YÖNETMELİK
İçişleri Bakanlığından:
MAHALLİ İDARELER BÜTÇE VE MUHASEBE YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ
BÖLÜM
MADDE
1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, il
özel idaresi, belediye, bağlı idare ve birliklerin; gelir ve gider
bütçelerinin hazırlanması, kesin
hesabın çıkarılması, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik
ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi,
faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir
biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru,
muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe
ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili
diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın
çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin
etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına
ilişkin esas, usul, ilke ve standartların belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 - (1)
Bu Yönetmelik hükümleri; il özel idaresi, belediye, bağlı idare ve mahalli
idare birliklerinin bütçe ve muhasebe
kayıt ve işlemlerini kapsar.
(2) Bu
Yönetmelik kapsamında sayılan idarelerin, kurumlar vergisine tabi
faaliyetleri, hesap planı bakımından bu Yönetmeliğin sadece bütçe
işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ve raporlanmasına ilişkin hükümlerine
tabidir. Bu faaliyetler için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun 175 ve mükerrer 257 nci maddeleri hükümleri uyarınca belirlenen
muhasebe standartları, tek düzen hesap planı ve mali tabloların
çıkarılmasına ilişkin usul ve esaslar uygulanır.
Dayanak
MADDE 3 - (1)
Bu Yönetmelik, 10/12/2003 tarihli ve 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve
Kontrol Kanununun 49 uncu, 22/2/2005 tarihli ve 5302 Sayılı İl Özel İdaresi
Kanununun 48 inci, 3/7/2005 tarihli
ve 5393 Sayılı Belediye Kanununun 65 inci, 26/5/2005 tarihli ve 5355 Sayılı
Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 18 ve 22 nci maddelerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 - (1) Bu yönetmelikte geçen;
a) Bağlı
idare: Belediyelere bağlı, kanunla kurulan, ayrı bütçeli ve kamu tüzel
kişiliğine haiz su ve kanalizasyon, otobüs, ulaştırma ve benzeri hizmetleri
yürüten idareleri,
b)
Bakanlık: İçişleri Bakanlığını,
c)
Belediye: 5393 sayılı Belediye Kanunu ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi
Kanunu kapsamındaki bütün belediyeleri,
ç) Birlik: 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri
Kanunu kapsamındaki birlikleri, d)
Bütçe: Belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların
uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe
konulan belgeyi,
e) Bütçe geliri: Kurumun bütçesinde ve diğer mevzuatla gelir
olarak tanımlanan her türlü işlemi,
f) Bütçe gideri: Kurumun bütçesinde ve diğer mevzuatla gider
olarak tanımlanan her türlü işlemi,
g)
Encümen: İl özel idaresi il encümenini, belediye ve birlik encümenini, bağlı
idarelerde yönetim kurulunu,
ğ) Faaliyet dönemi: Maliye Bakanlığınca aksi kararlaştırılmadıkça
mali yılı,
h) Gelir: İlk defa hesaplara alınacak varlıklar ile yeniden
değerleme farkları dışında, öz kaynakta artışa neden olan her türlü işlemi,
ı) Gider: İlk defa hesaplara alınacak varlıklar ile yeniden
değerleme farkları dışında, öz kaynakta azalışa neden olan her türlü
işlemi,
i) Hesap dönemi: Maliye Bakanlığınca aksi kararlaştırılmadıkça
mali yılı,
j) İlçe
özel idaresi: 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 35’inci maddesine göre
oluşturulan il özel idaresi ilçe teşkilatını,
k) İl
özel idaresi: 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununa tabi idareleri,
l)
Kasaba Belediyesi: Büyükşehir, il, ilçe ve ilk kademe belediyeleri dışında
kalan belediyeleri,
m)
Kurum: İl özel idaresi, belediye, bağlı idare ve birliği,
n) Malî yıl: Takvim yılını,
o)
Meclis: İl özel idaresi il genel meclisini, belediye ve birlik meclisini,
bağlı idare genel kurulunu,
ö)
Muhasebe Birimi: Gelir ve alacakların tahsili, gider ve borçların hak sahiplerine
ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin
alınması, saklanması,
ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm mali işlemlerin
kayıtlarının yapılması ve raporlanmasına ilişkin muhasebe hizmetlerinin
yapıldığı birimi
p)
Muhasebe yetkilisi: Usulüne göre atanmış, muhasebe biriminin yönetiminden
ve yetkili mercilere hesap vermekten
sorumlu yöneticisini,
r) Nakit esası: Gelirlerin nakden veya mahsuben tahsil
edildiğinde, giderlerin ise nakden veya mahsuben ödendiğinde muhasebeleştirilmesini,
s) Ön ödeme: İlgili mevzuatında öngörülen hallerde avans veya
kredi şeklinde yapılan ödemeyi,
ş) Öz kaynak:
Kurumun varlıkları ile yabancı
kaynakları arasındaki farkı,
t)Tahakkuk esası: Bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir
şekle dönüştürüldüğünde mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde
veya yok olduğunda
muhasebeleştirilmesini,
u) Üst
yönetici: İl özel idarelerinde vali, belediyelerde belediye başkanı, bağlı
idarelerde genel müdür, birliklerde birlik başkanını,
ü) Yönetmelik:
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğini,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Bütçe
MADDE 5 - (1) İl özel idaresi, belediye, bağlı idare ve
birliklerin bütçesi, mali yıl içindeki
gelir ve gider tahminlerini gösteren, gelirlerin toplanmasına ve
harcamaların yapılmasına izin veren bir meclis kararıdır.
(2) Mali
yıl bütçesi, stratejik plan ve performans programları dikkate alınarak
izleyen iki yılın gelir ve gider tahminleri ile birlikte görüşülür ve
değerlendirilir.
(3)
Bütçe, kurumların plan ve programlarının gerekleri ile fayda ve maliyet
unsurları göz önünde tutularak verimlilik, tutumluluk ilkeleri ile
uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanır ve uygulanır.
(4)
Bütçe; gider, gelir ve finansmanın
ekonomik sınıflandırması bölümlerinden oluşur.
(5)
Gider bütçesi, kurumsal, fonksiyonel, finansman tipi ve ekonomik
sınıflandırma olmak üzere dört bölüme ayrılır. Finansman tipi sınıflandırma
tek düzeyden, diğer sınıflandırmalar dört düzeyden oluşur. Gelir bütçesi ve
finansmanın ekonomik sınıflandırması cetvelleri de dört düzeyden oluşur.
Kurumlar ihtiyaç duymaları halinde, bu düzeyler dışında ilave düzeyler
açabilirler.
Gider bütçesi
MADDE 6 - (1) Gider bütçesi, kurumsal, fonksiyonel,
finansman tipi ve ekonomik sınıflandırma olmak üzere dört bölümden oluşur.
Kurumsal sınıflandırma
MADDE 7 -
(1) Kurumsal sınıflandırma, sorumluluğun belirlenmesine ve program
sorumlularının tespitine imkan veren bir sınıflandırmadır.
(2)
Kurumsal sınıflandırma dört düzeyden oluşur, her düzeyi iki haneli rakamla kodlanır.
a)
Birinci düzey; kurumun il özel idaresi, belediye, bağlı idare veya birlik
olduğunu,
b)
İkinci düzey; il özel idaresi, belediye, bağlı idare ve birliklerin
bulunduğu ilin plaka numarasını,
c)
Üçüncü düzey; il özel idaresinin genel sekreterlik ve ana hizmet
birimlerini, büyükşehir belediyesini, il belediyesini, bağlı idareyi, ilçe
belediyesini, ilk kademe belediyesini ve kasaba belediyelerinin ortak kodu
ile birliklerin ortak kodunu ,
ç)
Dördüncü düzey; il özel idaresindeki yardımcı hizmet birimleri ile ilçe
teşkilatını, üçüncü düzeyde kod verilen belediye ve bağlı idarelerin
birimleri ile il dahilindeki her bir kasaba belediyesi ve birliği,
gösterir.(3)
Sorumluluğu bulunmayan ve kuruluşu mevzuattan kaynaklanmayan birimler
kurumsal sınıflandırmada kodlanmaz. Ancak, özel kalem müdürlüğü kadrosu
bulunup bulunmamasına bakılmaksızın üst yönetimin gördüğü hizmetler özel
kalem adı altında kodlanır.(4)
Kurumsal kodlamanın üçüncü ve dördüncü düzeyinde yer alan ilçe, ilk kademe
ve kasaba belediyeleri ile birliklerin kurumsal kodları Bakanlıkça
belirlenir.(5) Kurumsal kodlama,
“Kurumsal Sınıflandırma Anahtarı”na göre yapılır. (Örnek:1/A, 1/B)
Fonksiyonel sınıflandırma
MADDE 8 -
(1) Fonksiyonel sınıflandırma
kurumun faaliyet türlerini gösterir.
(2)
Fonksiyonel sınıflandırma dört düzeyden oluşur, birinci düzeyi iki haneli,
ikinci ve üçüncü düzeyi tek haneli, dördüncü düzeyi ise iki haneli rakamla
kodlanır.
(3)
Birinci düzey, on gruba ayrılmış
olan Devlet faaliyetlerinden il özel idaresi, belediye, bağlı idare ve
birliklerin gördüğü hizmetleri; ikinci düzey, bu hizmetlerin bölündüğü
programları; üçüncü düzey, nihai hizmetleri ihtiva eder. Dördüncü düzey,
muhtemel ihtiyaçlar için boş bırakılmış olup, projeler dördüncü düzeyde
takip edilebilir.
(4) Birinci düzey fonksiyonel kodlar ve hizmetler;
01
|
GENEL KAMU
HİZMETLERİ
|
02
|
SAVUNMA HİZMETLERİ
|
03
|
KAMU DÜZENİ
VE GÜVENLİK HİZMETLERİ
|
04
|
EKONOMİK
İŞLER VE HİZMETLER
|
05
|
ÇEVRE KORUMA HİZMETLERİ
|
06
|
İSKAN VE
TOPLUM REFAHI HİZMETLERİ
|
07
|
SAĞLIK
HİZMETLERİ
|
08
|
DİNLENME,
KÜLTÜR VE DİN HİZMETLERİ
|
09
|
EĞİTİM
HİZMETLERİ
|
10
|
SOSYAL
GÜVENLİK VE SOSYAL YARDIM HİZMETLERİ
|
(5)
Kurumun bu hizmet gruplarından hiç birine girmeyen faaliyetleri, nitelik
itibari ile en yakın olan gruba dahil edilir.
(6)
Nüfusu 5.000’in altında olan kasaba belediyelerinde; ekonomik sınıflandırma
içerisinde yer alan “Personel Giderleri”, “Sosyal Güvenlik Kurumlarına
Devlet Pirimi Giderleri”, “ Yolluklar” ve “Tedavi ve Cenaze Giderleri”,
fonksiyonel sınıflandırmanın “01-Genel Kamu Hizmetleri” içerisinde (3.9
kodunda) gösterilebilir.
(7) İl
özel idareleri ve belediyelerin ana fonksiyonu “01 Genel Kamu Hizmetleri”,
diğer kurumların ana fonksiyonu ise ağırlıklı olarak gördüğü hizmettir.
Özel kalem ve denetim birimleri kurumun ana fonksiyonunda kodlanır.
(8) Kurumlar, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe
için belirlenen üç düzey fonksiyonel kodlardan sadece kendi faaliyetlerine
ilişkin kodları kullanırlar.
Finansman tipi sınıflandırma
MADDE 9 - (1) Finansman tipi sınıflandırma,
harcamanın hangi kaynaktan karşılandığını gösterir.
Finansman tipi kodlama tek düzeyden oluşur ve tek haneli rakamla kodlanır.
(2) Finansman tipi kodlar
1
|
GENEL
BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ
|
2
|
ÖZEL
BÜTÇELİ İDARELER
|
3
|
DÜZENLEYİCİ
VE DENETLEYİCİ KURUMLAR
|
4
|
SOSYAL
GÜVENLİK KURUMLARI
|
5
|
MAHALLİ
İDARELER
|
6
|
ÖZEL
ÖDENEKLER
|
7
|
DIŞ
PROJE KREDİLERİ
|
8
|
BAĞIŞ VE
YARDIMLAR
|
(3)
Kurumların
gördüğü hizmetlerin finansmanı; kendi öz kaynakları ile sağlanıyorsa
“5-Mahalli İdareler”, dış proje
kredileri ile sağlanıyorsa “7- Dış Proje Kredileri”, bağış ve yardımlardan sağlanıyorsa
“8-Bağış ve Yardımlar” kodu ile kodlanır.
Ekonomik sınıflandırma
MADDE 10 -
(1) Ekonomik sınıflandırma, kurumların faaliyetlerinin
ekonomik ve mali anlamda çeşitlerini gösteren bir sınıflandırmadır.
(2)
Ekonomik sınıflandırma dört düzeyden oluşur, birinci düzeyi iki haneli, iki
ve üçüncü düzeyi tek haneli, dördüncü düzeyi ise iki haneli rakamla
kodlanır.
