Yönetmelik Kültür
ve Turizm Bakanlığından: Taşınmaz Kültür Varlıklarının
Onarımına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik BİRİNCİ
BÖLÜM Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde
1 — Bu Yönetmeliğin amacı, özel hukuka tabi gerçek ve tüzel
kişilerin mülkiyetinde bulunan korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat
varlıklarının korunması, bakım ve onarımı için Bakanlıkça yapılacak ayni,
nakdi ve teknik yardımların usul ve esaslarını belirlemektir. Kapsam Madde
2 — Bu Yönetmelik, özel hukuka tabi gerçek ve tüzel
kişilerin mülkiyetinde bulunan korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat
varlıklarının korunması, bakım ve onarımı için Bakanlıkça ayni, nakdi ve
teknik yardım yapılmasına ilişkin usul ve esasları kapsar. Dayanak Madde
3 — Bu Yönetmelik 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür
ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12 nci
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar Madde
4 — Bu Yönetmelikte geçen; Bakanlık: Kültür ve Turizm
Bakanlığını, Kanun: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanununu, Genel müdürlük: Kültür Varlıkları
ve Müzeler Genel Müdürlüğünü, Genel müdür: Kültür Varlıkları ve
Müzeler Genel Müdürünü, İl müdürü: Kültür ve Turizm
Bakanlığı il müdürünü, Komisyon: Taşınmaz kültür ve
tabiat varlıklarının onarımına yardım komisyonunu, Kurul: Kültür ve tabiat
varlılarını koruma bölge kurullarını, Tescil kararı: Koruma bölge
kurullarınca taşınmazın korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil
edilmesine ilişkin kararı, Proje: Taşınmaz kültür varlıklarının
rölöve, restitüsyon,
restorasyonları için gerekli ve kurulca onaylanacak, plan, kesit, görünüş
gibi mimarlık ve mühendislik çizimlerinin tümünü, Proje uygulaması: Tescilli
taşınmazlara ilişkin ilgili kurul tarafından onaylanmış projelerin fiilen tatbikini, Tahmini bedel: Nakdi yardım
yapılacak proje ve proje uygulamalarının komisyon kararından önce Genel
Müdürlükçe yapılacak araştırma sonucu belirlenen katma değer vergisi hariç
bedelini, Nakdi yardım: Taşınmaz kültür ve
tabiat varlıklarının bakım ve onarımıyla ilgili proje hazırlanması veya
uygulamalarına Bakanlıkça yapılacak parasal yardımı, Teknik yardım: Proje hazırlanması
veya uygulanmasında Bakanlık tarafından sağlanacak her türlü belge, bilgi ve
personel desteğini, Ayni yardım: Bakanlık tarafından
mal, eşya veya malzeme olarak sağlanacak her türlü yardımı, ifade eder. İKİNCİ
BÖLÜM Başvuru
ve Uygulama Başvuru Madde
5 — Mülkiyetinde taşınmaz kültür ve tabiat varlığı bulunan
ve bakım ve onarımını gerçekleştirmek için ayni, nakdi veya teknik yardım
isteyen gerçek veya tüzel kişiler duruma göre bu Yönetmeliğin 6 veya 7 nci maddelerinde belirtilen belgeler ile birlikte
Bakanlık il müdürlüğüne yazılı olarak başvuruda bulunur. İl müdürleri, başvuru dosyasını
inceleyerek varsa eksikliklerini tamamlatırlar ve talep konusu projelerin
ilin kültürel değerlerine katkısı ile bu Yönetmelikte belirlenen diğer
kriterler yönünden bir ön değerlendirmeye tabi tutarak kanaatleri ile
birlikte Bakanlığa gönderirler. Belge eksiği bulunan başvuru
dosyaları Bakanlığa gönderilmez ve talep sahibine iade edilir. Projeler için istenecek belgeler Madde
6 — Proje hazırlanması için; a) Taşınmaza ilişkin tescil
kararı, b) Projenin kapsamına, işin
bitirilme süresine ve tahmini bedeline ilişkin rapor, c) 9 x 13 cm boyutundan küçük
olmamak kaydı ile yapının içini, dışını ve çevresini gösteren, net çekilmiş
fotoğraf albümü, d) Çaplı tasarruf vesikası veya
tapu örneği, e) Fotoğraflı nüfus cüzdanı
örneği, f) Kanuni tebligat adresi, istenir. Proje yardımından faydalanmak
istenen yapının mülkiyeti hisseli ise hissedarlardan birinin başvurusu
yeterlidir. Proje uygulamaları için istenecek belgeler Madde
7 — Proje uygulamaları için; a) Proje uygulamasının kapsamına,
işin bitirilme süresine, uygulama aşamalarına ve tahmini bedeline ilişkin
rapor, b) 9 x 13 cm. boyutundan küçük
olmamak kaydı ile yapının içini, dışını ve çevresini gösteren, net çekilmiş
