Yönetmelik Adalet Bakanlığından: Hükümlülerin Açık Ceza İnfaz
Kurumlarına Ayrılmaları Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ
KISIM Genel
Hükümler BİRİNCİ
BÖLÜM Amaç,
Kapsam ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde
1 — Bu Yönetmeliğin amacı, hükümlülerin açık ceza infaz kurumlarına
ayrılmalarına, açık ceza infaz kurumları arası nakillerine ve kapalı ceza infaz kurumlarına iadelerine
ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Bu Yönetmelik, hükümleri ceza
infaz kurumlarında bulunan hükümlüleri kapsar. Dayanak Madde
2 — Bu Yönetmelik, 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza
ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 14 üncü maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar Madde
3 — Bu Yönetmelikte geçen; Bakanlık: Adalet Bakanlığını, Genel Müdürlük: Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünü, Gözlem ve sınıflandırma:
Hükümlülerin kişisel özellikleri, bedensel, aklî ve sağlık durumları, suç işlemeden önceki yaşamları,
sosyal çevre ve ilişkileri, sanat ve meslek faaliyetleri, ahlakî eğilimleri,
suça bakış açıları, hükümlülük süreleri ve suç türlerine göre
uygulanacak infaz rejiminin
belirlenmesi, gönderilmesi gereken ceza infaz kurumunun tespiti işlemlerini, Ceza infaz kurumları: Kapalı,
yüksek güvenlikli kapalı, kadın kapalı, çocuk kapalı, gençlik kapalı, açık
ceza infaz kurumları ile gözlem ve sınıflandırma merkezleri ve çocuk eğitimevlerini, Kapalı ceza infaz kurumları: Kapalı, yüksek
güvenlikli kapalı, kadın kapalı, çocuk kapalı, gençlik kapalı ceza infaz
kurumlarını, Açık ceza infaz kurumları:
Hükümlülerin iyileştirilmelerinde, çalıştırılmaları ve meslek edindirilmelerine öncelik verilen, firara
karşı engelleri ve dış güvenlik görevlisi bulunmayan, güvenlik bakımından kurum personelinin gözetim ve
denetimi ile yetinilen erkek, kadın ve genç
hükümlüler için düzenlenmiş ceza infaz kurumlarını, Koşullu salıverilme:
Hükümlülerin, cezalarının kanunlarda belirtilen sürelerini ceza infaz
kurumlarında iyi hâlli olarak geçirdikten sonra, mahkeme kararı ile
salıverilmelerini, Hakederek
salıverilme: Hükümlülerin cezalarının tamamını çektikten sonra
salıverilmelerini, İdare ve gözlem kurulu: Ceza
infaz kurumu idare ve gözlem kurulunu, ifade eder. İKİNCİ
KISIM Açık
Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma ve İstenilecek Belgeler BİRİNCİ
BÖLÜM Açık
Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Açık ceza infaz kurumlarına ayrılma kararı Madde
4 — İlk kez suç işleyen ve iki yıl veya daha az süreyle
hapis cezasına hükümlü bulunanlar ile adlî para cezası iki yıl ve daha az
süre ile hapse çevrilenlerin açık ceza infaz kurumlarına ayrılma işlemleri
Cumhuriyet başsavcılığınca, bunlar dışında kalan açığa ayrılma işlemleri
idare ve gözlem kurulu tarafından yapılır. Açık ceza infaz kurumuna ayrılma
süresini dolduranlar hakkında altı aylık deneme süresinin tamamlanması
beklenmeden açığa ayrılma kararı alınabilir. İki yıldan az hapis cezası bulunan hükümlüler Madde
5 — İlk kez suç işleyen ve iki yıl veya daha az süreyle
hapis cezasına hükümlü bulunanlar ile adlî para cezası iki yıl ve daha az
süre ile hapse çevrilenlerin cezaları, 6 ncı maddenin
üçüncü fıkrasının (a) bendi ile (b) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentleri
ve dördüncü fıkrasındaki koşulları taşımaları halinde doğrudan açık ceza
infaz kurumlarında yerine getirilebilir. İlk kez suç işleyen ve iki yıl
veya daha az süreyle hapis cezasına hükümlü bulunanlar ile adlî para cezası
iki yıl ve daha az süre ile hapse çevrilenlerin teslim olması, yakalanması
veya kapalı ceza infaz kurumunda bulunması hallerinde, yargı çevresinde açık
ceza infaz kurumu bulunan ağır ceza Cumhuriyet başsavcılığı ile ilçesinde
açık ceza infaz kurumu bulunan ilçe Cumhuriyet başsavcılığı tarafından
hükümlünün koşulları taşıyıp taşımadığı talep üzerine veya kendiliğinden
incelenir. Yapılan inceleme sonucunda; a) Teslim olan hükümlünün
evrakının tamamlanmasından sonra koşulları taşıdığının belirlenmesi, b) Yakalanan hükümlünün, kapalı
ceza infaz kurumuna konulup, evrakının tamamlanması ve koşulları taşıdığının
belirlenmesi, c) Kapalı ceza infaz kurumunda
bulunanların koşulları taşıdığının belirlenmesi, hâlinde doğrudan açık ceza infaz
kurumuna gönderilmesine karar verilebilir. İkinci fıkranın (b) ve (c)
bentlerinde belirtilen hükümlüler kurumun ayrı bölümünde barındırılır. Yargı çevresinde açık ceza infaz
kurumu bulunan ağır ceza Cumhuriyet başsavcılığı ile ilçesinde açık ceza
infaz kurumu bulunan ilçe Cumhuriyet başsavcılığı, kurumun koşullarının uygun
olması hâlinde cezanın bu kurumda infaz edilmesine karar verebilir. Kurumun
durumunun uygun olmaması halinde hükümlünün gitmek istediği üç açık ceza infaz
kurumunu belirten dilekçesi ile gönderileceği açık ceza infaz kurumunun
belirlenmesini Bakanlıktan talep eder. Bu hâlde hükümlünün gönderileceği
kurum Bakanlıkça belirlenir. Teslim olması suretiyle açık ceza
infaz kurumuna ayrılmasına karar verilip, gönderileceği kurum Cumhuriyet
başsavcılığı veya Bakanlıkça belirlenen hükümlülere, on gün süre verilerek
ilgili kuruma teslim olması, EK-1 de yer alan fotoğraflı belge ile tebliğ
edilir. Bu hükümlüler için Cumhuriyet başsavcılığınca; ilam ve tebligat, açık
ceza infaz kurumunun bağlı bulunduğu Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. On
günlük süre içinde teslim olmayan hükümlüler hakkında ikinci fıkranın (b)
bendi hükümleri uygulanır. İki yıl
veya daha az hapis cezası almış olan mükerrirler
hakkında bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre işlem
yapılır. İki yıldan fazla hapis cezası bulunan hükümlüler Madde
6 — Toplam cezalarının beşte birini kapalı ceza infaz
kurumlarında iyi halli olarak geçiren ve koşullu salıverilme tarihine en
fazla beş yıl kalmış hükümlüler ile ilgili kanunu gereğince cezaları yüksek
güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları ile kapalı ceza infaz kurumlarının
yüksek güvenlikli bölümlerinde infaz edilen hükümlülerden toplam cezalarının
üçte birini bu kurumlarda iyi halli olarak geçiren ve koşullu salıverilme
tarihlerine en fazla üç yıl kalanlar, açık ceza infaz kurumlarına
ayrılabilir. Müebbet hapis cezasına
hükümlüler, koşullu salıverilme tarihlerine üç yıl ve daha az süre kaldığında
açık ceza infaz kurumlarına ayrılabilir. Açık ceza infaz kurumlarına
ayrılabilmek için, ayrıca; a) 26/9/2004 tarihli ve 5237
sayılı Türk Ceza Kanununun 102, 103, 142, 148, 149, 188, 190, 220, 328, 335,
336, 337 nci maddelerinden hüküm alanlar için,