(3) Birinci düzey ekonomik kodlar;
01
|
PERSONEL
GİDERLERİ
|
02
|
SOSYAL
GÜVENLİK KURUMLARINA DEVLET PRİMİ GİDERLERİ
|
03
|
MAL VE HİZMET
ALIM GİDERLERİ
|
04
|
FAİZ
GİDERLERİ
|
05
|
CARİ
TRANSFERLER
|
06
|
SERMAYE
GİDERLERİ
|
07
|
SERMAYE
TRANSFERLERİ
|
08
|
BORÇ VERME
|
09
|
YEDEK
ÖDENEKLER
|
(4) Kurumlar, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için belirlenen dört düzey
ekonomik kodlardan sadece ihtiyaç duydukları kodları kullanırlar.
Gelir bütçesi
MADDE 11 -
(1) Gelir bütçesi kurumların gelirlerinin çeşitlerini gösterir.
Dört
düzeyden oluşur. Birinci düzey iki haneli, ikinci ve üçüncü düzey tek
haneli, dördüncü düzey iki haneli rakamla kodlanır. Üçüncü ve dördüncü
düzeyler Maliye Bakanlığının görüşü
alınarak Bakanlıkça belirlenir.
(2)
Birinci düzey ekonomik kodlar;
01
|
VERGİ
GELİRLERİ
|
02
|
VERGİ DIŞI
GELİRLER
|
03
|
SERMAYE
GELİRLERİ
|
04
|
ALINAN BAĞIŞLAR
VE YARDIMLAR
|
08
|
ALACAKLARDAN
TAHSİLATLAR
|
09
|
RET VE
İADELER (-)
|
(3) İl özel idaresi , belediye,
bağlı idare ve birliklerin gelirleri, “Gelirlerin Ekonomik Sınıflandırması
Cetveli”nde (Örnek:15) gösterilir.
Ret ve iadeler
MADDE 12 -
(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki idarelerin bütçe gelirlerinden fazla veya
yersiz tahsilat nedeniyle ya da yargı kararları ile iade edilmesi gereken
tutarlar için gider bütçesinde tertip açılmaz. Bu tutarlar gelir bütçesinde
“ret ve iadeler” bölümünde gösterilir.
(2) Gelir bütçesi toplamından ret ve
iadeler tutarı düşüldükten sonra kalan tutar esas alınarak gider bütçesi
hazırlanır.
Gelir tahmini
MADDE 13 - (1) Bütçe yılı ve izleyen iki yılın gelir tahmininde, kesin sonucu alınmış son üç yılın gelir
artış oranları esas alınır. Ayrıca kanunlarla vergi resim ve harç
oranlarında değişiklik yapılması, yapılan yatırımların faaliyete başlaması,
herhangi bir nedenle gelirlerde artış öngörülmesi gibi hususlar ile merkezi idarenin ekonomik verileri ve
ileriye yönelik öngörüleri gelir tahminlerinde dikkate alınır.
Gelirin ait olduğu yıl
MADDE 14 -
(1) Bir mali yıl içinde tahakkuk eden gelirler ve tahsilat o yıl bütçesinin
gelirlerini oluşturur. Ancak tahakkuk ettiği halde yılı içinde tahsil
olunmayan miktarlar tahsil edildiği yıl bütçesine gelir yazılır.
Gelirlerin dayanakları
MADDE 15 -
(1) Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur,
değiştirilir ve kaldırılır. İl özel idaresi, belediye, bağlı idare ve
birlik gelirlerinin yasal dayanakları, “Gelirlerin Yasal Dayanakları
Cetveli”nde (Örnek: 17) gösterilir.
Gelirlerin toplanması sorumluluğu
MADDE 16 - (1)
Gelirlerin tarh, tahakkuk, tahsil iş ve işlemlerinden sorumlu olan
görevliler bu işlemlerin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.
Bağış ve yardımlar
MADDE 17 -
(1) Herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından kamu hizmetinin
karşılığı olarak veya kamu hizmetleri ile ilişkilendirilerek bağış ve
yardım toplanamaz, benzeri adlar altında tahsilat yapılamaz.
(2)
Yapılan her türlü bağış ve yardımlar bütçeye gelir kaydedilir. Nakdi
olmayan bağış ve yardımlar ilgili mevzuatına göre değerlendirmeye tabi
tutulur ve kayıt altına alınır.
(3) Yapılan
şartlı bağış ve yardımlar, üst yöneticinin onayı ile gelir bütçesinde bağış
ve yardımlar bölümüne gelir yazılır ve gider bütçesinde bu hizmetin ödeneği
varsa bu ödeneğe eklenir; yoksa, bütçede öngörülen tertibe ödenek yazılarak
tahsis amacına harcanır. Bu ödenekten amaç dışında başka bir tertibe
aktarma yapılamaz.
(4) Bu ödeneklerden malî yıl sonuna kadar
harcanmamış olan tutarlar, bağış ve yardımın amacı gerçekleşinceye kadar
ertesi yıl bütçesine devir olunarak ödenek kaydedilir. Ancak, bu
ödeneklerden tahsis amacı gerçekleştirilmiş olanlardan kalan tutarlara
ilişkin ödenekleri iptal etmeye üst yönetici yetkilidir.
(5)
Bağış ve yardımlar, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri
istenildiği takdirde, bütçeye gider kaydıyla ilgilisine geri verilir.
Şartlı bağış ve yardımın zamanında kullanılmaması nedeniyle doğacak
zararlar ile amaç dışı kullanım nedeniyle yapılan harcamalar sorumluluğu
tespit edilenlere ödettirilir.
Belli bir amaca tahsisli gelirler ve alınan paylar
MADDE 18 - (1)
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 8 inci maddesi
uyarınca; ortak programa alınan alt yapı hizmetleri için büyükşehir
belediye bütçesinde alt yapı koordinasyon biriminin ödeneğine, program
bedelinden az olmamak üzere ödenek konur. Ayrıca, belediye ve diğer bütün
kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerine konulan ödeneklerden, alt yapı
koordinasyon merkezi bünyesinde oluşturularak alt yapı yatırım hesabına
aktarılacak tutarlar da gelir bütçesinin ilgili bölümünde gösterilir ve bu
gelirler amacı dışında harcanamaz.
(2) 20/7/1966
tarihli ve 775 Sayılı Gecekondu Kanununun 12 inci maddesi gereği kurulan
fonda toplanacak paralar gelir bütçesinin ilgili bölümüne gelir kaydedilir.
Diğer taraftan gider bütçesinin ilgili tertibine tahsis amacı doğrultusunda
kullanılmak üzere ödenek konulur. Bu fondan yapılan harcamalarda 775 Sayılı
Kanunda belirtilen usul ve esaslar uygulanır.
(3)
Otopark Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi gereğince, parselinde otopark
ihtiyacı karşılanmayan yapılardan alınan ve bankada açılacak otopark
hesabına yatırılacak paralar gelir bütçesinin ilgili bölümüne gelir
kaydedilir. Diğer taraftan tahsis amacı doğrultusunda kullanılmak üzere
gider bütçesinin ilgili tertibine ödenek konulur.
Bütçe denkliğinin sağlanması
MADDE 19 -
(1) Bütçe denkliğinin sağlanmasında bütçe gelirleri esas alınır. Gelirlerin
giderleri karşılamaması halinde aradaki fark, ilk olarak gider bütçesinde
öngörülen tertiplerden indirim yapılması ya da yeni gelir kaynakları
bulunması suretiyle giderilmeye çalışılır. Buna rağmen denklik sağlanamamış
ise, borçlanma yoluna gidilerek veya varsa önceki yıldan nakit devri
yoluyla bütçe denkliği sağlanır.
Finansmanın ekonomik sınıflandırması
MADDE 20 - (1) Bütçenin hazırlanmasında;
a)
Bütçe açığı
ortaya çıkar ise ve bu açık borçlanma yoluyla kapatılacaksa yapılacak
borçlanma tutarı,
b)
Bütçe açığı
ortaya çıkar ise ve bu açık önceki yıldan nakit devri yoluyla kapatılacaksa
devreden nakit tutarı,
c)
Bütçe fazlası
ortaya çıkar ise, bu fazlanın nasıl değerlendirileceği,
ç)
Alınan borçların ana para ödemeleri,
“Finansmanın
Ekonomik Sınıflandırması Cetveli’nde” (Örnek-16) gösterilir.
(2)
Alınan borçlar ile bu borçların ana para ödemeleri gelir ve gider
bütçelerinde gösterilmez. Alınan borçların faiz tutarları gider bütçesinin
faiz giderleri tertibinden ödenir.
İşletmeler
MADDE 21 - (1)
İl özel idareleri, belediyeler ve birlikler, özel gelir ve gideri bulunan
hizmetlerini meclis kararı ve İçişleri Bakanlığından izin alınmak suretiyle
kurum bütçesi içerisinde işletme kurarak yapabilirler. İşletmeler için ayrı
bütçe düzenlenmeyip, kurum bütçesi içerisinde ana hizmet birimi gibi
kodlanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bütçe Çağrısı ve Bütçe Tasarısı
Bütçe çağrısı
MADDE 22 -
(1) Kurumlarda üst yönetici, her yıl Haziran ayının sonuna kadar stratejik
plân ve performans programına uygun olarak gider bütçelerini hazırlamak üzere
birimlere çağrı yapar.
Birimlerin gider teklifleri
MADDE 23 -
(1) Birimler bütçe fişini (Örnek-3/A) kullanarak gerekçeli bütçe yılı gider
teklifleri ve izleyen iki yılın
gider tahminleri ile ödenek cetveli (Örnek-9) ve ayrıntılı harcama
programını (Örnek-27) mali hizmetler biriminin koordinasyonunda
hazırlayarak hizmet gerekçesi (Örnek-2) ile birlikte Temmuz ayının sonuna
kadar mali hizmetler birimine verir.
(2)
Bütçe çağrısında belirtilmek suretiyle yukarıda belirtilen cetvellerin
dışındaki bütçe hazırlığına ilişkin diğer cetvellerin de birimler
tarafından doldurulması istenebilir.
(3)
Gider tahminlerinde, stratejik plan, performans programı ve yatırım
programlarındaki hedef ve ilkeler göz önünde bulundurulur. Ayrıca merkezi
idarenin ekonomik verileri ve gelecek yıllara ilişkin öngörülerinden
faydalanılır.
(4)
Birlikler ve kasaba belediyelerinde, bütçe tekliflerinin tamamı mali
hizmetler birimi tarafından hazırlanır.
(5) Bütçe teklifleri, ekonomik sınıflandırmanın dördüncü düzeyini de
kapsayacak şekilde hazırlanır.
Bütçe tasarısı
MADDE 24 -
(1) Mali hizmetler birimi, diğer birimlerden gelen gider tekliflerini
birleştirip, gelir bütçesini ve izleyen iki yılın gelir tahminlerini
hazırlayarak, bütçe ilke ve hedefleri doğrultusunda kurumun bütçe tasarısını
oluşturur. Birimlerden gelen ayrıntılı harcama programları da dikkate
alınmak suretiyle kurumun ayrıntılı harcama programı ve finansman programı
hazırlanarak bütçe tasarısına eklenir. Üst yönetici tarafından gerekli
inceleme ve düzeltme yapıldıktan sonra bütçe tasarısı, belediye ve bağlı
idarelerde Ağustos ayının sonuna kadar, il özel idarelerinde ise Eylül
ayının ilk iş günü encümene havale edilir.
(2) Birliklerde birlik tüzüğü hükümleri uygulanır.
(3)
Bütçe tasarısı aşağıda sayılan cetvellerden oluşur.
a)
Hizmet Gerekçesi ve Hedefleri (Örnek-2)
b) Bütçe
Fişi (Örnek-3/A, 3/B)
c)
Fonksiyonel Sınıflandırmaya Göre Ödenek Teklifleri İcmali Cetveli (Örnek-4)
ç)
Ekonomik Sınıflandırmaya Göre Ödenek Teklifleri İcmali Cetveli (Birinci
Düzey) (Örnek-5)
d) Ekonomik
Sınıflandırmaya Göre Ödenek Teklifleri İcmali Cetveli (İkinci Düzey)
(Örnek-6)
e)
Fonksiyonel ve Ekonomik Sınıflandırma Düzeyinde Bütçe Teklifi Cetveli
(Örnek-7)
f)
Fonksiyonel ve Ekonomik Sınıflandırma Düzeyinde İzleyen İki Yıl Bütçe Teklifi
Cetveli (Örnek-8)
g)
Ödenek Cetveli (Teklif) (Örnek-9)
ğ) Bütçe
Gelirleri Cetveli (Örnek-10)
h)
Birleşik Gider Bütçesi Tasarısı (Örnek-11)
ı)
Birleşik Gelir Bütçesi Tasarısı (Örnek-12)
i)
Birleşik Finansmanın Ekonomik Sınıflandırması Cetveli (Örnek-13)
j)
Ayrıntılı Harcama Programı (Örnek-27)
k)
Finansman Programı (Örnek-28)
l)
Bakanlık ya da üst yönetici tarafından gerekli görülecek diğer cetveller
Bütçe tasarısının bakanlığa gönderilmesi
MADDE 25 -
(1) Encümene sunulan bütçe tasarısı ve izleyen iki yıla ait gelir ve gider
tahminleri ile bir önceki yıla ve içinde bulunulan yıla ait (bütçe
hazırlığının yapıldığı ay itibariyle) bütçe gerçekleşmeleri, Bakanlıkça
belirlenecek şekil ve içerikte Eylül ayının ilk haftası içinde, 5018 sayılı
Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca merkezi yönetim bütçe
tasarısına eklenmek üzere İçişleri Bakanlığına gönderilir. Bakanlık, bütçe
rakamlarının elektronik ortamda
gönderilmesini isteyebilir.
