Tebliğ Dış
Ticaret Müsteşarlığından: İthalatta Korunma
Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2005/5) BİRİNCİ
KISIM Genel Bilgi ve İşlemler Kapsam Madde
1 — Yerli üreticilerin başvurusu üzerine, 7009.91 gümrük
tarife pozisyonlu "çerçevesiz cam aynalar"ın
ithalatında 17/7/2004 tarih ve 25525 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin 2004/4 sayılı Tebliğ ile başlatılan
korunma önlemleri soruşturması Dış Ticaret Müsteşarlığı (Müsteşarlık) İthalat
Genel Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından yürütülerek tamamlanmıştır. Bu
Tebliğ anılan soruşturma sonucunda alınan kararı, karara esas teşkil eden
bilgi ve bulguları içermektedir. Bilgilerin
toplanması ve değerlendirilmesi Madde
2 — Soruşturma açıldığının Resmi Gazete’de ilanından sonra
soruşturma konusu maddelerin tesbit edilebilen
yerli üreticilerine ve ithalatçılarına soruşturma açıldığına dair bilgi
verilmiş ve maddelerin üretimi, piyasa paylaşımı, yurtiçi satışları ile
ithalatı konusunda bilgi alınabilmesi için soru formları gönderilmiştir. Diğer yandan, soruşturmanın
açıldığına dair Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Korunma Önlemleri Komitesi’ne
bildirimde bulunulmuştur. Sözkonusu bildirim
27/7/2004 tarihinde G/SG/N/6/TUR/4 simgesiyle DTÖ belgesi olarak
yayımlanmıştır. Soruşturmadan etkilenecek olan ilgili ülkelere de ayrıca
bilgi verilmiştir. Başvuru sahibi firmalardan yerli
üretimin önemli bir kısmını oluşturan Trakya Cam A.Ş. firmasının vermiş
olduğu bilgi ve belgelerin doğrulanması ve güncellemesi amacıyla yerinde
inceleme yapılmıştır. Soruşturma çerçevesinde talepte
bulunulması nedeniyle ilgili üreticiler, ithalatçılar ve ihracatçı ülke
temsilcilerinin görüşlerinin dinlenmesi için 18/5/2005 tarihinde kamu dinleme
toplantısı yapılmıştır. Bu toplantıya yerli üreticiler, İran İslam
Cumhuriyeti (İran) ve Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu ile ithalatçı
firma temsilcilerinden katılım sağlanmıştır. Bu toplantıda ilgili taraflarca
dile getirilen görüşlerden yazılı olarak iletilenler ve soru formu yanıtları
soruşturmada değerlendirmeye alınmıştır. Benzer
veya doğrudan rakip ürün Madde
3 — Soruşturma konusu maddenin yerli üreticiler tarafından
üretilenleri ile ithal
edilenlerinin teknik ve
fiziksel özellikler, çeşit,
satış kanalları ve kullanım alanları itibariyle
aynı özelliklere sahip olduğu; aynı gümrük tarife pozisyonundan ithalatının
ve ihracatının yapıldığı tesbit edilmiş, bu itibarla benzer ürün olarak
değerlendirilebileceği anlaşılmıştır. İKİNCİ
KISIM Zarar
Değerlendirmesi İthalatın
seyri Madde
4 — Sözkonusu soruşturmada
beyanname bazında yapılan inceleme sonrasında elde edilen 7009.91 tarife
pozisyonunda yer alan maddelerin ithalat istatistiği değerlendirmeye
alınmıştır. Sözkonusu maddenin ithalatı 2000
yılında 166.738 Kg iken, 2001-2003 yılları için sırasıyla 90.544, 1.418.552
ve 2.059.975 Kg olmuştur. 2003 yılının ilk altı aylık döneminde 197.301 Kg
olan ithalat 2004 yılının aynı döneminde 2.180.773 Kg düzeyinde
gerçekleşmiştir. Sözkonusu
maddenin 2003 ve 2004 yılı ithalatında en büyük payı alan ülke İran İslam
Cumhuriyeti olmuştur. Bu ülke menşeli olan maddenin ithalatı 2000 yılında 717
Kg iken, 2001-2003 yılları için sırasıyla 954, 150 ve 1.512.344 Kg olmuştur.
