Yönetmelik Tarım ve Köyişleri
Bakanlığından: Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik BİRİNCİ
KISIM Genel
Hükümler BİRİNCİ
BÖLÜM Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde
1 — Bu Yönetmeliğin amacı; ekolojik dengenin korunması,
organik tarımsal faaliyetlerin yürütülmesi, organik tarımsal üretimin ve
pazarlamanın düzenlenmesi, geliştirilmesi, yaygınlaştırılmasına ilişkin usul
ve esasları belirlemektir. Kapsam Madde
2 — Bu Yönetmelik; her türlü bitkisel, hayvansal ve su
ürünleri üretimi ile kullanılacak girdilerin organik tarım metoduna uygun
olarak üretilmesi veya temini, orman ve doğal alanlardan organik tarım
ilkelerine uygun olarak ürün toplanması, bu ürünlerin işlenmesi, ambalajlanması,
etiketlenmesi, depolanması, taşınması, pazarlanması, kontrolü,
sertifikalandırılması, denetimi ile cezai hükümlere ilişkin teknik ve idari
hususları kapsar. Dayanak Madde
3 — Bu Yönetmelik, 1/12/2004 tarihli ve 5262 sayılı Organik
Tarım Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar Madde
4 — Bu Yönetmelikte geçen; Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını, İl Müdürlüğü: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Müdürlüğünü, Komite: Organik Tarım Komitesini, Kanun: Organik Tarım Kanununu, Organik tarım faaliyetleri:
Toprak, su, bitki, hayvan ve doğal kaynaklar kullanılarak organik ürün veya
girdi üretilmesi ya da yetiştirilmesi, doğal alan
ve kaynaklardan ürün toplanması, hasat, kesim, işleme, tasnif, ambalajlama,
etiketleme, muhafaza, depolama, taşıma, pazarlama, ithalat, ihracat ile ürün
veya girdinin tüketiciye ulaşıncaya kadar olan diğer işlemlerini, Organik tarım metodu: Organik
tarımın uygulanması esnasındaki faaliyetlerin tümünü belirten metodu, Konvansiyonel
tarım metodu: Organik tarım metodu dışındaki tüm metotları, Kontrol ve sertifikasyon
kuruluşu: Organik ürünün veya girdinin, üretiminden tüketiciye ulaşıncaya
kadar olan tüm aşamalarını kontrol etmek ve sertifikalandırmak üzere Bakanlık
tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri, Kontrol kuruluşu: Organik ürünün
veya girdinin, üretiminden tüketiciye ulaşıncaya kadar olan tüm aşamalarını
kontrol etmek üzere, Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel
kişileri, Sertifikasyon kuruluşu: Tüm
kontrolleri tamamlanmış organik ürün veya girdiyi, kontrol kuruluşunun
yaptığı kontrol ve bu kontrole ilişkin bilgi ve belgeler ile gerek duyulan
hallerde yaptıracağı analizlere dayanarak sertifikalandırmak üzere Bakanlık
tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri, Yetkilendirilmiş kuruluş: Kontrol
ve sertifikasyon kuruluşu, kontrol kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu
olarak Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri, Kontrol: Organik tarım
faaliyetlerinin bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılıp yapılmadığının
belirlenmesi, düzenli kayıtların tutulması, sonuçların rapor edilmesi, gerek
görülmesi halinde ürünün organik niteliğinin laboratuvar
analizleri ile test edilmesini, Kontrolör: Kontrol ve
sertifikasyon kuruluşu adına veya kontrol kuruluşu adına, organik tarım
faaliyetlerinin her aşamasının ilgili mevzuata göre uygulanmasını kontrol
etmek üzere, Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek kişiyi, Sertifiker:
Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu adına, kontrolü
tamamlanmış ürünün veya girdinin organik olduğunu onaylamak üzere, Bakanlık
tarafından yetki verilmiş gerçek kişiyi, Denetim: Organik tarım
faaliyetlerinin, bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılıp yapılmadığını tespit
etmek amacıyla, yetkilendirilmiş kuruluşlar, işletmeler ve müteşebbisler ile
kontrolör ve sertifikerlerin, Bakanlık veya
Bakanlık tarafından denetim yetkisi verilen kuruluşlarca yapılan her türlü
denetimini, İşletme: Yetkilendirilmiş
kuruluşun kontrolü altında, söz konusu kuruluşlarla sözleşme yapılmak
suretiyle organik ürün üretilen, işlenen, depolanan ve pazarlanan yerleri, Müteşebbis: Organik tarım
faaliyeti yapan gerçek veya tüzel kişiyi, Organik bitkisel üretim: İnsan
gıdası, hayvan yemi, bitki besleme, çoğaltım
materyali elde edilmesi, hammaddesini tarımdan alan sanayilere organik
hammadde temini, tıbbi ve bilimsel amaçlarla her aşaması bu Yönetmeliğe göre
üretilen, yetkilendirilmiş kuruluş tarafından kontrol edilen ve
sertifikalandırılan üretim faaliyetini, Organik hayvansal üretim:
Damızlık hayvan veya sperma kullanılarak hayvan üretilmesi, hayvansal
ürünlerden insan gıdası ile hayvan ve bitki besleme ürünleri üretilmesi,
hammaddesini tarımdan alan sanayilere ve bilimsel çalışmalara organik
hammadde temini, her aşaması bu Yönetmeliğe göre yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından kontrol edilen ve sertifikalandırılan üretim faaliyetini, Organik su ürünleri üretimi:
Denizler, iç sular, havuz, ağ kafes, baraj, göl, gölet, dalyan ve
çiftliklerde organik tarım metoduyla yetiştirilen balık, su bitkisi, sünger, yumuşakça,
kabuklu, memeliler gibi canlılarla bunlardan imal edilen ürünlerden, insan
gıdası, stok takviyesi, hammaddesini tarımdan alan sanayilere organik
hammadde temini, sportif, tıbbi ve bilimsel amaçlarla, her aşaması bu
Yönetmeliğe göre yetkilendirilmiş kuruluşun denetiminde kontrol edilen ve
sertifikalandırılan üretim faaliyetlerini, Sertifikasyon: Bütün kontrol
yöntemlerinin uygulanması sonucu işletmenin, organik ürünün ve girdinin
mevzuata uygun olarak belgelendirilmesini, Sertifika: Bütün kontrol
yöntemlerinin uygulanması sonucu işletmenin, organik ürünün ve organik
girdinin mevzuata uygun olduğunu gösteren belgeyi, Çalışma izni: Bu Yönetmeliğe göre
çalışacak kontrolör, sertifiker ile
yetkilendirilmiş kuruluşlara, Bakanlık tarafından verilen izni, Organik ürün: Organik tarım
faaliyetleri esaslarına uygun olarak üretilmiş ham, yarı mamul veya mamul
haldeki sertifikalı ürünü, Konvansiyonel
ürün: Konvansiyonel tarım metotları ile üretilmiş
ürünü, Geçiş
süreci: Bu Yönetmelik hükümlerine göre faaliyete başlanmasından, ürünün
organik olarak sertifikalandırılmasına kadar geçen dönemi, Organik girdi: Organik tarım
faaliyetlerinde kullanılan materyali, Organik ürün etiketi: Organik
ürün veya ambalajı üzerinde yer alan, ürünü tanıtan veya içindekini belirten
herhangi bir kelime, detay, ticari marka, tescilli marka, paket üzerinde yer
alan resim, sembol, doküman, ilan, tabela veya tasma gibi her türlü yazılı ve
basılı bilgi ve materyali, Organik ürün logosu: Bu
Yönetmeliğin Ek- 3 (C) bölümünde yer alan basılı işaretleri, Biyolojik mücadele: Zararlı,
hastalık, yabancı ot ve diğer canlıların kullanılmasıyla, zararlı etmenin
ekonomik zarar seviyesinin altında tutulabilmesi için yapılan mücadele
stratejisini, Biyoteknik
yöntemler: Hedeflenen zararlı türlere karşı, tuzak ve tuzak sistemleri, feromonlar, cezbediciler,
uzaklaştırıcılar, beslenmeyi ve yumurtlamayı engelleyiciler kullanılarak
yapılan mücadeleyi, Genetik yapısı değiştirilmiş
organizmalar (GDO): Çiftleşme ve/veya doğal melezlemelerle
yani türlerin kendi içindeki gen alışverişleriyle meydana gelmeyen, biyoteknolojik yöntemler kullanılarak farklı türlerden ve
mikroorganizmalardan alınan genlerle yeni bir genetik materyal kombinasyonu
yaratılmış olan herhangi bir canlı organizmayı, GDO
ürünleri: GDO içeren, GDO’lardan oluşan veya GDO’lardan elde edilen ürünleri, ifade eder. İKİNCİ
KISIM Organik
Tarımın Esasları BİRİNCİ
BÖLÜM Organik
Tarım Faaliyetlerine Göre Genel Üretim Organik
tarımın genel kuralları Madde
5 — Organik tarımın genel kuralları aşağıda belirtilmiştir. a) Bu Yönetmelikte belirtilen
kurallara uymak kaydıyla tüm ülke sathında organik tarım metodu
uygulanabilir. Çevre kirliliğinden şüphe duyulan alanlarda organik tarım
yapılıp yapılmayacağına, kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol
kuruluşu tarafından karar verilir. b) Organik tarım, müteşebbis ile
yetkilendirilmiş kuruluş arasında imzalanan sözleşme esasına dayanır. Bu
sözleşme; tarımsal faaliyetin bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılacağını
belirleyen yazılı anlaşmayı ifade eder. c) Organik tarım,
yetkilendirilmiş kuruluşun kontrolünde yapılır. d) Konvansiyonel
üretimde kullanılan binalar, alet ve ekipmanlar, bu Yönetmeliğin Ek-8’inde
verilen maddeler ile yıkanıp temizlendikten sonra organik üretimde
kullanılır. Organik
tarıma başlama Madde
6 — Organik tarıma başlama kuralları aşağıda
belirtilmiştir. a) Organik tarım faaliyetinde
bulunmak isteyen müteşebbis, kontrol ve sertifikasyon kuruluşuna veya kontrol
kuruluşuna başvurur. Aşağıda yer alan bilgi ve belgelerin tamamlanmasını
müteakip sözleşme imzalanır. Bu bilgi ve belgeler; 1) Müteşebbisin adı, adresi, T.C.
kimlik numarası ve vergi numarasını içeren kimlik bilgi ve belgeleri, 2) İşletmenin yeri ve konumu, 3) Kadastro çalışması tamamlanmış
alanlarda tapu kaydı, tamamlanmamış alanlarda ise araziye ait kroki, 4) Müracaat edilen arazinin veya arazinin kullanım hakkının kendine ait
olduğuna dair bilgi ve belgeleri, 5) Gıda işleyen işyeri ise
"Çalışma İzni ve Gıda Sicili Belgesi", "Üretim İzin
Belgesi". Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden
önce sözleşme imzalamış olan müteşebbisler en geç altı ay içerisinde yukarıda
belirtilen bilgi ve belgeleri tamamlamak zorundadır. b) Kontrol ve sertifikasyon
kuruluşu veya kontrol kuruluşu, başvuruda bulunan müteşebbisin organik tarım
metoduyla üretime başlayıp başlayamayacağına karar verir. c) Organik tarıma başlaması uygun
bulunan müteşebbis, başvurduğu kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol
kuruluşu ile sözleşme yapar. Müteşebbis, organik tarım faaliyetini bireysel
olarak yapabildiği gibi, üretici grubu ile de yapabilir. Bu durumda,
müteşebbis üretici grubu adına kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol
kuruluşu ile sözleşme yapar. Müteşebbis; aracı tüccar, depolama, işleme ve
benzeri fason hizmetleri yaptırdığı gerçek ve tüzel kişi ile de sözleşme
yapar. d) Yetkilendirilmiş kuruluş ile
sözleşme imzalamış olan, orman ve doğal alanlardan ürün toplayacak
müteşebbis, ürün toplamadan önce, bu alanların mülkiyetinin veya kullanma
hakkının ait olduğu makamdan yazılı izin alır. Söz konusu alanlardan toplanan
ürünler için geçiş süreci, alanın özelliğine göre,
yetkilendirilmiş kuruluş tarafından belirlenir. e) Su ürünleri üretimi yapacak
müteşebbis, kamuya ait alanda üretim yapacaksa, ilgili kurumdan alınacak
yazılı izin ile yetkilendirilmiş kuruluşa başvurarak sözleşme imzalar. Su
ürünleri için geçiş sürecini, tür özelliğine göre,
yetkilendirilmiş kuruluş belirler. f) Yetkilendirilmiş kuruluş, her
bir üretim aşaması için, ayrı ayrı sözleşme
yapabileceği gibi, her faaliyeti ayrı ayrı
belirtmek kaydıyla tek bir sözleşme de yapabilir. Yetkilendirilmiş kuruluş,
müteşebbise ister bağımsız, ister üretici grubu dahilinde olsun, Komitece
hazırlanacak ve yetkilendirilmiş kuruluşlara bildirilecek kodlama sistemine
göre, bir kod numarası verir. Geçiş süreci ile ilgili işlemler Madde
7 — Yetkilendirilmiş kuruluş sözleşme yaptığı; organik
bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretimi yapan, orman ve doğal alanlardan
ürün toplayan müteşebbisi geçiş sürecine alır.
Bitkisel üretimde organik tarıma başlanmasından oniki
ay sonra elde edilen ürünler geçiş süreci ürünü
olarak değerlendirilir. Geçiş süreci ürünü,
"Organik tarım geçiş süreci ürünüdür"
etiketiyle pazarlanır. İKİNCİ
BÖLÜM Organik
Tarım Metoduyla Bitkisel Üretim Organik
bitkisel üretim kuralları Madde
8 — Organik bitkisel üretim kuralları aşağıda
belirtilmiştir. a) Organik bitkisel üretim, yetkilendirilmiş kuruluş ile sözleşme
yapılarak onun kontrolünde yapılır. b) Organik bitkisel ürün
yetiştiriciliği yapacak müteşebbis geçiş sürecine
alınır. Geçiş süreci, tek yıllık bitkiler ile mera
ve yem bitkilerinde iki yıl, çok yıllık bitkilerde üç yıldır. Tek yıllık
bitkiler ekim tarihi, çok yıllık bitkilerde hasat tarihi göz önüne alınır. c) Kontrol ve sertifikasyon
kuruluşu veya kontrol kuruluşu; arazinin önceki yıllardaki kullanım durumu,
yapılan uygulamalar, bölgedeki genel durum ve yetiştirilen ürünler, risk
durumları, konu ile ilgili müteşebbis kayıtları ve raporlarının incelenmesi
neticesinde geçiş sürecini uzatabilir ya da kısaltabilir. d) Yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından, aşağıdaki kriterlere göre daha önceki faaliyetlerin yer aldığı
sürenin geçiş döneminin bir parçası olarak kabul
edilmesine karar verilir. 1) Ek-1 (A) ve (B) bölümlerinde bulunan
girdilerin dışındaki girdilerin geriye dönük olarak en az üç yıl
kullanılmadığının belgelenmesi halinde, bu süreç, geçiş
sürecinin bir parçası olarak kabul edilir, 2) Üretim parsellerinin zorunlu
çevre koruma ve kırsal alanların korunmasına ilişkin alanlar içerisinde yer
aldığının resmi bir belge ile belgelendirilmesi neticesinde bu süreç, geçiş sürecinin bir parçası olarak kabul edilir. e) Organik tarıma geçmiş veya geçiş dönemi içerisinde bulunan ve Ek-1 (A) ve (B)
bölümlerinde yer almayan girdilerin hastalık veya zararlı kontrolünde
kullanılmasının devletçe zorunlu kılındığı hallerde yeniden belirlenecek geçiş süreci kontrol ve sertifikasyon veya kontrol
kuruluşunun teklifi ile komite tarafından azaltılabilir. f) Bir işletmede, organik tarım
metodu ile üretilen ürün ile aynı tür ve çeşitten olan yada bu ürünlerden
kolaylıkla ayırt edilemeyen konvansiyonel ürünler
bir arada üretilemez. Ancak, çok yıllık bitkisel ürünlerin üretiminde, 1) Müteşebbisin, işletmenin
tamamını engeç beş yıllık plan dahilinde organik
üretime geçireceğini taahhütte bulunması halinde, 2) Her birimden hasat edilen
ürünlerin ayrı ayrı yerlerde tutulmasını sağlayacak
önlemlerin alınması halinde, 3)Yetkilendirilmiş kuruluşun,
ürünlerden her birinin hasadından en az 48 saat önce haberdar edilmesi
halinde, 4) Müteşebbisin, hasadın
tamamlanmasından hemen sonra, elde edilen ürünlerin kesin miktarı ile ayırt
edici özellikleri konusunda yetkilendirilmiş kuruluşu bilgilendirmesi ve bu
ürünlerin diğerlerinden ayrı tutulması için gerekli önlemlerin alındığını
teyit etmesi halinde, aynı ürünün organik ve konvansiyonel üretiminin aynı işletmede yapılmasına
yetkilendirilmiş kuruluş tarafından izin verilir. Tarımsal araştırma yapılması
düşünülen alanlar ile tohum, vegetatif üretim materyalleri
ve transplantasyon materyallerinin üretileceği durumlarda (f) bendinin (2),
(3) ve (4) numaralı alt bentlerinde yer alan şartlar aranır. Toprak
koruma, hazırlama ve gübreleme Madde
9 — Organik bitkisel üretimde toprak koruma, hazırlama ve
gübreleme kuralları aşağıda belirtilmiştir. a) Yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından yapılan kontrollerde arazide toprak koruma tedbirleri alınıp
alınmayacağına karar verilir. b) Organik bitkisel üretimde,
gereksiz ve toprakta erozyona neden olacak şekilde toprak işleme yapılamaz. c) Toprağın verimliliği ve
biyolojik aktivitesi aşağıda belirtilen yöntemlerle sağlanır. 1) Çok yıllık ekim rotasyon
programı içerisinde baklagil ve derin köklü
bitkilerin yetiştirilmesi veya yeşil gübreleme yapılmalıdır. 2) Tek ürün için, yılda hektar
başına 170 kg saf azotu geçmeyecek şekilde organik
hayvansal üretimden elde edilen gübre kullanılmalıdır. 3) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretim yapılan arazilerden elde edilen
karışık veya karışık olmayan organik materyallerin kullanılması
gerekmektedir. d) Organik bitkisel üretim yapılacak alanlarda, (c) bendindeki önlemlere
rağmen yeterli toprak verimliliği ve biyolojik aktivitenin
sağlanamaması halinde, bu Yönetmeliğin Ek-1 (A) bölümünde yer alan gübre ve
toprak iyileştiriciler kullanılabilir. e) Kompost
aktivitasyonu için, genetiği değiştirilmemiş uygun
bitkisel kaynaklı karışım veya mikroorganizma karışımları kullanılabilir. f) Toprak koşulları ile
topraktaki veya bitkideki besin maddelerinin yararlılığının artırılması için
Ülkemiz tarımsal üretiminde genel olarak kullanımına izin verilmiş olan
mikroorganizma preparatları yetkilendirilmiş
kuruluşun onayı ile kullanılabilir. g) Bu Yönetmeliğin yayımı
tarihinde Ek-1 (A) bölümünde yer almayan gübreleme veya toprak iyileştirme
ürünleri; bu Yönetmelikte bahsedilen
uygulamalarla karşılanamayan ürünün özel besin ihtiyacı veya özel toprak
iyileştirme amaçları için gerekli ve kullanımları çevre üzerinde bulaşma veya
kabul edilemez etkiler oluşturmuyorsa veya teşvik etmiyorsa, komitenin onayı
ile kullanımına izin verilir. h) Organik gübre ve toprak
iyileştiricilerin üretimi, ithalatı ve ihracatı için Bakanlıktan izin alınır.