Bütçenin Görüşülmesi ve Kabulü
Bütçe tasarısının encümende görüşülmesi
MADDE 26 -
(1) Encümene havale edilen bütçe tasarısı incelenip encümen görüşü ile
birlikte en geç Eylül ayının son haftası içinde üst yöneticiye verilir.
Bütçe tasarısının meclise sunulması
MADDE 27 - (1)
Encümen tarafından görüşülerek üst yöneticiye sunulan bütçe tasarısı,
büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediyelerinde Ekim ayı toplantısında
görüşülmek üzere Ekim ayının birinci gününden önce; il özel idareleri,
büyükşehir belediyeleri ve diğer belediyelerde
ise Kasım ayı toplantısında görüşülmek üzere Kasım ayının birinci
gününden önce meclise sunulur.
(2) Bağlı idare bütçeleri de Büyükşehir belediyesinin Kasım
ayı toplantısında görüşülür.
(3)
Birliklerde birlik tüzüğü hükümleri uygulanır.
(4) Büyükşehir
ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri Ekim ayı toplantısının ilk
oturumunda, il genel meclisleri, büyükşehir ve diğer belediye meclisleri
ise Kasım ayı toplantısının ilk oturumunda bütçe tasarısını, incelenmek
üzere plan ve bütçe komisyonuna havale ederler.
Plan ve bütçe komisyonu oluşturulması ve çalışma
usulü
MADDE 28 -
(1) Meclis, üyeleri arasından;
a) İl
özel idarelerinde en az üç, en çok
yedi,
b) Büyükşehir
belediyelerinde en az beş, en fazla dokuz;
c) Diğer
belediyelerde ve birliklerde en az üç, en fazla beş kişiden,
oluşmak
üzere her siyasî parti grubunun ve bağımsız
üyelerin meclisteki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması
suretiyle plan ve bütçe komisyonu oluşturulur. Birlik meclislerinde
siyasi parti gurubu ve bağımsız üye bulunmadığından bütçe ve plan komisyonu
oluşturulması halinde, siyasi partiler adına aday gösterilmez. Plan ve
bütçe komisyonu üye sayısını meclis
tespit eder.
(2) Plan
ve bütçe komisyonu ilk toplantısında üyeleri arasından bir başkan ve bir
başkan vekili seçer. Başkan bulunmadığı zamanlarda komisyona başkan vekili
başkanlık eder.
(3)
Komisyon üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanır ve kararları mevcudun
çoğunluğu ile alır. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu taraf
tercih edilir.
(4)
Komisyon çalışmalarına izinsiz ve mazeretsiz olarak üç birleşime katılmayan
üyenin durumu bir tutanakla meclis başkanlığına bildirilir. Bu üye hakkında
meclisçe komisyon üyeliğinden düşürülme kararı verilebilir.
(5) Bu
şekilde düşürülen üye sayısı toplantı yeter sayısını sağlayamayacak sayıya
ulaşınca, meclisçe komisyonun boş üyeleri için yeniden seçim yapılır.
(6)
Komisyon kendisine havale edilen
bütçe tasarısını beş iş gününden fazla olmamak üzere meclisin belirleyeceği
süre içinde inceleyerek görüşünü içeren bir rapor düzenler ve meclise
sunar.
(7) Bu
sürenin sonunda hazırlanacak rapor meclise sunulmadığı taktirde, konu
meclis başkanı tarafından doğrudan gündeme alınır.
(8)
Komisyon, bütçe çalışmalarında birim yetkililerinin görüşüne başvurabilir.
(9) Komisyon üyeleri
yatırımlarla ilgili meclisçe daha önce kabul edilen program dışında bütçeye
yatırım ödeneği konulmasını ve programlı işlere ait ödeneğin başka işlere
aktarılmasını, projelerin gerçekleşmesini engelleyecek ödenek
indirimlerini, ödeneği temin edilmemiş projelerin bütçeye dahil edilmesini
teklif edemezler.
(10)
Komisyon çalışmalarına meclisin diğer üyeleri de katılabilir, söz alıp
konuşabilir ancak oylamaya katılamazlar.
(11)
Birlikler ile nüfusu 10.000’in altındaki belediyelerde plân ve bütçe
komisyonunun oluşturulması zorunlu
değildir.
(12)
Bağlı idarelerde, büyükşehir belediye meclisi genel kurul sıfatı ile
toplantı yaptığından, büyükşehir plan bütçe komisyonu aynı zamanda bağlı
idare plan ve bütçe komisyonu olarak görev yapar.
(13)
Plan ve bütçe komisyonu aynı zamanda kesin hesap komisyonu olarak da görev
yapar.
Bütçe tasarısının mecliste görüşülmesi
MADDE 29 - (1)
Meclisin bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi plan ve bütçe komisyonu
toplantı süresi de dahil olmak üzere en çok yirmi gündür. Meclis bu süre
içinde bütçeyi görüşüp karara bağlar.
(2)
Meclis;
a)Bütçe
kararnamesini madde madde,
b)Yılı
gider bütçesini, kurumsal kodlaması yapılan her birimin fonksiyonel
sınıflandırmalarının birinci düzeyi, birim bazında kurumsal kodlama
yapılmayan kurumlarda ise fonksiyonel sınıflandırmaların birinci düzeyi,
c)Yılı
gelir bütçesini, ekonomik sınıflandırmanın birinci düzeyi,
ç)Yılı
finansmanın ekonomik sınıflandırmasının birinci düzeyi,
itibariyle
toplamları üzerinden oylar ve kabul eder.
(3)
Ayrıntılı harcama programları ile finansman programları üç aylık dönemler
itibariyle toplamları üzerinden birinci düzeyde meclisçe onaylanır.
(4)
Bütçenin tümü üzerinde ayrıca oylama yapılmaz.
(5) Birim
yetkilileri kendi bütçeleri görüşülürken, meclisin talep etmesi halinde
toplantıda hazır bulunarak gerekli açıklamayı yaparlar.
(6)
Meclis üyeleri, program dışı ödenek konulmasını ve programlı işlere ait
ödeneğin başka işlere aktarılmasını, projelerin gerçekleşmesini
engelleyecek ödenek indirimlerini, ödeneği temin edilmemiş projelerin
bütçeye dahil edilmesini teklif edemezler.
(7)
Bütçe görüşmelerinde ad okumak suretiyle oy kullanılır. Meclis, bütçeyi
bütünüyle reddedemez, aynen veya değiştirerek kabul eder. Meclis bütçeyi
bütünüyle reddeder ve yasal süresi içerisinde bütçe çıkarılamazsa, durum
üst yönetici tarafından 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 22 inci, 5393
sayılı Belediye Kanunun 30 uncu maddelerine göre değerlendirmek üzere
Bakanlığa bildirilir.
(8)
Kabul edilen bütçe, mali yılbaşından itibaren yürürlüğe girer.
Bütçe kararnamesi ve bütçeyi oluşturan cetveller
MADDE 30 - (1)
Bütçe kararnamesi metninde;
a) Gider
tahminleri toplamı,
b) Gelir
tahminler toplamı,
c) Bütçe açığı
varsa açığın ne şekilde kapatılacağı,
ç) Kanunlara
göre toplanacak vergi, resim ve harçların taksit süreleri,
d) Bütçe yılına
ait ve o yılın gelir ve giderlerini ilgilendiren diğer hükümler,
yer alır.
(2) Bütçe
kararnamesine mevzuata aykırı hükümler konulamaz.
(3) Bütçeyi
oluşturan cetveller;
a) Bütçe
Kararnamesi
b)
Ödenek Cetveli (A) (Örnek-14)
c)
Gelirlerin Ekonomik Sınıflandırması (B) Cetveli (Örnek-15)
ç)
Finansmanın Ekonomik Sınıflandırması
Cetveli (Örnek-16)
d) Gelirlerin
Yasal Dayanağını Gösterir ( C) Cetveli (Örnek-17)
e) Çok Yıllı
Gider Bütçesi Cetveli (Örnek-18)
f)
Fonksiyonel ve Ekonomik Sınıflandırma Düzeyinde İzleyen İki Yıl Bütçe
Tahmini Cetveli (Örnek-8)
g) Çok
Yıllı Gelir Bütçesi Cetveli (Örnek-19)
ğ) Çok
Yıllı Finansmanın Ekonomik Sınıflandırması Cetveli (Örnek-20)
h)
Gelecek Yıllara Yaygın Yüklenmeleri Kapsayan Taahhütler (G) Cetveli
(Örnek-21)
ı) Memur
Olmayanlara Verilecek Yollukları Gösterir (H) Cetveli (Örnek-22)
i) İhdas
Edilen Memur Kadrolarını Gösterir (K-1) Cetveli (Örnek-23)
j) İhdas
Edilen Sürekli İşçi Kadrolarını Gösterir (K-2) Cetveli (Örnek-24)
k) 237
sayılı Taşıt Kanununa Göre Satın Alınacak Taşıtları Gösterir (T-1) Cetveli
(Örnek-25)
l)
Mevcut Taşıtları Gösterir (T-2) Cetveli (Örnek-26)
m)
Ayrıntılı Harcama Programı (Örnek-27)
n)
Finansman Programı (Örnek-28)
Bütçenin yazımı
MADDE 31 - (1)
Mecliste görüşülüp kabul edilen
bütçenin; (A) işaretli cetveli, bu Yönetmelikte belirtilen, kurumsal, fonksiyonel, finansman
tipi sınıflandırmanın bütün düzeyleri ile ekonomik sınıflandırmanın ilk iki
düzeyinin yazılmasından, (B) işaretli cetveli ise gelirlerin ekonomik
sınıflandırmasının dört düzeyinin yazılmasından oluşur.
(2) Finansmanın
Ekonomik Sınıflandırması cetvelinin düzenlenmesi halinde, dört düzey
olarak yazılır.
(3) Bütçe, en
az (2) nüsha olarak düzenlendikten sonra bütçe kararnamesi ve eki
cetvellerinin meclis tutanaklarına uygun olduğunu belirten bir kayıtla
meclis başkanı ve katip üyeler tarafından imza edilerek üst yöneticiye sunulur.
Bütçenin kesinleşmesi ve yürürlüğe girmesi
MADDE 32 - (1) Bütçe, kurumun diğer
meclis kararları gibi kesinleşir ve yürürlüğe girer.
(2) Herhangi bir nedenle
yılı bütçesi kesinleşmemiş ise, bütçe kesinleşinceye kadar geçen yıl bütçesinin
uygulanmasına devam olunur. Bütçenin kabulüne kadar yapılan işlemler yeni
yıl bütçesine göre yapılmış sayılır ve kullanılan ödenekler yılı bütçesi
ödeneklerinden düşülür. Tahsil edilen gelirler de yeni yıl bütçesine mal
edilir.
Büyükşehir,
büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediye bütçeleri
MADDE
33 - (1) Büyükşehir belediye bütçe
tasarısı ile ilçe ve ilk kademe belediyelerinden gelen bütçe tasarıları
büyükşehir belediye meclisine sunulur; büyükşehir belediye meclisince
yatırım ve hizmetler arasında bütünlük sağlayacak biçimde aynen veya
değiştirilerek kabul edilir.
(2)
Büyükşehir, ilçe ve ilk kademe belediye bütçeleri, büyükşehir belediye
meclisinde Kasım ayı toplantısında, birlikte görüşülerek karara bağlanır ve
büyükşehir belediyesince tek bütçe ve gerekirse ciltler hâlinde bastırılır.
İlçe ve ilk kademe belediyelerine onaylı birer örnekleri gönderilir.
(3)
Büyükşehir belediye meclisi, ilçe ve ilk kademe belediyelerinin bütçelerini
kabul ederken;
a) Bütçe
metnindeki kanun, tüzük ve yönetmeliklere aykırı madde ve ibareleri
çıkarmaya veya değiştirmeye,
b)
Belediyenin tahsile yetkili olmadığı gelirleri çıkarmaya, kanunî sınırlar
üzerinde veya altında belirlenmiş olan vergi ve harçların oran ve
miktarlarını kanunda öngörülen sınırlarına çekmeye,
c) Kesinleşmiş
belediye borçları için bütçeye konulması gerekip de konulmamış ödeneği
eklemeye,
ç) Ortak
yatırım programına alınan yatırımlar için gerekli ödeneği eklemeye,
Yetkilidir.
