Tebliğ Maliye
Bakanlığından: Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel
Tebliği (Sıra No: 24) Kamu İdareleri Detaylı Hesap Planları ve Ortak
Yardımcı Hesaplar
I- GİRİŞ Bilindiği üzere 1/1/2006 tarihinde
yürürlüğe girecek olan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49
uncu maddesinin dördüncü fıkrasında; "Merkezi yönetim kapsamındaki kamu
idarelerinin çerçeve hesap planına uygun detaylı hesap planları ilgili
idarelerin görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca; merkezi yönetim kapsamı
dışındaki kamu idarelerinin uygulayacakları hesap planları ise Maliye
Bakanlığı ile ilgili idareler tarafından birlikte hazırlanır." hükmü yer
almaktadır. Aynı Kanunun geçici 3 üncü maddesinde de; "Bu Kanunun 49
uncu maddesindeki Kurul tarafından belirleme yapılıncaya kadar, genel yönetim
kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe standartları Maliye
Bakanlığınca belirlenir." denilmektedir. Bu çerçevede, Kanunun 49 ve
geçici 3 üncü maddeleri gereğince hazırlanması gereken genel yönetim
kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama
standartları, çerçeve hesap planı, düzenlenecek raporların şekil, süre ve
türleri, muhasebe işlemlerinde ortak uygulama esasları ile kapsama dahil kamu
idarelerinin hesaplarında konsolidasyona imkan verecek hususları içeren ve
Bakanlığımızca hazırlanarak Bakanlar Kurulu’nun 3/5/2005 tarihli ve 2005/8844
sayılı kararıyla kabul edilen Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, 8/6/2005
tarihli ve 25839 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda, (bu Tebliğde kamu
idareleri olarak adlandırılan) özel bütçe kapsamındaki idareler, düzenleyici
ve denetleyici kurumlar, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler için
Bakanlığımızca hazırlanması gereken detaylı hesap planları yerine geçmek
üzere "Ortak Yardımcı Hesaplar Tablosu" oluşturulmuştur. (Ek:1) II-
TEBLİĞİN KAPSAMI VE AMACI Bu Tebliğ; özel bütçe
kapsamındaki idareler, düzenleyici ve denetleyici kurumlar, sosyal güvenlik
kurumları ve mahalli idarelerin detaylı hesap planlarının hazırlanmasında
uyacakları esas ve usuller ile kullanacakları ortak yardımcı hesapları
kapsamaktadır. Genel yönetim kapsamındaki kamu
idarelerinin mali işlemlerinin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde yer alan
muhasebe ve raporlama standartlarına göre çerçeve hesap planında yer alan
hesaplara kaydedilip, söz konusu Yönetmelik eki mali rapor ve tabloların
düzenlenmesi ve bu rapor ve tablolar esas alınarak ilgili idareler bazında ve
konsolide verilerden genel yönetim sektörü düzeyinde mali rapor, tablo ve
istatistiklerin üretilip, belirlenen sürelerde yayımlanması gerekmektedir. Bu
nedenle, genel yönetim için hesaplar düzeyinde standardın sağlandığı çerçeve
hesap planında olduğu gibi, gerekli ve ilgili hesaplarda konsolide mali
rapor, tablo ve istatistiklerin üretilmesine imkan verecek detayda Ortak
Yardımcı Hesaplar oluşturulmuştur. III- DETAYLI HESAP PLANI SINIFLANDIRMASI Detaylı hesap planları aşağıda
gösterildiği gibi sınıflandırılacaktır. X Ana
Hesap Grubu XX Hesap Grubu XXX Hesap (Büyük Defter
Hesabı) XXX. XX 1 inci Düzey Yardımcı Hesap XXX. XX. XX 2 nci Düzey
Yardımcı Hesap XXX. XX. XX. XX 3 üncü Düzey Yardımcı
Hesap XXX. XX. XX. XX. XX 4 üncü Düzey Yardımcı Hesap Çerçeve hesap planı; Genel Yönetim
Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen ana hesap grupları, hesap grupları ve
