Yönetmelik Ulaştırma Bakanlığından: Hava Aracı Onaylayıcı Personel
Yönetmeliği (SHY-66) BİRİNCİ
BÖLÜM Amaç,
Kapsam, Dayanak, Tanım ve Kısaltmalar Amaç Madde
1 — Bu Yönetmeliğin amacı, 9/7/2004 tarihli ve 25517
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Onaylı Bakım Kuruluşları Yönetmeliği
(SHY-145) kapsamında yetkilendirilmiş olan bakım kuruluşlarında görev alan
onaylayıcı personelde aranacak nitelikler ile bu personele verilecek
lisanslara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Kapsam Madde
2 — Bu Yönetmelik, 9/7/2004 tarihli ve 25517 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Onaylı Bakım Kuruluşları Yönetmeliği (SHY-145) kapsamında
yetkilendirilmiş olan bakım kuruluşlarında ve azami kalkış ağırlığı 5700
kilogram ve üzerinde olan hava araçlarında görev alan onaylayıcı personeli
kapsar. Dayanak Madde
3 — Bu Yönetmelik, 9/4/1987 tarihli ve 3348 sayılı
Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 12 nci ve 35
inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanım
ve kısaltmalar Madde
4 — Bu Yönetmelikte geçen; SHY-145: 9/7/2004 tarihli ve 25517
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Onaylı Bakım Kuruluşları Yönetmeliğini
(SYH-145), SHGM: T.C. Ulaştırma Bakanlığı
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü, JAA: Havacılık Otoriteleri
Birliğini, SHD-T-35: 9/6/1962 tarihli ve
11124 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık
Dairesi Uçak Bakım Teknisyeni Lisans Talimatını, SHD-T-35 lisansı: SHD-T-35 e göre
düzenlenmiş her türlü lisansı, SHY-66 lisansı: Bu Yönetmeliğe
göre düzenlenmiş lisansı, JAR-66:
JAA tarafından bakım onaylayıcı personel ile ilgili yayımlanmış olan
kuralları, Bakım çıkış sertifikası:
Onaylayıcı personel tarafından imzalanan ve söz konusu bakımın SHY-145
hükümlerine uygun olarak tamamlandığını gösteren belgeyi, Onaylayıcı personel: Yapılan
bakımın SHY-145 e uygun olarak tamamlandığını belgelemek üzere SHY-145 onaylı
bakım kuruluşu tarafından yetkilendirilen personeli, SHY-M: 19/8/2004 tarihli ve 25558
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Bakım
Sistemi Yönetmeliğini, Yetkilendirme belgesi: SHY-145
kapsamında yetkilendirilmiş kuruluşun SHY-66 lisansı sahibi personeli SHY-145
hükümlerine uygun olarak hangi hava aracı tipi/tiplerinde ve hangi bakım
işlerinde yetkilendirdiğini gösteren belgeyi ifade eder. İKİNCİ
BÖLÜM Genel
Esaslar Genel
esaslar Madde
5 — SHY-145 onaylı bakım kuruluşu, SHY-66 lisansı olmayan
kişileri azami kalkış ağırlığı 5700 kilogram veya üzerindeki hava araçlarına
bakım yapmak üzere onaylayıcı personel olarak yetkilendiremez. Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihten sonra, ilk defa lisans almak veya mevcut SHD-T-35 lisansında
değişiklik yapmak üzere SHGM ye yapılan başvurular için bu Yönetmelik
hükümleri uygulanır. Söz konusu değişiklik, azami kalkış ağırlığı 5700
kilogramın altındaki hava araçlarını içeriyorsa SHD-T-35 hükümleri uygulanır.