(4)
Büyükşehir belediye meclisince ilçe ve ilk kademe belediye bütçelerinde yapılan
değişikliklere karşı on gün içinde Danıştay’a itiraz edilebilir.
Bağlı idare ve birlik bütçeleri
MADDE 34 - (1) Bağlı idare ve birlik bütçelerine ilişkin
olarak bu Yönetmelikte düzenlenmeyen hususlarda kendi özel mevzuat
hükümleri uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Ödenek Kullanımı ve Bütçede Yapılacak
Değişiklikler
Ödenek kullanımı
MADDE 35 - (1) Hizmetlerin önceliği ve mevcut
nakit durumu gibi gerekçelerle ayrıntılı harcama ve finansman programları
gözetilerek, mali hizmetler biriminin görüşleri alınarak üst yönetici
tarafından ödenek kullanımına ilişkin ilkeler belirlenebilir.
Aktarma
MADDE 36 - (1)
Aktarma; bütçenin herhangi bir tertibinde bulunan ve o hesap döneminde
kullanılmayacağı anlaşılan ödeneklerden alınarak, ödenek ihtiyacı olan diğer
gider tertiplerine veya yeni tertip açılarak yapılan eklemedir.
(2)
Bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasındaki
aktarmalar meclis kararı, fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri
arasındaki aktarmalar encümen kararıyla, bunların dışında kalan ve ekonomik
sınıflandırmanın ikinci düzeyine kadar aktarmalar ise üst yöneticinin onayı
ile yapılır. Ekonomik sınıflandırmanın üçüncü ve dördüncü düzeyleri
bütçeleşme düzeyi olmadığından, bunlar arasında aktarma onayına gerek
yoktur.
(3)
Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediyelerinde; aktarmalarla ilgili meclis
kararları bütçe ile ilgili meclis kararları gibi kesinleşir ve yürürlüğe
girer.
(4)
Bağlı idarelerde kendi özel mevzuat hükümleri saklıdır.
(5)
Ancak;
a)
Personel giderleri tertiplerinden,
b)
Aktarma yapılmış tertiplerden,
c) Yedek
ödenekten aktarma yapılmış tertiplerden,
ç)
Projeye bağlı yatırım tertiplerinden,
d)
İlgili mevzuatında aktarma yapılmaması öngörülen tertiplerden,
aktarma
yapılamaz.
(6)
Ancak, projeye dayalı iş, fiziksel olarak yüzde yüz gerçekleşmişse, bu
projeyle ilgili artan ödenek diğer tertiplere aktarılabilir. Personel
ödeneklerine ilişkin tertipler arasında aktarma yapılabilir.
Ek ödenek
MADDE 37 - (1)
Ek ödenek; bütçede tertibi
bulunduğu halde ihtiyaca yetmeyeceği anlaşılan veya bütçenin düzenlenmesi
ve görüşülmesi sırasında düşünülmeyen ve bütçede tertibi açılmayan, ancak
yapılmasında zorunluluk bulunan bir hizmet için tertip açılarak, bütçenin
diğer tertiplerindeki ödeneklere dokunulmadan alınan ödenektir.
(2) Ek
ödenek ancak bütçe yılı içerisinde verilebilir. Ek ödenek verilmesi meclis
kararı ile yapılır. Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediyelerinde ise
belediye meclislerince kabul
edildikten sonra büyükşehir belediye meclisince karara bağlanır.
(3) Ek
ödenek verilmesi için yeni bir gelir veya finansman kaynağının bulunması
zorunludur.
Yedek ödenek
MADDE 38 -
(1) Bütçede öngörülen hizmet ve amaçları gerçekleştirmek, ödenek
yetersizliğini gidermek veya bütçenin düzenlenmesi ve görüşülmesi sırasında
düşünülmeyen veya öngörülmeyen ve bütçede tertibi bulunmayan ancak yerine
getirilmesi zorunlu hizmetlere ilişkin giderleri karşılamak üzere,
gerektiğinde diğer tertiplere aktarma yapmak amacıyla “09-Yedek Ödenek”
tertibine bütçe gelirleri toplamının %10’undan fazla olmamak kaydıyla
ödenek konulur. 09-Yedek Ödenek tertibi altındaki yedek ödenek dışındaki
diğer tertiplere konacak yedek ödenekler konulduğu amaç dışında
kullanılamaz. Bu tertipten diğer tertiplere aktarma encümen kararıyla
yapılır.
(2) Bu
amaçla bütçede gerekli tertipler açmaya, bu tertiplere aktarma yapmaya ve
tertiplerden yapılacak ödemelerin yer ve esaslarını tespite encümen
yetkilidir.
Ödeneklerin iptali ve devri
MADDE 39 - (1) Yıl sonunda kullanılmayan
ödenekler bütün düzeyleri belirtilerek iptal edilir. Ancak, şartlı, tahsisi mahiyette ve mevzuatı
gereği ertesi yıla devri gereken ödenekler devir gerekçesi belirtilerek
devredilir. Devredilen ödenek yeni yıl bütçesinde açılacak tertiplere
ödenek kaydedilir.
ALTINCI BÖLÜM
Bütçe Kesin Hesabı
Bütçe kesin hesabının düzenlenmesi ve görüşülmesi
MADDE 40 -
(1) Kesin hesap; mali hizmetler birimi tarafından mali yılın bitiminden
itibaren hazırlanarak, üst yönetici tarafından il özel idarelerinde Mart,
belediyelerde Nisan ayı içinde encümene sunulur. Encümen kesin hesabı en
geç Nisan ayının sonuna kadar inceleyip, görüşü ile birlikte meclisin Mayıs
ayı toplantısında görüşülmek
üzere üst yöneticiye sunar.
(2)
Kesin hesabın görüşülmesi ve kesinleşmesinde, bütçeye ilişkin hükümler
uygulanır. Kesin hesabın meclislerde görüşülmesine ilişkin toplantı süresi
en çok beş gündür.
(3)
Kesin hesap meclisçe görüşülerek kabul edilir. Ancak kabul edilmeyen
hususlar gerekçeleri belirtilmek suretiyle karara bağlanır. Konusu suç
teşkil eden hususlar var ise meclis başkanlığınca yetkili mercilere
iletilir. Belirtilen durumların dışında meclisçe kesin hesabın reddedilmesi
halinde, durum üst yönetici tarafından 5302 sayılı İl Özel İdaresi
Kanununun 22’inci ve 5393 sayılı Belediye Kanunun 30. maddesine göre
değerlendirmek üzere Bakanlığa bildirilir.
(4)
Bağlı idarelerde ve birliklerde
kendi özel mevzuat hükümleri uygulanır.
(5)
Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediyelerinin kesin hesapları ayrıca
Büyükşehir belediye meclisinde görüşülmez. Ancak Büyükşehir Belediyesi
Kanununun 14 üncü maddesine göre büyükşehir belediye başkanına gönderilir.
(6)
Kesin hesap Haziran ayının sonuna kadar Sayıştay Başkanlığına gönderilir.
Kesin hesabı oluşturan cetveller
MADDE 41 - (1)
Kesin hesabı oluşturan cetveller;
a) Bütçe
Giderleri Kesin Hesap Cetveli
(Örnek-29),b) Bütçe Gelirleri Kesin Hesap Cetveli (Örnek-30)
c)
Finansmanın Ekonomik Sınıflandırması Kesin Hesap Cetveli (Örnek-31)
ç) Genel
Mizan (Örnek-76 ),
d)
Bilanço (Örnek-77),
e) Görev
Yapan Muhasebe Yetkililerine Ait
Liste (Örnek-70)
f) Gerek
duyulan diğer belgeler
Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri ile Genel Yönetim Muhasebe
Standartları , Kuralları ve Uygulanması,Yevmiye Sistemi ve Defter
Kayıtları,
MADDE 42 - (1) Kurumların muhasebesi, Genel Yönetim Muhasebe
Yönetmeliğinin ikinci bölümünde belirlenen ve muhasebe ilke ve kurallarının
dayanağını oluşturan temel muhasebe kavramları ile faaliyet sonuçları,
bütçe uygulama sonuçları, nazım hesaplara ilişkin ilkeler ve varlıklar,
yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar ilkelerinden oluşan bilanço ilkeleri ile
üçüncü bölümünde belirlenen muhasebe standartları, kurallar ve uygulamalara
ilişkin hükümler çerçevesinde yürütülür.
Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve
açılış kayıtları
MADDE 43 - (1) İşlemler, yevmiye tarih ve
numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak
kaydedilir; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere
sistemli bir şekilde dağıtılır.
(2)
Gerçekleşen işlemler muhasebeleştirme belgeleriyle kaydedilir. Belge
olmadan kayıt yapılmaz. Gerçekleşen işlemler, hesaplara ait “hesabın
işleyişi” bölümlerinde belirtilmiş olup olmadığına bakılmaksızın, bu
Yönetmelikte belirtilen hesapların niteliğine uygun bir biçimde kaydedilir.
Bir hesabın borcuna kaydedilen tutar mutlaka başka bir hesap ya da
hesapların alacağına kaydedilir. Yevmiye defterinde her zaman borç alacak
eşitliği bulunur.
(3)
Bütçeden nakden veya mahsuben yapılan harcamalar “Ödeme Emri Belgesi”
(Örnek-32), diğer işlemler ise “Muhasebe İşlem Fişi” (Örnek-33) ile muhasebeleştirilir.
(4)
Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına,
gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin
başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer
numara verilir. Gerek yevmiye defteri ve gerekse büyük defter ve yardımcı
defter kayıtlarında bu yevmiye numaraları esastır.
(5) Mali
yılın başında bir önceki hesap döneminden devreden hesaplar için açılış
bilançosu düzenlenir. Açılış bilançosuna dayanılarak, açılış yevmiyesinin
kayıtlarını sağlamak üzere bilançodaki tutarlar düzenlenecek (1) yevmiye numaralı “muhasebe işlem fişiyle”
ilgili hesaplara borç ve alacak kaydedilir. Açılış kaydına ilişkin muhasebe
işlem fişine, açılış bilançosunun bir nüshası eklenir. Açılış kaydına esas
tutarlar, ilgili hesap için açılacak büyük defter ve yardımcı defterlere
aktarıldıktan sonra işlemlerin kaydına başlanır.
(6) Muhasebe işlem fişinin düzenlenmesi
sırasında fişin muhasebe kayıtlarına esas olacak hesap kodu sütunlarında
gerekli bilgilere yer verilir ve işlemin türüne göre izleyen tablolardan
ilgili olanı da ayrıca doldurulur.
MADDE
44 - (1) Bu
Yönetmeliğin uygulanmasında aşağıdaki defterler kullanılır.
Yevmiye
defteri, kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarih ve numarasıyla
ve maddeler halinde düzenli olarak yazıldığı müteselsil sıra numaralı
defterdir. Yevmiye defterine açılış kaydı yapıldıktan sonra, günlük
işlemler muhasebeleştirme belgelerine dayanılarak kaydedilir.
Büyük defter,
yevmiye defterinde kayda geçirilmiş olan işlemleri usulüne göre hesaplara
dağıtan ve tasnifli olarak bu hesaplarda toplayan defterdir. İşlemler
yevmiye tarih ve numarasına göre yevmiye defterine kaydedildikten sonra,
aynı yevmiye tarih ve numarası ile her bir hesap için açılmış büyük defterde
ilgili sayfalara tasnifli olarak kaydedilir.
Kasa işlemlerine ait büyük defter,
diğer büyük defterlerde yer alan bilgilere ilaveten, günlük kasa sayımına
ilişkin bilgileri ve muhasebe yetkilisi ve veznedar tarafından durumun
tespitine ilişkin açıklamaları ihtiva edecek tarzda düzenlenir.
Yardımcı hesap defterleri, hesap
planını oluşturan hesaplara ait bilgilerin ayrıntı bazında kaydına mahsus
olarak tutulan defterlerdir.
Hesap planı
MADDE 45 - (1) Mahalli
İdarelerin hesap planı, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 44 üncü
maddesinde ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplar itibariyle
belirlenmiş çerçeve hesap planında yer alan
aşağıdaki hesaplardan oluşur.