Bu izinlerden sonra, organik tarımda kullanılacak organik gübre ve toprak
iyileştiricileri için yetkilendirilmiş kuruluş tarafından uygunluk belgesi
veya sertifika verilir. Ekim
ve dikim Madde
10 — Organik bitkisel üretim ekim ve dikim kuralları aşağıda
belirtilmiştir. a) Organik tarımsal çoğaltım materyallerinin özellikleri aşağıdaki şekilde
olmalıdır. 1) Tohum; genetik olarak yapısı
değiştirilmemiş, döllenmiş hücre çekirdeği içindeki DNA dizilimine dışarıdan
müdahale edilmemiş, sentetik pestisitler, radyasyon
veya mikrodalga ile muamele görmemiş biyolojik özellikte ve bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olarak üretilmiş olmalıdır. 2) Fide; organik tohum veya ana
bitkiden elde edilmiş, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretimi
sırasında sentetik besleme ve büyütme maddeleri ile hormonların
kullanılmadığı, toprak ve iklim koşullarına uygun olmalıdır. 3) Fidan ve anaç; organik
materyallerden elde edilmiş, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
üretilmiş, üretimi sırasında sentetik bitki besleme ve büyütme maddeleri ile
hormonlar kullanılmamış, toprak ve iklim koşullarına uygun olmalıdır. b) Kullanılacak tohum, fide,
fidan, anaç, misel, çelik, yumru gibi çoğaltım
materyali organik tarım metoduyla üretilmiş olmalıdır. Ancak fide dışındaki çoğaltım materyallerinin, organik olarak elde edilememesi
durumunda konvansiyonel üretimden gelen, Ek-1 (A)
ve (B) bölümlerinde yer alan maddelerin dışındaki herhangi bir sentetik
kimyasal madde ile muamele görmemiş çoğaltım
materyali kullanılabilir. c) Organik tarımda GDO’lu çoğaltım materyalleri
kullanılmaz. Bitki
koruma Madde
11 — Organik üretimde bitki koruma kuralları aşağıda
belirtilmiştir. a) Hastalık, zararlı ve yabancı
otların mücadelesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır. 1) Hastalık ve zararlılara
dayanıklı tür ve çeşit seçimi yapılmalıdır. 2) Uygun ekim nöbeti
hazırlanmalıdır. 3) Uygun toprak işleme yöntemleri
uygulanmalıdır. 4) Kültürel, biyolojik ve biyoteknik mücadele metotları uygulanmalıdır. b) Bitki hastalık ve zararlıları
ile yabancı otlara karşı yukarıda belirtilen hususların uygulanamaması veya
yetersiz kalması halinde bu Yönetmeliğin Ek-1 (B) bölümünde belirtilen
girdiler kullanılır. c) Bu Yönetmeliğin yayımı
tarihinde Ek-1 (B) bölümünde yer almayan ürünler, zararlı, hastalık ve yabancıot mücadelesi veya hayvan bina ve barınaklarının
temizlenme ve dezenfeksiyonunda kullanılacak ise aşağıdaki koşulları
sağlaması halinde komitenin onayı ile Ek-1 (B) bölümüne ilave edilebilir. 1) Zararlı, hastalık ve yabancıotların mücadelesi için gerekli, diğer kültürel,
biyolojik mücadele metotları veya yetiştirme alternatifleri mevcut değilse, 2) Bitki koruma ürünleri; tohum,
bitki, bitkisel ürün veya hayvan ve hayvansal ürünler ile doğrudan temas
etmiyor ve çok yıllık bitkilerde uygulandığı dönem itibarıyla üründe kalıntı
bırakmıyorsa, 3) Bu ürünlerin kullanımı çevre
üzerinde olumsuz etki yaratmıyorsa, bu bentte yer alan hükümler bu
Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce ortak kullanımda olan ürünlere
uygulanmaz. d) Organik tarımda kullanılmasına
izin verilen pestisit ve benzeri maddelerin
ruhsatlandırılmasında 15/5/1957 tarihli ve 6968 sayılı Zirai Mücadele ve
Zirai Karantina Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri geçerlidir. e) Organik tarımda hastalık,
zararlı ve yabancı ot mücadelesinde kullanılacak girdilerin üretimi ve
ithalatı için Bakanlıktan izin alındıktan sonra bu girdilere,
yetkilendirilmiş kuruluş tarafından organik tarımda kullanılacağına dair
uygunluk belgesi veya sertifika verilir. Sulama Madde
12 — Organik bitkisel üretim sulama kuralları aşağıda
belirtilmiştir. a) Sanayi ve şehir atık suları
ile drenaj sisteminden elde edilen drenaj suları organik tarımda
kullanılamaz, gerekli hallerde suyun uygunluğuna yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından yapılacak kontrollerde karar verilir. b) Sulama suyu çevre kirliliğine
yol açmamalıdır. c) Sulama, toprak yapısında
bozulmaya ve erozyona yol açmamalıdır. Hasat Madde
13 — Organik bitkisel üretim hasat kuralları aşağıda
belirtilmiştir. a) Organik ürünlerin hasadında
kullanılan teknik araç ve gereçlerin ekolojik tahribat ve kirlilik
oluşturmaması gerekir. b) Elle toplama materyalleri ürünün
organikliğini bozmayacak yapıda olmalıdır. Toplama materyalleri hijyenik
olmalıdır. c) Ormanlar, doğal alanlar ve
tarımsal alanlarda doğal olarak yetişen yenilebilir bitki ve kısımlarının
toplanmasında aşağıdaki hususlara uyulur. 1) Toplama alanı, toplama
işleminin 3 yıl öncesine kadar bu Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan ürünler
dışındaki ürünlerle muamele edilmemiş olmalıdır. 2) Toplama alanı son iki yıl
içinde yangın geçirmiş olmamalıdır. 3) Toplama alanında anız
yakılmamalıdır. 4) Toplama alanındaki doğal yaşam
dengesinin ve türlerin korunması sağlanmalıdır. Organik
mantar üretimi Madde
14 — Organik mantar üretiminde; bu Yönetmeliğin Ek-1 (A)
bölümünün ilk dört satırında yer alan çiftlik gübreleri, organik üretim
metoduna göre üretim yapılan arazilerden elde edilen saman benzeri tarımsal
kaynaklı ürünler, kimyasal olarak muamele görmemiş torf,
kesimden sonra kimyasal muamele görmemiş odun, doğal yapısındaki toprak,
sulama suyu özelliğindeki su ve kullanımına izin verilen toprak
iyileştiriciler ve mineral gübreler kullanılır. Bu Yönetmeliğin Ek-1 (A)
bölümünde ilk dört satırında yer alan çiftlik gübreleri bulunmadığı takdirde
% 25 oranında bu kısımdaki ihtiyaçları karşılayan çiftlik gübresi kullanılır. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Organik
Tarım Metoduyla Hayvansal Üretim Organik
hayvansal üretim kuralları Madde
15 — Organik hayvansal üretim kuralları aşağıda
belirtilmiştir. a) Organik hayvancılıkta, tür ve
ırk seçiminde yerel koşullar göz önüne alınır, hastalığa dayanıklı tür ve ırk
seçimine dikkat edilir. Burada açıklanmayan hususlarda; 28/2/2001 tarihli ve
4631 sayılı Hayvan Islahı Kanunu hükümleri uygulanır. b) Organik işletmelerden
getirilen ve tamamen organik yemlerle beslenilen, genetik yapısı
değiştirilmemiş, çevreye, iklim koşullarına ve hastalıklara dayanıklı
hayvanlar damızlık olarak kullanılır. c) Organik hayvan
yetiştiriciliğinde tabii tohumlama esastır. Embriyo transferi yapılamaz.
Damızlık hayvanlardan tamamen doğal yöntemlerle elde edilen, saklanan ve
kullanılan sperma ile suni tohumlama yapılabilir. d) Organik hayvancılık yapacak
işletmelerdeki hayvanlar, meralara veya açık hava gezinti alanlarına veya
açık alanlara erişebilmeli ve birim alan başına düşen hayvan sayısı, üretim
birimindeki bitkisel üretime yeterli hayvan gübresi sağlayabilecek şekilde
sınırlı olmalıdır. Organik gübre stoklama kapasitesi ya
da yayılan nitrojen miktarı, kullanılan tarımsal alanda tek ürün için 170
Kg/N/Ha/Yıl’ı aşamaz. Bu miktar aşıldığında, müteşebbisin aynı bölgede başka
bir alan edinmesi veya yetkilendirilmiş kuruluşun onayı ile komşu
işletmelerde bu olanağı sağlaması gereklidir. Yetkilendirilmiş kuruluş çevre
koruma maksadıyla stoklama kapasitesini azaltabilir. e) Organik hayvancılıkta aynı
üretim biriminde bulunan tüm hayvanlar, bu Yönetmelik hükümlerine göre
yetiştirilmelidir. Ancak, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
yetiştirilmeyen hayvanlar, yetiştirildikleri binaların ve arazilerin bu
Yönetmelik kurallarına uygun olarak yetiştirme yapılan birimlerden açıkça
ayrı olması ve ayrı türlerin bulunması şartıyla aynı işletmede
bulunabilirler. f) Bu Yönetmelik hükümlerine göre
yetiştirilmeyen aynı tür hayvanlar, bu Yönetmelik hükümlerine göre
yetiştirilen hayvanlar ile aynı anda merada olmamalıdır. g) Bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olarak yetiştirilen hayvanlar aşağıdaki hususların bulunması şartıyla konvansiyonel yetiştirilen hayvanlarla farklı zamanlarda
ortak arazilerde otlatılabilirler. 1) Araziler geçiş
sürecini tamamlamış olmalıdır. 2) Bu Yönetmelik hükümlerine göre
yetiştirilmemiş hayvanlar, ekstansif üretimden
gelmiş olmalıdır. 3) Bu Yönetmelik hükümlerine göre
yetiştirilen hayvanlardan elde edilen ürünler; ortak arazileri kullanan ve bu
Yönetmelik hükümlerine göre yetiştirilmeyen hayvanlarla aynı anda
otlatılmadıkları, bir kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol
kuruluşunca onaylanmadıkça organik olarak kabul edilemez. h) Organik yem bitkileri üretimi
yapılacak arazi, aşağıdaki hükümlere göre geçiş sürecine alınır; 1) Organik hayvan yetiştiriciliği
ve hayvansal üretim yapılacak arazi ve otlaklar 2 yıllık geçiş
sürecine alınır. 2) Otobur
olmayan hayvanlar tarafından kullanılan otlaklar, açık barınaklar ve gezinti
alanları için geçiş süresi bir yıla indirilir. Söz
konusu araziler bu Yönetmelik ekinde izin verilen ürünlerden başka ürünlerle
işlem görmediyse geçiş süresi yetkilendirilmiş
kuruluşlarca 6 aya indirilir. ı ) Hayvan ve hayvansal ürünlerin
geçiş süreci; 1) Et üretiminde büyükbaş
hayvanlarda 12 ay, küçükbaş hayvanlar ve domuzlar için 6 ay olmalıdır. Ancak
organik süt sığırcılığı işletmelerinde sürüden et amaçlı ayrılacak hayvanlar
için bu süre yaşam süresinin 3/4’ dür. 2) Süt üretimi için yetiştirilen
hayvanlar için 6 ay olmalıdır. 3) Et üretimine yönelik
kanatlılarda, üç günlük yaştan büyük olmamak kaydıyla 10 hafta, yumurta
üretimine yönelik kanatlılarda ise 6 haftadır. j) Damızlık tür veya ırk
seçiminde, hayvanların yerel koşullara adaptasyonu, hastalıklara olan
dirençleri göz önünde bulundurulmalıdır. Bununla birlikte, yoğun üretimde kullanılan
bazı damızlık veya ırklara ilişkin özel hastalık ve sağlık problemleri
olmayanlar damızlık olarak kullanılır. Öncelik yerli tür ve ırklara verilir. k) Bir sürü ilk kez tesis
edilirken organik olarak yetiştirilmiş hayvanlar yeterli sayıda olmadığında, konvansiyonel yetiştirilmiş hayvanlar aşağıdaki hususlara
uyulmak şartıyla organik hayvancılıkta kullanılabilir; 1) Yumurta üretimi için piliçler
18 haftadan büyük olamaz. 2) Etlik piliçler geldikleri
çiftlikten ayrıldıklarında üç günlük yaştan büyük olamaz. 3) Buzağılar ve taylar sütten
kesilir kesilmez bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiştirilmelidir ve her
koşulda 6 aylıktan küçük olmalıdır. 4) Kuzular ve oğlaklar sütten
kesilir kesilmez bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiştirilmelidirler ve 60 günden
büyük olmamalıdır. 5) Domuz yavruları sütten
kesildikleri andan itibaren bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiştirilmiş
olmalı ve 35 kg’dan az olmalıdır. 6) Yetkilendirilmiş kuruluşun
onayına tabi olarak, hayvansal üretim biriminde varolan bu Yönetmeliğin
kuralları ile uyuşmayan hayvanlar organik üretime geçiş
yapabilirler. l) Organik sığır besisi yapılan
işletmede yeniden sürü tesis edilirken; öncelikle organik hayvancılık yapılan
işletmelerden, bulunamaması halinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun şartlardaki
besi danaları konvansiyonel hayvancılık yapılan
işletmelerden getirilebilir. m) Sürünün büyütülmesi ve/veya
sürünün yenilenmesi için organik olarak üretilen hayvanların bulunamaması
halinde her yıl yetişkin büyük baş hayvanların maksimum % 10’u, domuz ve
küçük baş hayvanların maksimum % 20’si dişi olarak, yetkilendirilmiş
kuruluşun onayı ile organik olmayan üretim yerlerinden getirilebilir. Bu oranlar aşağıdaki durumlarda
yetkilendirilmiş kuruluşun onayı ile sürünün % 40’ı oranında artırılabilir; 1) Müteşebbisin yazılı taahhüdü
ile sürü büyüklüğünün artırılması garanti edilmesi halinde, 2) Irk değiştirildiğinde, 3) Yeni bir hayvansal üretim
geliştirildiğinde, 4) Çiftlikteki hayvan ırkı yok
olma tehlikesi altındaysa, n) (m) bendinde belirtilen
yüzdeler 10 adetten az büyükbaş hayvan veya 5 adetten az küçükbaş ve domuz
bulunan üretim birimlerinde uygulanamaz. Bu birimlerde yukarıda belirtilen
yenileme işlemleri yılda azami 1 hayvan ile sınırlıdır. o) Damızlık erkekler, sonradan bu
Yönetmelik hükümlerine göre yetiştirilmesi ve beslenmesi şartı ile organik
olmayan işletmelerden getirilebilir. p) Hayvanların organik hayvansal
üretim yapmayan çiftliklerden sağlanması durumunda hayvan sağlığı kurallarına
dikkat edilir. Özel koşullar ve karantina dönemine bağlı olarak kontrol
testleri yapılır. r) Organik hayvan yetiştiriciliği
ve hayvansal üretim yapan işletmeler, hayvanların giriş ve çıkışı ile tüm
tedavi uygulamalarıyla ilgili düzenli kayıtları tutar. Organik
hayvansal üretimde yem temini ve hayvan besleme Madde
16 — Organik hayvansal üretimde yem temini ve hayvan besleme
kuralları aşağıda belirtilmiştir. a) Kürk hayvanı, pet hayvanı dışında, organik hayvan yetiştiriciliğinde,
hayvanlar organik olarak üretilmiş kaba ve kesif yemlerle beslenmelidir. b) Besleme ile hayvanların farklı
gelişim evrelerindeki beslenme ihtiyaçları karşılanırken, üretimi
yükseltmekten ziyade, kaliteli üretim
sağlanmalıdır. Hayvanların zorlama ile beslenmesi yasaktır. c) Hayvanlar, öncelikle
yetiştirildikleri işletmeden sağlanan organik yemlerle, mümkün olmaması
halinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun hareket eden diğer işletmelerden
sağlanan ve bu Yönetmeliğin Ek-7’sinde verilen yemlerle beslenir. d) Ortalama olarak rasyon formüllerinin kuru maddesinin % 30’una kadarı, geçiş sürecindeki maddeleri içerebilir. Geçiş sürecindeki yem maddeleri hayvanların
yetiştirildiği işletmeden temin ediliyorsa bu oran % 60’a kadar
çıkarılabilir. e) Yavruların beslenmesi
öncelikle ana sütüyle sağlanmalıdır. Mümkün olmaması halinde aynı sürüden
elde edilen sütlerle beslenilmelidir. Türlere bağlı olarak yavruların süt ile
beslenmeleri gereken asgari süre; büyükbaş hayvanlarda ve taylarda 90 gün,
küçükbaş hayvanlarda 60 gün ve domuzlarda 40 gündür. f) Yetiştirme sistemi; yılın
değişik dönemlerinde hayvanların otlaklara ulaşabilmelerine mümkün olduğunca
olanak sağlamalıdır. Rasyonda; silaj, taze veya
kuru ottan oluşan günlük kaba yemin kuru madde içeriği en az % 60 olmalıdır.