SHD-T-35 lisanslarının geçerlilik tarihinde yapılacak uzatmalar değişiklik
olarak değerlendirilmez. SHY-145 onaylı bakım kuruluşu
yukarıdaki hükümlerin haricinde, bir JAA tam üyesi ülke tarafından
düzenlenmiş olan JAR-66 lisansına sahip olan personeli, SHGM nin söz konusu
lisansı kabul ettiğini yazılı olarak bildirmesi şartıyla onaylayıcı personel
olarak yetkilendirebilir. Bu Yönetmelik hükümlerine göre
lisans almış personel aynı zamanda SHY-145 onaylı bakım kuruluşu tarafından
yetkilendirilmedikçe, ticari hava taşımacılığında kullanılan hiçbir hava
aracı için bakım çıkış sertifikası imzalayamaz. Başvuru Madde
6 — SHY-66
lisansı almak, var
olan SHY-66 lisansında değişiklik
veya geçerlilik süresi uzatması amacıyla yapılacak başvurular için Ek-1de bir
örneği bulunan SHY-66 Lisansı Başvuru Formu kullanılır. Lisansın
düzenlenmesi Madde
7 — SHGM, bu Yönetmelik
hükümlerini sağlayan onaylayıcı
personele Ek-2 de bir örneği bulunan SHY-66 lisansını düzenler. Lisans
sahibi onaylayıcı personel lisansını en geç 48 saat içinde
yetkili kişilere gösterebilmelidir. Lisans
için uygunluk Madde
8 — SHY-66 lisansının düzenlenebilmesi için başvuru
sahibinin; a) 21 yaşını doldurmuş olması, b) Teknik dokümanların ve SHY-145
onaylı bakım kuruluşunun bakım çıkış sertifikası düzenlenmesi ile ilgili
prosedürlerin yazıldığı dili veya dilleri anlaşılabilecek seviyede
okuyabilmesi, yazabilmesi ve konuşabilmesi zorunludur. Lisans
kategorileri Madde
9 — Bu Yönetmelik hükümlerini sağlayan onaylayıcı
personel, aşağıdaki kategorilerden ya da alt kategorilerden tüm şartlarını
sağladığı biri veya birkaçında lisans almaya hak kazanır: a) Kategori A: Kategori A lisansı sahibine, lisansında ve
yetkilendirme belgesinde belirtilen sınırlamalar dahilinde kalmak kaydıyla,
sahibinin bizzat yaptığı plânlı küçük hat bakım ve basit arıza giderme
işlemleri sonrasında bakım çıkış sertifikası düzenleyebilme yetkisi verir.
Kategori A lisansı, hava aracının motor yapısına göre aşağıdaki gibi
sınıflandırılır: 1) Alt kategori A1: Türbin
motorlu uçaklar, 2) Alt kategori A2: Piston
motorlu uçaklar, 3) Alt kategori A3: Türbin
motorlu helikopterler, 4) Alt kategori A4: Piston
motorlu helikopterler. b) Kategori B1: Kategori B1
lisansı sahibine, lisansında ve yetkilendirme belgesinde belirtilen
sınırlamalar dahilinde kalmak kaydıyla, hava aracının yapısı, motorları,
mekanik ve elektriksel sistemleri üzerindeki hat bakım ve arıza giderme
işlemleriyle hat bakımda aviyonik komponentlerin değiştirilmesi ve bu
komponentlerin çalışır durumda olduğunu göstermek için yapılan basit testler
sonrasında bakım çıkış sertifikası düzenleyebilme yetkisi verir. Kategori B1
lisansı, hava aracının motor yapısına göre aşağıdaki gibi sınıflandırılır: 1) Alt kategori B1.1: Türbin
motorlu uçaklar, 2) Alt kategori B1.2: Piston
motorlu uçaklar, 3) Alt kategori B1.3: Türbin
motorlu helikopterler, 4) Alt kategori B1.4: Piston
motorlu helikopterler. Kategori B1 sahibi onaylayıcı
personel, lisansında yer alan alt kategoriler kapsamında olan ve (a) bendinde
yer alan işlemler sonrasında bakım çıkış sertifikası düzenleyebilme yetkisine
sahiptir. c) Kategori B2: Kategori B2
lisansı sahibine, lisansında ve yetkilendirme belgesinde belirtilen
sınırlamalar dahilinde kalmak kaydıyla, hava aracının aviyonik ve elektriksel
sistemleri üzerindeki hat bakım ve arıza giderme işlemleri sonrasında bakım