Aktif
Hesaplar
1 Dönen Varlıklar
10 Hazır
Değerler
100 Kasa
Hesabı
101
Alınan Çekler Hesabı
102
Banka Hesabı
103
Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-)
104
Proje Özel Hesabı
105
Döviz Hesabı
106
Döviz Gönderme Emirleri Hesabı (-)
108 Diğer
Hazır Değerler Hesabı
109
Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı
11 Menkul
Kıymet ve Varlıklar
117
Menkul Varlıklar Hesabı
118
Diğer Menkul Kıymet ve Varlıklar Hesabı
12 Faaliyet Alacakları
120
Gelirlerden Alacaklar Hesabı
121
Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı
122
Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı
126
Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı
13 Kurum Alacakları
132
Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı
137
Takipteki Kurum Alacakları Hesabı
14 Diğer Alacaklar
140
Kişilerden Alacaklar Hesabı
15 Stoklar
150 İlk
MADDE ve Malzeme Hesabı
153
Ticari Mallar Hesabı
157
Diğer Stoklar Hesabı
16 Ön
Ödemeler
160 İş
Avans ve Kredileri Hesabı
161
Personel Avansları Hesabı
162 Bütçe
Dışı Avans ve Krediler Hesabı
164
Akreditifler Hesabı
165
Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabı
166
Proje Özel Hesabından Verilen Avans ve Akreditifler Hesabı
167 Doğrudan Dış Proje Kredi
Kullanımları Avans ve Akreditifleri Hesabı
18 Gelecek Aylara Ait Giderler
180
Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı
19 Diğer Dönen Varlıklar
190
Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı
191
İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı197 Sayım Noksanları Hesabı
2 - Duran
Varlıklar
21 Menkul Kıymet ve Varlıklar
217
Menkul Varlıklar Hesabı
218
Diğer Menkul Kıymet ve Varlıklar Hesabı
22 Faaliyet Alacakları
220
Gelirlerden Alacaklar Hesabı
222
Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı
23 Kurum Alacakları
232
Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı
24 Mali Duran Varlıklar
240 Mali
Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
241 Mal
ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
25 Maddi Duran Varlıklar
250
Arazi ve Arsalar Hesabı
251
Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı
252
Binalar Hesabı
253
Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
254
Taşıtlar Hesabı
255
Demirbaşlar Hesabı
256
Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı
257
Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
258
Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı
259
Yatırım Avansları Hesabı
26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar
260
Haklar Hesabı
264 Özel
Maliyetler Hesabı
268
Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
28 Gelecek Yıllara Ait Giderler
280
Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı
29 Diğer Duran Varlıklar
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve
Maddi Duran Varlıklar Hesabı
297
Diğer Çeşitli Duran Varlıklar Hesabı
299 Birikmiş
Amortismanlar Hesabı (-)
Pasif Hesaplar
3 - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
30 Kısa Vadeli İç Mali Borçlar
300
Banka Kredileri Hesabı
303 Kamu
İdarelerine Mali Borçlar Hesabı
304 Cari
Yılda Ödenecek Tahviller Hesabı
309 Kısa
Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı
31 Kısa Vadeli Dış Mali Borçlar
310 Cari
Yılda Ödenecek Dış Mali Borçlar Hesabı
32 Faaliyet Borçları
320
Bütçe Emanetleri Hesabı
322
Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabı
33 Emanet Yabancı Kaynaklar
330
Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı
333
Emanetler Hesabı
34 Alınan Avanslar
340
Alınan Sipariş Avansları Hesabı
349
Alınan Diğer Avanslar Hesabı
36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler
360
Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı
361
Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı
362
Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı
363 Kamu
İdareleri Payları Hesabı
368
Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer
Yükümlülükler Hesabı
37 Borç ve Gider Karşılıkları
372
Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı
379
Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı
38 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider
Tahakkukları
380
Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı
381
Gider Tahakkukları Hesabı
39 Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
391
Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı
397
Sayım Fazlaları Hesabı
399
Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabı
4 -Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar
40 Uzun Vadeli İç Mali Borçlar
400
Banka Kredileri Hesabı
403 Kamu
İdarelerine Mali Borçlar Hesabı
404
Tahviller Hesabı
409 Uzun
Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı
41 Uzun Vadeli Dış Mali Borçlar
410 Dış
Mali Borçlar Hesabı
43
Diğer Borçlar
430 Alınan Depozito ve Teminatlar
Hesabı
438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya
Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı
44 Alınan Avanslar
440
Alınan Sipariş Avansları Hesabı
449
Alınan Diğer Avanslar Hesabı
47 Borç ve Gider Karşılıkları
472
Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı
479
Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı
48 Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider
Tahakkukları
480
Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı
481
Gider Tahakkukları Hesabı
49 Diğer Uzun Vadeli Yabancı
Kaynaklar
499 Diğer Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabı
5 - Öz Kaynaklar
50 Net Değer
500 Net
Değer/Sermaye Hesabı
51 Değer Hareketleri
511
Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı
519
Değer Hareketleri Sonuç Hesabı
52 Yeniden Değerleme Farkları
522
Yeniden Değerleme Farkları Hesabı
57 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları
570
Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı
58 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları
580
Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-)
59 Dönem Faaliyet Sonuçları
590
Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı
591
Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)
6 - Faaliyet
Hesapları
60 Gelir Hesapları
600 Gelirler Hesabı
63 Gider Hesapları
630
Giderler Hesabı
69 Faaliyet Sonuçları
690 Faaliyet
Sonuçları Hesabı
8 -Bütçe Hesapları
80 Bütçe Gelir Hesapları
800
Bütçe Gelirleri Hesabı
805
Gelir Yansıtma Hesabı
81 - Bütçe
Gelirlerinden Ret ve İade Hesapları
810
Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabı
83 Bütçe Gider Hesapları
830
Bütçe Giderleri Hesabı
834
Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı
835
Gider Yansıtma Hesabı
89 Bütçe Uygulama Sonuçları
895
Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabı
9 - Nazım Hesaplar
90 Ödenek Hesapları
900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı
901 Bütçe Ödenekleri Hesabı
902 Bütçe
Ödenek Hareketleri Hesabı
903 Kullanılacak Ödenekler Hesabı
904 Ödenekler Hesabı
905 Ödenekli Giderler Hesabı
906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı
907
Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı
91 Nakit Dışı Teminat ve Kişilere Ait Menkul Kıymet
Hesapları
910
Teminat Mektupları Hesabı
911
Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı
912
Kişilere Ait Menkul Kıymetler Hesabı
913
Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabı
92 Taahhüt Hesapları
920
Gider Taahhütleri Hesabı
921
Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı
(2) Yönetmelik
kapsamına dahil idareler, hesap planında yer alan hesaplardan sadece mali
işlemleriyle ilgili olan hesapları tutacaktır.
(3) Yönetmelik
hesap planında yer almamakla birlikte, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği
hesap planında yer alan herhangi bir hesabın kullanılması gerekliliği
ortaya çıkarsa Yönetmelikteki hesap
planına ilave hesap eklemeye veya çıkarmaya, ihtiyaç duyulduğunda Genel
Yönetim Muhasebe Yönetmeliği çerçeve hesap planında belirlenen hesaplar
dışında yeni hesaplar açmaya, Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine
Bakanlık yetkilidir.
(4) İl özel
idaresi ilçe birimlerince tutulacak hesaplar, muhasebe yetkilisinin teklifi
üzerine üst yöneticinin onayı ile belirlenebilir.
Detaylı hesap planları
MADDE 46 - (1)
Kurumlara ait detaylı hesap planları, Yönetmelikte belirlenen hesap planı
çerçevesinde Maliye Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Bakanlıkça
hazırlanır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
I - Dönen varlıklar
MADDE 47 - (1)
Bu ana hesap grubu, nakit olarak veznede veya bankada tutulan değerler ile
normal koşullarda en fazla bir yıl veya faaliyet dönemi içinde paraya
çevrilmesi, tüketilmesi veya tahsil edilmesi öngörülen varlık ve alacak
unsurlarını kapsar.
(2)
Dönen varlıklar; hazır değerler, menkul kıymet ve varlıklar, faaliyet
alacakları, kurum alacakları, diğer alacaklar, stoklar, ön ödemeler,
gelecek aylara ait giderler ile diğer dönen varlıklar hesap grupları
şeklinde bölümlenir.
MADDE 48 - (1) Bu hesap grubu, nakit
olarak veznede veya bankada tutulan değerler ile istenildiği zaman değer
kaybına uğramadan paraya çevrilme imkanı bulunan varlıkları kapsar. Hazır
değerler niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan
oluşur.
100 Kasa
Hesabı
101
Alınan Çekler Hesabı
102
Banka Hesabı
103
Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-)
104
Proje Özel Hesabı
105
Döviz Hesabı
106
Döviz Gönderme Emirleri Hesabı (-)
108
Diğer Hazır Değerler Hesabı
109
Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 49 -
(1) Bu hesap, muhasebe birimleri veznelerince kanuni dolaşım niteliğine
sahip ulusal paraların alınması, verilmesi ve saklanmasına ilişkin
işlemlerin izlenmesi için kullanılır.
(2) Muhasebe
birimlerine döviz olarak her ne şekilde olursa olsun intikal eden tutarlar
bu hesapla ilişkilendirilmez.
MADDE 50 - (1) Kasa hesabına ilişkin
işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a)Tahsilat-takipli alacaklar tahsilat-tahakkuk bordrosu
(Örnek-40)
Bu
bordro, gereğine göre “Tahsilat Bordrosu”, “Takipli Alacaklar Tahsilat
Bordrosu” veya “Tahakkuk Bordrosu” olarak kullanılır. Bu bordro, her
tahsilat veya tahakkuk işlemi için ayrı bir muhasebe işlem fişi
düzenlendiği durumlarda kullanılmaz. Bir gün içinde nakden tahsil olunan
her türlü vergi, resim, harç ve fon gibi gelirler ile diğer tahsilat
yardımcı hesaplar itibarıyla tahsilat bordrosuna kaydedilir. Birden fazla
veznesi olan muhasebe birimlerinde her vezne için bu bordrolar ayrı ayrı
düzenlenir. Mahsuben yapılan tahsilat için de ayrı tahsilat bordrosu
düzenlenir. Bankalarca yapılan tahsilat için, vergi tahsil alındıları
günlük icmal cetvelleri esas alınarak ayrı tahsilat bordrosu düzenlenir.
Vezne sayısı birden fazla olan muhasebe birimlerinde, tahsilat
bordrolarının alındılarla uygunluğu sağlandıktan sonra günlük tahsilat
tutarı, diğer veznedarlarca, muhasebe yetkilisi tarafından görevlendirilen
sorumlu veznedara teslim edilir. İki nüsha olarak düzenlenen tahsilat
bordrolarının birinci nüshası veznede, ikinci nüshası ise muhasebede
saklanır. Tahakkuk servislerince günlük olarak düzenlenip tahakkuk kaydının
yapılması için muhasebe servisine verilen tahakkuk bordroları iki nüsha
düzenlenir. Birinci nüshası muhasebe servisinde, ikinci nüshası ilgili
tahakkuk servisinde saklanır.
b) Alındılar
Muhasebe birimlerince yapılacak tahsilat ve
veznelere teslim edilen değerler karşılığında aşağıda belirtilen alındılar
kullanılır. Alındının şekli, basımı ve kullanılmasında Maliye Bakanlığınca
genel bütçe kapsamındaki kamu
idareleri için belirlenen esas ve usuller uygulanır.
1) Alındı belgesi
Vergi tahsilatları dışında, muhasebe birimlerince
nakden veya çekle yapılan her türlü tahsilat, veznelere teslim edilen
tahvil, hisse senedi ve hazine bonosu gibi menkul kıymet ve varlıklar ve
kıymetli ayniyat, banka teminat ve garanti mektubu ile şahsi kefalete
ilişkin belgeler karşılığında iki nüsha “Alındı Belgesi” (Örnek: 41)
düzenlenir. Alındı belgesinin asıl nüshası para, çek veya değerleri teslim
edene verilir. İkinci nüshası ise veznede muhafaza edilir. Menkul kıymetler
ilgilisine geri verildiğinde, teslim alınışında verilmiş olan alındı
belgesi geri alınarak muhasebe
işlem fişine bağlanır.
2) Vergi dairesi alındısı
Tahakkuk belgelerine
dayanılarak yapılan vergi ve benzeri tahsilat karşılığında “Vergi Dairesi
Alındısı” (Örnek:42) düzenlenir.Vergi dairesi alındıları iki nüshalıdır.
Alındılar, düzenleyen ve yetkili memur tarafından imzalandıktan sonra
tahsil için tahakkuk belgesi ile birlikte vezneye verilir. Alındının aslı,
parayı teslim eden kişiye verilir. Vergi dairesi alındısının düzenlenmesi
sırasında ;
-Borçlunun
adı, soyadı ve vergi kimlik numarası ile takibe alınan alacaklardan yapılan
tahsilatta, takip numarasının doğru olarak yazılmasına,
-Borcun
türü, vergilendirme dönemi, vergi kanunlarındaki ödeme süresine göre yılı
ve taksidi ile tahakkuk belgesinin seri ve sıra numarasının belirtilmesine,
-Posta
havalesi ve çeki ile yapılan ödemeler üzerine düzenlenen vergi dairesi
alındılarına "PTT ile gönderilmiştir", banka çeki ile yapılan
tahsilat için düzenlenen alındılara ise "Çekle tahsil edilmiştir"
kaşesinin basılmasına,
-Başka
muhasebe birimleri adına yapılan tahsilatta, adına tahsilat yapılan
muhasebe biriminin yazılmasına,
-Haczedilen
malların satılması ve satış bedelinin alıcı tarafından yatırılması halinde,
hesap pusulasına dayanılarak takip masrafları, takip edilen amme alacağı
ile bu tutarlar düşüldükten sonra emanet olarak tahsil edilmesi gereken
tutarın ayrı ayrı gösterilmesine,
-Damga
vergisi ile harçların tahsilinde, yapılan tahsilatın tablo veya tarifelere
göre hangi işlemlerle ilgili olduğunun belirtilmesine,
dikkat edilir.