Bununla birlikte, Yetkilendirilmiş kuruluş, süt üretimine yönelik hayvanlarda
laktasyonun başlarında azami 3 aylık bir süre için
bu oranın % 50’ ye indirilmesine izin verebilir. g) Çiftçinin yemlerini yalnızca
organik üretimden sağlayamaması durumunda, konvansiyonel
yem maddelerinin sınırlı oranda kullanılmasına izin verilir. Her yıl için
izin verilen konvansiyonel
yem maddeleri oranı, geviş getiren hayvanlarda % 10 ve diğerlerinde %
20’dir. Bu oranlar tarımsal kaynaklı yem maddelerinin kuru maddesi üzerinden
yıllık olarak hesaplanır. Nakil dönemleri hariç olmak üzere günlük rasyonda izin verilen konvansiyonel
yem oranı, kuru madde üzerinden % 25 düzeyindedir. Bu uygulamalar
yetkilendirilmiş kuruluşun izniyle yapılır. h) Doğal afetler nedeniyle yem
üretiminin azalması halinde, afet bölgesinde kısa bir süre için Komitenin
belirleyeceği oranda konvansiyonel yem maddelerinin
hayvan beslenmesinde kullanımına izin verilebilir. ı) Domuz ve kanatlı rasyonlarına kaba yem, taze veya kuru ot veya silaj
eklenmelidir. j) Yalnızca bu Yönetmeliğin
Ek-7’sindeki ürünler, silaj yapımında katkı ve işleme maddesi olarak
kullanılabilir. k) Bu Yönetmeliğin Ek-7 (A)
bölümünde yer alan tarımsal kaynaklı, kimyasal solvent
kullanılmadan üretilmiş ve hazırlanmış konvansiyonel
yem maddeleri hayvan beslemede kullanılabilir. l) Hayvansal kaynaklı yem
maddeleri, yalnızca bu Yönetmeliğin Ek-7 (B) bölümünde yer alıyorsa
kullanılabilir. m) Bu Yönetmeliğin Ek-7 (C)
bölümünde yer alan mineral kaynaklı yem maddeleri ve bu Yönetmeliğin Ek- 7
(D) bölümünde yer alan eser maddeler, vitaminler, provitaminler
ve benzer etkisi olan kimyasal açıdan tam tanımlı maddeler yer alıyorsa
kullanılır. n) Enzimler, koruyucular,
mikroorganizmalar, bağlayıcılar, topaklanma önleyiciler, antioksidanlar,
silaj katkı maddeleri, hayvan beslemede kullanılan ürünler ve yem işlemede
yardımcı maddeler, bu Yönetmeliğin Ek-7 (D) bölümünde yer alıyorsa
kullanılabilir. o) Antibiyotikler, koksidiyostatikler, tıbbi maddeler ile büyümeyi veya
üretimi artırıcı diğer maddeler hayvan beslenmesinde kullanılamaz. p) Yem maddeleri, yem katkı
maddeleri, yem işlemeye mahsus yardımcı maddeler ve hayvan beslenmesinde
kullanılan ürünler; genetiği değiştirilmiş organizmalar veya bunlardan elde
edilmiş ürünler kullanılarak üretilmiş olamaz. r) Organik olarak üretilmiş veya
işlenmiş yemlerde aranan şartlar: 1) Konvansiyonel
yem ile organik yem aynı fabrikada aynı anda işlenemez. 2) Ürünlerin bileşiminde yer alan
maddeler ya da bu ürünlerin hazırlanmasında
kullanılan başka herhangi bir madde iyonlaştırıcı radyasyon-ışınlama içeren
uygulamalardan geçmemiş olmalıdır. 3) Organik yemler mutlaka
etiketlenmelidir. Etiket üzerinde; Yemin organik miktarı kuru madde
üzerinden belirtilmelidir. Organik üretim metoduyla elde
edilen yem materyalinin yüzdesi yazılmalıdır. Geçiş
dönemi ürünlerinden elde edilen yem materyallerinin yüzdesi yazılmalıdır. Tarımsal kökenli yem maddelerinin
toplam yüzdesi etiket üzerinde belirtilmelidir. Yetkilendirilmiş kuruluşun ismi
etiket üzerinde bulunmalıdır. 4) Organik olarak üretilen yemler
ile konvansiyonel olarak üretilen yemlerin fiziksel
olarak ayrı yerlerde tutulması ve depolanması gerekmektedir. 5) Organik yem hazırlamada
kullanılan her türlü donanımın, konvansiyonel yem
hazırlamada kullanılan her türlü donanımdan bütünüyle ayrılması
gerekmektedir. 6) Konvansiyonel
yem hazırlama ünitelerinde aşağıdaki şartlara uymak koşulu ile organik yem
hazırlanabilir. Yem hazırlama ünitesinde aynı
zamanda hem konvansiyonel hem de organik yem
hazırlanamaz. Yem hazırlamaya başlamadan önce bu
Yönetmeliğin Ek-8’inde verilen maddelerle yem hazırlama ünitesinin
temizliğinin yapılması gerekmektedir. s) Organik olarak üretilmiş
yemler ya da bunlardan elde edilmiş ürünler konvansiyonel üretilmiş yemlerle karışmaya ve bulaşmaya
meydan vermeyecek biçimde birarada nakledilebilir.
Yemlerin nakledileceği araçların bu Yönetmeliğin 8 No’lu
ekinde verilen maddelerle temizlenir. Nakil esnasındaki ürün miktarı ile
teslimattaki ürün miktarının kayıt altına alınması gerekmektedir. t) 29/5/1973 tarihli ve 1734
sayılı Yem Kanunu ve diğer ilgili mevzuata göre, yem fabrikalarında organik
olarak üretilecek yemler öncelikle yetkilendirilmiş kuruluşca
organik olduğuna dair uygunluk belgesi verildikten sonra rasyon
formülleri Bakanlıkça tescil edilir. Ancak bu işlemden sonra yetkilendirilmiş
kuruluş kontrolünde yem fabrikalarında organik yem üretimine geçilir. Hayvan
sağlığı ve veteriner müdahalesi Madde
17 — Organik hayvan yetiştiriciliğinde hayvan sağlığı ve
veteriner hekim müdahalesi kuralları aşağıda belirtilmiştir. a) Organik hayvan
yetiştiriciliğinde hastalık önleyici tedbirler; 1) Uygun damızlık ırkların
seçilmesi, 2) Hayvanların doğal
bağışıklıklarını artırıcı düzenli egzersiz için gezinti alanlarına veya
otlaklara ulaşımı ve kaliteli yem kullanımının sağlanması, 3) Aşırı kalabalık nedeni ile
hayvanlarda sağlık problemlerini önlemek için uygun yerleşim sıklığı
sağlanmasıdır. b) Tüm önleyici tedbirlere rağmen
bir hayvanın hastalanması veya yaralanması durumunda, gerekiyorsa uygun bir
barınakta izole edilerek, derhal tedavi edilmelidir. c) Organik hayvancılıkta
veteriner hekim gözetiminde veteriner tıbbi ilaçlarının kullanım usul ve
esasları; 1) Tedaviye alınan hayvan türü
üzerinde tedavi edici etkisinin bulunması ve tedavi koşullarına uygun olması
kaydıyla kimyasal sentezlenmiş veteriner tıbbi ürünler yerine, bitki
alıntıları ve bitki özleri gibi bitkisel ilaçlar, probiyotikler,
organik asitler, bitki, hayvan veya mineral kaynaklı maddeler, eser maddeler
ve ürünleri ve homeopat tedavi yöntemleri
kullanılır. 2) Yukarıda bahsedilen maddelerin
kullanımının hastalıkla veya yaralanmayla mücadelede yetersiz kalması
durumlarında ve hayvanın acı çekmemesi için tedavi amacı ile kimyasal
bileşimli ilaçlar veya antibiyotikler yetkilendirilmiş kuruluşun izni ile
kontrollü olarak kullanılabilir. 3) Kimyasal olarak sentezlenmiş
veteriner tıbbi müstahzarlar veya antibiyotikler, hastalık önleyici
uygulamalar için kullanılamaz. d) Organik hayvan
yetiştiriciliğinde, hayvanların genetik yapısı değiştirilemez ve genetik yapısı
değiştirilmiş organizmalar organik hayvansal üretimde girdi olarak
kullanılamaz. Gen teknolojisi metotları ile hayvan ıslahına izin verilmez.
Büyüme veya üretimi artırıcı maddelerin kullanımı ve üremeyi kontrol etmek
amacıyla veya diğer amaçlarla hormon ya da benzeri
maddelerin kullanımı yasaktır. Ancak hormonlar, tedavi amaçlı veteriner hekim
uygulaması olarak hasta hayvana verilebilir. e) Veteriner ilaçlarının
kullanılacağı zaman konulan teşhis, müdahale yöntemi, ilacın dozu, tedavi
süresi ve ilacın yasal kesilme süresi ile birlikte kullanılan ürün kayıt
edilmelidir. f) Bir hayvana normal koşullarda
verilen veteriner ilaçlarının son uygulandığı tarih ile bu hayvanlardan
organik ürün elde edilme tarihi arasındaki süre, yani ilacın tanımlanmış
yasal arınma süresi organik yetiştiricilikte, konvansiyonel
yetiştiricilikteki uygulamanın iki katı veya yasal arınma süresi
belirtilmemiş hallerde ise 48 saat olmalıdır. g) Aşı uygulamaları, parazit
tedavisi veya ülkemizce zorunlu olarak belirlenen hayvan hastalık ve
zararlıları ile mücadele programları haricinde, bir hayvanın veya hayvan
grubunun bir yıl içerisinde ikiden fazla kimyasal sentezlenmiş veteriner
tıbbi müstahzarlar veya antibiyotiklerin uygulanması halinde, söz konusu
hayvanlar veya bu hayvanlardan elde edilen ürünler organik ürün olarak
satılamaz ve yetkilendirilmiş kuruluşun izni ile yeniden geçiş
sürecine alınır. h) Ülkesel zorunlu mücadele
programları dışında işletmenin bulunduğu alanda ihbari
mecburi bulaşıcı ve salgın bir hastalığın ortaya çıkması halinde, 8/5/1986
tarihli ve 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu ve diğer ilgili
mevzuat hükümlerine uyulur ve bağışıklık sağlayan veteriner biyolojik
maddeleri kullanılabilir. Yetiştiricilik
uygulamaları, barınak ve bakım şartları Madde
18 — Organik hayvansal üretimde yetiştiricilik uygulamaları,
barınak ve bakım şartları aşağıda belirtilmiştir: a) Koyunlarda kuyruk kesme amacı
ile elastik bant takılması, kuyruk kesme, diş kesme, gaga kesme ve boynuz
köreltme uygulamaları organik yetiştiricilikte sistematik olarak uygulanamaz.
Yolma gibi yöntemler uygulanmaz. Bu uygulamaların bir kısmına genç
hayvanlarda boynuz köreltme uygulamasında olduğu gibi güvenlik, hayvan
sağlığı, rahatlığı ve hijyen için yetkilendirilmiş kuruluş tarafından izin verilebilir.
Bu tür uygulamalar ve ürün kalitesini artırmaya yönelik fiziksel kastrasyon uygulamaları, hayvanlar en uygun yaşta iken
uzman kişiler tarafından hayvanlara acı çektirmeden yerine getirilmelidir. b) Hayvanların bağlı olarak
tutulması yasaktır. Ancak, yetkilendirilmiş kuruluş tarafından hayvanların
güvenliği ve refahı için, müteşebbisçe zorunluluğunun ortaya konulması koşulu
ile hayvanların sınırlı bir süre için bağlanmasına izin verilebilir. c) 10 baş veya daha az sayıdaki
büyükbaş hayvan gruplarında, davranış ihtiyaçlarına uygun olarak grup
içerisinde tutmak mümkün değilse, haftada en az iki kez otlatma alanlarına ve
açık barınak alanlarına veya egzersiz alanlarına ulaşmalarını sağlamak koşulu
ve yetkilendirilmiş kuruluşun onayı ile bağlanabilirler. d) Hayvanların gruplar halinde
yetiştirilmeleri durumunda grubun büyüklüğü; hayvan türünün gelişim
evrelerine ve davranış biçimlerine bağlı olup, bir uzman görüşü ışığında
yetkilendirilmiş kuruluşça belirlenir. Hayvanların, kansızlığı teşvik edecek
koşullarda tutulması veya rasyonların kullanılması
yasaktır. e) Hayvan barınakları, sıhhi bir
yapı malzemesinden inşa edilmeli, barınaklarının koşulları hayvanların
biyolojik ve ırk ihtiyaçlarını karşılamalıdır. Hayvanlar yem ve suya kolayca erişebilmelidirler.
Binaların yalıtımı, ısınması ve havalandırılması; hava akımını, toz
seviyesini, ısıyı, nispi nemi ve gaz konsantrasyonunu hayvanlara zarar
vermeyecek sınırlar içerisinde tutacak şekilde olmalıdır. Barınaklar; bol
miktarda doğal havalandırma ve ışık girişine izin vermelidir. f) Serbest gezinti alanları, açık
hava gezinti alanları veya açık barınak alanları; yerel hava koşullarına ve
ilgili türe bağlı olarak yağmura, rüzgara, güneşe ve aşırı sıcaklığa karşı
yeterli korunma sağlamalıdır. g) Barınaklar hayvanlara rahatça
ve doğal olarak durabilecekleri, kolayca yatabilecekleri, dönebilecekleri,
kendilerini temizleyebilecekleri, tüm doğal pozisyonları alabilecekleri ve
gerinme ve kanat çırpma gibi tüm doğal hareketleri yapabilecekleri yeterli
büyüklükte yer sağlayacak şekilde olmalıdır. h) Kapalı barınakların ve açık
gezinti alanlarının asgari alanları ve farklı hayvan türleri ve kategorileri
için diğer barınak özellikleri bu Yönetmeliğin Ek-6’sında belirtilen
kriterlere uygun olmalıdır. ı) İklim koşullarının hayvanların
açık havada yaşamalarına imkan verdiği bölgelerde hayvan barınaklarının
yapılması zorunlu değildir. j) İşletmede kokuyu azaltmak,
böcek ve kemirgenlerle mücadele amacıyla, dışkı, idrar ve dökülmüş veya
dağılmış gıdalar ortamdan uzaklaştırılmalıdır. Bütün bu tedbirlere rağmen
böceklerin ve diğer kemirgenlerin hayvan barınaklarından ve diğer tesislerden
uzaklaştırılamaması durumunda, yalnızca bu Yönetmeliğin Ek-1 (B) bölümünün
B.6 kısmında verilen girdiler kullanılır. k) Tüm memeliler, otlak veya açık
hava egzersiz alanlarına veya açık bir barınak alanına ulaşabilmelidir ve
hayvanların psikolojik koşulları, hava koşulları ve arazinin durumu izin
verdiği sürece hayvanlar bu yerleri kullanabilmelidir. Otoburlar,
koşullar elverdiği sürece otlaklara ulaşabilmelidir. l) Otobur
hayvanların otlama dönemlerinde meralara erişebilmeleri halinde ve kış
barınaklarının hayvanlara hareket serbestisi vermesi durumunda, kış aylarında
hayvanlara açık gezinti alanları ve açık alanlar sağlanması zorunluluğu
kaldırılabilir. Ancak; Bir yıldan yaşlı boğalar, meralara, açık gezinti
alanlarına ve açık alanlara erişebilmelidirler. Besinin son döneminde
büyükbaşlar, domuzlar ve küçükbaşlar, yaşam sürelerinin 1/5’ini geçmemesi kaydıyla ve her durumda yetkilendirilmiş
kuruluşun belirleyeceği süre kadar kapalı alanlarda kalabilirler. m) Hayvan barınaklarının zemini
düzgün olmalı fakat kaygan olmamalıdır. Toplam zemin alanının asgari yarısı,
sert ve düz olmalıdır. n) Altlık; sap-saman veya diğer
uygun doğal maddeden oluşmalıdır. Altlık olarak kullanılan materyal, organik
tarımda gübre olarak kullanılmasına izin verilen her türlü mineral madde ile
iyileştirilebilir ve güçlendirilebilir. o) Buzağılar 1 haftalık yaştan
sonra bireysel bölmelerde tutulmamalıdır. p) Kanatlılar açık yetiştirme
koşullarında yetiştirilmelidir ve kafeslerde tutulmamalıdırlar. Su
kanatlıları iklim şartlarının elverdiği sürece hayvanın rahatlığı veya hijyen
şartları nedeniyle akarsulara, gölet veya göllere erişebilmelidirler. r) Kümeslerde aşağıdaki asgari
şartları karşılamalıdır; 1) Zeminin asgari üçte biri,
parçalı veya ızgaralı yapıda değil, düz bir yapıda olmalı ve sap-saman,
talaş, kum veya kısa çim gibi maddelerle kaplı olmalıdır. 2) Yumurta tavuğu kümeslerinde
zeminin yarıdan fazlası dışkı toplanmasına elverişli olmalıdır. 3) Kanatlı grubunun ve kanatlının
büyüklüğü ile orantılı büyüklükte tünek bulunmalıdır. Bu konudaki standartlar
bu Yönetmeliğin Ek-6 (B) bölümüne uygun olmalıdır. 4) Kanatlının büyüklüğüne göre
giriş/çıkış delikleri olmalı ve bu delikler kanatlı barınağının her 100 m2 si
için asgari toplam 4 m uzunlukta olmalıdır. 5) Her kanatlı barınağında
aşağıdakilerden fazla hayvan barındırılmamalıdır; 4800 adet etlik piliç, 3000 adet yumurta tavuğu, 5200 adet afrika
tavuğu, 4000 adet dişi muskovi veya pekin ördeği, 3200 adet erkek muskovi veya pekin ördeği veya diğer ördekler, 2500 adet et horozu, kaz veya
hindi, 6) Et üretimine yönelik kanatlı
barınaklarının her birinin toplam kullanılabilir alanı 1600 m2 yi aşmamalıdır. s) Yumurta tavuklarında doğal
ışık ile suni ışıklandırmanın toplamı günde 16 saati geçemez.
