Milletlerarası Andlaşma Karar Sayısı : 2005/9904 13/5/1993 tarihinde Ankara’da imzalanan ve 9/3/1995
tarihli ve 4096 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli “Türkiye
Cumhuriyeti Hükümeti ile Finlandiya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Yatırımların
Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma”nın 23 Nisan 1995
tarihinden geçerli olmak üzere onaylanması; Dışişleri Bakanlığı’nın 8/11/2005
tarihli ve EİGY/436575 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 30/12/2005 tarihinde
kararlaştırılmıştır. Ahmet Necdet SEZER CUMHURBAŞKANI Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan A. GÜL A. ŞENER M. A. ŞAHİN B. ATALAY Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve Başb. Yrd.
Devlet Bakanı A. BABACAN M. AYDIN N. ÇUBUKÇU K. TÜZMEN Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet
Bakanı C. ÇİÇEK M. V.GÖNÜL A.AKSU K. UNAKITAN Adalet Bakanı Milli Savunma Bakanı İçişleri Bakanı Maliye Bakanı H. ÇELİK F. N.ÖZAK R.AKDAĞ B. YILDIRIM Milli Eğitim Bakanı Bayındırlık ve İskan Bakanı Sağlık Bakanı Ulaştırma
Bakanı M. M.
EKER M.
BAŞESGİOĞLU A.
COŞKUN Tarım ve Köyişleri
Bakanı Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı Sanayi ve Ticaret Bakanı M.H.GÜLER A. KOÇ O. PEPE Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanı Kültür ve Turizm Bakanı Çevre ve Orman Bakanı Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile
Finlandiya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı
Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Finlandiya
Cumhuriyeti Hükümeti bundan sonra Akit Taraflar olarak anılacaklardır; Ekonomik, endüstriyel ve
teknolojik alanlarda karşılıklı ilişkileri uzun vadeli olarak arttırmak ve
güçlendirmek ve özellikle bir Akit Tarafın vatandaşları ve şirketlerinin diğer
Akit Tarafın ülkesindeki yatırımları için daha elverişli koşullar yaratmak
arzusuyla; Her iki Devletteki ekonomik
faaliyetleri arttırmak ve her iki Devletin yatırımcılarının yatırımlarını
korumak amacıyla sermaye akışını teşvik etme konusundaki karşılıklı arzunun
varlığını kabul ederek; Aşağıdaki şekilde anlaşmaya
varmışlardır: MADDE I Tanımlar (1) İşbu Anlaşmanın amaçları
bakımından: (a) "yatırımcı" terimi: (i) bir Akit Tarafın,
yürürlükteki hukukuna göre, vatandaşı sayılan gerçek kişiyi; (ii) merkezi Akit Taraflardan
birinin ülkesinde bulunan ya da üçüncü bir ülkede bulunmakla birlikte, diğer
Akit Taraf yatırımcısının etkin çoğunluğuna sahip olduğu herhangi bir tüzel
kişiyi ifade eder. Bununla birlikte sadece akdi ilişkiler tek başına, etkin
bir çoğunluğun varlığı anlamına gelmez. (b) "yatırım" terimi,
her türlü mal varlığını ve sınırlayıcı olmamakla birlikte, özellikle
aşağıdakileri kapsar: (i) taşınır ve
taşınmaz mallar ile
ipotek, ihtiyati haciz ve rehin gibi diğer mülkiyet haklarını; (ii) hisseler veya katılımın
diğer şekilleri; (iii) para alacağı veya ekonomik
değer taşıyan ve bir yatırımla ilgili olan ifa hakkı; (iv) telif hakları, patentler,
ticari markalar, işletme adları, endüstriyel tasarımlar, ticari sırlar,