3) Mahsup alındısı
Mükellefler adına emanete alınmış tutarlardan vergi
veya diğer borçlarına mahsubu gerekenler ve mahsuben yapılan diğer tahsilat
için “Mahsup Alındısı” (Örnek: 43) düzenlenir. Vergi daireleri dışındaki
muhasebe birimlerince bütçe emanetleri hesabına alınan paralar, yüklenici
istihkaklarından yapılan vergi, fon, icra, teminat ve diğer kesintiler
karşılığında, hak sahibinin istemesi halinde, mahsup alındısı yerine geçmek
üzere muhasebeleştirme belgesinin onaylı bir nüshası verilir.
c) Kasadan yapılacak ödemeler ve düzenlenecek
belgeler
-Alındığı
gün iade edilen teminat ve depozito niteliğindeki ödemeler,
-Belirlenen
limit dahilindeki mutemet avansları ve emanet niteliğindeki (bütçe
emanetleri hesabında kayıtlı tutarlar hariç) diğer ödemeleri ile elektrik
ve su bedeli ödemeler,
-Kasadan
yapılması bildirilen diğer ödemeler,
kasadan
veya çek düzenlenmek suretiyle bankadan yapılabilir. Bunlar dışındaki
ödemeler ise hesaba aktarma suretiyle bankadan yapılır.
ç) Kasa tahsilatının bankaya yatırılması
Bir gün
içerisinde tahsil edilen paralardan, ertesi gün kasadan yapılacak ödemeler
için Maliye Bakanlığınca belirlenen limit alıkonularak fazlası,
düzenlenecek teslimat müzekkeresi ile bankaya yatırılır. Teslimat
müzekkeresi (Örnek-44) dört nüshalı olup, dördüncü nüsha dip koçandır.
Teslimat müzekkeresinin ilk üç nüshası para ile birlikte kurumun hesabının
bulunduğu bankaya gönderilir. Birinci nüsha alıkonulduktan sonra, iki ve
üçüncü nüshalar onaylanarak alındıyı teşkil eden üçüncü nüsha veznedarla,
ikinci nüsha ise izleyen işgünü banka hesap özet cetveli ile birlikte geri
gönderilir. Bankaya yatırılan kasa fazlası paraların belgesi olan ikinci
nüsha, düzenlenecek muhasebe işlem fişinin birinci nüshasına bağlanır.
Alındıyı teşkil eden üçüncü nüsha ise veznedarca tarih ve sıra numarasına
göre bir dosya da saklanır.
d) Veznedarın kasa ihtiyacı için bankadan
alacağı paralar
Kasa
mevcudunun yapılacak ödemeleri karşılayamayacağı anlaşıldığı takdirde, o
günkü ödemeye yetecek miktarda para, veznedar adına düzenlenecek çekle
bankadan alınarak kasaya konulur. Veznedar adına çek düzenlendiği zaman çek
tutarı diğer hazır değerler hesabına borç, verilen çekler ve gönderme
emirleri hesabına alacak kaydedilir. Veznedar tarafından bankadan alınan
para kasaya konulduğunda veznedar adına bir alındı düzenlenir ve kasa
hesabına borç, diğer hazır değerler hesabına alacak kaydedilir. Muhasebe
yetkilileri de dahil olmak üzere, veznedarlardan başka hiçbir kimse
bankadan para alamayacağı gibi, muhasebe yetkilileri kefalete tabi
olmadıklarından fiilen tahsilat ve ödeme yapamazlar ve veznedarlara vekalet
edemezler.
e)
Kasaların kapanması, sayımı ve mevcudunun müşterek muhafaza altına alınması
Kasa,
günlük resmi çalışma süresinin bitiminden bir saat önce kapatılır. Ancak,
muhasebe yetkilisinin gerekli görmesi halinde tahsilata mesai saati
bitimine kadar devam edilir. Kasa defteri günü gününe işlenerek o günkü
kasa mevcudunun tamam olup olmadığı veznedar tarafından sayılarak kontrol
edilir. Defterin “açıklama” bölümüne “borç” ve “alacak” genel toplamları
ile kasa mevcudunu gösteren aradaki fark yazılarak muhasebe yetkilisi ve
sorumlu veznedar tarafından imzalanır. Çeşitli nedenlerle aynı gün paranın
bankaya yatırılmasının mümkün olmaması veya banka gişelerinin kapanmasından
sonra yapılan tahsilat dolayısıyla kasada biriken para, Maliye Bakanlığınca
tespit edilen miktarı aştığı takdirde, ertesi gün kasa fazlası bankaya
yatırılmak üzere, muhasebe yetkilisi
ile veznedar tarafından müşterek muhafaza altına alınır. Müşterek
muhafaza işlemi 5018 sayılı Kamu
Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61 inci maddesinde belirtilen
yönetmelik hükümlerine göre yapılır.
f) Belgelerin muhasebeye verilmesi
Tahsilat
ve ödemelere ait belgeler günlük olarak, muhasebe yetkilisi tarafından
tespit olunan saatlerde veznedarca muhasebe servisine verilir.
g) Muhasebe yetkilisi mutemetlerince tahsil olunacak
paralar, düzenlenecek alındı, defter ve belgeler
Muhasebe yetkilisi mutemetlerince tahsil
olunacak paralar, düzenlenecek alındı, defter ve belgeler konusunda 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61 inci maddesinde
belirtilen yönetmelik hükümlerine ve
aşağıdaki açıklamalara göre işlem yapılır.
1) Muhasebe yetkilisi mutemedi alındıları
Muhasebe
yetkilisi mutemetlerine, paranın yatırılacağı muhasebe birimi tarafından
kullanıldıkça yenisi verilmek üzere, muhasebe yetkilisince tespit edilen miktarda
muhasebe yetkilisi mutemedi alındısı cildi verilir. Muhasebe yetkilisi
adına tahsilat yapmaya yetkili mutemetlerce tahsil edilen paralar için
ilgisine göre aşağıda belirtilen alındılar kullanılır.
-Tahsildar alındısı (Örnek-45 )
Tahsildarlar
tarafından yapılan tahsilat için bu alındı kullanılır. Alındı, biri
dipkoçanı olmak üzere üç nüshalı olup bir nüshası parayı yatırana, bir
nüshası ilgili servise verilir. Tahsildar ve icra memurlarınca başka
muhasebe birimleri adına yapılan tahsilatta alındının bir nüshası muhasebe
işlem fişi ekinde adına tahsilat yapılan muhasebe birimine gönderilir.
-Muhasebe yetkilisi mutemedi alındısı (Örnek-46)
Yukarıda
belirtilen tahsildar alındısı ile yapılan tahsilat dışındaki muhasebe
yetkilisi mutemedi tahsilatında bu alındı kullanılır. Alındı, birisi
dipkoçanı olmak üzere üç nüshalı olup bir nüshası parayı teslim edene, bir
nüshası alındıyı düzenleyen yetkilinin bağlı bulunduğu birime verilir.
2) Muhasebe yetkilisi mutemetleri kasa defteri
(Örnek-47 )
Muhasebe
yetkilisi mutemetlerince yapılan tahsilat, tarih ve alındı seri ve sıra
numarasıyla “Muhasebe Yetkilisi Mutemetleri Kasa Defteri” ne işlenir. Bu
defter iki nüshalı olup aslı zımbalı, nüshası sabit sayfalıdır. Defterde;
tahsilatın tarihini, sıra numarasını, kimden tahsil edildiğini ve alındı
seri ve sıra numaralarının kaydına ilişkin sütunlardan başka “yapılan
tahsilatın çeşidi”ni göstermek üzere dört ayrıntı, bir “toplam” ve bir
“genel toplam” sütunu bulunur. Muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından
tahsil olunan paralar, bütçenin birkaç gelir türünü ilgilendirdiği
takdirde, defterin “yapılan tahsilatın çeşidi” başlığı altındaki
sütunlarına ayrı ayrı işlenir ve bu sütunların toplamları bir kalemde
“toplam” sütununa yazılır. Toplam ve ayrıntı sütunlarına yapılan kayıtlar,
tahsil olunan paraların kuruma teslim edildiği tarihe kadar devam eder.
Para yatırıldığında tutarı “genel toplam” sütununa alınır, diğer sütunların
altları çift çizgi ile kapatılır. Genel toplam sütununun toplamları mali
yıl sonuna kadar devam eder. Mutemetler tarafından yapılan tahsilat,
miktarı ne olursa olsun en geç 7 günde bir ve her halde mali yılın son iş
gününde kurum veznesine yatırılır. Ancak, yapılan tahsilat, Maliye
Bakanlığınca tespit edilen miktara ulaştığında, 7 günlük süre beklenilmeksizin
derhal teslim edilir. Muhasebe mutemetlerince çekle tahsilat yapılması
durumunda, çekin en geç ertesi işgünü içinde vezneye verilmesine dikkat
edilir. Para, alındı dipkoçanı ve muhasebe mutemetleri kasa defteriyle
birlikte getirilir. Dipkoçanlar ile defter kaydı karşılaştırılıp “yapılan
tahsilatın çeşidi” sütunları toplamı ile toplam sütunu kontrol edildikten
sonra teslim edilecek para miktarı bulunur ve bu miktar defterin “genel
toplam” sütununa yazılır. Defterin toplam sütunu karşısına ve alındı dipkoçanının
en son yaprağının arkasına “... numaraya kadar olan ........ tahsilat
teslim edilmiştir.” açıklaması yazılarak yetkili kişi ve mutemet tarafından
imza edildikten sonra muhasebe yetkilisi mutemetleri kasa defterinin
zımbalı yaprakları koparılır ve alındı karşılığında kasaya teslim edilerek
bu konuda düzenlenecek muhasebe işlem fişine eklenir. Veznece verilen
alındılarının tarih ve numarası defterin ikinci nüshasına işlenir.
Kullanılmamış muhasebe yetkilisi mutemedi alındısı yaprağı bulunan cilt, mutemede
geri verilir. Tahsildar alındısı ile tahsilat yapan tahsildar ve icra
memurlarınca, muhasebe yetkilisi mutemetleri kasa defteri yerine tahsildar
ve icra memurları tahsilat bordrosu kullanılır. Muhasebe yetkilisi
mutemetlerinin yaptığı tahsilatın kurum veznesine veya banka hesabına
yatırılması ile ilgili süre ve usuller hakkında Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için
yapılan düzenlemeler esas alınır.
3) Tahsildar ve icra memurları tahsilat bordrosu
(Örnek-48)
Tahsildar
ve icra memurlarının, tahsildar alındıları ile yaptıkları tahsilat,
tahsildar ve icra memurları tahsilat bordrosu ile vezneye yatırılır. Üç
nüsha olarak düzenlenen bordronun birinci nüshası tahsilata ait alındılarla
birlikte vezneye, ikinci nüshası tahsildar ve icra memurlarının bağlı bulundukları
servis şefine verilerek, tahsildar ve icra memurları adına açılacak
dosyalarda tarih sırasına göre saklanır; üçüncü nüsha ise tahsilatı yapan
icra memuru veya tahsildarda kalır.
MADDE 51 - (1)
Kasa hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Kasaya yatırılan tutarlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
2 - Kasa
sayımı sonunda fazla çıkan tutarlar bu hesaba borç, 397-Sayım Fazlaları
Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Kasa
ihtiyacı için veznedarca bankadan çekilip kasaya konulan tutarlar bu hesaba
borç, 108- Diğer Hazır Değerler Hesabına
alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Kasadan yapılan ödemeler bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç
kaydedilir.
2 - Kasa
sayımı sonunda noksan çıkan tutarlar bu hesaba alacak, 197-Sayım Noksanları
Hesabına borç kaydedilir.
3 - Kasa
varlığından bankaya yatırılmak üzere gönderilen tutarlar 108- Diğer Hazır
Değerler Hesabına borç, 100-Kasa
Hesabına alacak kaydedilir.
Hesabın niteliği
MADDE 52 - (1)
Bu hesap, muhasebe birimlerinin yapacakları her türlü tahsilat karşılığında
muhasebe birimine hitaben düzenlenerek teslim edilen banka çekleri ve özel
finans kurumlarının çekleri ile muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından
muhasebe birimine teslim edilen aynı nitelikteki çeklerin izlenmesi için
kullanılır.
MADDE
53 - (1) Kurumun yapacağı her
türlü tahsilat karşılığında, kurum adına düzenlenmiş banka çekleri ve özel
finans kurumlarının çekleri kabul edilir. Alınan çek, sol alt köşesinden
sağ üst köşesine çizilen iki kalın paralel çizgi arasına kurumun hesabının
bulunduğu bankanın adı yazılarak, çizgili çek haline getirilir. Çekin
(bloke edilenler hariç) kuruma verildiği ya da bundan en çok bir gün önceki
tarihte düzenlenmiş olması gerekir.
