Tebliğ Sağlık
Bakanlığından: Kan Merkezlerinde ve İstasyonlarında Görev Yapacak Sağlık Personelinin Eğitimine ve Sertifikalandırılmasına Dair Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,
Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu Tebliğin amacı;
kan merkezlerinde ve kan istasyonlarında görev yapacak personelin eğitimi ve
sertifikalandırılması ile bu personele eğitim verecek kan merkezlerinin
tespitine ve taşıması gereken niteliklere ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir. Kapsam Madde 2- Bu Tebliğ; kan bankacılığı ve transfüzyonu eğitimini verecek kan
merkezlerinin eğitim faaliyetlerini, eğitimi verecek kişileri ve bu
merkezlerde eğitim verilecek kişileri kapsar. Hukuki
dayanak Madde 3 - Bu
Tebliğ, 23/6/1983 tarihli ve 2857 sayılı Kan ve Kan Ürünleri Kanunu’na, 181
sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 43 üncü maddesine ve Kan ve Kan Ürünleri Yönetmeliğine
dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar
Madde 4 - Bu Tebliğde geçen; a) Yönetmelik: 25/11/1983 tarihli ve
18232 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kan ve Kan Ürünleri
Yönetmeliğini, b) Eğitim merkezi: Bakanlık tarafından kan
bankacılığı ve transfüzyonu eğitimini
vermek üzere yetkilendirilmiş A tipi kan merkezlerini, c) Eğitimci: Eğitim
merkezinde teorik ve uygulamalı eğitim programını kursiyerlere verecek
Bakanlıkça görevlendirilmiş kişileri; d) Eğitim programı: Eğitim
merkezinde uygulanan teorik ve uygulamalı eğitim programını, e) Kursiyer: Eğitim merkezlerinde
kan transfüzyonu eğitimi verilecek personeli, f) Sertifika: Eğitim programı
sonucunda yapılacak sınavda başarılı olan kursiyerlere verilen belgeyi, g) Kan Merkezleri
Bilimsel Komisyonu: Kan bankacılığı ve transfüzyonu konusundaki eğitim ve
uygulamaların belirlenmesi, izlenmesi, karşılaşılan sorunların çözüm
yollarını belirlemek amacıyla ve bilimsel desteği sağlamak üzere Bakanlıkça
oluşturulan komisyonu, ifade
eder. Bu
tebliğde geçen fakat bu maddede belirtilmeyen tanımlar bakımından,
Yönetmeliğin 4 üncü maddesindeki tanımlar geçerlidir. İKİNCİ BÖLÜM Eğitim Merkezlerinin
Nitelikleri, Tespiti ve Denetimi Eğitim
merkezlerinin nitelikleri Madde 5 - Eğitim merkezleri,
Yönetmelik uyarınca Bakanlık tarafından açılmasına izin verilen; Bakanlığa
ait eğitim ve araştırma hastaneleri ile üniversitelerin tıp fakülteleri ve
Türkiye Kızılay Derneği bünyesinde bulunan A tipi kan merkezlerinde
açılabilir. Yetkili eğitim merkezi Madde 6 - Eğitim yetkisi
verilecek kan merkezleri, bu Tebliğin 7 inci maddesindeki esaslar
çerçevesinde Bakanlıkça belirlenerek kan
bankacılığı ve transfüzyonu eğitimi vermek üzere yetkilendirilir. Eğitim merkezi olarak yetkilendirilmek için başvuru Madde 7 - Bu Tebliğin 5 inci maddesinde öngörülen nitelikleri
taşıyan kan merkezleri bulunan kurumlar, yıllık kan toplama ve kan komponenti hazırlama kapasiteleri ile yapılan immünohematolojik ve mikrobiyolojik testlerin tür ve
sayılarını
belirten bilgi ve belgeler ile birlikte Bakanlığa başvurarak, eğitim merkezi
olarak yetkilendirilmeyi talep ederler. Yapılan başvurular, birinci fıkrada belirtilen
kıstaslar göz önüne alınarak Bakanlıkça değerlendirilir ve Kan Merkezleri