fotoğraf albümü, c) Belediyesinden ve ilgili
koruma kurulundan onaylı arsanın ve binanın durumunu gösteren 1/500 ölçekli
vaziyet planı, d) Çaplı tasarruf vesikası veya
tapu örneği, e) Taşınmaza ilişkin tescil
kararı, ilgili kurulca onaylı rölöve, restorasyon
ve gerekiyorsa restitüsyon projesi, f) Fotoğraflı nüfus cüzdanı
örneği, g) Kanuni tebligat adresi, istenir. Proje uygulaması yardımından
faydalanmak istenen yapının mülkiyeti hisseli ise hissedarlardan birinin
başvurusu yeterlidir. İnceleme Madde
8 — İl müdürlüklerince Bakanlığa intikal ettirilen başvuru
dosyaları Genel Müdürlükçe incelenir. Başvuru dosyalarında yer alan
tahmini bedeli Genel Müdürlük kendi personeline inceletir. İnceleme
raporları, açık ve tereddüt doğurmayacak şekilde hazırlanır. İnceleme
sonucuna göre belirlenecek bedel, komisyonca yapılacak değerlendirmelerde ve
ödemelerde esas alınır. Genel Müdürlükçe gerekli görülen
hallerde yardım talebinde bulunulan taşınmazlar mahallinde inceletilebilir. Taşınmaz kültür varlıklarına yardım komisyonunun oluşumu ve görevleri Madde
9 — Komisyon, Müsteşar başkanlığında, ilgili müsteşar
yardımcısı, Genel Müdür, teknik işlerden ve yardım sağlanmasından sorumlu
genel müdür yardımcısı, daire başkanı ve şube müdüründen oluşur. Müsteşarın
bulunmadığı hallerde komisyona müsteşar yardımcısı başkanlık eder. Komisyon,
gerek görmesi halinde uzman kişilerden bilgi veya görüş alabilir. Komisyon
kararları salt çoğunlukla alınır ve Bakan onayı ile yürürlüğe girer.
Komisyonun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlükçe
yürütülür. Komisyon, her yılın mart ayında
toplanarak gerçek veya tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan korunması gerekli
taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarına yapılacak ayni, nakdi ve teknik yardım
başvurularını bu Yönetmelikte belirlenen kriterlere göre değerlendirerek
karar verir. Komisyon kararlarında yardım
yapılacak kişi, tahmini bedeline göre yapılacak yardım miktarı, yardım türü
ve ödeme şekli belirtilir. Komisyon, proje uygulamalarında
yardım miktarının yüzde yirmi (%20) sine kadar ön ödeme yapılmasına karar
verebilir. Komisyonca yardım yapılmasına
karar verilenlerden yılı içinde yardım yapılamaması hallerine münhasır olmak
üzere, tahmini bedelleri toplamı, bütçe ödeneklerinin yüzde on (%10) unu geçmeyecek nisbette yedek liste
belirlenir. Yılı içinde tamamlanamayacak
büyük uygulama projeleri için, kısımlara bölünerek sonraki yıllarda yardım
talebinde bulunulabilir. Yıllara sari işlerde, işin devamı niteliğindeki
başvurular öncelikle değerlendirilir. Gerek görülen hallerde Başkan
komisyonu toplantıya çağırabilir. Değerlendirme kriterleri Madde
10 — Değerlendirmede; aşağıda belirlenen öncelik kriterleri
dikkate alınır: a) Projeler, b) Mevcut durumu itibariyle aciliyet arz eden taşınmazlara ilişkin proje
uygulamaları, c) Mimari ve kültürel açıdan
dönemsel ve bölgesel değer teşkil eden proje uygulamaları, d) Sit
alanı içinde, doku bütünlüğü ve karakteri bozulmamış, korunması gerekli sokak
veya meydan üzerinde yer alan yapılara ilişkin proje uygulamaları, e) Yılı içinde tamamlanacak proje
uygulamaları, f) Mülkiyeti gerçek kişilere ait
taşınmazlara ait proje uygulamaları, g) Mülkiyeti Bakanlar Kurulunca
vergi muafiyeti tanınan vakıflara ve kamuya yararlı derneklere ait
taşınmazlara ilişkin proje uygulamaları, h) Mülkiyeti (g) bendinde
belirtilenlerin dışındaki tüzel kişilere ait taşınmazlara ilişkin proje
uygulamaları. Yardım miktarı Madde
11 — Bakanlıkça yapılacak nakdi yardım miktarı, projeler
için ellibin (50.000.-) YTL’yi,
proje uygulamaları için tahmini bedelinin yüzde yetmiş (%70) ini ve her
halükarda ikiyüzbin (200.000.-) YTL’yi
geçmemek üzere komisyonca belirlenir. Ancak tahmini bedeli ellibin (50.000.-) YTL’yi geçmeyen proje uygulamalarının yüzde yüz (%100) üne kadar
yardım yapılabilir. Yıllara sari veya kısımlara bölünen proje uygulamaları
için bu fıkradan yararlanılamaz. Bu tutarlar her yıl, Devlet
İstatistik Enstitüsünce yayınlanan genel ÜFE oranında artırılarak Bakanlıkça
duyurulur. Sözleşme Madde