Suni ışıklandırma olmadan asgari sekiz saat dinlenme süresi uygulanır. t) Kanatlılar iklim koşullarının
elverdiği durumlarda açık hava barınaklarına ulaşabilmeli ve mümkün olduğunca
bu durum yaşamlarının asgari 1/3’ünde uygulanmalıdır. Bu açık hava
barınakları çoğunlukla bitki örtüsü ile kaplanmalı, koruyucu tesisler
bulunmalı ve hayvanların yeterli sayıda suluk ve yemliklere erişmelerine
imkan vermelidir. u) Sağlık nedenleriyle, iki
yetiştirme dönemi arasında kümesler boş bırakılmalı, bu süre içerisinde
binalar ve tesisat temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir. Ayrıca, her
kanatlı grubunun yetiştirilmesi tamamlandığında gezinti alanları sağlık nedeniyle
boş bırakılarak, bitki örtüsünün yeniden gelişmesine imkan verilmelidir.
Yetkilendirilmiş kuruluşlar, barınakların boş bırakılması gereken dönemleri
belirlerler. Bu gereklilik barınaklarda tutulmayan ve gün boyunca serbestçe
gezinen küçük miktarlardaki kanatlılara uygulanmaz. v) Kanatlılarda asgari kesim
yaşları aşağıda belirtilmiştir. Tavuklar 81 günlük, Et horozları 150 günlük, Pekin ördeği 49 günlük, Dişi muskovi
ördeği 70 günlük, Erkek muskovi
ördeği 84 günlük, Yaban ördeği 92 günlük, Afrika tavuğu 94 günlük, Hindi ve kaz 140 günlük. Nakliye
ve kesim Madde
19 — Organik hayvan nakliyesi ve kesim kuralları aşağıda
belirtilmiştir. a) Hayvanların nakliyesinde
uyulması gereken kurallar; 1) Hayvanların nakilleri stressiz
ve kısa zamanda gerçekleştirilecek şekilde yapılır. 2) Yükleme ve boşaltma işlemleri
dikkatlice ve hayvanları zorlamak amacıyla herhangi bir alet kullanılmadan
gerçekleştirilmelidir. Nakliye öncesi ve esnasında herhangi bir yatıştırıcı
ilaç kullanılamaz. 3) Kara taşımacılığında 8 saatte
bir yemleme, sulama ve dinlendirme için mola verilir. 4) Yurt içi ve yurt dışı her
türlü hayvan nakillerinde 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu ve
diğer ilgili mevzuat uygulanır. b) Kasaplık hayvanlara kesim
esnasında stres yaratmayacak şekilde davranılır. Mümkün olan durumlarda ayrı
mezbaha, kesimhane ve kombinalar kullanılır. Mümkün
olmayan durumlarda ise konvansiyonel olarak
yetiştirilmiş hayvanların kesiminden sonra, mezbaha, kesimhane
ve kombinalar bu Yönetmeliğin Ek-8’inde verilen maddeler ile temizlendikten
sonra, organik hayvanların kesimi yapılır. Hayvan
gübresi Madde
20 — Organik hayvan gübresi kullanma, bulundurma ve koruma
kuralları aşağıda belirtilmiştir. a) Organik bitkisel üretim
yapılacak alanlarda, arazi üzerine uygulanacak toplam gübre miktarı, tek ürün
için yılda hektar başına 170 kg saf azotu geçemez.
Söz konusu miktara göre bu Yönetmeliğin Ek-5’ inde yer alan tabloda maksimum
hayvan sayısı belirlenmiştir. b) Organik üretim yapan
işletmeler organik üretim fazlası gübrelerini dağıtmak amacıyla bu Yönetmelik
hükümlerine göre üretim yapan diğer müteşebbislerle işbirliğine gidebilirler.
İşbirliği içerisinde kullanılan tarımsal alanda yılda hektar başına azami 170
kg saf azot miktarının gübreden
sağlanan kısmı hesaplanmalıdır. c) Hayvansal gübrelerin depolama
yerleri; doğrudan akıntı ile veya sızıntı ile toprak veya suyun kirlenmesini
önleyecek özellikte olmalıdır. d) Müteşebbisin, yetkilendirilmiş
kuruluş ile yapacağı sözleşmede, hayvan gübresinin depolanması için yapılan
tesislerin yeri ve tarifi, hayvan gübresinin yayılmasına ilişkin plan, hayvan
gübresinin yayılmasına ilişkin diğer işletmelerle yapılan yazışmalar yer
almalıdır. Organik
arı yetiştiriciliği Madde
21 — Organik arı yetiştiriciliği kuralları aşağıda
belirtilmiştir. a) Organik arı yetiştiriciliği
yapılacak alan, kovanlardan itibaren uçuş yarıçapı 3 km. olmak zorundadır. Bu
alanda ve aynı zamanda organik ve konvansiyonel
arıcılık birlikte yapılamaz. b) Arıcılık ürünleri, bu
Yönetmelik hükümlerinin asgari bir yıl uygulanması kaydıyla organik ürün
olarak pazarlanabilir. c) Irk seçiminde, arıların yerel
koşullara adapte olabilme kapasitesi, dayanıklıkları
ve hastalıklara karşı dirençleri göz önüne alınmalıdır. Apis
mellifera türünün ırkları ve yerel ekotipleri tercih edilmelidir. d) Kapasite artırımı, kolonilerin
bölünmesi veya organik arıcılık yapan diğer işletmelerden oğul veya kovan
alınabilir. e) Yetkilendirilmiş kuruluşdan önceden izin alınması kaydıyla, işletmenin
sahip olduğu konvansiyonel arı kolonileri, organik
arıcılığa geçiş amacı ile kullanılabilir. f) Bu Yönetmelik hükümlerine göre
üretim yapmayan arıcılardan sağlanan arı oğulları, bir yıllık geçiş süreci içerisinde kullanılabilir. g) Sağlık veya felaket
nedenleriyle yüksek hayvan ölümlerinin olması durumunda ve bu Yönetmelik
hükümlerine uygun kovanların mevcut olmaması halinde, geçiş
sürecine tabi olmaları kaydıyla, yetkilendirilmiş kuruluş tarafından
kovanların yeniden oluşturulmasına izin verilebilir. h) Kolonilerin yenilenmesi
amacıyla, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan, yılda % 10 oranında ana
arı ve erkek arı, organik üretim yapılan kovanlara yerleştirilmeleri
kaydıyla, organik üretim yapılan birimlere alınabilir. Bu durumda geçiş süreci uygulanmaz. ı) Kovanların yerleşimi aşağıdaki
hususlara uygun olmalıdır; 1) Arılar için yeterli miktarda
doğal nektar, balözü ve polen kaynağı bulunmalı ve suya erişim imkanı
olmalıdır. 2) Üretim bölgesinin 3 km
yarıçapı içerisinde bulunan nektar ve polen kaynakları, organik olarak
üretilen ürünlerden veya doğal bitki örtüsünden oluşmalıdır. j) Üretim sezonu sonunda arıların
kışı geçirebilmesi için kovanlarda yeterli miktarda bal ve polen
bırakılmalıdır. k) İlkbahar döneminde arı
kolonilerinin beslenmesinde organik bal kullanılır. İklim koşullarının balın
kristalleşmesini hızlandırdığı durumlarda, beslemede organik metotla üretilen
bal yerine organik metodlarla üretilen şeker şurubu
veya organik şeker melası kullanılmasına yetkili kuruluş tarafından izin
verilebilir. Besleme ile ilgili olarak kayıtlara, ürünün tipi, uygulama
tarihi, miktarı ve kullanıldığı kovanlara dair bilgiler yazılır. Besleme
işlemi son bal hasadı ile müteakip nektar veya balözü döneminden önceki 15
gün arasında yapılır. l) Arıcılıkta hastalıkların
önlenmesi için; 1) Dayanıklı uygun ırklar
seçilmelidir. 2) Ana arıların düzenli olarak
yenilenmesi, her hangi bir anomali tespiti için kovanların sistematik olarak
kontrolü, kovanlardaki erkek yavru arıların kontrolü, düzenli aralıklarla
malzeme ve teçhizatın dezenfekte edilmesi, kirlenmiş maddeler veya
kaynaklarının imha edilmesi, balmumunun düzenli olarak yenilenmesi ve
kovanlarda yeterli miktarda polen ve bal bırakılması gibi hastalıklara karşı
direnç artırıcı ve enfeksiyon önleyici pratiklerin yapılması gerekir. m) Koruyucu önlemlere rağmen,
koloniler hastalanır veya zarar görürse, derhal tedaviye alınmalı ve
gerekirse koloniler ayrı kovanlarda izole edilmelidir. Bu Yönetmeliğe uygun
arıcılıkta kullanılacak veteriner ilaçları aşağıdaki prensiplere uygun
olmalıdır; 1) İlaçlar Türk İlaç Kodeksine
uygun olmalıdır. 2) Tedavi edici etkilerinin
öngörülen tedaviye uygun olması kaydıyla kimyasal bileşimli ilaçlar yerine fitoterapik ve homeopatik
tedavi yöntemleri kullanılmalıdır. 3) Yukarıda bahsedilen ürünlerin
kullanımı, kolonileri tehdit eden hastalık veya istilacıların yok edilmesinde
etkili olmaması durumunda, yetkilendirilmiş kuruluşun sorumluluğunda,
kimyasal bileşimli ilaçlar kullanılabilir. Ancak koruyucu amaçlı kimyasal
bileşimli ilaçların kullanımı yasaktır. 4) Arı zararlısı Varroa için; formik asit,
laktik asit, asetik asit, oksalik asit ve mentol, timol, okaliptol veya kafur
kullanılabilir. n) Tedavi, kimyasal bileşimli
ilaçlar ile yapılırsa, bu dönem içerisinde tedavi altındaki koloniler izole
edilmiş bir bölgeye alınır, tedavi sonrası kovanlardaki balmumları alınır ve
yerine organik balmumu veya boş çerçeve konulur. Bu kolonilere bir yıllık geçiş süreci uygulanır. o) Veteriner ilaçlarının
uygulandığı zamanlar; aktif farmakolojik madde de dahil ürünün tipi, konulan
teşhis, dozu, uygulama şekli, tedavi süresi ve ilacın yarılanma süresi açıkca kaydedilmeli ve ürünler organik ürün olarak
pazarlanmadan önce yetkilendirilmiş kuruluşa bilgi verilmelidir. p) Organik arıcılıkta bakım,
idare pratikleri ve kayıtları aşağıdaki gibidir; 1) Arıcılık ürünlerinin hasat
edilmesi esnasında petekler içerisindeki arıların yok edilmesi yasaktır. 2) Ana arının kanatlarını kesmek gibi
işlemler yasaktır. Ana arıların değiştirilmesi esnasında eski ana arının
öldürülmesine izin verilir. Yalnızca Varroa bulaşan
erkek yavru arıların yok edilmesine izin verilir. 3) Bal hasadında kimyasal
sentetik sinek kovucu maddelerin kullanılması yasaktır. 4) Kovanların yerleştirildikleri
alanlar kovan bilgileri ile birlikte kaydedilmelidir. Kovanlar bulundukları
yerden başka yere yetkilendirilmiş kuruluş bilgisi dahilinde taşınabilir. 5) Arıcılık ürünlerinin üretimi,
hasadı, işlenmesi ve depolanması esnasında kolonilere uygulanan koruyucu
önlemler ve tedaviler kayıt edilmelidir. r) Arıcılıkta kullanılacak
materyallerin ve kovanların özellikleri; 1) Kovanlar çevreye ve arıcılık
ürünlerine risk getirmeyen doğal malzemelerden yapılmalıdır. 2) Kovanlar kimyasal boyalarla
boyanamaz. 3) Yeni çerçeve için balmumu
organik üretim yapan birimlerden sağlanmalıdır. Arıcılığa yeni başlandığında
veya geçiş sürecinde organik olarak üretilen
balmumunun pazarda mevcut olmaması durumunda, organik üretim biriminden
alınmayan balmumunun kullanılmasına, analizlere dayanarak yetkilendirilmiş
kuruluş tarafından izin verilir. 4) Üzerinde yavrulu gözler
bulunan çerçevelerden bal sağımı yapılamaz. 5) Çerçeve, kovan, petek gibi
malzemeleri zararlılardan korumak amacıyla yalnızca bu Yönetmeliğin
Ek-8’indeki ürünlerin kullanılmasına izin verilir. Buhar veya doğrudan alev
gibi fiziki uygulamalara da izin verilir. 6) Arıcılıkta kullanılan
malzemelerin, binaların, teçhizatın ve kapların veya ürünlerin
temizlenmesinde ve taşınmasında yalnızca bu Yönetmeliğin Ek-8’indeki maddeler
kullanılabilir. Arıların taşınması sırasında hayvanlara stres yaratmaktan
kaçınılır. 7) Karantina tedbirleri uygulanan
ve uçakla ilaçlama yapılan alanlarda organik arıcılık yapılamaz. 8) Kovanların taşınması,
depolanması, pazarlanmasında ve organik arı ürünlerinin, üretilmesi,
işlenmesi, taşınması, ambalajlanması, etiketlenmesi, depolanması ve
pazarlanmasında bu Yönetmeliğin İkinci Kısım, Dördüncü Bölüm hükümleri
uygulanır. Organik
su ürünleri üretiminde genel kurallar Madde
22 — Organik su ürünleri üretiminin genel kuralları aşağıda
belirtilmiştir. a) Yetiştiriciliğin
gerçekleştirileceği suyun özellikleri, müteşebbis veya yetkilendirilmiş
kuruluş tarafından analiz ettirilerek uygunluğu yetkilendirilmiş kuruluşca onaylanır. Kirlenme varsa, sorun giderilmeden
su ürünleri üretimi yapılamaz. b) Yetiştiricilik birimi, önemli
bir kirlilik kaynağı olan yerleşim yerinde veya akarsu yatağında olmamalıdır.
İşletmede kullanılacak suyun, alındığı kaynağındaki ekolojik denge
bozulmamalıdır. Havuz tipi balık çiftliklerinde üretim alanının en az %5’i
üzerinde müdahale olmaksızın doğal bitki örtüsünün gelişimine imkan verilir. c) Bakanlıktan aldığı izinle
yetkilendirilmiş kuruluş ile sözleşme yapan müteşebbis geçiş
sürecine alınır. Su ürünleri üretiminde geçiş
süreci organizmanın türüne, dikkate alınan hayat döngüsüne veya üreme
süresine, yetiştiricilik tekniği, su özellikleri ve tesisin yapıldığı yerin
geçmişte kullanımına göre yetkilendirilmiş kuruluş tarafından kararlaştırılır.