çıkış sertifikası düzenleyebilme yetkisi verir. d) Kategori C: Kategori C lisansı
sahibine, lisansında ve yetkilendirme belgesinde belirtilen sınırlamalar
dahilinde kalmak kaydıyla, hava aracının üs bakım işlemleri sonrasında bakım
çıkış sertifikası düzenleyebilme yetkisi verir. Bu yetki hava aracının tüm
sistemleriyle beraber tümü için geçerlidir. Temel
bilgi şartları Madde
10 — Onaylayıcı personel, alacağı lisans
kategorisine/kategorilerine uygun olarak Ek-3 de yer alan modüllerde yeterli
bilgiye sahip olduğunu SHGM nin veya SHGMnin yetkilendirdiği kuruluşlarca
yapılacak olan sınavlarda kanıtlamak zorundadır. Kategori A lisansı alacak olan
personel Ek-3 de yer alan ilgili modüllerde temel bilgiye, Kategori B1 veya
B2 lisansı alacak personel ise ilgili modüllerde eksiksiz bilgiye, Kategori C
lisansı alacak personel ise Kategori B1 veya B2 nin ilgili bilgi seviyesine
sahip olmak zorundadır. Deneyim
şartları Madde
11 — SHY-66 lisansı alacak personelin kategorilere göre
sağlamaları gereken deneyim şartları aşağıda belirtilmiştir: a) Kategori A: Önceden alınmış bir
teknik eğitim yoksa hava aracı üzerinde en az üç yıllık aktif bakım deneyimi
veya SHGM nin yetkilendirdiği kuruluşlardan alınan temel eğitimle birlikte
hava aracı üzerinde en az bir yıllık aktif bakım deneyimi, b) Kategori B1 veya B2: Önceden
alınmış bir teknik eğitim yoksa hava aracı üzerinde en az beş yıllık aktif
bakım deneyimi veya SHGM nin yetkilendirdiği kuruluşlardan alınan temel
eğitimle birlikte hava aracı üzerinde en az iki yıllık aktif bakım deneyimi, c) Kategori C: Hava aracı
üzerinde Kategori B1 veya B2 onaylayıcı personel olarak en az üç yıllık aktif
bakım deneyimi veya üs bakımda Kategori C onaylayıcı personele yardım ederek
ve Kategori B1 veya B2 olarak en az üç yıllık deneyim veya havacılık, uçak,
uzay, elektrik, elektronik ya da makine mühendisleri için bakım işlerinde
planlama, kalite güvence, kayıt tutma, onaylı yedek parça kontrolü ya da
SHY-M kapsamındaki mühendislik işlerinin biri veya birkaçında en az 3 yıllık
deneyimiyle birlikte 6 aylık üs bakım işlerinin incelenmesi veya SHGM de
SHY-145 denetimleri yapmak üzere görev alan havacılık, uçak, uzay, elektrik,
elektronik ya da makine mühendisleri için aktif olarak 3 yıllık denetleme
deneyimiyle birlikte 6 aylık üs bakım işlerinin incelenmesi. Yukarıda belirtilen deneyim
sürelerinin en az bir yılının güncel olması zorunludur. Kategori A lisansı alacak olan
devlet hava araçlarının bakımlarında görev almış personelin, bu maddenin (a)
bendinde belirtilen deneyim şartlarına ek olarak 6 aylık ek deneyime,
Kategori B1 veya B2 lisansı alacak olan söz konusu personelin bu maddenin (b)
bendinde belirtilen deneyim şartlarına ek olarak 12 aylık ek deneyime sahip
olmaları zorunludur. Kategori C lisansı alacak olan söz konusu personel için
bu maddenin (c) bendinde havacılık, uçak, uzay, elektrik, elektronik ya da
makine mühendisleri için belirtilen seçenek uygulanmaz. Lisansın
geçerliliği Madde
12 — SHY-66 lisansının geçerlilik süresi beş yıldır. Lisans
sahibi, bu sürenin uzatılması için lisansın geçerlilik tarihinden en az 30
gün önce SHGM ye başvurmakla yükümlüdür. Geçerlilik süresinin uzatılması için
lisansta yer alan bilgilerle SHGM kayıtlarında yer alan bilgilerin aynı
olması ve lisans sahibinin son iki yıllık sürede en az altı ay süresince
bakım yaptığını ve/veya lisansın kendine verdiği yetkiyi kullandığını