12 — Bakan onayı ile kesinleşen komisyon kararları, il
müdürlüklerine ve istek sahiplerine bildirilir. İller itibariyle yapılacak
yardım miktarları ödeme emirleri ile illere gönderilir. İl müdürlükleri yardım almaya hak
kazanan istek sahipleriyle sözleşme imzalar. Yapılan kontrol sonucunda,
yardımın amacına uygun şekilde kullanılmaması veya yanlış bilgi, belge
verilmesi veya yanıltıcı beyanda bulunulması halinde, yardımın tamamının veya
amacına uygun harcanmayan kısmının, yardım miktarının ödendiği tarihten
tahsil edileceği tarihe kadar geçen süre için hesaplanacak yasal faiziyle
birlikte bildirim tarihinden itibaren otuz (30) gün içerisinde ödenmesi
gerektiği, bu süre içerisinde ödenmemesi halinde genel hükümlere göre tahsil
edileceği hususları sözleşmede yer alır. Sözleşmede yer alacak diğer
hususlar Genel Müdürlükçe il müdürlüklerine bildirilir. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Ödeme,
Denetim ve Geri Alma Ödeme Madde
13 — Sözleşmenin imzalanmasını müteakip, komisyonca
belirlenen ön ödeme miktarı hak sahibine ödenir. Genel Müdürlükçe yaptırılacak
inceleme sonucunda düzenlenecek denetleme raporlarına göre, proje
uygulamasının fiziki olarak en az yüzde elli (%50) sinin gerçekleşmesi
halinde komisyonca belirlenen toplam yardım miktarının yüzde otuz (%30) u
oranında ara ödeme yapılır. Nihai ödeme işin tamamlandığına
dair denetleme raporuna göre yapılır. Ara ve nihai ödemeler, bir önceki
ödemenin mahsuplaştırılması suretiyle yapılır. Projelere ait ödemeler,
projelerin ilgili kurulca onaylanmasından sonra yapılır. Komisyonca iptal edilen veya
sözleşmesi imzalanamayan yardımlara ilişkin artan ödeneklerle, sırasıyla
yedek listedeki yardım taleplerine bu Yönetmelik esaslarına göre yardım
yapılabilir. Denetim Madde
14 — Yardım yapılan proje veya uygulamalar her ödeme
safhasında il müdürlüklerince veya gerek görülmesi halinde Genel Müdürlükçe
denetlenir. Denetleme sonucu düzenlenecek raporlar Komisyona verilir. Sözleşmenin feshi Madde
15 — Sözleşmeler, yardımın amacına uygun şekilde
kullanılmaması, yanlış bilgi ve belge verilmesi veya yanıltıcı beyanda
bulunulması veya kurul onaylı projeye aykırı uygulama yapıldığının Genel
Müdürlükçe tespiti hallerinde Komisyonca feshedilir. Sözleşmenin feshi halinde,
yardımın amacına uygun kullanılmayan kısmının, yanlış bilgi, belge verilmesi
veya yanıltıcı beyanda bulunulması veya kurul onaylı projeye aykırı uygulama
yapılması halinde yardımın tamamının, yardım miktarının ödendiği tarihten
tahsil edileceği tarihe kadar geçen süre için hesaplanacak yasal faiziyle
birlikte bildirim tarihinden itibaren otuz (30) gün içerisinde ödenmesi
gerektiği ilgiliye yazılı olarak bildirilir. Bu süre içerisinde ödenmemesi
halinde alacak, genel hükümlere göre Maliye Bakanlığı Başhukuk
Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğünce tahsil
edilir. Bu durumda ilgililer bir daha yardımdan yararlandırılmaz. Ancak, sözleşmenin feshi mücbir
sebeplere veya kişinin kusuru dışındaki nedenlere dayanıyorsa Komisyon geri
ödeme yapılmamasına veya ilgiliye süre verilmesine karar verebilir. Yardımdan ikinci kez yararlanma Madde
16 — Taşınmaz kültür varlığının korunmasına yönelik
yardımlardan yararlananların, yeniden yardım talep edebilmesi için mücbir
nedenler dışında yardımdan yararlandığı yılı takip eden yıldan itibaren en az
on (10) yıl geçmesi gerekir. DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM Çeşitli
ve Son Hükümler Yürürlükten kaldırılan yönetmelik Madde
17 — 24/6/1985 tarihli ve 18791 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Özel Hukuka Tabi Gerçek ve Tüzel Kişilerin Mülkiyetinde Bulunan
Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Onarımına Katkı Fonu
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. Geçici Madde 1 —
3/3/2001 tarihinden önce kredi alanlar hakkında sözleşmelerine göre işlem
yapılır. Yürürlük Madde 18 — Maliye Bakanlığı ve Sayıştay’ın görüşü alınarak
hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde
19 — Bu Yönetmeliği Kültür ve Turizm Bakanı yürütür. |