Geçiş süreci konvansiyonel
üretimden gelen materyaller için yaşam süresinin en az 2/3’ü kadardır. d) Su ürünleri üretimi, çevre
korumaya uygun olmalı, atıklar çevreye zarar vermemeli, biyolojik çeşitlilik
teşvik edilmeli, tür ve alt türlerin seçiminde kapasiteler ve yerel koşullara
uyum göz önüne alınmalı, su yapısının korunması için bütün tedbirler
alınmalıdır. Üretim alanından doğaya kaçışları ve doğadan üretim alanlarına
girişleri engelleyici tedbirler alınmalıdır. Üretim alanlarını yırtıcı kuşlar
ve diğer hayvan türlerinden korurken yağmacı hayvanlara fiziksel olarak zarar
vermeyen tedbirler alınmalıdır. Üretimde kullanılan ekipmanlar, boyalar
organik üretim prensiplerine uygun seçilmelidir. Canlıya zarar vermemek
koşuluyla markalama yapılabilir. e) Yetiştiricilik tesislerinde,
üretim faaliyetlerinin tümü yetkilendirilmiş kuruluşun kontrolünde
gerçekleştirilir. f) Su canlıları organik tarım
kurallarına uygun olarak üretilmeli, beslemede organik olarak üretilmiş yem
ve yem katkı maddeleri kullanılmalıdır. Yemler, gelişimin çeşitli
evrelerindeki canlıların beslenme gereksinimlerini karşılarken doğal lezzeti
bozmamalıdır. Hayvansal orjinli kan unu, kemik unu
gibi sentetik kimyasal muamele görmüş yemler kullanılamaz. Üreticinin yem
maddelerinin tamamını organik tarımdan sağlayamaması halinde, konvansiyonel yemin oranı % 20’yi geçmemek
üzere ve belirli sürede yetkilendirilmiş kuruluş kontrolünde kullanımına izin
verilir. Balık etine renk verici sentetik maddeler ile doğal olmayan
yöntemler kullanılamaz. g) Su ürünlerinin beslenme
gereksinimlerini temin etmek için, bazı besin ilaveleri kullanılması
gerektiğinde, vitamin ve mineraller yetkilendirilmiş kuruluşca
verilecek izne göre kullanılabilir. Yaş yemlerin kullanılmasına izin
verilmez. h) Yem katkı maddeleri bu
Yönetmeliğin Ek-7’sinde verilenlerdir. Yem ve diğer besin maddeleri genetik
yapısı değiştirilerek elde edilmiş yada kısmi olarak bunlardan türetilmiş
ürünleri, katkıları ve tamamlayıcı maddeleri içeremez. ı) Balık yemlerinin bulunduğu alan
organik tarım kurallarına uygun olmalıdır. Siloda muhafaza edilen yemlerde
organik olarak üretilmiş, bu Yönetmeliğin Ek-7’sinde belirtilmiş olan
koruyucu ve katkılar kullanılabilir. j) Üretimi ve büyümeyi teşvik
edici sentetik maddelerin kullanımı yasaktır. Ancak; yetiştiriciliği yapılan
aynı canlı türünden alınmak koşuluyla, balık yetiştiriciliğinde hipofiz enjeksiyonu yetkilendirilmiş kuruluşun izni ile
yapılabilir. k) Doğal olarak hastalığa
dayanıklı tür ve alt türlerin seçimine dikkat edilmelidir. Nesli tehlike
altında olan türler tercih edilebilir. l) Stok yoğunluğu yetiştiriciliği
yapılacak türlere göre yetkilendirilmiş kuruluşlarca belirlenir. m) Yetiştirme şartları balıkların
türler itibariyle doğal davranışlarına imkan vermelidir. Nakliye aşamasında,
olumsuz iklim şartlarında ve kuluçkahaneler haricinde sıvı oksijen kullanımı
yasaktır. n) Organik su ürünleri
yetiştiriciliğinde, hayvanların genetik yapısı değiştirilemez. Genetik yapısı
değiştirilmiş organizmalar ve bunlardan üretilmiş ürünler girdi olarak
kullanılamaz. o) Bazı üretim tiplerinin
tabiatında olan hususi müdahaleler dışında uygulanan büyümeyi arttırıcı ve
üreme devrelerini değiştiren maddeler kullanılamaz. Ancak, canlının
sağlığını, dengesini ve davranışlarını etkilememek koşuluyla fotoperiyot uygulaması ile sıcaklık azaltması veya
artırılması şeklindeki uygulamalar yetkilendirilmiş kuruluşun izniyle
gerçekleştirilir. Fotoperiyot, türün doğal yaşam
sahası için bir yıldaki en uzun doğal gün-ışığı uzunluğundan daha uzun
olamaz. p) Organik su ürünleri
yetiştiriciliği yapan tüm işletmeler güncel ve muntazam kayıtları tutar. r) Organik olarak üretilen
balıkların yakalanması, boylanması ve kesimi esnasında aşırı stres oluşturmayacak
yöntemler uygulanır. s) Yetiştiricilik ünitesinde
mevcut anaçların en az % 20’ si her yıl yenilenir. t) Uygun durumlarda polikültür tercih edilecektir. Kültürü yapılan her bir
türün doğal ihtiyaçları karşılanır. u) Ürün satımından önceki 3 ay
kadar süre içinde ilaç verilmiş ise, her türlü balık eti ve yumurtası ile su
canlısı veya bunlardan elde edilen ürünler organik ürün olarak satılamaz.
Omurgasız organizmalarda geleneksel ilaçların kullanımına müsaade edilmez.
Tedavi edici etkisinin bulunması ve tedavi koşullarına uygun olması kaydıyla
kimyasal bileşimli ilaç uygulamaları yerine bitkisel ilaçlar veya homeopat ürünler kullanılabilir. DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM Organik
Ürünlerin İşlenmesi, Ambalajlanması, Etiketlenmesi,
Depolanması, Taşınması ve Pazarlanması Organik
ürünlerin işlenmesi ve ambalajlanması Madde
23 — Organik ürünlerin işlenmesi ve ambalajlanması kuralları
aşağıda belirtilmiştir. a) Organik ürünün işlenmesi
esnasında, organik ürünün bu Yönetmeliğe uygun olmayan ürünlerle karışma yada
bulaşmasını önleyecek ve ürünün organik niteliğini koruyacak gerekli
tedbirler alınır. b) Organik ürünün işlenmesi
esnasında, yalnız bu Yönetmeliğin Ek-2’sinde belirtilen gıda bileşenleri
kullanılır. c) İyonik radyasyon-ışınlama
yöntemi uygulanmaz. d) Organik ürün genetik yapısı
değiştirilmiş organizma veya bu organizmalardan elde edilen ürünler
kullanılmadan üretilmiş olmalıdır. e) Organik tarım metoduyla
üretilen bitkisel, hayvansal ve su ürünleri ile organik ürünler, hammadde,
yarı mamul veya mamul madde halinde ambalajlanırken organik ürün niteliği
bozulmamalıdır. Organik
ve geçiş süreci ürünlerinin etiketlenmesi Madde
24 — Organik ürünlerin etiketlenmesi kuralları aşağıda
belirtilmiştir. a) Nihai ürün etiketi üzerinde; 1) Ürünün adı ve sertifika statüsü
belirtilmelidir. 2) Ürünün hasat yılı, üretim
tarihi, kime ait olduğu ve bu Yönetmeliğe uygun olarak üretilmiş olduğu
belirtilmelidir. 3) Yurt içinde pazarlanan organik
ürünlerin üzerinde, bu Yönetmeliğin Ek-3’ünde belirtilen şekilde organik ürün
logosu kullanılmalıdır. 4) Yetkilendirilmiş kuruluşun
adı, kod numarası, sertifika numarası ve logosu bulunmalıdır. 5) Ürün içindeki maddeler,
ağırlıklarının azalış düzenine göre liste halinde sıralanmalıdır. 6) Ürünün menşei belirtilmelidir. 7) Ürünün üretim yeri, üretim ve
son kullanma tarihi belirtilmelidir. 8) İthal edilmiş ürünlerde Türkçe etiket bilgileri yer
almalıdır. b) Ürün etiketinde organik
kelimesinin kullanılması; ekolojik, biyolojik kelimelerinin kullanımıyla
eşdeğerdir. c) Bu Yönetmelik hükümlerine göre
üretilmeyen ürün etiketinde, bu Yönetmeliğe uygun üretildiği, hazırlandığı,
işlendiği, ambalajlandığı, depolandığı ima ve beyan edilemez. Organik olmayan
ürünler etiket ve ambalaj dizaynıyla, organik ürün etiket ve ambalaj dizaynını
çağrıştıracak nitelikte ve benzerlikte olamaz. Böyle ürünler için organik
tarımsal ürün olarak marka, patent ve tescil alınamaz. Organik olmayan
ürünler için, tüketicide organik ürün izlenimi oluşturacak, haksız rekabete
neden olacak, bio, biyo, eco, eko, org ön ekleri kullanılamaz. d) Bir ürün aşağıda belirtilen
şartları taşıması halinde, organik ürün olarak etiketlenir. 1) Ürünün bu yönetmelik
hükümlerine uygun olarak üretilmesi veya ithal edilmesi halinde, 2) İşlenmiş ürünlerde; ancak
aşağıda belirtilen koşulların sağlanması halinde, Ürün içerisinde bulunan tarımsal orjinli ürün veya türevlerinin minimum % 95’i bu
Yönetmelik hükümlerine göre üretilmiş veya ithal edilmiş olmalıdır. Ürün içeriğinde bulunan organik
olarak üretilmeyen tarımsal kaynaklı diğer maddeler bu Yönetmeliğin Ek- 2 (C)
bölümünde yer almış olmalıdır. Ürün, tarımsal kaynaklı olmayan
gıda maddelerini kullanmayı gerektiriyorsa yalnızca bu Yönetmeliğin Ek-2 (A)
bölümünde listelenen tarımsal kaynaklı olmayan gıda katkı maddelerini
içermelidir. Tarımsal orjinli
ürün veya türevlerinin işlem görmesi gerekiyorsa bu Yönetmeliğin Ek-2 (B)
bölümünde listelenen ürünlerle işlem görmüş olması gereklidir. e) Bir geçiş
ürünü; ancak aşağıda belirtilen şartları taşıması halinde, geçiş dönemi ürünü olarak etiketlenir: 1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre
geçiş süreci ürünü olmalıdır. 2) Hasattan önce minimum 12 ay geçiş dönemine uyulmuş olmalıdır. 3) Etiket üzerinde ürünün,
"organik tarım geçiş süreci ürünüdür."
cümlesinde, "organik" ifadesi, "geçiş
süreci" ifadesiyle aynı renk, punto ve yazım tarzında olmalıdır. f) Minimum % 70’i organik
ürünlerden oluşan işlenmiş ürün etiketinin aşağıda belirtilen şartları
taşıması gereklidir: 1) İçindekiler kısmında organik
tarım metoduyla üretildiğinin belirtilebilmesi için içindeki tarımsal orjinli maddelerin veya bunların türevlerinin minimum %
70’i bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilmiş veya yönetmeliğe eşdeğer
kurallara uygun olarak üretilmiş ithal organik ürün olmalıdır. İçindekiler
kısmında organik olanlar bileşimlerinin % X oranlarıyla birlikte
"Organik tarım metoduyla üretilmiştir" şeklinde ifade edilmeli ve
bu ifade içindekiler kısmında yer alan diğer maddeler ile aynı renk, boyut ve
yazı tarzında olmalıdır. 2) İşlenmiş ürün içeriğinde
bulunan organik olarak üretilmeyen tarımsal kaynaklı diğer maddeler bu
Yönetmeliğin Ek-2 (C) bölümünde yer almış olmalıdır. 3) İşlenmiş ürün, yalnızca bu
Yönetmeliğin Ek-2 (A) bölümünde listelenen, tarımsal kaynaklı olmayan gıda
katkı maddelerini içermelidir. 4) Tarımsal orjinli
ürün veya türevleri bu Yönetmeliğin Ek-2 (B) bölümünde listelenen ürünlerle
işlem görmüş olmalıdır. 5) Ürün işleme esnasında iyonik
radyasyon kullanılmamalıdır. 6) Ürün, bu yönetmelik
hükümlerine göre Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından kontrolü
yapılan müteşebbislerce üretilmiş olmalıdır. 7) Ürün genetiği değiştirilmiş
organizma ve/veya bu organizmalardan elde edilen ürünler kullanılmadan
üretilmiş olmalıdır. 8) Geçiş
sürecinde üretilen ürünler bu Yönetmelik hükümlerine göre geçiş
süreci ürünü olarak etiketlenir. Organik
ürünlerin depolanması Madde
25 — Organik ürünlerin depolanması kuralları aşağıda
belirtilmiştir. a) Organik ürünlerin, depolama
alanları, ürünlerin tanınmasına imkan verecek ve bu Yönetmelikçe uygun bulunmayan
başka ürünlerle, maddelerle karışmaya ya da
bulaşmaya meydan vermeyecek biçimde düzenlenmelidir. Organik ürünlerin
depolandığı alanlarda kullanılan yalıtım malzemeleri ve soğutma ile ilgili
ekipmanlar bu amaç gözetilerek seçilmelidir. b) Ayrı olarak depolamanın mümkün
olmadığı durumlarda organik ürünlerle konvansiyonel
ürünlerin karışmasını engelleyecek tedbirler alınır ve bu tedbirlerin
yeterliliği yetkilendirilmiş kuruluş tarafından kontrol edilir. c) Basınç, sıcaklık ve
yetkilendirilmiş kuruluşça uygun görülen gazlarla kontrol edilebilen
koşullarda depolama uygulamaları yapılabilir. d) Organik ürünlerin depolanması
sırasında ürünün organik özelliğini kaybettirecek ilaç ve ilaçlama yöntemi
kullanılamaz. e) Organik ürünlerin
depolanmasında sentetik kimyasal maddeler kullanılamaz ve doğal olmayan
uygulamalar yapılamaz; tüm bu işlemler yetkilendirilmiş kuruluş tarafından
kontrol edilir. f) Müteşebbis tarafından depolama
koşulları ile depolanan organik ürünün giriş ve çıkış miktarları ve tarihine
ilişkin kayıtlar düzenli olarak tutulur. Yetkilendirilmiş kuruluşa
onaylatılır ve çizelgenin bir nüshası müteşebbis tarafından, diğer nüshası
yetkilendirilmiş kuruluş tarafından saklanır. Organik
ürünlerin taşınması Madde
26 — Organik ürünlerin taşınması kuralları aşağıda
belirtilmiştir. a) Müteşebbis, organik ürünleri
toptancı ve perakendeciler de dahil olmak üzere diğer birimlere taşıma
sırasında içeriğinde herhangi bir karışmaya neden olmayacak biçimde uygun
paket, konteynır veya kapalı araçlarda, izlenebilirliğini sağlayacak şekilde
taşınmasını sağlamakla yükümlüdür. b) Kontrol sistemine dahil olan
iki müteşebbis arasında, kapalı olmayan araç, konteynır yada paketlerin bir
veya birden fazla sayıda nakliye işlemi, ürün hakkında müteşebbisin adı,
adresi, ürünün adı, etiket bilgileri, yetkilendirilmiş kuruluşun adı, kod
numarası gibi gerekli bilgileri içeren evraklarla birlikte, gönderici ve
alıcı tarafların yetkilisi yada yetkilendirilmiş kuruluşun bilgisi ve onayı
ile olmalıdır. Organik
ürünlerin pazarlanması Madde
27 — Organik ürünlerin pazarlanması kuralları aşağıda
belirtilmiştir. a) Organik hammadde ve/veya
organik işlenmiş ürün olduğunu belirten "Ürün Sertifikasına" sahip
olan ve bu Yönetmelik hükümlerince üretilmiş ürünler organik ürün olarak
pazarlanır. b) Organik ürün ticareti yapan
müteşebbis, her bir parti satışını "Ürün Sertifikası" ile
belgelendirmek zorundadır. c) Organik ürünler, organik ürün
olduğu açıkça belirtilerek satılır. Organik ürünlerin, konvansiyonel
ürün ile karışmaması ve organik niteliğinin korunması organik ürün satışı
yapan müteşebbisin yükümlülüğündedir. d) İthalatçı ithalat halinde, yetkilendirilmiş kuruluş tarafından
istenilen belgeleri eksiksiz olarak bu kuruluşa verir.
Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından yeniden sertifikalandırma yapmak amacıyla
aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenir. Bunlar; 1) İthalatçının ithalat
faaliyetleri; ithalatçının adı, adresi, ürünün geldiği ülke, ürünlerin ülkeye
giriş noktası ve ithal edilen ürünlerin depolanmasında kullanılacak binaların
uygunluğuyla ilgili detaylı açıklama belgeleri, 2) Karşı ülkeden alınan ürünün
etiketi ve içeriğine dair bütün bilgilerin aslı veya noter onaylı
tercümeleri, 3) İthalat işleminin nasıl
gerçekleşeceğini ve ihlal durumunda alınacak ihtiyati tedbirleri içeren
belgeler, 4) İthalatçı tarafından
kullanılacak herhangi bir deponun diğer ülkede bulunması durumunda, karşı
ülkenin yetkilendirilmiş kuruluşu tarafından kontrole açık olacağını belirten
belgeler, 5) İlgili partinin miktarı, orjini ve yapısı, kontrol mekanizmasının detayları,
üretim, işleme, ambalajlama, depolama, nakliye işlemlerinin detayları,
alıcıları, ürün sertifikası, organik tarım müteşebbis sertifikası, ürüne
ilişkin yıllık kontrol raporlarıdır. Yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından gerek duyulması halinde yukardaki bilgi
ve belgelere ek olarak bilgi ve belgeler istenebilir. Tüm bilgi ve belgeler,
Komite denetimlerinde ibraz edilmek üzere muhafaza edilir. e) İthalat veya ihracat yapmak
isteyen müteşebbis, yetkilendirilmiş kuruluştan aldığı Ürün Sertifikası ve
ulusal mevzuat hükümleri gereğince tamamlamakla yükümlü olduğu diğer
belgelerle birlikte Bakanlığın ilgili birimine başvurur. f) Organik ürünlerin ihracatı,
Dış Ticaret Müsteşarlığının "İhracatı Kayda Bağlı Ürünler
Listesi"nde yer alan ürünler için yapılan işlemlere tabidir. Bu nedenle;
müteşebbisler, ihracat dokümanlarının bir örneğini Ege İhracatçı Birliklerine
verir. Ege İhracatçı Birlikleri ihracatçı bildirimleri ve verilen beyanname
numaralarını içeren ihracat verilerini her üç ayda bir Komiteye bildirir. ÜÇÜNCÜ
KISIM Kontrol
ve/veya Sertifikasyon Sisteminin İşleyişi BİRİNCİ
BÖLÜM Kontrol
Esasları Kontrol
sisteminin özellikleri Madde
28 — Organik üretimin özelliği, her aşamasının kontrollü olması
ve ürünün sertifikalandırılmasıdır. Bu Yönetmelik hükümlerine göre, ürünün
güvence altına alınmasındaki iki temel unsur, kontrol ve sertifikasyondur.