koşullu salıverilmelerine bir yıldan az süre kalması, b) Kapalı ceza infaz kurumlarında
cezaları infaz edilen hükümlülerden; 1) 25/3/1988 tarihli ve 3419
sayılı Bazı Suç Failleri Hakkında Uygulanacak Hükümlere Dair Kanun, 29/7/2003
tarihli ve 4959 sayılı Topluma Kazandırma Kanunu, 4422 sayılı Çıkar Amaçlı
Suç Örgütleri ile Mücadele Kanununun 14 üncü maddesi ve 5237 sayılı Kanunun
221 inci maddesinden yararlananlar için, koşullu salıverilmelerine iki yıldan
az süre kalması, 2) Örgütlü suçlardan hükümlü
olup, mensup oldukları örgütten ayrıldıkları idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilenlerin koşullu salıverilmelerine
bir yıldan az süre kalması, 3) 5275 sayılı Kanunun 9 uncu
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz
kurumuna gönderilenler, geriye
kalan toplam cezalarının üçte birini bu kurumlarda iyi halli olarak
geçirmesi, koşullu salıverilme tarihine en fazla üç yıl kalması ve diğer
koşulları taşıması, aranır. 1/6/2005 tarihinden önce işlenen
suçlarda birinci fıkra hükmü uygulanmakla birlikte ayrıca aşağıda belirtilen
suçlardan 1/3/1926 tarihli ve mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanununa göre mahkum
olup da 13/7/1965 tarihli ve 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun
gereğince cezasının infazı gereken hükümlüler bakımından; a) Mülga 765 sayılı Türk Ceza
Kanununun 403 ve 404 üncü maddelerinde düzenlenen uyuşturucu madde ticareti,
414, 416/1 ve 418/1 inci maddelerinde düzenlenen ırza geçme,
491, 492, 493 ve 494 üncü maddelerinde yer alan hırsızlık, 495, 496, 497,
498, 499, 500, 501 ve 502 nci maddelerinde yazılı
gasp ile 504 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen dolandırıcılık
suçlarından hükümlü olanların koşullu salıverilme tarihlerine bir yıldan az
süre kalması, b) Mülga 765 sayılı Türk Ceza
Kanununun 313 üncü maddesinde yazılı, cürüm işlemek için teşekkül meydana
getirmek, 18/6/1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanununun 22 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan zimmet,
22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun 56/1-D maddesi
delaletliyle, Mülga 765 sayılı Kanunun 133 üncü maddesinin birinci fıkrasında
yer alan askeri veya siyasi casusluk suçlarından hükümlü olanların koşullu
salıverilme tarihlerine bir yıldan az süre kalması, c) Mülga 765 sayılı Türk Ceza
Kanununun 429, 430/1, 431 ve 439 uncu maddelerinde düzenlenen kaçırma ve
alıkoyma suçlarından hükümlü olanların koşullu salıverilme tarihlerine iki
yıldan az süre kalması, aranır. Cezaların toplanması halinde açık
ceza infaz kurumuna ayrılmada koşullu salıverme tarihine en az süre aranan
suç esas alınır. Çocuk ve genç hükümlülerin açık ceza infaz kurumlarına ayrılması Madde
7 — Çocuk kapalı, gençlik kapalı, çocuk eğitimevleri
ile kapalı ceza infaz kurumlarının çocuklara ayrılan bölümlerinde cezası
infaz edildiği sırada, onsekiz yaşını bitirmiş olup
da yirmibir yaşını doldurmayan, kurum içinde veya
dışında eğitime devam etmeyen gençlerin durumu, bu Yönetmelikte belirlenen
koşullara uyduğu takdirde, cezaları gençlik açık ceza infaz kurumlarında
infaz olunur. Gençlik açık ceza infaz kurumları kuruluncaya kadar, büyüklere
mahsus açık ceza infaz kurumunun gençler için ayrılan bölümünde barındırılır.