(2)
Devlet sermayesiyle kurulmuş veya sermayesinde Devletin iştiraki bulunan
idare ve kurumlar ile genel yönetim kapsamındaki idarelerin verecekleri
çeklerde bloke onayı aranmaz. Hesap sahiplerinin nam ve hesabına bizzat
ilgili banka ya da özel finans kurumu tarafından düzenlenerek kuruma
verilmiş olan çekler de bloke çekler gibi kabul edilir.
(3)
Bankalarca bastırılacak çeklerin arkasında; matbu olarak bloke şerhine yer verilmiş
ve bu şerhlerin şube yetkililerince imzalanmış olması durumunda söz konusu
çekler de kurumunca blokeli çek olarak kabul edilir. Bloke şerhinde
gösterilen tutarın üzerinde keşide edilen çekler ise kesinlikle kabul
edilmez.
(4) Bu
şekilde alınan çekler karşılığında alındı belgesi verilir ve alındı
belgesinin üzerine “çekle tahsil edilmiştir” kaşesi basılır. Kuruma veya
muhasebe yetkilisi mutemedine verilen çekler düzenlenecek dört nüsha
teslimat müzekkeresi ile tahsil için bankaya gönderilir. Tahsil için
bankaya gönderilen çekler bu hesaba yardımcı hesapları itibariyle borç ve
alacak kaydedilir.
(5)
Karşılıksız çıkan çeklerle ilgili olarak gerekli hesap düzeltmeleri
yapılmakla birlikte, mükellef hakkında ilgili kanun hükümlerine göre işlem
yapılması sağlanır.
(6)
Çekle yapılacak tahsilatla ilgili olarak yukarıda belirtilenler dışında
Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için yapılan düzenlemeler uygulanır.
MADDE 54 - (1)
Alınan çekler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Alınan çekler, bu hesaba borç, ilgili hesap veya hesaplara alacak
kaydedilir.
2 -
Alınan çeklerden tahsile gönderilenler yardımcı hesaplarda takibi amacıyla
bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.
3 -
Sayım sonucu fazla çıkan çek tutarları bu hesaba borç, 397-Sayım Fazlaları
Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Tahsile
gönderilen çekler bu hesaba alacak ve borç kaydedilir.
2 -
Tahsil edilmek üzere bankaya gönderilen çeklerden, bankaca takas işleminin
tamamlandığı bildirilen çek tutarları bu hesaba alacak, 102 - Banka
Hesabına borç kaydedilir.
3 -
Sayım sonucu noksan çıkan çek tutarları bu hesaba alacak, 197-Sayım
Noksanları Hesabına borç kaydedilir.
4 -
Bütçe geliri karşılığı alınan çeklerden karşılıksız çıkması nedeniyle
bankaca iade edilenler bir taraftan bu hesaba alacak, ilgisine göre
600-Gelirler Hesabı (yılı geçtikten sonra 630-Giderler Hesabı),
120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı, ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer
taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına (yılı geçtikten sonra 810-Bütçe
Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına) borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
5 -
Bütçe geliri dışında diğer tahsilat karşılığında alınan çeklerden
karşılıksız çıkması nedeniyle bankaca iade edilen tutarlar bu hesaba
alacak, ilgili hesap ya da hesaplara borç kaydedilir.
6 -
Herhangi bir nedenle ilgilisine iadesi gereken çek tutarları bu hesaba
alacak, ilgili hesap veya hesaplara borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 55 -
(1) Bu hesap, kurum adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya takas için verilen çeklerden,
takas işlemi tamamlananlar ile düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden
ilgililerine ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri
tutarlarının kaydı için kullanılır.
MADDE 56 - (1) Banka hesabına ilişkin
işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) Bankaya yapılan teslimat, bankaca yapılacak
tahsilat ve bankadan yaptırılacak ödemeler
Kurumunca
bir gün içerisinde tahsil edilen paralardan, ertesi gün kasadan yapılacak
ödemeler için Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için belirlenen tutarlar
alıkonularak fazlası düzenlenecek teslimat müzekkeresi ile bankaya
yatırılır. Bankaca, kurum adına vergi tahsil alındısı ile yapılan vergi ve
benzeri tahsilat, gün sonlarında düzenlenecek vergi tahsil alındıları
günlük icmal cetveli ile kuruma bildirilir. Bankalarca muhasebe birimleri
adına yapılan diğer tahsilat için, teslimat müzekkeresi düzenlenmez. Bu tür
tutarlar bankadan alınacak hesap özet cetveline göre kayıtlara alınır.
1) Vergi tahsil alındısı (Örnek-49 )
Bankaca
beş nüsha olarak düzenlenen bu alındılar, yetkililer tarafından imzalanıp
onaylandıktan sonra “mükellef” nüshası parayı teslim edene verilir, “… kurum”
yazılı iki ve üçüncü nüshaları vergi tahsil alındıları, günlük icmal
cetveli ekinde en geç tahsilatı takip eden günün sonuna kadar ilgili kuruma
gönderilir, “banka” yazılı dört ve beşinci nüshaları ise bankada kalır.
Bankalarca
vergi tahsil alındısının düzenlenmesi sırasında;
-Borçlunun
adı-soyadı, adresi ve vergi kimlik numarasının doğru olarak yazılmasına,
-Borcun
türü, vergilendirme dönemi, vergi kanunlarındaki ödeme süresine göre yılı
ve taksiti ile tahakkuk belgesinin cilt ve sıra numarasının belirtilmesine,
-Parayı
tahsil eden banka ile şube adının doğru yazılmasına,
dikkat
edilir.
2) Vergi tahsil alındıları günlük icmal cetveli
(Örnek-50)
Bu
cetvele, kurum adına tahsilat yapmaya yetkili bankalarca bir gün içerisinde
tahsil edilen vergi ve benzeri tahsilat karşılığında düzenlenen vergi
tahsil alındıları kaydedilir. Tahsilat, kurum hesabının bulunduğu banka
şubesi tarafından yapıldığı takdirde cetvel üç nüsha olarak düzenlenir. İlk
iki nüshası, tahsilata ait alındı nüshaları ile birlikte ilgili kuruma
gönderilir, üçüncü nüshası ise bankada kalır. Tahsilat, kurum hesabının
bulunduğu banka şubesi dışındaki aynı bankanın diğer şubeleri tarafından
yapıldığı takdirde ise cetvel dört nüsha olarak düzenlenir ve ilk üç
nüshası, tahsilata ait alındılarla birlikte ertesi iş günü sonuna kadar
kurum hesabının bulunduğu banka şubesine gönderilir. Diğer nüsha bankada
kalır. Kurum hesabının bulunduğu banka, tahsilatı yapan bankadan aldığı
cetvelin, ilk iki nüshası ile eki alındıları ilgili kuruma gönderir, üçüncü
nüshası ise kendisinde kalır. Kurum tarafından bastırılan “vergi tahsil
alındısı” ve “vergi tahsil alındıları günlük icmal cetveli” bankalara
yeterli miktarda verilir.
b) Kurumun banka hesabından yapılacak ödemeler
ve aktarmalar ile bankalar nezdinde açtırılacak krediler
K urumun
hesaplarının bulunduğu bankalardan nakden yaptırılacak ödemeler için bu
bankaların kendi çekleri; ödeme yapılacak kişilerin hesaplarına yapılacak
aktarmalar ile bankalar nezdinde açtırılan krediler için “gönderme emri” (Örnek-51) düzenlenir. Kurumun döviz cinsinden ödemelerinde
döviz gönderme emri (Örnek-52 ) kullanılır.
c) Banka hesap özet cetveli
Kurumun
hesabının bulunduğu bankalarca, bir gün içerisinde kurum adına tahsil
edilen paraların miktarları ile karşılığında onaylanan veya düzenlenen
alındıların tarih ve numaralarını; kurum adına ödenen veya gönderilen
paraların miktarları ile bunlara ait çek ve gönderme emirlerinin tarih ve
numaralarını gösteren iki nüsha banka hesap özet cetveli düzenlenerek
ertesi gün kuruma gönderilir. Banka hesap özet cetvelinin bir nüshası
muhasebe işlem fişine bağlanır, diğer nüshası ise açılacak bir dosyada
muhafaza edilir. Tahsilat ve ödemeleri ayrıntılı olarak gösteren cetvelin
bankaca, ertesi gün doldurularak onaylandıktan sonra teslimat müzekkeresi
ve gönderme emirlerinin ikinci nüshalarıyla birlikte kuruma gönderilmesi ve
kurumun da bu cetveli araması gerekir.
MADDE 57 - (1)
Banka hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Banka hesap özet cetvelinden kasa mevcudundan bankaya yatırıldığı görülen
paralar bu hesaba borç, 108-Diğer Hazır Değerler Hesabına alacak
kaydedilir.
2 -
Kurumca çek olarak tahsil edilen tutarlardan bankaca takas işleminin (çekin
bankaca paraya çevrilmesi) gerçekleştirildiği bildirilenler bu hesaba borç,
101-Alınan Çekler Hesabına alacak kaydedilir.
3 -
Kurumun banka hesabına yatırılan veya gelen paralar bu hesaba borç, ilgili
hesaplara alacak,
kaydedilir.
b) Alacak
Bankaca
kuruma gönderilen banka hesap özet cetvelleri ile ödendiği veya ilgili
yerlere gönderildiği bildirilen çek veya gönderme emri tutarları bu hesaba
alacak, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 58 - (1)
Bu hesap, kurumun bankadan
çekle veya gönderme emri ile yaptıracakları ödeme ve göndermelerin
izlenmesi için kullanılır.
MADDE
59 - (1) Kurumun hesabının bulunduğu bankalardan yaptırılacak ödemeler
için bu bankaların kendi çekleri düzenlenir. Çekin tamamı doldurulduktan
sonra dipkoçanı, çeki alana imza ettirilerek ikinci parçası ilgiliye
verilir.
(2)
Çeklerin rakam ve yazı ile okunaklı bir şekilde ve mürekkepli kalemle
yazılması gerekir. Düzenlenen çekin numarası ilgili ödeme emri veya diğer
ödeme belgelerinin özel sütunlarına ayrı ayrı yazılır. Hatalı düzenlenen
çekler iptal edilerek yenisi düzenlenir. İptal edilen çek dipkoçanına
iliştirilerek saklanır.
(3)
Kurumca tahakkuk ettirilerek banka hesabından ilgililerin banka hesaplarına
gönderilecek olan tutarlar ile bankalarda açtırılan krediler için gönderme
emri düzenlenir. Gönderme emrinde, açtırılacak kredinin veya gönderilecek
paranın ne şekilde ve ne gibi belge karşılığında ödeneceği açıklanır.
(4) İki
nüsha olan gönderme emri yetkilisince görevlendirilecek bir memur
tarafından günlük olarak banka yetkililerine zimmetle teslim edilir. Bu
konuda görevlendirilecek memurun adı, soyadı ve imza örneği daha önce bankaya
yazılı olarak bildirilir. Teslim işlemi, ilgili birimce iki nüsha olarak
düzenlenen “gönderme emri teslim tutanağı”nın (Örnek-53) banka yetkilisine imzalatılması suretiyle
gerçekleştirilir. Tutanağın ilk nüshası bankada alıkonulur, ikinci nüshası
ise görevli memura geri verilir ve bu nüsha açılacak ayrı bir dosya da
tarih sırasına göre saklanır. Bankaca, gönderme emrinin bir nüshası
alıkonulup, bir nüshası paranın gönderilmesi veya istenilen hesaba
aktarılmasından sonra onaylanarak banka hesap özet cetveli ile birlikte
kuruma iade edilir.
(5)
Kurumun yurtdışı ödemelerinde “döviz gönderme emri” kullanılır.
MADDE 60 - (1)
Verilen çekler ve gönderme emirleri hesabına ilişkin alacak ve borç
kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 -
Bankadan yaptırılacak ödeme veya göndermeler için düzenlenen çek veya
gönderme emri tutarları bu hesaba alacak, ilgili hesap veya hesaplara borç
kaydedilir.
2 - Kasa
ihtiyacı için veznedar adına düzenlenen çek tutarları bu hesaba alacak,
108-Diğer Hazır Değerler Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
Düzenlenen çek
ve gönderme emirlerinden, muhasebe birimlerine gönderilen banka hesap özet
cetvelleriyle, bankaca hak sahiplerine ödendiği veya ilgili yerlere
gönderildiği bildirilen paralar bu
hesaba borç, 102-Banka Hesabına alacak kaydedilir.
Hesabın niteliği
MADDE 61 - (1) Bu hesap, dış finansman kaynağından dış proje
kredisi olarak, kurum adına T.C. Merkez Bankası veya uygun görülen diğer
bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan
yapılan giderler, verilen avanslar, açtırılan akreditifler ile avans ve
akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi
sonucu ortaya çıkan kur farklarının izlenmesi için kullanılır.
Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 62 - (1)
Dış finansman kaynağından, kurum adına T.C. Merkez Bankası veya uygun
görülen bankalar nezdindeki proje özel hesaplarına yapılan aktarım üzerine
bu hesaba ve dış mali borçlar hesabına kayıt yapılır.