teknik prosesler, know-how ve peştemaliyeye ilişkin haklar dahil olmak üzere
fikri ve sınai mülkiyet hakları; (v) doğal kaynakları araştırma,
çıkarma, işleme veya kullanma imtiyazları da dahil olmak üzere kanunen veya
sözleşme ile tanınan imtiyazlar. (c) "hasılatlar"
terimi, bir yatırımdan elde edilen değer anlamına gelir ve sınırlayıcı olmamakla birlikte özellikle kâr, faiz, sermaye
kazançları, temettü, royalti veya ücretleri kapsar; (d) "vatandaşlar"
terimi, Türkiye ve Finlandiya açısından, her bir ülkenin kanunlarına göre
vatandaşı sayılan gerçek kişileri ifade eder; (e) "ülke" tanımı,
Türkiye ve Finlandiya açısından, sırasıyla, Türkiye Cumhuriyetini ve
Finlandiya Cumhuriyetini oluşturan ülkeyi ifade eder; (f) "sahip olunan veya
kontrol edilen" terimi, nerede kurulu olduklarına bakılmaksızın şube
veya filyaller aracılığıyla uygulanan kontrol veya sahipliği de kapsamak
üzere doğrudan veya dolaylı sahipliği veya sahipliği ya da kontrolü ifade
eder. (2) İşbu Anlaşma kapsamındaki bir
yatırımla ilgili, bir finansal kiralama sözleşmesi çerçevesinde, kiracının
tasarrufunda bulunup, Akit Taraflardan birinin kendi kanun ve nizamlarına
göre, o ülkede bulunan yatırım malları, bir yatırımdan daha az elverişli
olmayan bir muamele görecektir. MADDE II Anlaşmanın Uygulanabilirliği (1) Akit Taraflardan her biri,
kendi ülkesinin kanun ve nizamlarının verdiği yetki çerçevesinde, diğer Akit
Tarafın yatırımcılarının yatırımlarını kabul edecektir. (2) İşbu Anlaşma, bir Akit Taraf
yatırımcılarının diğer Akit Tarafın ülkesinde, yatırımın yapıldığı
zamanda ev sahibi ülkenin yürürlükte bulunan kanun ve nizamlarına uygun olarak
yapılmış ve yatırımcı tarafından
sahip olunan veya kontrol edilen yatırımlara uygulanacaktır. Merkezi üçüncü bir ülkede bulunan
Akit Taraflardan birinin yatırımcısı, söz konusu üçüncü ülke ile yatırımın
yapıldığı Akit Taraf arasında yatırımların korunması ve teşvikine ilişkin bir
anlaşma yapılmışsa, işbu Anlaşmanın koruması altında olmayacaktır. Yatırımcının merkezinin bulunduğu
üçüncü ülke ile ilgili Akit Taraf arasında yatırımların korunması ve
teşvikine ilişkin bir anlaşmanın olmaması halinde işbu Anlaşma
uygulanacaktır. (3) İşbu Anlaşma, Akit Taraflardan birinin yatırımcılarının, diğer Akit
Tarafın ülkesinde, Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden önce yapmış
oldukları yatırımlara da uygulanacaktır. MADDE III Yatırımların Korunması Her bir Akit Taraf, diğer Akit
Tarafın yatırımcılarının yatırımlarına adil ve eşit muamele uygulanmasını
temin edecek ve sözkonusu yatırımların işletilmesi, idaresi, idamesi,
kullanılması, faydalanılması, satışı veya tasfiyesini haksız veya ayrımcı
tedbirlerle engellemeyecektir. MADDE IV En Ziyade Müsaadeye Mazhar Millet
Hükümleri (1) Her bir Akit Taraf diğer Akit
Tarafın yatırımcılarının yatırımlarına, hiçbir durumda herhangi bir üçüncü
Devletin yatırımcılarının yatırımlarına sağlanandan daha az elverişli olmayacak şekilde tam güvenlik ve koruma
sağlayacaktır. Her bir Akit Taraf yatırımlarla ilgili olarak üstlenmiş
olabileceği her türlü yükümlülüğe
riayet edecektir. (2) Akit Taraflardan birinin