Açık ceza infaz kurumuna ayrılma koşullarını taşımayanlar, gençlik kapalı
ceza infaz kurumunda, bulunmadığı takdirde büyüklere mahsus kapalı ceza infaz
kurumlarının kendilerine ayrılan bölümlerinde barındırılır. Çocuk eğitimevlerinde
cezası infaz edildiği sırada, kurum içinde veya dışında herhangi bir eğitim
ve öğretim programına devam etmekte iken yirmibir
yaşını dolduran hükümlüler, koşullu salıverilme tarihine beş yıldan az süre
kaldığı takdirde, suç sınırlamasına bakılmaksızın, açık ceza infaz
kurumlarına ayrılabilir. Çocuk eğitimevlerinde
bulunanlardan, yirmi bir yaşını doldurmuş olup da, koşullu salıverilme
tarihine beş yıldan fazla süre kalanlar büyüklere mahsus kapalı ceza infaz
kurumlarına gönderilir. Gençlik kapalı ceza infaz
kurumlarında cezası infaz edilmekteyken yirmibir
yaşını dolduran hükümlülerden, bu Yönetmelikteki koşulları taşıyanlar açık,
taşımayanlar kapalı ceza infaz kurumuna gönderilir. Çocuk kapalı ceza infaz kurumunda
bulunan çocuk tutuklular, haklarındaki hüküm kesinleştiğinde, başka suçtan
tutuklulukları veya 5275 sayılı Kanunun 46 ncı
maddesinin sekizinci fıkrasındaki sayılan durumları bulunmadığı takdirde
çocuk eğitimevine gönderilir. Yeniden
açık ceza infaz kurumuna ayrılma Madde
8 — Açık ceza infaz kurumunda cezası infaz edilmekte iken;
kınama dışında disiplin cezası verilmek
suretiyle kapalı ceza infaz kurumuna bir defa iade edilenler, iade
tarihinden itibaren bir yıl, birden fazla iade edilenler her defası için bir
yıl altı ay geçtikten sonra, bu Yönetmelikte belirtilen diğer koşulları taşımaları hâlinde
açık ceza infaz kurumlarına ayrılabilir. İKİNCİ
BÖLÜM İstenecek
Belgeler Bakanlığa gönderilecek belgeler Madde
9 — Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin gözlem ve
sınıflandırılmaları veya altı aylık deneme süreleri sonunda, bu Yönetmelikte
belirtilen koşulları taşımaları hâlinde; a)
Haklarında alınan iyi hal ve açık ceza infaz kurumuna ayrılmasının uygun
olduğuna ilişkin idare ve gözlem kurulu kararı, b) İlâmı, süre belgesi, gözlem ve
sınıflandırma formunu da içeren gözlem ve sınıflandırma dosyası, c) Nakil giderlerini peşin olarak
ödemeyi kabul ettiğini ve gitmek istedikleri kurumlardan en az üç yeri
belirtir dilekçesi, Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça, istekte bulunulan
kurumun yer, kapsama gücü, mahkûmiyet sürelerine uygun hükümlülerin
barındırıldığı bir açık ceza infaz kurumu olması, daha önce disiplin
nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması gibi hususlar dikkate
alınarak, gönderilecekleri açık ceza infaz kurumu belirlenir. Hükümlünün açık ceza infaz
kurumuna ayrılma şartlarını taşımadığının anlaşılması hâlinde, talep
Cumhuriyet başsavcılığınca reddedilerek dosya Bakanlığa gönderilmez ve bu
karar ilgilisine tebliğ edilir. ÜÇÜNCÜ
KISIM Açık
Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılamayacak Hükümlüler BİRİNCİ
BÖLÜM Açık
Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılamayacak Hükümlüler Açık ceza infaz kurumlarına ayrılamayacak hükümlüler Madde
10 — Aşağıda belirtilen hükümlüler hakkında, açık ceza infaz
kurumlarına ayrılma kararı verilmez ve dosyaları Bakanlığa gönderilmez. a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis
cezasına mahkum olan hükümlüler. b) Haklarında ikinci defa
tekerrür hükümleri uygulanan hükümlüler. c) Haklarında iyi hâl kararı verilse
bile, 5275 sayılı Kanunun 44 üncü maddesinde sayılan eylemlerinden dolayı iki
kez hücreye koyma cezası alan hükümlüler. d) Örgütlü suçlardan hükümlü
olanlardan bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü
fıkrasının (b) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilenler
dışındaki hükümlüler. e) Koşullu salıverilme kararının
geri alınması nedeniyle, kalan cezası infaz edilmekte olan hükümlüler. f) Eğitimevleri