Kontrol ve sertifikasyon işlemi, aynı kuruluş tarafından yapılabileceği gibi
ayrı ayrı kuruluşlar tarafından da yapılabilir. Kontrol
yetkisi Madde
29 — Bakanlık müteşebbis kontrolüne ilişkin yetkisini,
yetkilendirilmiş kuruluşa devredebilir. Kontrol yetkisi verilen kuruluşlar ve
kontrolörler yetkilerini başka bir kurum ve/veya kuruluşa veya kişiye devredemez. İşletme
ve müteşebbis kontrolü için gerekli bilgi ve belgeler Madde
30 — İşletme ve müteşebbis kontrolü için gerekli bilgi ve
belgeler aşağıda belirtilmiştir. a) Müteşebbisler yaptıkları
organik faaliyetler ile ilgili her türlü bilgi ve belgeleri, sözleşmeli
olduğu kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol kuruluşuna vermekle
yükümlüdür. Bu bilgi ve belgeler kuruluş tarafından kayıt altına alınır. Bu
kayıtlar aşağıdaki bilgi ve belgeleri içerir; 1) İşletmenin adı, adresi,
kapasite bilgileri, hukuki durumuna ait bilgi ve belgeler, sözleşme tarihi,
imzalanan sözleşme metni, organik tarıma geçişin
başladığı tarih, sözleşme tarihine kadar ki arazi geçmişine ait bilgiler, 2) Faaliyet alanı, 3) İşletmede daha önce uygulanan
üretim metodu, 4) İşletmenin ve işletme
binalarının planları, 5) Arazi parselleri veya alana
dair tüm plan ve krokiler, 6) İşletmenin mevcut makine ve
ekipman donanımı, 7) İşletmenin konumu, kullanılan
depoların tanımı ve amaca uygunluğu, 8) Ürün münavebe planı, 9) Kullanılacak tüm girdilere ait
kayıt defterleri, 10) İşletmenin malları, dışarıdan
satın alınan malları içeren alım ve satım defterleri, 11) Ürün çıkış planı, ürünün
niteliği, stok durumu, miktarı, ambalajlama şekli ve materyali, 12) Orman alanlarından ve doğadan
ürün toplanması durumunda, alana ait bütün tanımlamalar, resmi izinler ile
alana yapılan tüm teknik müdahaleler, afetler, karantina tedbirleri gibi
bilgilerdir. b) Müteşebbis, faaliyet alanı ile
ilgili bilgileri kapsayan organik tarıma geçiş ve
üretim planları hazırlar. Kontrol
işlemi Madde
31 — Kontrol işlemi; yazılı belgeleri, planları, defterleri,
raporları, kayıtları, arazi, işletme ve depo gibi kritik nokta kontrollerini ve
gözlemleri içermelidir. Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol
kuruluşu yılda en az bir defa haberli veya habersiz olarak işletmeyi yerinde
kontrol eder. Bu amaçla kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol
kuruluşu bir kontrol planı hazırlar ve hazırlanan bu kontrol planı aşağıdaki
bilgileri içerir; 1) Müteşebbisin adı ve adresi, 2) Kontrol tarihi, 3) Kontrolün kapsayacağı konular, 4) Kontrolör adıdır. Müteşebbis tarafından kayıt
altına alınan bütün organik tarım faaliyetleri kontrol raporları için temel
bilgi niteliğindedir. Kontrol işlemi sırasında
kontrolör, bağlı bulunduğu kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol
kuruluşunun organik tarım faaliyetlerini içeren kendi kontrol formlarını
doldurur. Kontrolör, yaptığı kontrole dair kontrol sonuçlarını içeren bir
belge düzenleyerek müteşebbise verir ve bu belge müteşebbisce
saklanır. Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya kontrol kuruluşu kontrol
işlemi sonucunda bir rapor hazırlar. Kontrol raporu, müteşebbisin bu
Yönetmelik hükümlerine göre yapılan organik tarım faaliyetlerinin kontrol
sonuçlarını içerir. İKİNCİ
BÖLÜM Sertifikasyon
Esasları Sertifikasyon
sisteminin özellikleri Madde
32 — Sertifikasyon; bütün kontrol yöntemlerinin uygulanması
sonucu işletmenin, organik ürünün ve girdinin geldiği aşamanın
belgelendirilmesidir. Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon
kuruluşunca; organik tarım müteşebbis sertifikası ve ürün sertifikası
verilir. Sertifikalar, asgari bu Yönetmeliğin Ek-4’ünde yer alan bilgileri
içerecek şekilde düzenlenmelidir. Düzenlenen sertifikaların icmal listeleri
Komiteye gönderilir. Sertifikasyon sisteminin
özellikleri aşağıda belirtilmiştir; a) Sertifikasyon, Komiteden bu
yetkiyi almış gerçek veya tüzel kuruluşlarca yapılır. Sertifikasyon işlemi,
kontrolü yapan kuruluşça da yapılabilir, ancak bu işlem için de Komiteden
izin ve yetki almak zorundadır. Sertifika yetkisi verilen kontrol ve
sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu yetkisini başka bir kurum
veya kuruluşa devredemez. b) Kontrol ve sertifikasyon
kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu bir sertifikasyon sistemi oluşturur ve
Komiteye sunar. Bu sistemi kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya
sertifikasyon kuruluşunun uyguladığı fiyat listesi, sertifika belgesi örneği,
sertifika çeşitleri, test etme ve sorgulama metodu, analiz yöntemi ve
kullandığı tüm teknikler ve dokümantasyon sistemi ile ilgili bilgileri
kapsar. c) Sertifikasyon kuruluşu
sertifika düzenleyeceği işletmelere ait tüm kontrol bilgilerini ve raporları
kontrolü yapan kuruluştan devralır. Kontrol kuruluşu bu bilgileri
sertifikasyon kuruluşuna vermek zorundadır. Sertifikasyonun
esasları Madde
33 — Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon
kuruluşu, bu Yönetmelikte bahsedilen kriterleri ve sertifikasyon esaslarının uygunluğunu
EN 45011 veya ISO 65’e göre sağlamak zorundadır. Kontrol ve sertifikasyon
kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu yapılan işin niteliğine göre kalite
sistemini açıklayan bir kalite el kitabı hazırlar. DÖRDÜNCÜ KISIM Yetkilendirilmiş Kuruluşlar BİRİNCİ
BÖLÜM Yetkilendirilmiş
Kuruluşların Çalışma Esasları, Çalışma İzni ve Yaptırımlar Yetkilendirilmiş
kuruluşların çalışma esasları Madde
34 — Yetkilendirilmiş kuruluşların çalışma esasları
şunlardır: a) Yetkilendirilmiş kuruluşlar;
Komiteden çalışma yetkisi almak, çalışma yetki süreleri dolmadan en az bir ay
önce çalışma yetki sürelerinin uzatılması için başvuru yapmak ve çalışma
izinlerinin uzatıldığını belgelemek zorundadırlar. Yukarıdaki hususlara
dikkat etmeyen kuruluşların çalışma izinleri Komite tarafından yeni izin
belgelerini alıncaya kadar durdurulur. b) Yetkilendirilmiş kuruluşlar
yurt içinde her türlü organik ürün ambalajında ulusal organik tarım logosunu
kullandırmak zorundadırlar. c) Yetkilendirilmiş kuruluş, bu Yönetmelik
hükümlerine göre kontrol sürecini işletmeden ürün veya girdi
sertifikalandırması yapamaz. d) Yetkilendirilmiş kuruluşlar bu
Yönetmelik hükümlerine uymayan üretim teknikleri ve girdilerin
kullanıldığından şüphe duyduğu durumlarda analiz amaçlı ürün örnekleri
alabilir. e) Tespit ettikleri her türlü
aykırılıklar ile uygun gördükleri yaptırım işlemlerini de içeren karar
yazısını, müteşebbisin itirazı var ise yirmi gün içerisinde, itiraz yok ise
yıllık raporlarında Komiteye bildirirler. Ayrıca, yetkilendirilmiş kuruluş
tarafından sistemden çıkarılan müteşebbisler diğer yetkilendirilmiş
kuruluşlara bildirilir. Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından uygun görülen
yaptırımlara itiraz ve şikayet halinde Komite konu ile ilgili inceleme ve
yeni belgeler isteme yetkisine sahiptir. Komite itiraz ve şikayet ile ilgili bilgi ve belgeleri inceler,
nihai kararı verir ve sonucu taraflara iletir. f) Yetkilendirilmiş kuruluş,
bitkisel ve hayvansal ürünler ile su ürünleri üretimi yapan, orman
alanlarından ve doğadan ürün toplayan, ürün işleyen, ambalajlayan, depolayan,
nakleden, pazarlayan, sözleşme yaptığı geçiş
sürecindeki veya bu süreci tamamlamış bütün müteşebbisleri ve müteşebbislere
ait her türlü bilgi ve belgeyi kontrol eder ve kayıt altına alır. Ayrıntılı
rapor hazırlar. Raporlar, faaliyet alanı ile ilgili olarak aşağıdaki
bilgileri içerir. 1) Bu Yönetmeliğin 6’ ncı maddesinin (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer
alan bilgiler, 2) Üretime dair bütün bilgiler, 3) İşletmeye dair bütün bilgiler, 4) Kontrollere dair bütün
bilgiler, 5) Sertifikasyona dair bütün
bilgiler, 6) İhlal ve ihtilaflara dair
bütün bilgiler, 7) Gıda siciline dair bütün
bilgilerdir. Yetkilendirilmiş
kuruluşlarda aranan şartlar Madde
35 — Yetkilendirilmiş kuruluşlarda aranan şartlar şunlardır: a) Yetkilendirilmiş kuruluşlar
teknik ve idari bakımından görevini yerine getirebilecek imkanlara sahip
olmalıdır. Komite, bu konuda gerekli incelemelerde bulunmak, tavsiye ve
direktif verme yetkisine sahiptir. Bakanlık tarafından izin verilecek yerli
veya yabancı yetkilendirilmiş kuruluşun Türkiye irtibat bürosu temsilcisinin
ve yardımcısının T.C. vatandaşı olması zorunlu olup, çalışan T.C. vatandaşı
personel sayısı, toplam kontrolör ve diğer personel sayısının 2/3' ünden az
olamaz. b) Yetkilendirilmiş kuruluşlar EN
45011 veya ISO 65 veya standartlara göre akredite
edilmiş olmalıdır. c)
Yetkilendirilmiş kuruluşlar, sürekli irtibat sağlanabilecek her türlü alt
yapıyı oluşturur. d) Yetkilendirilmiş kuruluşlar,
danışmanlık hizmeti veremez. e) Yetkilendirilmiş kuruluşlar,
yöneticilerinin, ortaklarının, kontrolörlerinin ve çalışanları ile bunların
birinci derece yakınlarının organik tarım faaliyetlerini kontrol edemez ve
sertifikalandıramaz. f) Yetkilendirilmiş kuruluşun
yöneticileri, ortakları, kontrolörleri ve çalışanları, aynı anda başka bir
yetkilendirilmiş kuruluşda görev alamazlar. Ancak,
serbest kontrolörler aynı anda farklı yetkilendirilmiş kuruluş adına kontrol
yapabilirler. g) Yetkilendirilmiş kuruluşların
kontrolörlerinin sayısı, kuruluşun proje sayısı ve kontrol edilecek alan için
yeterli olmalıdır. Bir yıl içersinde kontrolör için maksimum çalışma süresi
90 kontrol günüdür. h) Bakanlık tarafından
yetkilendirilmiş kuruluşlardan, yürürlükteki organik tarım mevzuatlarına
uygun faaliyette bulunacaklarına dair noter onaylı bir taahhütname alınır. ı) Yetkilendirilmiş kuruluşlar
gerekli gördükleri durumlarda en az bir kontrolör bulundurmak ve komiteden
izin almak kaydıyla şubeler açabilir. Yetkilendirilmiş kuruluşlar açtığı
şubelerince yürütülen tüm faaliyetlerden sorumludurlar. Şubelerin kapatılması
durumunda komite bilgilendirilir. Yetkilendirilmiş
kuruluşun çalışma izni için başvuru şekli Madde
36 — Gerçek veya tüzel kişiler; kontrol veya sertifikasyon
veya kontrol ve sertifikasyon faaliyetlerinde bulunmak için Bakanlığa resmi
olarak müracaat eder. Komite tarafından gerekli incelemeler yapılır ve
müracaat tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde ilgiliye gerekli iznin
verilip verilmeyeceğine dair bilgi verilir. Bakanlıkça izin verilen yetkilendirilmiş
kuruluş bu Yönetmelik çerçevesinde çalışmalarını sürdürür. Yetkilendirilmiş
kuruluş çalışma izni için aranan
şartlar ve istenilen belgeler Madde 37 — Çalışma izni için istenilen belgeler ve aranan şartlar
aşağıda belirtilmiştir: a) Yetkilendirilmiş kuruluşların
hukuki yapısını belirtir belgeler; 1) Yetkilendirilmiş kuruluş tüzel
kişilik ise en az Limited Şirket olmalıdır. 2)Yetkilendirilmiş kuruluş,
yabancı bir kuruluşun Türkiye’deki şirketi veya irtibat bürosu ise; tüm yasal
izin prosedürlerini tamamlamış olmalıdır. 3) Gerçek kişi ise iş yeri açma
belgesi almalıdır. b) Yetkilendirilmiş kuruluş
yabancı bir kuruluşun Türkiye’deki irtibat bürosu veya şirketi ise, akreditasyon belgesini müracatta
ibraz eder. Yeni kurulan şirket ise akreditasyon
belgesini en geç iki yıl içinde Bakanlığa göndermelidir. Belirtilen sürede akreditasyon belgesi
ibraz edilmez ise Bakanlık yetkilendirilmiş kuruluşun çalışma iznini,
belge Bakanlığa ibraz edilinceye kadar askıya alır. c) Yetkilendirilmiş kuruluşların
yer ve organizasyon tanımlamalarına dair belgeler; 1) Adı, yeri, tüm iletişim
bilgileri ve var ise logosuna ait belgeler, 2) Kuruluş sahibi, ortakları,
çalışanları, kontrolörlerine ait kimlik belgeleri, 3) Kuruluş sahibi, ortakları,
çalışanları, kontrolörlerine ait eğitim belgeleri, 4) Çalışanların görev tanımları
ve sigorta belgeleri, 5) Yetki sahibi kişilere ait imza
sirküleri, 6) Yetkilendirilmiş kuruluşun
organizasyon şemasıdır. d) Kuruluşun mali yapısına dair
belgeler; 1) Sermaye yapısını gösteren
belgeler, 2) Vergi türü ve vergi
numaralarını da içeren belgelerdir. e) Kuruluşun çalışma alanı ve
çalışma sistemine dair bu Yönetmelikte belirtilen tüm belgelerdir. f) Kontrol ve sertifikasyon
yöntemlerini içeren belgeler ve türkçe kalite el
kitabıdır. Müteşebbisin
sorumlulukları ve uygulanacak yaptırımlar Madde
38 — Müteşebbis; sözleşme yaptığı yetkilendirilmiş kuruluşa
organik üretimle ilgili istediği tüm bilgi ve belgeleri vermek, üretimin her
aşamasında gerekli kontrolün yapılabilmesi için işletmenin organik üretimle
ilgili her birimini yetkilendirilmiş kuruluşa açmak zorundadır.