yatırımcılarına, diğer Akit Tarafın ülkesinde bulunan yatırımlarının savaş,
silahlı çatışma, isyan, veya benzer olaylar nedeniyle zarar görmeleri
halinde; o ülke tarafından, bu tür zararlara ilişkin olarak herhangi bir
üçüncü Devletin yatırımcılarına uygulanan muameleden daha az elverişli
olmayan bir muamele uygulanacaktır. MADDE V İstisnalar (1) İşbu Anlaşma hükümleri bir
Akit tarafın; a) mevcut veya ileride kurulacak gümrük birlikleri, ekonomik
birlikler veya benzer kurumlar yahut
bu tür birlik veya kurumları oluşturmaya yönelik geçici anlaşmalardan veya b) tamamen veya kısmen
vergilendirmeyle ilgili, karşılıklılık esasına dayanan herhangi bir
uluslararası anlaşma veya düzenlemeden kaynaklanan herhangi bir muamele,
öncelik veya ayrıcalığın sağladığı avantajı diğer Akit Tarafın
yatırımcılarına da uygulamak zorunda olduğu şeklinde yorumlanmayacaktır. MADDE VI Geriye İade ve Transferler (1) Akit Taraflardan her biri,
ilgili kanun ve nizamlarının izin verdiği ölçüde ve bu kanun ve nizamlara
uygun şekilde gecikmesiz olarak, herhangi bir konvertıbl para birimi
üzerinden, özellikle aşağıdakilerin transferine izin verecektir: a) net kar, temettü, royalti,
teknik yardım ve diğer teknik ücretler, faiz ve diğer Akit Taraf
yatırımcılarının yatırımlarından elde edilen diğer hasılatlar; b) diğer Akit Taraf
yatırımcılarının herhangi bir yatırımının tümüyle veya kısmi satışı ya da
tasfiyesinden sağlanan kazançlar; c) bir yatırımla ilgili
kredilerin geri ödemesinde kullanılan fonlar ve d) ülkesinde, bir yatırımla
ilgili olarak çalışmasına izin verilmiş olan diğer Akit Tarafın veya üçüncü
bir ülke vatandaşlarının net kazançları. (2) Bu maddede sözü edilen herhangi
bir transfer, transferin yapıldığı gün geçerli olan resmi kur üzerinden
yapılacaktır. (3) İşbu Anlaşmanın amaçları
gereğince transferlerle ilgili olarak kullanılan "gecikme
olmaksızın" ifadesi bu tür transferlerin olağan ticari muamele usulüne göre
mümkün olduğunca çabuk gerçekleştirileceği anlamına gelmektedir. MADDE VII Kamulaştırma (1) Akit Taraflardan hiç biri,
diğer Akit Taraf yatırımcılarının yatırımlarını; kanunen izlenmesi gereken
yönteme uygun olarak, kamu yararına ve ayrımcı olmayacak biçimde yapılmadıkça
ve anında, yeterli ve etkin tazminat ödenmedikçe; doğrudan ya da dolaylı
olarak kamulaştırma, devletleştirme veya kamulaştırma ya da devletleştirmeye
benzer etkisi olan işlemlere tabi tutmayacaktır. (2) İşbu maddenin 1. paragrafında
anılan tazminat, yatırımların; kamulaştırma, devletleştirme ya da
kamulaştırma veya devletleştirmeye benzer etkisi olan herhangi bir işlemin
kamuoyuna duyurulduğu ya da bu işlemin gerçekleştirildiği –hangisi daha önce
ise- tarihteki hasılatlar (gelecekteki hasılatlar hariç) da dikkate alınarak
belirlenecek normal piyasa değerini, gerçekleşmesi beklenen elkoyma işleminin
neden olabileceği değer eksilmesi yapılmaksızın, temsil edecektir. Böyle bir
tazminat gecikmeksizin ödenecek ve ödeme tarihine kadar geçecek sürenin
uzunluğu dikkate alınarak, uygun bir faiz uygulanacaktır. Bu tazminat, etkin
