kimselere ait olan ve ekonomik değeri
bulunmayan eşyanın, Cumhuriyet savcısı başkanlığında, emanet memuru ve iki
zabıt kâtibinden oluşan komisyonca imhasına karar verilir. İmha, komisyon
huzurunda yapılır ve buna dair bir tutanak tanzim olunur. Birinci fıkrada belirtilen imha
komisyonuna hangi zabıt kâtiplerinin katılacağı, adalet komisyonlarınca,
bulunmayan yerlerde kıdemli hâkim tarafından belirlenir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Adalet emanet dairesinde tutulacak defterler Madde 22 — Emanet dairesinde aşağıda yazılı defterler
tutulur: a) Suç eşyası esas defteri, b) Kasa defteri, c) Muhabere defteri, d) Zimmet defteri. Bu defterlerin içerdiği sütunlar,
tahsis amaçlarına uygun şekilde eksiksiz olarak işlenir. Cumhuriyet başsavcılığının uygun
görmesiyle, uyuşturucu madde, kıymetli eşya, para ve malvarlığı değerleri ile
ateşli silâhlara ilişkin suç eşyası hakkında ayrı ayrı
numaralandırılmak suretiyle suç eşyası esas defteri tutulabilir. Suç eşyası esas ve kasa
defterleri takvim yılına göre tutulur. Adalet emanet dairelerinde
tutulacak defterlerin örnekleri, Bakanlıkça tespit edilerek bastırılır ve
dağıtılır. Adalet emanet dairesinde tutulacak kartonlar Madde 23 — Emanet dairesinde aşağıda yazılı kartonlar
tutulur: a) Suç eşyasının müsaderesine
dair kararlar kartonu, b) Suç eşyasının elden
çıkarılmasına, iadesine dair kararlar kartonu, c) Emanet makbuzlarının
saklanmasına dair karton, d) Müsaderesine karar verilen mal
varlığı değerleri ve paraların mahallin en büyük malmemurluğuna
yatırıldığına dair makbuzlar kartonu, e) Yazışmaların saklanacağı
karton. Adalet müfettişlerince yapılacak denetim Madde 24 — Adalet Müfettişleri teftiş sırasında, suç
eşyasının alınması, saklanması, iadesi, müsaderesi ve tasfiyesi işlemlerinde,
bu ve ilgili diğer Yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığını incelerler. Sayıştay Denetimi Madde 25 — Emanet memurları, Ayniyat Talimatnamesinin 58
inci maddesi gereğince, her takvim yılı sonunda hesaplarını, evrakı müsbiteleri ile Sayıştay’a gönderirler. Yollamalar Madde 26 — Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 26/10/1971
tarihli ve 13998 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Suç Eşyası Yönetmeliğine
yapılan yollamalar, bu Yönetmeliğin, ilgili hükümlerin karşılığını oluşturan
maddelerine yapılmış sayılır. Yürürlükten kaldırılan mevzuat Madde 27 — 26/10/1971 tarihli ve 13998 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Suç Eşyası Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. Geçici Madde 1 — Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih
itibarıyla Cumhuriyet başsavcılığı zaptolunan eşya
defterinde ve emanet memurluğu esas defterinde kaydı olmayan, üzerinde herhangi bir soruşturma veya kovuşturma
ile ilgisini gösteren etiket ya da yazı bulunmayan
ve yapılan tüm inceleme ve araştırmalara rağmen sahibi tespit edilemeyen suç
eşyalarının tür, nitelik, miktar ve sair evsafını gösteren listeleri
Cumhuriyet savcısı ve emanet memuru tarafından hazırlanır. Bu listeler o yer
adliyesinde herkesin görebileceği bir yerde onbeş
gün süreyle asılır. Askı süresini müteakip, üzerinde herhangi bir hak talep
edilmeyen eşyaların, sulh ceza hâkimliğinden alınacak karar doğrultusunda bu
Yönetmelik hükümlerine göre tasfiyesi gerçekleştirilir. Bu işlemler,
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde
tamamlanır. Bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce bankaya yatırılmış olan
paraların faiz ve ikramiyelerine
ilişkin işlemler, yürürlükten kaldırılan Suç Eşyası Yönetmeliğinin 14
üncü maddesi uyarınca sonuçlandırılır. Yürürlük Madde 28 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer. Yürütme Madde 29 — Bu Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı
yürütür. |