Yetkilendirilmiş kuruluş organik tarım faaliyetinin her aşamasını istediği
anda kontrol eder. Müteşebbis faaliyet alanını tam
olarak tanımlamalı ve aldığı önlemleri yetkilendirilmiş kuruluşa
bildirmelidir. Müteşebbis, bu Yönetmelik hükümlerine uyacağına ve her türlü
kontrole izin vereceğine dair bir taahhütnameyi yetkilendirilmiş kuruluşa
vermek zorundadır. Müteşebbis, ürettiği, işlediği,
ithal ettiği yada başka bir müteşebbisten satın aldığı ürünün bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olmadığından kuşkulanıyorsa bu durumu yetkilendirilmiş
kuruluşa bildirir. Durum netlik kazanıncaya kadar söz konusu ürünün organik
ürün olduğuna dair atıfta bulunacak organik ürün etiket ve logosunu
kullanamaz. Müteşebbis söz konusu ürünü tereddütler ortadan kalktıktan sonra
yetkilendirilmiş kuruluşun bilgisi dahilinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun
işlemlere tabi tutabilir ve pazarlayabilir. Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından
müteşebbise uygulanacak yaptırımlar, aşağıdaki maddelere göre uygulanır. a) Müteşebbis, faaliyetleriyle
ilgili yetkilendirilmiş kuruluş tarafından istenilen kayıtları düzenli olarak
tutmak zorundadır. Belgelerin düzensiz veya yanlış tutulması durumunda,
yetkilendirilmiş kuruluşlar eksiklik ve aksaklıkları müteşebbislere ayrıntılı
ve yazılı olarak bildirir. Yetkilendirilmiş kuruluş eksiklik ve aksaklıkların
düzeltilmesi için müteşebbise bir ay süre tanır. Bu süre sonunda tekrar
kontrol eder. Eksiklik giderilmiş ise sözleşme aynen devam eder. Aksi halde
kalite el kitabında belirtilen yaptırımlar uygulanır. İtiraz halinde konu ile
ilgili bilgi ve belgeler en geç yirmi gün içinde Komiteye iletilir. Komite
gerekli incelemeleri yaptıktan sonra nihai kararını verir ve sonucu taraflara
bildirir. b) Üretim aşamasında bu
Yönetmelik hükümlerine aykırı uygulamaların saptanması halinde; müteşebbis
organik üretime geçiş sürecinde ise, süre
yetkilendirilmiş kuruluş tarafından uzatılır, bu süreyi tamamlamışsa tekrar geçiş sürecine geçirilir ve müteşebbise yazılı olarak
bildirilir. Uzatılan geçiş süresi sonunda bu
Yönetmelik hükümlerine aykırı uygulamaları tekrarladığı tespit edilen üretici
müteşebbislerin sözleşmesi feshedilerek Komiteye bildirilir. İtiraz veya
şikayet halinde Komite konu ile ilgili
bilgi ve belgeleri ister ve inceleme başlatır. İnceleme neticesinde,
müteşebbisin bu Yönetmelik hükümlerine aykırı uygulamaların kasıtlı olarak
devam ettiği tespit edilmesi durumunda; Komite müteşebbisi organik üretim
yapma faaliyetinden beş yıl süre ile men eder ve tüm yetkilendirilmiş
kuruluşlara bildirir. Men kararı yalnızca Komite tarafından verilir. c) İşleme, ambalajlama,
etiketleme, depolama, taşıma, pazarlama faaliyetlerinde bu Yönetmelik
hükümlerini ihlal eden müteşebbisin ihlale kasıtlı olarak devam ettiği tespit
edildiğinde, Komite müteşebbisi organik tarım faaliyetinden beş yıl süre ile
men eder ve bu kararını tüm yetkilendirilmiş kuruluşlara bildirir. Yetkilendirilmiş kuruluşların göndermekle yükümlü oldukları bilgi ve
belgeler Madde
39 — Komite, yetkilendirilmiş kuruluşlardan; müteşebbise,
ürüne, üretime, kontrol işlemine, kuruluşun kendisine, çalışanına ve menşeine
dair her türlü bilgi ve belgeleri istediği zaman ve biçimde talep edebilir.
Ayrıca yetkilendirilmiş kuruluşlar, yapısıyla ilgili yapılan her türlü
değişikliği en geç bir ay içerisinde Komiteye bildirmek zorundadır. Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (f) bendinde verilen kod numarasını,
sözleşme yaptığı müteşebbislerin onaylı listesi, arazi yeri, büyüklüğü,
ürünün adı, miktarı işletmenin adı ve organik faaliyet bilgilerini içeren
listeyi Yetkilendirilmiş kuruluş Komiteye ve organik tarımın yapılacağı il
tarım müdürlüğüne en geç bir ay içinde bildirmek zorundadır. Komite ve il tarım
müdürlüğü, kendisine bildirilen müteşebbisi "organik tarım metodu
uygulayan müteşebbis" olarak kayıt altına alır. Geçiş
sürecindeki kısaltmanın süresi ve gerekçesi ya da
müteşebbisin yeniden geçiş sürecine alınması
durumları yetkilendirilmiş kuruluş tarafından, bir ay içerisinde üretim
yapılan ilin il müdürlüğüne, yıllık raporlarda ise Komiteye bildirilir. Yetkilendirilmiş kuruluşlar,
geçen takvim yılında yapmış oldukları bir yıllık faaliyetleriyle ilgili;
ürün, müteşebbis, sertifika icmalleri, kontrol, üretim, ihracat, ithalat,
çalışan personel durumu ile ilgili bilgileri müteakip yılın en geç 31 Mart
tarihine kadar Komiteye bildirir. Ayrıca yeni sözleşme yapılan müteşebbisleri
sözleşme tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Komiteye bildirmek zorundadırlar. Denetim,
yetki ve sorumluluklar ile denetim elemanlarının hizmet içi eğitimleri Madde
40 — Yetkilendirilmiş kuruluş, müteşebbis ve işletme
denetimleri; Organik Tarım Komitesi Üyeleri ve il müdürlükleri bünyesinde
organik tarım konusunda eğitim almış teknik elemanlardan oluşan Organik Tarım
Birimi tarafından yapılır. Bu denetimler gerek görülmesi halinde Bakanlık
tarafından Teftiş Kurulu Başkanlığına da yaptırılabilir. İl müdürlüklerinde denetimde
görev alacak denetim elemanı; İl müdürlüğü tarafından önerilen, Bakanlık
tarafından eğitilerek kimlik verilen kişilerden oluşur. Denetimler; yetkilendirilmiş
kuruluş büro denetimi, müteşebbis, işletme denetimleri olup, yetkilendirilmiş
kuruluşların büro denetimi komite tarafından, diğer denetimler ise İl
müdürlüklerince yapılır. Denetimler denetim yetkisine sahip en az iki elaman
tarafından gerçekleştirilir. İl müdürlüğü elemanlarınca yapılacak denetimler
sırasında Bakanlık tarafından hazırlanmış olan denetim formları kullanılır.
Yıl sonunda yapılan denetimlere ilişkin değerlendirme icmali istatistiki bilgi mahiyetinde Bakanlığa en geç müteakip
yılın 31 Ocak tarihine kadar gönderilir. Bakanlık merkez teşkilatınca
gerek görülmesi halinde taşra teşkilatı denetim elemanlarına yönelik
eğitimler yaptırılır. Çiftçi eğitimleri taşra teşkilatındaki denetim
elemanları tarafından yapılır. Ceza
uygulamaları Madde
41 — Kanuna aykırı hareket eden müteşebbislere ve
yetkilendirilmiş kuruluşlara verilecek idari para cezaları aşağıdaki şekilde
uygulanır. a) Suçun tespit edildiği mahallin
il müdürlüğünün teklifi veya Komiteye yapılan şikayete bağlı olarak veya
Komitenin doğrudan tespiti halinde Kanunun 12 nci
maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (d), (e) bentlerindeki yaptırımlar
Bakanlık tarafından uygulanır. Bu yaptırımlar Komitenin ön incelemesini
müteakip gerek duyulduğu durumda Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından
yapılacak inceleme sonucuna göre yerine getirilir. Bu inceleme süresince
yetkilendirilmiş kuruluş müteşebbislerle yeni sözleşme yapamaz. Ancak daha
önceden sözleşme yapılmış müteşebbislerle ilgili kontrol, sertifikasyon ya da kontrol ve sertifikasyon işlemlerine Komitenin
alacağı karar doğrultusunda devam edilebilir. b) Kanunun 12 nci
maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (k) bendlerine
aykırı hareket edenlere Bakanlıkça veya mahallin en büyük mülki amiri
tarafından idari para cezası verilir. c) Kanunun 12 nci
maddesinde yer alan diğer cezalar ise suçun tespit edildiği mahallin en büyük
mülki amiri tarafından verilir. d) Suça ilişkin cezanın kesinleştiği
tarihten itibaren bir yıl içerisinde suçun tekrarlanması halinde Kanunda
öngörülen tekerrür hükümleri uygulanır. Bakanlık veya mahallin en büyük
mülki amiri tarafından verilen idari para cezalarına karşı, kararın
ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren (7) gün içerisinde yetkili idari
mahkemelere itiraz edilebilir. Kontrolörlük
kursu, kontrolörlük başvurularında aranılacak şartlar ile yetki, çalışma
şekil ve esasları Madde
42 — Bakanlıkça gerekli görülmesi halinde, ziraat mühendisi,
veteriner hekim, su ürünleri mühendisi ve gıda mühendislerine yönelik, yılda
bir defa kontrolör kursu açılır veya açtırılır. Kurs masraflarını karşılamak
üzere, kursa katılacaklardan alınacak önceden Kurumca belirlenmiş olan ücret,
ilgili döner sermaye hesabına yatırılır. Kontrolörlük başvurularında
aranılacak şartlar, kontrolörün, yetki, çalışma şekil ve esasları şunlardır: a) Başvuruda aranılacak şartlar; 1)
Ziraat, veteriner, su ürünleri ve gıda mühendisliği fakültelerinin birinden
mezun olmak, 2) Organik tarım konusunda bir
yıllık bilgi ve deneyim sahibi olduğunu gösterir resmi belgeye veya konu ile
ilgili yüksek lisans diplomasına veya konu ile ilgili doktora diplomasına
veya Bakanlıkça açılacak veya açtırılacak kurslardan kontrolörlük eğitimi
aldığına dair resmi bir belgeye sahip olmak veya organik tarım komitesinde
bir yıl süre ile çalışmış olmak veya lisans eğitimleri uygun organik tarımda
görev yapmış Bakanlık müfettişi olmaktır. b) Yetki; 1) İstenilen bilgi ve belgeleri
Komiteye sunan kişilere, Komite tarafından kontrolörlük yetkisi verilir ve
yetkilendirilen kontrolörler kimliklendirilerek
kayıt altına alınır. 2) Lisans aldıkları meslek
odasına üye olmak koşuluyla kontrol hizmeti verebilirler. 3) Kontrolörler aynı anda yalnız
bir yetkilendirilmiş kuruluş adına çalışır, ancak serbest kontrolörler aynı
anda farklı yetkilendirilmiş kuruluş adına kontrol yapabilirler. c) Çalışma şekil ve esasları; 1) Komiteden alınacak yetki
belgesiyle çalışırlar. 2) Yaptıkları kontrolle ilgili rapor
tutmak, bu raporları imzalamak ve yetkilendirilmiş kuruluşa teslim etmek
zorundadırlar. 3) Komite, kontrolörün bu
Yönetmelik hükümlerine aykırı davranmasını tespit etmesi halinde kontrolör
belgesini geçici veya süresiz olarak iptal edebilir. Sertifiker
başvurularında aranılacak şartlar ile yetki, çalışma şekil ve esasları Madde
43 — Sertifikerlik
başvurularında aranılacak şartlar ile yetki, çalışma şekil ve esasları
şunlardır: a) Başvuruda aranılacak şartlar; 1) En az 4 yıllık yüksek öğrenim
mezunu olmak, 2) Organik tarım konusunda bir
yıllık bilgi ve deneyim sahibi olduğunu gösterir resmi belgeye veya konu ile
ilgili yüksek lisans diplomasına veya konu ile ilgili doktora diplomasına
veya Bakanlıkça açılacak veya açtırılacak kurslardan kontrolörlük eğitimi
aldığına dair resmi bir belgeye sahip olmak veya organik tarım komitesinde
bir yıl süre ile çalışmış olmak veya lisans eğitimleri uygun organik tarımda
görev yapmış Bakanlık müfettişi olmaktır. b) Yetki; 1) İstenilen bilgi ve belgeleri
Komiteye sunan kişilere, Komite tarafından sertifikerlik
yetkisi verilir ve yetkilendirilen sertifikerler kimliklendirilerek kayıt altına alınır. 2) Sertifikerler
yalnız bir yetkilendirilmiş kuruluş adına çalışabilir. c) Çalışma şekil ve esasları; 1) Sertifikerler,
Komiteden alınacak yetki belgesiyle çalışırlar. 2) Komite, sertifikerin
bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranmasını tespit etmesi halinde sertifiker belgesini geçici veya süresiz olarak iptal
edebilir. Kontrol
ve sertifikasyon ücreti Madde
44 — Kontrol ve sertifikasyon ücretinin esasları aşağıda
belirtilmiştir. Kontrol ve sertifikasyon ücreti;
yetkilendirilmiş kuruluş ile müteşebbis arasında yapılan sözleşme ile belirlenir. Yetkilendirilmiş kuruluş
kontrollerinde komite üyesinin de kontrolde bulunmasını gerekli görürse,
Komiteye yazılı olarak başvurur ve oluşacak harcırahı kendi kontrolüne
uyguladığı esaslara göre karşılar. BEŞİNCİ KISIM Komiteler BİRİNCİ
BÖLÜM Organik
Tarım Komitesi Organik
Tarım Komitesinin oluşumu, görevleri, çalışma şekil ve esasları Madde
45 — Organik Tarım Komitesinin oluşumu, görevleri, çalışma
şekil ve esasları aşağıda belirtilmiştir. a) Komitenin oluşumu; Bakanlık,
Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü, Koruma ve Kontrol Genel
Müdürlüğü, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü, Teşkilatlanma ve Destekleme
Genel Müdürlüğü, Araştırma Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı ile Dış
İlişkiler ve Avrupa Topluluğu Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından
görevlendirilecek temsilcilerinden, Bakan veya yetkilendireceği müsteşar veya
müsteşar yardımcısının onayı ile kurulur. Yukarıda adı belirtilen
kuruluşlardan en az bir üye olmak üzere komiteye alınacak üye sayısını
Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü belirler. İhtiyaç duyulması
halinde Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Hukuk Müşavirliği’nden Komiteye birer üye
alınabilir. Komite başkanlığı ve sekreteryası
Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Alternatif Tarımsal Üretim
Teknikleri Daire Başkanlığınca yürütülür. b) Komitenin görevleri; 1) Yetkilendirilmiş kuruluş
başvurularını değerlendirerek çalışma izni vermek, izin sürelerini uzatmak,
izinlerini iptal etmek, 2) Yetkilendirilmiş kuruluşları
kodlamak, kontrolörleri, sertifikerleri kodlamak ve
kimliklendirmek, 3) Kontrolör ve sertifiker yetkisi vermek, yetkilerini iptal etmek, 4) Yetkilendirilmiş kuruluşların
büro denetimini yapmak, 5) Yetkilendirilmiş kuruluşlara,
kontrolörlere ve müteşebbislere organik tarım mevzuatlarına aykırı hareket
etmeleri halinde gerekli idari para cezalarının uygulanmasını Bakanlık
Makamına teklif etmek, 6) Türkiye’de organik tarımın
yaygınlaştırılması, geliştirilmesi, tanıtılması konularında çalışmalar
yapmak, Organik tarım konusunda eğitim, seminer, sempozyum, toplantı, kongre
ve fuarların düzenlenmesini teşvik etmek, bahse konu etkinliklere katılmak ve
katkı sağlamak, 7) Uluslararası Organik Tarım
mevzuatlarını izleyerek bu konudaki uyumun sağlanması için değişiklik
çalışmaları yapmaktır. c) Komite, sekreterya
tarafından toplantıya çağrılır. Komite üye tam sayısının en az salt
çoğunluğuyla toplanır. Kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır. d) Raportörlük, Komitece Tarımsal
Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü temsilcileri arasından seçilen sekreter
üye tarafından yürütülür. e) Kararlar, toplantı tarihinden
itibaren en geç bir ay içinde toplantıya katılan tüm üyeler tarafından
imzalanır. Bakan veya Bakan’ın yetki verdiği Makamın Onayına sunulur ve Makam
Onayı tarihinden itibaren yürürlüğe girer. İKİNCİ
BÖLÜM Organik
Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesi Organik
Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesinin oluşumu, görevleri, çalışma şekil ve
esasları Madde
46 — Organik Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesinin oluşumu,
görevleri çalışma şekil ve esasları aşağıda belirtilmiştir; a) Organik Tarım Ulusal Yönlendirme
Komitesi; Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdür’ün başkanlığında TÜGEM
temsilcileri, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Dış Ticaret
Müsteşarlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Sağlık
Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, İhracatı Geliştirme Etüt Merkezi,
Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü temsilcileri, TÜBİTAK, meslek
kuruluşları, sivil toplum örgütleri, yetkilendirilmiş kuruluşların
temsilcisi, üniversiteler ve özel sektör temsilcileri ile Komitenin toplantı
gündemiyle ilgili görüşlerinin alınmasında yarar gördüğü kurum ve
kuruluşların temsilcilerinden olmak üzere en az on kişiden oluşur. b) Organik Tarım Ulusal
Yönlendirme Komitesi; organik tarımın uygulanması ve geliştirilmesi,
desteklemeler ve teşvikler, tüketicinin bilinçlendirilmesi, organik ürünlerin
yurt içi ve yurt dışında pazarlanması, uygulamalardaki aksaklıkların tespit
edilmesi ve bu konudaki stratejilerin belirlenmesi, organik tarım konusunda
proje önerilerinin belirlenmesi ve araştırma önceliklerinin tespit edilmesi
hususunda çalışmaları yürütür. c) Organik Tarım Ulusal
Yönlendirme Komitesi tarafından gerek görülmesi halinde çalışma grupları
oluşturulur. d) Olağan olarak yılda en az bir
kez toplanır. Olağanüstü durumlarda sekreterya
tarafından toplantıya çağrılır. e) Kararlar, toplantıya
katılanların salt çoğunluğu ile alınır ve Komite’ye tavsiye niteliğindedir. f) Raportörlük ve sekreterya Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü
tarafından yürütülür. g) Kararlar, toplantı tarihinden
itibaren yirmi gün içinde tüm üyeler tarafından imzalanır. Kararlar
imzalandıktan sonra otuz gün içerisinde Komiteye iletilir. Komite, müteakip
ilk toplantısında kararlarla ilgili değerlendirmeyi yapar. ALTINCI
KISIM Çeşitli
ve Son Hükümler Uyuşmazlık
halinde başvurulacak yer Madde
47 — Her yetkilendirilmiş kuruluş tarafından, gerekli
hallerde başvurulması maksadıyla bir mahkeme yerinin belirlenmesi zorunludur.