Bilimsel Komisyonunun da görüşü alınarak ilgili kan merkezine eğitim yetkisi
verilir. Eğitim
merkezlerinin denetimi Madde 8 - Eğitim merkezleri,
Kan Merkezleri Bilimsel Komisyonu’nun tespit edeceği izleme ve değerlendirme
komitesi tarafından, eğitim merkezinin fizikî yapısı, insan gücü ve teknik
donanımının yeterliliği yönlerinden, yılda en az bir defa rutin olarak
denetlenir. Yapılan denetimlerin sonuçları, bir rapor halinde Bakanlığa
sunulur. Tespit edilen eksiklik ve usûlsüzlükler varsa giderilmesi hususu
Bakanlık tarafından denetlenen eğitim merkezinin bağlı olduğu kuruma yazılı
olarak bildirilir. Eksiklikler ve usûlsüzlüklerin 3 ay içerisinde
giderilmemesi halinde ilgili eğitim merkezinin bu yetkisi Bakanlıkça
kaldırılır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Eğitim
Programına İlişkin Genel Esaslar ve Eğitim Programının Kapsamı Pratisyen hekim eğitim programına ilişkin genel esaslar Madde 9 - Eğitim programı,
teorik ve uygulama eğitim programı olmak üzere iki kısımda yürütülür.
Sertifikalandırmaya esas eğitim programının toplam süresi altı aydır. Pratisyen
hekim eğitim programının kapsamı Madde 10
-
Eğitim programı, Ek-1’de belirtilen teorik ve Ek-2’de belirtilen pratik
konuları kapsar. Hekim dışı sağlık personelinin eğitim programına ilişkin
genel esaslar Madde 11
-
Eğitim programı, teorik ve uygulama eğitim programı olmak üzere iki kısımda
yürütülür. Sertifikalandırmaya esas eğitim programının toplam süresi iki
aydır. Hekim
dışı sağlık personelinin eğitim programının kapsamı Madde 12
-
Eğitim programı, Ek-3’de belirtilen teorik ve Ek-4’de belirtilen pratik
konuları kapsar. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Eğitim Programına
Başvuru ve Kabul Eğitim programına başvuru Madde 13 - Sağlık
kurum ve kuruluşlarında, üniversitelerin tıp fakültelerinde ve Türkiye
Kızılay Derneği kan merkezlerinde görev yapan; pratisyen hekim, biyolog, kimyager ile en
az iki yıllık yüksekokul veya fakülte mezunu; hemşire, sağlık memuru, ebe, laboratuvar teknisyeni unvanını haiz sağlık personeli,
görev yaptıkları kurumlar aracılığıyla kan transfüzyonu eğitimine müracaat
ederler. Başvurunun değerlendirilmesi ve kabul Madde 14
-
Başvuru dilekçeleri ve ilgili kurumun uygunluk yazıları Bakanlıkça
değerlendirilir ve talebin uygun bulunması halinde kursiyer adayı kursa
başlatılır. Eğitim programına devam zorunluluğu Madde 15
-
Eğitim programına kesintisiz devam edilmesi esastır. Sadece, mazeret veya hastalık izni sebebiyle eksik kalan süreler eğitim
süresine eklenebilir. Kabul edilebilir bir mazeret dışında kursun başlamasını
takip eden 24 saat içinde kursa başlamayan personelin kursiyerliği iptal
edilir ve yerine bekleyen adaylar arasından yeni kursiyer belirlenir. BEŞİNCİ BÖLÜM Kursiyerlerin
Değerlendirilmesi ve Sertifikalandırma Kursiyerlerin
değerlendirilmesi Madde 16
-
Eğitim programına katılan kursiyerin başarılı sayılarak sertifikalandırılması
için eğitim merkezinde yapılacak teorik sınavda 100 üzerinden en az 70 puan;
uygulama sınavında ise, en az 60 puan alması gerekir. Sertifikalandırma
Madde 17
- Kan
transfüzyonu eğitimi gören her kursiyer için ayrı bir dosya düzenlenir.