bir şekilde gerçekleştirilecek, serbestçe transfer edilebilir olacak ve
ilgili vatandaş ve şirketi, kamulaştırma, devletleştirme veya kamulaştırma
veya devletleştirmeye benzer etkisi olan diğer işlemlerin gerçekleştiği
tarihin hemen akabinde ödeme yapılması halinde bulunacakları durumdan daha az
elverişli duruma düşürmeyecektir. MADDE VIII Bir Akit Taraf ve Bir Yatırımcı
Arasındaki Uyuşmazlıklar (1) Bir Akit Tarafın yatırımcısının,
diğer Akit Tarafın ülkesinde bulunan yatırımı ile ilgili olarak sözkonusu
yatırımcı ile diğer Akit Taraf arasında çıkan ve yazılı bildirim tarihinden
itibaren altı ay içinde dostça çözümlenememiş olan herhangi bir yasal
uyuşmazlık, uyuşmazlığa taraf olanlardan birinin talebi üzerine, 18 Mart
1965’de Washington D.C.’de imzaya açılan Devletler ile Diğer Devletlerin
Vatandaşları Arasındaki Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü Sözleşmesi’nin
uygulanabilir hükümlerini dikkate alan Uluslar arası Yatırım Uyuşmazlıkları
Çözüm merkezine (bundan sonra "Merkez" olarak anılacaktır), sulh
veya tahkim yollarından biri ile çözümlenmesi için sunulabilir; şu şartla ki,
uyuşmazlığa taraf olan yatırımcının uyuşmazlığı Akit Tarafın yetkili yargı
mercilerine götürmemiş olması gerekir. Sulh ya da tahkim yollarından
hangisinin daha elverişli olduğu konusunda anlaşmazlığın ortaya çıkması
halinde, yatırımcı seçme hakkına sahip olacaktır. Eğer uyuşmazlığa taraf olan
yatırımcı, uyuşmazlığı Akit Tarafın adli mahkemesine götürmeyi seçerse,
uyuşmazlığın 1965 tarihli Washington Konvansiyon’unda öngörülen usule göre
Merkeze sunulmasından önce nihai karar için bir yıllık bir dönemin geçmesi
gerekir. (2) Bir Akit Tarafın ülkesinde
yürürlükte bulunan mevzuata göre kurulmuş olan ve böyle bir uyuşmazlığın
ortaya çıkmasından önce, hisselerinin çoğunluğu diğer Akit Tarafın
vatandaşları ve şirketleri tarafından sahip olunan bir şirket, Konvansiyon
Madde 25 (2) (b) paragrafı uyarınca ve Konvansiyonun amacına uygun olarak,
diğer Akit Tarafın şirketi gibi muamele görecektir. MADDE IX Akit Taraflar Arasındaki
Uyuşmazlıkların Çözümü (1) Akit Taraflar arasındaki,
işbu Anlaşmanın yorumu ve uygulanması ile ilgili uyuşmazlıklar, mümkün olduğu
takdirde, doğrudan ve anlamlı görüşmelerle çözümlenecektir. (2) Eğer Akit Taraflar arasındaki
bir uyuşmazlık; altı ay içinde bu yolla çözümlenemezse, Akit Taraflardan
birinin talebi üzerine bir tahkim heyetine sunulacaktır. (3) Böyle bir tahkim heyeti her
bir dava için aşağıdaki şekilde oluşturulacaktır. Tahkim talebinin
alınmasından itibaren iki ay içinde, her bir Akit taraf, heyetin bir üyesini
tayin edecektir. Daha sonra bu iki üye; iki Akit Tarafın onayıyla Heyet
Başkanı olarak tayin edilecek olan üçüncü
bir ülkenin vatandaşını seçeceklerdir. Başkan, diğer iki üyenin atandığı tarihten
itibaren iki ay içinde atanacaktır. (4) Eğer bu Maddenin üçüncü
paragrafında belirlenen süreler içerisinde gerekli tayinler yapılmamışsa, her
bir Akit Taraf, diğer herhangi bir anlaşmanın olmaması halinde, Uluslararası
Adalet Divanı Başkanını gerekli herhangi bir tayini yapmaya davet edebilir.