2003 yılının ilk altı aylık döneminde 104.316 Kg olan ithalat 2004 yılının
aynı döneminde 2.101.920 Kg düzeyinde gerçekleşmiştir. Bu ülkenin genel
ithalat içindeki payı ise 2000-2003 yıllarında sırasıyla % 0,4; % 1,1; % 0; %
73 olmuştur. 2004 yılının altı aylık döneminde ise % 96 olarak gerçekleşmiştir. İthal
fiyatları Madde
5 — Sözkonusu maddenin genel
ithalatı için hesaplanan ağırlıklı ortalama CIF Kg fiyatları 2000 yılından
2003 yılına 10,03; 9,89; 0,88 ve 0,80 ABD Doları olarak gerçekleşmiştir. 2003
yılının ilk altı aylık döneminde 2,61 olan birim fiyat 2004 yılının aynı
döneminde 0,55 ABD Doları olmuştur. Sözkonusu
maddenin İran menşeli olanları için hesaplanan ağırlıklı ortalama CIF Kg
fiyatları ise 2000 yılından 2003 yılına 15,86; 15,88; 3,22 ve 0,26 ABD Doları
olarak gerçekleşmiştir. 2003 yılının ilk altı aylık döneminde 0,44 olan birim
fiyat 2004 yılının aynı döneminde 0,25 ABD Doları olarak gerçekleşmiştir. Fiyat
kırılması Madde
6 — Yerli üretimin ağırlıklı ortalama yurt içi satış
fiyatı ile ithalattan en fazla pay alan İran’dan ithal edilen maddelerin
ağırlıklı ortalama fiyatları karşılaştırılmıştır. Bu çerçevede, yerli
üretimin yurt içi satış fiyatı İran menşeli mallar tarafından 2002 ve 2003
yılları ile 2003 ve 2004 yılının ilk altı aylık dönemlerinde sırasıyla % 70,
% 50, % 15 ve % 54 oranlarında kırılmıştır. Yerli üretimin ağırlıklı ortalama
yurt içi satış fiyatı ile ithal edilen maddelerin ağırlıklı ortalama
fiyatlarının karşılaştırılması sonucunda ise ithal malların yerli üretimin
yurt içi satış fiyatını kırmadığı görülmüştür. Yerli
üretimin durumu Madde
7 — Artan ithalatın yerli üreticiler üzerindeki
etkilerinin incelenmesinde başvuruda bulunan ya da
başvuruyu destekleyen Eskişehir Cam ve Mobilya San. Tic. Ltd. Şti.; Yetkin Cam Ayna San. Tic. A.Ş.; Erdem Dış Tic. A.Ş.
ve Trakya Cam San. A.Ş firmalarına ait ekonomik göstergeler esas alınmıştır.
Anılan firmalar yerli üretimin tamamına yakınını teşkil etmektedir. Üretim
ve yurt içi satışlar Madde
8 — Soruşturma konusu maddenin yurt içi üretim miktarları
(Metrekare-M2) 2000 yılı üretim miktarına göre endekslendiğinde, 2001-2003
yıllarında sırasıyla 92, 107 ve 130 olmuştur. 2003 yılının ilk altı ayında
100 olarak alınan endeks 2004 yılının aynı dönemi için 78 olmuştur. Soruşturma konusu maddenin yurt
içi net satış miktarları (M2) 2000 yılı net satış miktarına göre
endekslendiğinde, 2001-2003 yıllarında sırasıyla 84, 105 ve 120 olmuştur.