Teorik ve pratik sınavlar sonucunda başarılı olan kursiyerlerin eğitim
çalışmalarına dair uygulama ve müfredat programı ile bilgi, beceri ve
davranış değerlendirme formu Bakanlığa gönderilir. Eğitim merkezince
düzenlenen bu dosya Bakanlıkça değerlendirilerek kursiyere sertifika düzenlenir.
Sertifika sahibine; donörü sorgulama, kan alma, kanı komponentlerine
ayırma ve saklama, aferez
uygulaması yapma, çeşitli immünohematolojik ve
mikrobiyolojik testleri yapma ve kayıt tutma gibi iş ve işlemleri yapmak
sûretiyle kan merkezlerinde ve kan istasyonlarında çalışabilme yetkisi verir.
Sertifika sahibi kişiler her 5
yılda bir Bakanlıkça düzenlenecek sertifika vize sınavına girerler. Sertifika
vize sınavlarında başarılı sayılabilmesi için katılımcıların teorik sınavda
100 üzerinden en az 70 puan; uygulama sınavında ise, en az 60 puan alması
gerekir. Sınavda başarılı olamayan katılımcıların sertifikaları geçici olarak
dondurulur. Aynı yıl içinde yapılacak telafi sınavında da başarılı olamayan
kişilerin sertifikaları iptal edilir. Bu durumdaki kişiler eğer yeniden
sertifika almak isterlerse ilk başvuruda izlenen yolu takip edeceklerdir.
Aynı yıl içinde yapılacak telafi sınavında başarılı olan kişilerin
sertifikaları yeniden geçerli hale getirilir. Bakanlık gerekli gördüğü taktirde
sertifika sahibi kişiler için uygun görülen sıklıkta ve yerde bilgi
güncelleme amacı ile sempozyum, toplantı, kurs düzenleyebilir. Davet edilen
sertifika sahibi kimselerin, hukuken kabul edilebilir mazeret halleri
dışında bu çalışmalara katılmaları zorunludur. Mazereti olmadan iki ayrı
çalışmaya katılmayan kimselerin sertifikası iptal edilir. ALTINCI BÖLÜM Son Hükümler Hüküm
bulunmayan haller Madde 18
- Bu
Tebliğ’de hüküm bulunmayan hallerde, Yönetmeliğin ilgili hükümleri uygulanır. Geçici
Madde 1 -
Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte kan merkezlerinde ve kan
istasyonlarında çalışmakta olan personel, kişisel başvuru şartı aranmaksızın
kurum amirlerinin talebi ile doğrudan eğitim programına alınırlar. Geçici
Madde 2 - Bu Tebliğin 13 üncü maddesindeki sağlık memuru, hemşire, ebe
ile laboratuvar teknisyeni için getirilen “en az
iki yıllık yüksekokul veya fakülte mezunu olmak” şartı 1/1/2006 tarihinden
sonra eğitime alınacak personel için geçerlidir. Yürürlük
Madde 19
- Bu
Tebliğ, yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde 20
- Bu
Tebliğ hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür. Ek: 1 PRATİSYEN
HEKİM KAN BANKACILIĞI TEORİK DERS PROĞRAMI
Ek: 2 PRATİSYEN
HEKİM KAN BANKACILIĞI
UYGULAMA DERS PROĞRAMI
YAPILMASI GEREKEN EN AZ UYGULAMA SAYISI
*)Seminer ve literatürlerin konuları kurs koordinatörlüğünce ilk ayın bitiminde kursiyerlere bildirilecektir. Seminer ve literatürler kursun 3., 4. ve 5. aylarında gerçekleştirilecektir. Ek : 3 HEKİM DIŞI SAĞLIK PERSONELİ
KAN BANKACILIĞI TEORİK
DERS PROĞRAMI
Ek : 4 HEKİM DIŞI SAĞLIK PERSONELİ KAN BANKACILIĞI
UYGULAMA DERS PROĞRAMI
YAPILMASI GEREKEN EN AZ UYGULAMA SAYISI
|