Eğer Başkan Akit Taraflardan birinin vatandaşı ise veya başka bir şekilde
sözkonusu işlevi yerine getirmekten alıkonulursa, Başkan Yardımcısı gerekli
tayinleri yapmaya davet edilecektir, Başkan yardımcısı da Akit Taraflardan
birinin vatandaşı ise veya o da sözkonusu işlevi yerine getirmekten
alıkonulursa, Uluslararası Adalet Divanı’nın Akit Taraflardan birinin
vatandaşı olmayan ve kıdemce bir sonra gelen üyesi, gerekli tayinleri yapmaya
davet edilecektir. (5) Tahkim heyeti oy çokluğu ile
kararlarını alacaktır. Böyle bir karar her iki Akit Taraf için de bağlayıcı
olacaktır. Her bir Akit Taraf heyetteki kendi üyesinin ve tahkim prosedüründe
temsilinin masraflarını karşılayacaktır; Heyet Başkanının masrafları ve kalan
masraflar Akit Taraflarca eşit olarak paylaşılacaktır. Bununla beraber,
tahkim heyeti re’sen masrafların daha yüksek bir bölümünün iki Akit Taraftan
biri tarafından ödenmesine re'sen karar verebilir ve bu karar her iki Akit Taraf
için de bağlayıcı olacaktır. Tahkim heyeti kendi usulünü belirleyecektir. MADDE X Halefiyet Eğer bir Akit Taraf veya
organlarından biri veya onun yönetimi altında faaliyet gösteren bir tüzel
kişi, yatırımcılarından herhangi birine, diğer Akit Tarafın ülkesindeki bir
yatırımla ilgili olarak tanımış olduğu bir garanti altında, bir ödeme
yaparsa, diğer Akit Taraf, böyle bir yatırımcının herhangi bir hakkının ya da
mülkiyet hakkının ilk Akit Tarafa veya organına ya da yönetimi altında
faaliyet gösteren tüzel kişiye transferini ve ilk Akit Tarafın veya organının
yahut yönetimi altında faaliyet gösteren bir tüzel kişinin halefiyetini kabul
edecektir. Ödemeyi yapan Akit Taraf veya
organı ya da yönetimi altında faaliyet gösteren tüzel kişi, yatırımcının sahip
olduğu haklar dışında herhangi bir hakka sahip olmayacaktır. MADDE XI Ulusal veya Uluslararası Hukuk İşbu Anlaşmada hiçbir şey, bir
Akit Tarafın, diğer Akit Tarafın ülkesindeki yatırımcısına ulusal veya uluslararası
hukuk çerçevesinde tanınan haklara veya yararlara halel getirmeyecektir. MADDE XII Yürürlüğe Girme, Yürürlülük Süresi ve
Sona Erme (1) İşbu Anlaşma, Akit Tarafların
bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için anayasal şartların yerine getirilmiş olduğunu
birbirlerine bildirdikleri tarihten otuz gün sonra yürürlüğe girecektir. (2) İşbu Anlaşma onbeş yıllık bir
dönem için yürürlükte kalacaktır. Bu sürenin sonunda Akit taraflardan
herhangi birinin diğer Akit Tarafa, Anlaşma ile ilgili olarak vermiş olacağı
yazılı bildirimden itibaren geçecek oniki ay sonuna kadar geçerliliğini
koruyacaktır. (3) İşbu Anlaşmanın fiilen sona
ermesinden önce yapılmış olan yatırımlar bakımından, I – XI Maddeleri
hükümleri sona erme tarihinden itibaren ek onbeş yıllık bir dönem için
uluslar arası hukuk ilkelerinin bundan sonra uygulanmasına halel gelmeksizin
yürürlükte kalmaya devam edecektir. Bu Anlaşma, kendi hükümetleri
tarafından yetkilendirilmiş, aşağıda imzaları bulunan temsilciler tarafından,
huzurlarında imzalanmıştır. Türkçe, Fince ve İngilizce
dillerinde, hepsi aynı derecede geçerli olmak üzere, Ankara’da, 13/5/1993
tarihinde akdedilmiştir. Yorumlamada uyuşmazlık halinde İngilizce metin esas
alınacaktır. Türkiye Cumhuriyeti Finlandiya
Cumhuriyeti Hükümeti Adına Hükümeti
Adına Yabancı metin için tıklayınız. |