hesapların tamamından oluşmaktadır. Hesap planı; ana hesap grupları,
hesap grupları ve hesaplardan oluşur. Detaylı hesap planı; ana hesap
grupları, hesap grupları ve hesapları içeren hesap planı ile dört düzeyli ve
her bir düzeyi iki haneli yardımcı hesaplardan oluşur. Kamu idaresi hesap planı; Genel
Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan çerçeve hesap planından kamu
idarelerinin ihtiyacı olarak seçilen hesaplar ile Bakanlığımızın uygun
görüşüyle ihdas edilip kamu idaresi hesap planına eklenen hesapların
toplamından oluşur. Kamu idaresi detaylı hesap planı;
kamu idaresi hesap planına, eklenecek Tebliğ eki Ortak Yardımcı Hesaplar ile
kamu idarelerince ihtiyaçlarına göre açılan yardımcı hesaplar toplamından
oluşur. IV- ORTAK YARDIMCI HESAPLAR VE KAYIT ÖNCELİĞİ Ortak Yardımcı Hesaplara kapsama
dahil kamu idarelerince hazırlanacak detaylı hesap planlarında yer verilmesi ve
en az bu detayda kayıt ve raporlama yapılması zorunludur. Kurumlar vergisi mükellefi olan
kamu idareleri, vergi kanunları gereği kullandıkları hesap planlarında yer
alan ilgili hesapların detayında Tebliğ ekinde yer alan Ortak Yardımcı
Hesapları açacaklardır. Sosyal güvenlik kurumları ve
mahalli idareler tarafından düzenlenen mali rapor ve tablolar, Genel
Yönetimin tümü için Maliye Bakanlığı tarafından düzenlenecek konsolide mali
rapor ve tabloların hazırlanmasında ve mali istatistiklerin üretilmesinde
esas alınacağından, Ortak Yardımcı Hesaplar sosyal güvenlik kurumları ve
mahalli idareler tarafından detaylı hesap planlarının hazırlanmasında da
kullanılacaktır. Faaliyet hesapları ve faaliyet
hesapları ile bağlantılı bilanço hesaplarından (12-Faaliyet Alacakları hesap
grubunda yer alan hesaplar gibi.) dönen varlıklar, duran varlıklar, kısa
vadeli ve uzun vadeli yabancı kaynaklar ile öz kaynaklar ana hesap
gruplarındaki aynı nitelikte olan hesapların detaylandırılmasında Ortak
Yardımcı Hesaplar esas alınacaktır. Bütçe hesaplarında, kamu
idarelerinin bütçelerinde yer alan bütçe gelirleri ve bütçe giderlerinin
ekonomik sınıflandırılmasına paralel şekilde yardımcı hesaplar açılacaktır.
Ödenek hesaplarının detaylarında kesin hesabın çıkarılmasına yönelik olarak
oluşturulan kodlar ile bütçe giderlerine ilişkin olarak bütçelerinde yer alan
ekonomik kodlar bir arada kullanılacaktır. Böylece, bilanço ve faaliyet
hesaplarının detaylarında paralellik sağlanarak, işlemler gerçekleştiğinde
tahakkuk esasına göre faaliyet hesaplarına, müteakiben işlemin bütçe
hesapları ile ilişkilendirilmesi gerekli ise nakit esasına göre ve yansıtma
hesapları aracılığıyla bütçe hesaplarına kaydedilecektir. V- KURUMSAL İHTİYACA GÖRE AÇILABİLECEK YARDIMCI HESAPLAR VE UYGUN
GÖRÜŞ ALINMASI Kamu idareleri muhasebe
düzenlemeleri çerçevesinde oluşturdukları hesap planında yer alan ilgili
hesapların detaylarında; Tebliğ ekinde yer alan Ortak Yardımcı Hesaplar ile
bütçe gelirleri ve bütçe giderleri hesaplarında bütçelerinde yer alan ekonomik
sınıflandırmaya yer vermek kaydıyla, bu hesapların söz konusu detaylarının
devamı dahil detaylı hesap planlarını kurumsal ihtiyaçlarına göre ve detaylı
hesap planının sınıflandırma mantığına uygun olarak istedikleri yardımcı
hesapları açabileceklerdir. Kamu idareleri bu Tebliğ
hükümlerini gözönünde bulundurmak suretiyle hazırlayacakları detaylı hesap
planını Bakanlığımıza uygun görüşe göndereceklerdir. VI- YÜRÜRLÜK Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer. Tebliğ olunur. Ekleri için Tıklayınız |