2003 yılının ilk altı ayında 100 olarak alınan endeks 2004 yılının aynı
dönemi için 95 olmuştur. Kapasite
ve kapasite kullanım oranı Madde
9 — Yerli sanayinin kapasitesi (M2) 2000 yılı kapasitesine
göre endekslendiğinde, 2001-2002 yıllarında değişmemiş, 2003 yılında 114
olmuştur. 2003 yılının ilk altı ayında 100 olarak alınan endeks 2004 yılının
aynı dönemi için 115 olmuştur. Yerli sanayinin kapasite kullanım
oranı, 2000-2003 yıllarında sırasıyla % 59, % 54, % 64 ve %
68 oranlarında gerçekleşmiştir. Bu oran 2003 ve 2004 yıllarının ilk altı
ayında % 66 ve % 50 olarak gerçekleşmiştir. Yurt
içi tüketim ve piyasa payı Madde
10 — Soruşturma konusu maddenin yurt içi tüketim miktarları
(Kg) 2000 yılı tüketim miktarına göre endekslendiğinde, 2001-2003 yıllarında
sırasıyla 84, 110 ve 128 olmuştur. 2003 yılının ilk altı ayında 100 olarak
alınan endeks 2004 yılının aynı dönemi için 113 olmuştur. Yerli üretimin piyasa payı (Kg)
2000 yılı piyasa payına göre endekslendiğinde, 2001-2003 yıllarında sırasıyla
100, 96 ve 94 olmuştur. 2003 yılının ilk altı ayında 100 olarak alınan endeks
2004 yılının aynı dönemi için 86 olmuştur. İstihdam
ve işgücü verimliliği Madde
11 — Soruşturma konusu maddenin yerli üretiminde toplam
istihdam, 2000 yılı istihdamına göre endekslendiğinde, 2001-2003 yıllarında
sırasıyla 99, 84 ve 70 olmuştur. 2003 yılının ilk altı ayında 65 olan endeks
2004 yılının aynı dönemi için 66 olmuştur. Soruşturma konusu maddenin yerli
üretimindeki işgücü verimliliği (Kg/Kişi) 2000 yılına göre endekslendiğinde,
2001-2003 yıllarında sırasıyla 92, 128 ve 186 olmuştur. 2003 yılının ilk altı
ayında 100 olarak alınan endeks 2004 yılının aynı dönemi için 78 olmuştur. Stoklar Madde
12 — Yerli sanayinin soruşturma konusu madde dönem sonu
stok miktarları 2000 yılı stok miktarına göre endekslendiğinde, 2001-2003
yıllarında sırasıyla 105, 143 ve 269 olmuştur. 2003 yılının ilk altı ayında
100 olarak alınan endeks 2004 yılının aynı dönemi için 120 olmuştur. Yurtiçi
satış fiyatları Madde
13 — Soruşturma konusu maddenin yerli üretimi için
hesaplanan ağırlıklı ortalama birim satış fiyatları 2000 yılı fiyatlarına
göre hesaplanmıştır. Yerli üretimin satış fiyatları 2000 yılı baz alınarak
endekslendiğinde 2001-2003 yılları için ağırlıklı ortalama birim satış fiyatı
101, 82 ve 65 olmuştur. 2003 yılının ilk altı ayında 48 olan endeks 2004
yılının aynı dönemi için 45 olmuştur. Kârlılık Madde
14 — Yerli üretimin kârlılığı (net kâr) 2000 yılı baz
alınarak endekslendiğinde 2001-2003 yılları için kârlılık 348, 428 ve 505
olmuştur. 2003 yılının ilk altı ayında 100 olarak alınan endeks 2004 yılının
aynı dönemi için 66 olmuştur. ÜÇÜNCÜ
KISIM Sonuç İthalat
artışı Madde
15 — Soruşturma konusu maddelerin toplam ithalatı 2000
yılından 2003 yılına miktar olarak % 1.135 oranında artış göstermiştir.