Bu mahal, müteşebbis ile yetkilendirilmiş kuruluş arasında yapılan sözleşmede
belirtilmelidir. Dış
ticaret düzenlemeleri Madde
48 — Organik ürünlerin ithalat ve ihracatına ilişkin gerekli
düzenlemeler, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Dış
Ticaret Müsteşarlığı tarafından yapılır. Hüküm
bulunmayan haller Madde
49 — Organik tarım faaliyetlerinde bu Yönetmelikte hüküm
bulunmayan hallerde; 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların Üretimi,
Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek
Kabulü Hakkında Kanun, 22/3/1971 tarihli ve
1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu, 29/5/1973 tarihli ve 1734 sayılı Yem
Kanunu, 15/5/1957 tarihli ve 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina
Kanunu ve 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun, 8/5/1986 tarihli ve 3285 sayılı
Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu ve bu Kanunlara dayalı olarak çıkartılan
ilgili mevzuat hükümleri ile 25/4/2002 tarihli ve 24736 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Kimyevi Gübre Denetim Yönetmeliği, 18/3/2004 tarihli ve
25406 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelere
Dair Yönetmelik, 4/5/2004 tarihli ve
25452 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tarımda Kullanılan Organik, Organomineral, Özel, Mikrobiyal
ve Enzim İçerikli Organik Gübreler ile Toprak Düzenleyicilerin Üretimi,
İthalatı, İhracatı, Piyasaya Arzı ve Denetimine Dair Yönetmelik hükümlerine
uyulur. Yürürlükten
kaldırılan mevzuat Madde
50 — 11/7/2002 tarihli ve 24812 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik
yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük Madde
51 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde
52 — Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri
Bakanı yürütür. Ek–1 Gübre ve
Toprak İyileştiriciler ile Bitki Koruma Materyalleri A. Gübreler ve
toprak iyileştiriciler Organik bitkisel ürün yetiştiriciliğinde kullanımına izin verilen, gübre
ve toprak iyileştiriciler aşağıda verilmiştir. Gübre ve toprak
iyileştiriciler, bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda kullanılmalıdır.
B. Bitki koruma
maddeleri B.1. Bitki ve hayvansal orijinli maddeler
B.2. Zararlılara
karşı biyolojik mücadelede kullanılacak mikroorganizmalar
B.3. Sadece tuzak,
yayıcı ve cezbedicilerde kullanılan maddeler Tuzaklar ve yayıcıların
içerdikleri maddelerin çevreye bulaşması ve ekimi yapılmış ürünlerle teması önlenmeli, kullanıldıktan sonra toplanmalı ve kullanım süresi dolanlar
güvenli şekilde yok edilmelidir.
B.4.Organik tarımda
geleneksel olarak kullanılan maddeler
B.5. Organik
tarımda ekili bitkiler arasında yüzeye yayılan preparatlar
B.6.
İşletmedeki Hayvan Barınak ve Binalarında Zararlı ve Hastalık Kontrolü İçin Kullanilabilecek Girdiler -Ek-1 (B) bölümünde B.1, B.2, B.3, B.4, B.5
teki girdiler ve -Rodentisitler
(kemirgenler için) C. Diğer girdiler -Organik ürünlerde
kullanılmasına müsaade edilen ve genelgelerde yeralan
özel girdileri kapsar. Ek–2 A. Tarımsal Kaynaklı Olmayan Bileşenler A.1 Taşıyıcılar Dahil Gıda
Katkıları
A.2 Lezzetlendirici Maddeler (Doğal çeşni verici
maddeler ve karışımları) A.3 Su ve Tuz [İçilebilir su, Tuz (Sodyum klorür ve
potasyum klorür)] A.4 Mikroorganizma Preparatları
(Gıda
işlemede kullanılan ve genetik olarak değiştirilmemiş hertürlü
mikroorganizmalar) A.5 Mineraller (iz elementler dahil), vitaminler, aminoasitler ve diğer azotlu bileşikler (Gıdalarda yasal
olarak kullanımına izin verildiği sürece kullanılabilir.) B.
Organik Üretimde Tarımsal Orijinli Bileşenlerin İşlenmesinde Kullanılabilen
İşlem Yardımcıları ve Diğer Maddeler
Enzim
ve mikroorganizma preperatları: Gıda
işlemede işlem yardımcısı olarak kullanılan, genetik olarak modîfiye edilmemiş hertürlü
enzim ve mikroorganizma preparatları, C. Organik Olarak Üretilmeyen Tarımsal Kaynaklı Bileşenler C.1 İşlenmemiş,
sadece yıkama, temizleme, nem içeriğini azaltmak için fiziksel, mekanik ya da ısıl işlem görmüş ürünler: C.1.1 Yenilebilir
meyveler, kabuklu yemişler ve tohumlar
C.1.2 Yenilebilir
Otlar ve Baharatlar
C.1.3 Diğer Konvansiyonel gıda hazırlığında izin verilen deniz yosunları
dahil tüm yosun türleri. C.2 Gıda katkıları ve aroma
maddeleri hariç, yıkama, temizleme, nem içeriğini
azaltmak için fiziksel, mekanik ya da ısıl işlem
dışında işlemeye tabi tutulmuş bitkisel ürünleri. C.2.1 Rafine edilmiş veya edilmemiş fakat kimyasal olarak işlem görmemiş
aşağıdakiler dışındaki bitkilerden elde edilen
katı ve sıvı yağlar
C.2.2 Tahıllar ve
yumru köklerden elde edilen Şeker, nişasta ve diğer ürünler
C.2.3 Diğer Bezelye proteini Rom (Şeker kamışı suyundan elde edilmiş) Meyve preparatları Ek- 3 Türk Organik mallarında kullanılacak Logo örnekleri. A. Kullanım esasları; Bu Yönetmeliğe göre organik tarımsal ürün veya organik tarımsal
madde üreten ve satanlar; ambalajlerında aşağıdaki
logo örneklerini kullanmak zorundadırlar. Bu logoları üzerinde bulundurmayan
ürünler organik olarak iç pazara sunulamaz, reklam ve tanıtım yapılamaz veya
kısaltmalarıyla patent için başvuramazlar. Etiketi kullandırma yetkisi, Bakanlık yetkili organı
Komiteye aittir. Bu logo, bu Yönetmelik hükümlerine göre üretimi yapılmış ham
madde, yarı mamül veya mamül
tarımsal organik üretim maddelerine, yetkilendirilmiş kuruluşça
kullandırılır. Üretimin niteliği, ebadı ve ambalajın türüne gore aşağıda verilen logo örneklerinden biri kullanılır.
Logoların çapı, 200 mm den küçük 40 mm den büyük olamaz. Verilen renkler
dışındaki renkler ve tonlar kullanılamaz. Logolar aşağıda belirtilen tonlarda
olmalıdır. B. Logolarda kullanılacak renkler; yeşil , mavi, siyah
ve beyazdır. C. Logo örnekleri Çerçeveli renkli logo Siyah-beyaz logo Çerçevesiz renkli
logo
Fonlu renkli logo Siyah-beyaz logo Fonlu siyah beyaz logo
Ek- 4. Organik ürün sertifika örnekleri A. ORGANİK TARIM MÜTEŞEBBİS
SERTİFİKASI Kontrol ve Sertifikasyon
Kuruluşunun Adı: Kod numarası : Adresi : Sertifika No’su : Müteşebbisin Adı Adresi : Ürünün Adı ve Özelliği (1) : Sertifikalanma Statüsü : Sözleşme No’su : Faaliyet Şekli : Sertifikanın Sona eriş Tarihi : Sertifika Onay Tarihi ve Yeri : Bu belgeyle; yukarıda belirtilen ürünlerin,
5262 sayılı Organik Tarım Kanunu ve................Yönetmelik"
kapsamında üretildiği onaylanmaktadır. 1- Ürünün Adı ve Özelliği: Ürün
veya ürün grupları yazılır. B.ÜRÜN SERTİFİKASI Kontrol ve
Sertifikasyon Kuruluşunun Adı: Kod numarası : Adresi : Sertifika No’su
(1) : Ürünün Adı ve Özelliği : Sertifikalanma Statüsü : Ürün Miktarı : Hasat Yılı (2) : Üretim Yılı (3) : Ürünün Kaynağı (4) : Sözleşme No’su : Fatura No’su
ve Tarihi : Sevk İrsaliye No’su ve Tarihi (5) : Ambalaj Tipi ve Adedi : Parti No’su
ve Kalibresi : G.T.İ.P : Alıcı Ülke : Alıcı Müteşebis
Adı ve Adresi : Gönderen Ülke : Gönderen Müteşebis
Adı ve Adresi: Sertifika
Onay Tarihi: Bu belgeyle; yukarıda belirtilen ürün, 5262
sayılı Organik Tarım Kanunu ve ....................... Yönetmelik"
kapsamında üretildiği ………………… Kuruluşunca kontrol edilerek sertifikalandırılmıştır. 1-Sertifika
No’su: OTK’ce verilen
Kontrol ve Sertifikasyon Kuruluşu kodu ile başlamak zorundadır. 2-Hasat
yılı: Bitkisel üretim için yazılacak. 3-Üretim
Yılı: Hayvansal üretimde yazılacak 4-Ürünün
kaynağı: Üretici kod numaraları veya bir önceki sertifika numaraları 5-Fatura
yok ise yazılmak zorundadır. Ek- 5. İşletmede stoklalanabilecek gübre
miktarına eşdeğer hayvan sayısı
Ek-6. Hayvancılıkta en az kullanım alanları ve barınak özellikleri A. Büyük ve küçük baş hayvanlar
B. Kümes Hayvanları
Ek-7
Organik Hayvancılıkta Kullanılacak yem ve yem maddeleri A.Bitki Kaynaklı Yem Maddeleri A.1 Tahıl, hububat, bunların ürünleri ve yan ürünleri Dane,kırıntı,vasat ürün,kabuk ve kepek olarak yulaf, Dane, protein ve vasat ürün olarak arpa, Dane,kırık, kepek, kepek ve embiryo olarak pirinç, Dane darı, Dane, vasat ürün, yem ve kepek olarak çavdar, Tane sorgum, Dane, kepek, glüten yem, glüten ve tohum embiryosu
olarak buğday, Dane olarak ‘triticale’ Tane, kepek, vasat ürün, embiryo ve glüten olarak mısır, Malt sapları, Malt çimleri, Bira posası, A.2 Yağlı tohumlar, yağlı meyveler, bunların ürünleri
ve yan ürünleri Kolza tohumu, ekspeller kolza küspesi ve kolza kabukları, Ayçiçeği tohumu ve ekspeller ayçiçeği tohumu küspesi, Tohum ve tohum embiryosu olarak keten tohumu, Tohum ve tohum embiryosu olarak susam, Tohum embiryosu olarak palmiye çekirdeği, Tohum embiryosu olarak kabak çekirdeği, Zeytin posası (Purina), Ekspeller pamuk tohumu küspesi, Ekspeller soya küspesi, A.3 Baklagil Tohumlar,
bunların ürünleri ve yan ürünleri Nohut kepeği ve
kabukları, Burçak, Uygun ısıda işlem
görmüş fiğ, Tohum, vasat ürün
ve kepek olarak bezelye, Tohum, vasat ürün
ve kepek olarak bakla, Tohum olarak fiğ ve
tohum olarak acı bakla, A.4 Kök ve Yumru yemler, bunların ürünleri ve yan
ürünleri Şeker pancarı
posası, Patates, Tatlı patates, Kök manyok, Patates posası
(patates nişastası elde edilirken ortaya çıkan yan ürün), Patates nişastası, Patates proteini ve
tapyoka, A.5 Diğer tohumlar ve Meyveler bunların ürünleri ve yan
ürünleri Keçi boynuzu,
kabak, turunçgil, elma, armut, şeftali, incir, üzüm
ve bunların posaları, kestane, ceviz, fındık küspeleri, kakao kabukları ve
meşe palamutu kalıntıları. A.6 Yeşil ve kuru Kaba Yem Bitkileri Yonca, Yonca unu, Üçgül, Üçgül unu, Yeşil yemler, Çayır otu, çayır
kuru otu, Silaj, Tahıl samanları, Yemlik kök
bitkiler, A.7 Diğer bitkiler bunların ürünleri ve yan ürünleri Melaslar, deniz
yosunu unu, Bitki tozları ve
bitki kalıntıları, Bitki protein
kalıntıları (Yalnızca yavru hayvanlara verilir.) Baharat ve otlar, B.Hayvan Kaynaklı Yem Maddeleri B.1 Süt ve Süt Ürünleri Çiğ süt, Süt tozu, Yağsız süt, Ayran, Ayran Tozu, Peynir altı suyu, Peynir altı suyu
tozu, Peynir altı
proteini, Kazein tozu ve Laktoz tozu, Kesilmiş ve ekşimiş
süt, B.2 Balık diğer deniz hayvanları, bunların ürünleri ve
yan ürünleri Balık, balık yağı
ve rafine edilmemiş balık yağı, Enzim yoluyla elde
edilen yumuşakça, Kabuklu Autolysate, Hydrolysate, Proteolysate, Balık unu, B.3 Kümes hayvanı yemi olarak, tercihan aynı hayvan gurubundan yumurta ve yumurta
ürünleri C.Mineral Kaynaklı Yem maddeleri C.1 Sodyum Rafine edilmemiş
deniz tuzu, Kaba kaya tuzu, Sodyum sülfat, Sodyum karbonat, Sodyum bikarbonat, Sodyum klorit, C.2 Kalsiyum Lithotamnion ve maerl, Su hayvanlarının kabukları
(Mürekkep balığı kemikleri dahil), Kalsiyum karbonat, Kalsiyum Laktat, Kalsiyum glükonat, C.3 Fosfor Kemik dikalsiyum
fosfat çöküntüsü, Deflüor dikalsiyum
fosfat, Deflüor monokalsiyum
fosfat, Calcium, magnesyum
phosphate, Calcium sodyum phosphate, C.4 Magnezyum Susuz Magnezyum oksit, Magnezyum sülfat, Magnezyum klorit, Magnezyum karbonat, Magnezyum fosfat C.5 Kükürt Sodyum sülfat D.Yem Katkı Maddeleri D.1 İz Elementler Demir (Demir karbonat, demir
sülfat, monohidrat demir oksit), İyot (Kalsiyum iyodat, susuz kalsiyum iyodat, hekzahidrat, sodyum iyodür), Kobalt (Kobalt Sülfat monohidratve/veya heptahidrat,
baz kobalt karbonat, monohidrat), Bakır (Bakır oksit, baz bakır
karbonat monohidratbakır sülfat, pentahidrat), Mangan (Mangan Karbonat, mangan
oksit ve manganik oksit, mangan sülfat, monove/veyatetrahidrat), Çinko (Çinko karbonat, çinko
oksit, çinko sülfat, mono ve/veya heptahidrat), Mobilden (Amonyum mobildat, natrium mobildat), Selenyum (Sodyum selenat,sodyum selenit) D.2 Vitaminler, provitaminler
ve kimyasal açıdan tam tanımlanmış benzer etkisi bulunan maddeler 70/524/EEC Nolu Talimatla uygun görülen vitaminler, Yem maddelerinde
doğal olarak ortaya çıkan ham maddelerden elde edilenler, Tek Mideli
hayvanlar için doğal vitaminlere eşdeğer sentetik vitaminler, Uygun koşullar
karşılandığı takdirde, A, D, ve E cinsi sentetik vitaminleri kullanmaya izin
verebilir. D.3 Enzimler 70/524/EEC nolu talimata uygun görülen enzimler D.4 Mikroorganizmalar 70/524/EEC nolu
talimata uygun görülen mikroorganizmalar D.5 Koruyucular E 200 sorbik
asid, E 236 silaj için formik asit, E260 silaj için asetik asit, E270 silaj için laktik asit, E280 silaj için propiyonik asit, D.6 Birleştiriciler,katılaşmayı önleyici müstahzarlar ve katılaştırıcılar E551b Koloidal silis, E551c Kieselgur, E562 Sepiolit, E558 Bentonit, E560 Sterit
ve kloritlerin doğal karışımı, E559 Saf kil, E470 Doğal kaynaklı kalsium sterat, E561 Vermikulit, E599 Perlit Antioksidan maddeler E360 doğal kaynaklı
tokoferol açısından zengin ekstreler Hayvan beslemede kullanılan belli ürünler Bira mayası E. İşleme Yardımcı Ürünler Yem işlemeye mahsus
yardımcı elementler Silaj için işlemeye
mahsus yardımcı elementler (Deniz tuzu, kaba kaya tuzu, peynir altı suyu, şeker,
şeker pancarı posası, tahıl unu, melas) Ek-8
Hayvan barınakları, alet ve ekipmanları ile işletmelerin temizlenmesi ve
dezenfekte edilmesi amacıyla kullanımına izin verilen temizlik maddeleri ve
dezenfektanlar Potasyum ve sodyum
sabunu, Su ve buhar, Kireç kaymağı, Kireç, Sönmemiş kireç, Sodyum hipoklorit (çamaşır suyu), Kostik soda, Kostik potas, Doğal bitki özleri, Sitrik, parasatik asit, formik, laktik,
oksalik ve asetik asit, Alkol, Nitrik asit (süt
ürünleri üretim ekipmanları için), Fosforik asit (süt
ürünleri üretim ekipmanları için), Formaldehit Süt sağım
ekipmanları ve meme başı temzilik ve
dezenfeksiyonunda kullanılan ürünler Sodyum karbonat |