belgelemesi şarttır. Lisansın geçerlilik kazanması
için ilk yayımlanmasından ve üzerinde yapılacak her türlü ilave veya
değişiklikten sonra lisans sahibi tarafından doğruluğunun kontrol edilerek
imzalanması zorunludur. Tip
kategorileri ve eğitimleri Madde
13 — SHY-66 lisansı alacak personelin bir SHY-145 onaylı
bakım kuruluşu tarafından yetkilendirilmeden önce sağlamaları gereken şartlar
aşağıdaki gibidir: a) Kategori A : SHY-145 onaylı
bakım kuruluşu tarafından veya SHGM nin yetkilendirdiği diğer kuruluşlarca
verilen ve yetkilendirmenin yapılacağı işleri kapsayan eğitimi başarıyla
tamamlamış olmak, b) Kategori B1 veya B2 : SHGM nin
yetkilendirdiği kuruluşlarca belirli bir hava aracı tipi üzerine verilen
kategori B1 veya B2 eğitimlerini başarıyla tamamlamış olmak, c) Kategori C : SHGM nin
yetkilendirdiği kuruluşlarca belirli bir hava aracı tipi üzerine verilen
kategori C eğitimini başarıyla tamamlamış olmak. Yukarıda anılan eğitimlerin
başarıyla tamamlandığını göstermek için yapılacak sınavlarda yeterli notu
almak zorunludur. Tıbbi
uygunluk Madde
14 — SHY-66 lisansı sahibi personel, fiziksel ve ruhsal
durumunun bakım yapmaya veya yetkilendirme belgelerinde yer alan imtiyazları
kullanmaya uygun olmadığını biliyor
veya şüpheleniyorsa bakım
yapamaz veya söz konusu imtiyazları kullanamaz. SHY-145 onaylı bakım
kuruluşu söz konusu nedenlerden dolayı SHY-66 lisansı sahibi personelin bakım
yapmaya veya yetkilendirme belgelerinde yer alan imtiyazları kullanmaya uygun
olmadığını biliyorsa bu personelin söz konusu işlemleri yapmasına izin
vermez. Lisansın
feshi, askıya alınması, sınırlandırılması Madde
15 — SHGM, çeşitli sebeplerden lisansın veya yetkilendirme
belgesinin feshine, askıya alınmasına veya sınırlandırılmasına
aşağıdaki hükümlere uygun olarak karar verebilir: a) SHGM, lisansı veya
yetkilendirme belgesini feshetmeden veya sınırlandırmadan önce bu hususu
lisans sahibine ve/veya bakım kuruluşuna bildirir ve 28 günlük süre verir. Bu
süre içinde lisans sahibi ve/veya bakım kuruluşu bir savunma hazırlayarak
SHGM ye sunar. Bu savunma SHGM tarafından uygun görülmezse SHGM nin lisans
sahibine ve/veya bakım kuruluşuna bildirdiği husus işleme konulur. b) (a) bendine ek olarak, SHGM
uçuş emniyetini tehdit eden bir durumla karşılaşıldığında lisansı lisans
sahibine ve/veya bakım kuruluşuna bildirmeksizin askıya alabilir. Böyle bir
durumdan sonra SHGM bu hususu lisans sahibine ve/veya bakım kuruluşuna
bildirir ve 28 günlük süre verir. Bu süre içinde lisans sahibi ve/veya bakım
kuruluşu bir savunma hazırlayarak SHGM ye sunar. Bu savunma SHGM tarafından
uygun görülmezse SHGM lisansı feshedebilir. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Çeşitli
ve Son Hükümler Talimatlar Madde
16 — SHGM, bu Yönetmelikte yer alan hükümlerin ayrıntılarını
açıklamak üzere talimatlar yayımlayabilir. Geçici
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte geçerli bir
SHD-T-35 lisansına sahip olan kişiler, söz konusu lisanslarının geçerliliğini
sağladıkları sürece 1/6/2011 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerinden muaf
tutulmak suretiyle bir SHY-145 onaylı bakım kuruluşunda onaylayıcı personel
olarak yetkilendirilebilir. Yürürlük Madde
17 — Bu Yönetmelik 31/12/2005 tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde
18 — Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma Bakanı yürütür. Ekler İçin Tıklayınız |