İthalat esas itibariyle 2002 yılının son aylarından sonra artmıştır. Bu
ithalat artışının kaynağının İran olduğu görülmektedir. İthalatın piyasa
payı 2000 yılında
% 1 iken 2004 yılının ilk altı aylık döneminde % 15’e; ithalatın yurt
içi satışa oranı da % 19 mertebesine çıkmıştır. Toplam ithalatın yerli üretime
oranı miktar olarak 2000 yılından 2003 yılına % 954 oranında artmıştır. Ayrıca ithal fiyatları da 2000
yılından 2004 yılına önemli oranda azalma göstermiş ve 2004 yılının ilk altı
aylık döneminde 0,55 ABD$/Kg olarak gerçekleşmiştir. Yukarıdaki rakamlardan da
anlaşılacağı üzere soruşturma konusu maddelerin ithalatı son dönemde ani,
keskin ve dikkate değer bir ölçüde artmıştır. Sonuç olarak ithalat mutlak
manada ve yerli üretime göre nisbi olarak artış
göstermiştir. Ciddi
zarar ve ciddi zarar tehdidi Madde
16 — Yerli üretim üzerinde ciddi zarar olup olmadığının tesbitinde üretim, verimlilik, kapasite kullanımı,
satışlar, pazar payı, kâr/zarar ve istihdam gibi ekonomik faktörlerdeki
değişim incelenmiştir. Bu çerçevede üretim 2000 yılından
2003 yılına artmış ancak ithalatın esas etkisini göstermeye başladığı 2004
yılının ilk dört ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre % 22 oranında
azalmıştır. Yurtiçi satışlar ise % 5 civarında azalma göstermiştir. Yerli üretimin piyasa payı 2000
yılında % 99 iken, 2004 yılının ilk altı aylık döneminde % 86 olarak
gerçekleşmiştir. Kapasite kullanımı 2000 yılında
yaklaşık % 60 iken 2004 yılının ilk altı aylık döneminde % 50’ye düşmüştür.
İstihdamda ise 2000 yılından 2004 yılının ilk dört aylık dönemine göre % 34
oranında bir azalma meydana gelmiştir. Kârlılıkta ve verimlilikte de azalma görülmüştür. Bu tespitler anılan madde
ithalatının yerli üretim üzerinde ciddi zarar oluşturduğunu göstermektedir. Nedensellik
bağı Madde
17 — İthalat artışı ile ciddi zararın oluşmasının aynı
zamanlarda vuku bulması sebebiyle bir nedensellik bağı olduğu görülmektedir. Sonuç olarak ithalat artışının ve
ithal fiyatlarındaki düşüşün yerli üreticinin yurt içi satışlarına, üretimine
ve dolayısıyla kapasite kullanım oranının düşmesine, piyasa payının
azalmasına, istihdamına ve satış fiyatlarına olumsuz yönde etkide bulunduğu
anlaşılmış ve ithalat artışının ve ithal fiyatlarındaki düşüşün yerli üretim
üzerinde oluşan ciddi zararda ana etken olduğu tespit edilmiştir. Diğer
faktörler Madde
18 — Yerli üretici üzerinde oluşan ciddi zararın ithalat
artışı dışında bir nedenden kaynaklanıp kaynaklanmadığı yönünde yapılan
inceleme sonucunda ciddi zararın kaynağının ithalat olduğu anlaşılmıştır. Kurul
kararı Madde
19 — İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu,
diğer ülkeler için soruşturmanın önlemsiz olarak sonuçlandırılmasına, sadece
İran menşeli 7009.91 gümrük tarife pozisyonlu "Çerçevesiz Cam Aynalar"ın ithalatında görülen ani artışın ve ithal
eğiliminin yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar oluşturması nedeniyle bu
ülke menşeli anılan maddelerin ithalatında korunma önlemi olarak 4 yıl
süresince miktar kısıtlaması (kota) uygulanmasına, kota seviyesinin 500.000
Kg/Yıl (Dönem) olarak belirlenmesine, bu miktarın her yıl % 5 oranında
artırılmasına karar vermiştir. Kota
uygulaması Madde
20 — Kotalara ve ithal lisanslarına ilişkin başvuru,
dağıtım ve kullanım usul ve esasları çıkarılacak olan Tebliğler ile ilan
edilecektir. Gözetim
Belgesi Madde
21 — 18/7/2004 tarihli ve 25526 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmış olan 2004/6 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ
kapsamında düzenlenmiş olan gözetim belgeleri ithal lisansı yerine
kullanılamaz. Yürürlük Madde
22 — Bu Tebliğ yayımı
tarihini takip eden 30 (otuz) uncu gün yürürlüğe girer. Yürütme Madde
23 — Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığının
bağlı olduğu Bakan yürütür. |