hariç kapalı ve açık ceza infaz kurumlarından firar eden hükümlüler. Hükümlü oldukları suçtan başka
bir fiilden dolayı, haklarında tutuklama kararı veya soruşturma konusu olan
suçun kanunda öngörülen cezasının üst sınırı yedi yıldan az olmayan bir başka
suçtan soruşturması veya böyle bir suçtan tutuksuz yargılaması devam etmekte
olanlar ile henüz kesinleşmemiş mahkumiyet kararları olan hükümlüler, bu
durumları devam ettiği sürece açık ceza infaz kurumlarına ayrılamaz. Ellibin
Türk Lirası ve daha fazla adlî para cezasına hükümlü olup da bunu ödemeyenler
açık ceza infaz kurumuna ayrılamaz. Bu fıkradaki miktar Bakanlıkça yeniden
belirlenebilir. DÖRDÜNCÜ
KISIM Nakiller
ve İadeler BİRİNCİ
BÖLÜM Nakiller Açık ceza infaz kurumları arası nakiller Madde
11 — Hükümlülerin kendi istekleri ile, bulundukları açık
ceza infaz kurumundan başka açık ceza infaz kurumlarına nakledilebilmeleri
için; a) Gitmek istedikleri kurumlardan
durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, b) Nakil giderlerini peşin olarak
ödemeyi kabul etmeleri, c) Koşullu salıverilmelerine beş
aydan az süre kalmamış olması, d) İstekte bulunulan kurumun yer,
kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması, e) Daha önce disiplin nedeniyle
ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması, gerekir. Bu hükümlüler, nakledildikleri
kurumlarda, eğitim öğretim, kurumun elverişsiz ve yetersizliği, kapsama
gücünün aşılması, kullanılamaz hale gelme, asayiş, güvenlik, doğal afet,
yangın ve büyük onarım veya hastalık nedenleriyle nakil hariç, bir yıl kalmak
zorundadırlar. Çocuklar bakımından bu süre altı ay olarak uygulanır. Açık ceza infaz kurumları
arasındaki nakil talepleri hakkında Bakanlıkça karar verilir, ancak; aynı
ağır ceza yargı çevresi içindeki açık ceza infaz kurumları arasındaki
nakillere ağır ceza Cumhuriyet başsavcılığınca karar verilir. Bakanlık, ihtiyaç halinde açık
ceza infaz kurumları arasında kendiliğinden nakil yapabilir. Naklin yapılması ve nakil giderleri Madde
12 — Açık ceza infaz kurumları ve eğitimevleri
arasındaki nakiller ile kapalı ceza infaz kurumlarından açık ceza infaz
kurumlarına ve çocuk eğitimevlerine nakiller
yeterli sayıda infaz koruma memuru nezaretinde yapılır. Nakil giderleri hükümlü
tarafından peşin olarak yatırılmadığı takdirde nakil yapılmaz. İKİNCİ
BÖLÜM İade
ve Son Hükümler Kapalı ceza infaz kurumlarına iade Madde
13 — Açık ceza infaz kurumunda cezası infaz edilmekte iken; a) Tutuklama kararı verilen, b) Kınamadan başka disiplin
cezası alan, c) Üst sınırı yedi yıldan fazla
hapis cezası gerektiren bir suçtan dolayı hakkında soruşturma veya kovuşturma
yapılan, d) Yaş, sağlık durumu, bedensel
veya zihinsel yetenekleri bakımından çalışma koşullarına uyum
sağlayamayacakları saptananlar ile çalışmak istemeyen, ceza infaz kurumu yönetim
kurulunun kararı ile kapalı ceza infaz kurumlarına iade edilir. Bu karar,
infaz hâkimliğinin onayına sunulur. İnfaz edilmekte olan cezası
dışında, yeni bir suçtan dolayı haklarında hükümlülük kararı verilenlerden,
koşullu salıverilme tarihleri bu Yönetmelikte belirlenen süreyi aşanlar,
derhal kapalı ceza infaz kurumlarına iade edilir. Yürürlük Madde
14 — Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde
15 — Bu Yönetmelik hükümlerini, Adalet Bakanı yürütür. EK-1 Hükümlülerin
Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Belgesi Belgeyi düzenleyen Cumhuriyet başsavcılığı : İnfaz defter numarası : Hükmü veren mahkeme : Hükümlünün adı soyadı : Hükümlünün adresi : Cezanın nevi ve miktarı : Gideceği açık ceza infaz kurumu : Hakkınızdaki ilamın infazı için
(10) gün içerisinde ………….. Cumhuriyet başsavcılığına teslim olmanız, teslim
olmadığınız takdirde Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun
19 uncu maddesine göre hakkınızda yakalama emri çıkarılacağı tebliğ olunur.
…../…../…… Katip Tebellüğ Eden Cumhuriyet savcısı |