(2) Dış finansman
kaynağıyla yapılan anlaşma gereği özel hesaplara yapılan aktarım tutarları,
aktarım tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden
hesaplara kaydedilir.
Hesabın işleyişi
MADDE 63 - (1)
Proje özel hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir:
a) Borç
1 - Dış
proje kredisi olarak kurum adına, özel hesaplara yapılan aktarmalar,
aktarma tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden, bu
hesaba borç, 410-Dış Mali Borçlar Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Özel
hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru
üzerinden yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farkları bu
hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Proje özel hesabından yapılan kullanım
tutarları bu hesaba alacak, ilgisine göre 630- Giderler Hesabı ya da
varlığa dönüştürülecek bir unsur ise ilgili varlık hesabına borç
kaydedilir. Söz konusu tutar diğer taraftan 830- Bütçe Giderleri Hesabına
borç, 835- Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Özel hesaptan dış finansman kaynağına iade
edilen tutarlar, iade tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru
üzerinden, bu hesaba alacak, 410-Dış Mali Borçlar Hesabına borç kaydedilir.
3 - Özel
hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru
esas alınarak yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur azalışı farkları
bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 64 - (1)
Bu hesap, kurum veznelerince tahsil edilen veya her ne şekilde olursa olsun
banka hesaplarına intikal eden konvertibl döviz tutarları ile bunlardan
yapılan ödeme, iade ve göndermelerin izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE 65 - (1)
Döviz hesabına ilişkin işlemler aşağıda
gösterilmiştir.
Konvertibl
olmayan yabancı paralar döviz hesabı yerine dönen varlıklar ana hesap
grubundaki menkul varlıklar hesabına kaydedilir.
(2) Tahsil edilen
dövizlerin hesaplara alınmasında uyulacak esaslar
a) Mevzuatı
gereği döviz cinsinden bütçeye gelir kaydedilmek üzere tahsil edilen
konvertibl yabancı paralar, tahsil edildiği veya teslim alındığı günkü T.C.
Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba alınarak bütçeye gelir
kaydedilir.
b) Muhasebe
birimince, kişilere ait olarak teslim alınan konvertibl yabancı paralar
işlem tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba
alınarak ilgili hesaplara kaydedilir.
c) Mevzuatı
gereği, ihale teminatı olarak kabul edilen konvertibl dövizler, alındığı
tarihteki T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden, bu hesaba
kaydedilerek emanete alınır. Teminat olarak teslim edilen kişi malı
dövizlerden her hangi bir nedenle gelir kaydedilmesi gerekenler, kayıtlı
değerleri üzerinden hesaplardan çıkarılır ve işlem tarihindeki T.C. Merkez
Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba alınarak bütçeye gelir
kaydedilir.
Hesabın
işleyişi
MADDE 66 - (1) Döviz hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Kişilere ait olarak teslim alınan döviz tutarları teslim alındığı günkü
T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba borç, 330-Alınan
Depozito ve Teminatlar Hesabı, 333-Emanetler Hesabı veya ilgili diğer
hesaplara alacak kaydedilir.
2 -
Kurum hesabının bulunduğu bankaya adına intikal eden döviz tutarları teslim
tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba borç;
ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
3 -
Sayım sonucunda fazla çıkan döviz tutarları sayım tarihindeki T.C. Merkez
Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba borç, 397-Sayım Fazlaları
Hesabına alacak kaydedilir.
4 -
Kurumca gün sonlarında, bu hesaba ilişkin yardımcı kayıtlardan elde edilen
bilgilere göre, konvertibl yabancı
paralar mevcudunun T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden
değerlemesi sonucu lehte meydana gelen fark bu hesaba borç, 600-Gelirler
Hesabına alacak kaydedilir.
5 -
Bankadan gelen hesap özetinden, vezneden bankaya gönderilen dövizlerin
hesaba yattığı anlaşıldığı takdirde, bu hesaba borç 108-Diğer Hazır
Değerler Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Vezneden bankaya
yatırılmak üzere gönderilen tutarlar bu hesaba alacak, 108-Diğer Hazır
Değerler Hesabına borç kaydedilir.
2 -
Düzenlenen “döviz gönderme emirleri” nden, bankaca ödendiği ya da gönderildiği
bildirilen tutarlar bu hesaba alacak, 106-Döviz Gönderme Emirleri Hesabına
borç kaydedilir.
3 -
Veznelerde bulunan emanet niteliğindeki dövizlerden ilgilisine iade edilen
tutarlar, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 330-Alınan Depozito
ve Teminatlar Hesabı, 333-Emanetler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç
kaydedilir.
4 -
Sayım sonucunda noksan çıkan döviz tutarları kayıtlı değeri üzerinden bu
hesaba (varsa lehte fark 600-Gelirler Hesabına) alacak, sayım tarihindeki
T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden 197-Sayım Noksanları
Hesabına (varsa aleyhte fark 630-Giderler Hesabına) borç kaydedilir.
5 -
Kurumca gün sonlarında bu hesaba ilişkin yardımcı kayıtlardan elde edilen
bilgilere göre konvertibl yabancı paralar mevcudunun T.C. Merkez Bankası
döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucu aleyhte meydana gelen fark bu
hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 67 - (1)
Bu hesap, muhasebe birimlerinin, nezdinde
döviz hesabı bulunan bankadaki döviz hesabından, döviz cinsinden
yapacağı ödeme ve göndermeler için düzenledikleri “döviz gönderme emirleri”
ile bunlardan bankaca ödendiği veya gönderildiği bildirilenlerin izlenmesi
için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE
68 - (1) Muhasebe biriminin nezdinde döviz hesabı bulunan bankadaki döviz
hesabından ilgililere ödenecek veya mahsuben gönderilecek olan dövizler
için “döviz gönderme emri” düzenlenir.
(2)
Gönderme emri, muhasebe yetkilisi tarafından görevlendirilecek bir memur
tarafından banka yetkililerine zimmetle teslim edilir. Bu konuda
görevlendirilecek memurun adı, soyadı ve imza örneği daha önce bankaya
yazılı olarak bildirilir. Teslim işlemi, iki nüsha olarak düzenlenen
“gönderme emri teslim tutanağı”nın banka yetkilisine imzalatılması
suretiyle gerçekleştirilir. Tutanağın ilk nüshası bankada alıkonulur,
ikinci nüshası ise görevli memura geri verilir ve bu nüsha açılacak ayrı
bir dosyada tarih sırasına göre saklanır. Bankaca, “gönderme emri”nin bir
nüshası alıkonulup, bir nüshası paranın gönderilmesi veya istenilen hesaba
aktarılmasından sonra onaylanarak banka hesap özet cetveli ile birlikte
muhasebe birimine iade edilir.
Hesabın
işleyişi
MADDE 69 -(1) Döviz gönderme emirleri hesabına
ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 -
Döviz hesabından yapılacak ödeme ve göndermeler için düzenlenen gönderme
emri tutarları gönderme tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru
üzerinden bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
2 -
Döviz hesabında yer alan tutarlardan ulusal para birimine çevrilenlere
ilişkin bankaya verilen talimatlar T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru
üzerinden bu hesaba alacak, döviz alış kuru üzerinden 102-Banka Hesabına,
satış kuru ile alış kuru arasında ortaya çıkan olumsuz fark 630-Giderler
Hesabına borç kaydedilir.
3 - Döviz tevdiat hesaplarında yer alan kişilere
ait konvertibl yabancı paralardan yapılan iadeler, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ilgili emanet hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
Düzenlenen
gönderme emirlerinden, bankaca, ödendiği veya ilgili hesaba aktarıldığı
bildirilen tutarlar bu hesaba borç, 105-Döviz Hesabına alacak kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE
70 - (1)Bu hesap, hazır değerler hesap grubunda sayılan
hesaplar içerisinde tanımlanmayan ve niteliği itibariyle bu grupta
izlenmesi gereken diğer değerlerin izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE
71 - (1)
Kasa ihtiyacı için bankadan
çekilecek paralar için veznedar adına düzenlen çek tutarları ve bunlardan
tahsil edilip kasa varlığına dahil edilen tutarlar bu hesaba kaydedilir.
(2) Kasa
fazlası paraların veznedarla bankaya gönderilmesi ve bu tutarların bankaca
tahsil edildiğini gösteren banka hesap özet cetvelinin alınması üzerine bu
hesap kullanılır.
(3) Tahsil
edilen dövizler ve miktarı Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için belirlenen
tutarı aşan kişilere ait dövizler, kurum hesabının bulunduğu banka şubesi
nezdinde açtırılacak döviz tevdiat hesabına gün sonlarında yatırılır.
(4) Muhasebe
birimlerince bir gün içerisinde tahsil edilen dövizlerden bankaya
yatırılması gerekenler düzenlenecek üç nüsha teslimat müzekkeresi ile
bankaya gönderilir. Dövizler teslimat müzekkeresi ile vezneden çıkarıldığı ve
söz konusu tutarın bankaya yatırıldığı anlaşıldığı zaman ilgili kayıtlar
yapılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 72 - (1) Diğer hazır değerler hesabına
ait borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 - Kasa varlığından bankaya
yatırılmak üzere gönderilen tutarlar bu hesaba borç, 100-Kasa Hesabına
alacak kaydedilir.
2 - Bankaya yatırılmak üzere
gönderilen döviz tutarları bu hesaba borç, 105-Döviz Hesabına alacak
kaydedilir.
3 - Kasa ihtiyacı için veznedar
adına düzenlenen çek tutarları bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve
Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.
4 - Muhasebe birimince alınan
diğer hazır değerler bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Verilen veya elden
çıkarılan diğer hazır değerler kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba
alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
2 - Kasa ihtiyacı için
veznedar tarafından bankadan tahsil edilen çek tutarları kasa varlığına
dahil edildiğinde bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabına borç kaydedilir.
3 - Kasa varlığından bankaya
yatırılmak üzere gönderilen tutarlardan, bankaya yatırıldığı anlaşılanlar
bu hesaba alacak, 102-Banka Hesabına borç kaydedilir.
4 - Bankaya yatırılmak üzere
gönderilen döviz tutarlarından, bankaya yatırıldığı anlaşılanlar bu hesaba
alacak, 105-Döviz Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 73- (1) Bu hesap, banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat
ve bunlara ilişkin olarak yapılan mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi
için kullanılır.
(2) Banka kredi
kartları ile yapılan tahsilatlara ilişkin olarak Maliye Bakanlığınca Genel
Bütçe için belirlenen usul ve esaslara uyulur.
Hesabın
işleyişi
MADDE 74 - (1) Banka kredi kartlarından
alacaklar hesabına ait borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Borç
Banka
kredi kartıyla yapılan tahsilatlar bir taraftan bu hesaba borç, 600-
Gelirler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan gelir
kaydedilen tutarlar 805- Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri
Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Banka kredi
kartıyla yapılan tahsilatlar nedeniyle kurumun banka hesabına aktarılan
tutarlar bu hesaba alacak, 102-Banka Hesabına borç kaydedilir.
2 - Banka
kredi kartıyla yapılan tahsilatlardan iptal edilenlere ilişkin tutarlar bu
hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
MADDE 75 - (1)
Bu hesap grubu, her ne şekilde olursa olsun kurum malı olarak muhasebe
birimlerine intikal eden kamu ve özel kesim tahvil, senet ve bonoları,
konvertibl olmayan yabancı paralar ile altın, gümüş gibi kıymetli madenler
ve antika niteliğindeki eşya, para ve pul gibi diğer çeşitli menkul kıymet
ve varlıkların izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu grup
aşağıdaki hesaplardan oluşur.
117 Menkul
Varlıklar Hesabı
118 Diğer
Menkul Kıymet ve Varlıklar Hesabı
Hesap
grubuna ait işlemler
MADDE
76 - (1)
Menkul kıymet ve varlıklar hesap
grubuna ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) Menkul kıymet ve varlık çeşitleri
Kasa
veya veznede saklanması gereken altın, gümüş, değerli maden ve taşlardan
yapılmış her türlü takı eşyası ile antik değeri olan eşyalar, her türlü
antika para ve pullar, vergi ve diğer alacaklara karşılık olarak alınan
özel ve kamu kesimi tahvil, hisse senedi ve hazine bonoları; mahkeme ve
diğer dairelerce teslim edilen hazine malı tahvil, hisse senedi ve hazine
bonoları; yabancı tahvil ve hisse senetleri ile konvertibl olmayan yabancı
paralar menkul kıymet ve varlıklardır. Muhasebe birimine teslim edilen ve
kıymeti bilinmeyen menkul kıymet ve varlıklardan bu Yönetmelik hükümlerine
göre kurumunca muhafaza edilecekleri belirtilenler ilgili mevzuatına göre
kıymet takdiri yapıldıktan sonra kaydedilir.
b) Menkul kıymet ve varlıkların alınması,
saklanması veya verilmesi
Menkul
kıymet ve varlıklar, muhasebe birimince teslim alındığında alındı belgesi
düzenlenerek, alındının birinci nüshası menkul kıymeti teslim edene
verilir. Alındı da, menkul kıymetin cinsi, adedi, numarası, varsa ayarı,
kupon adedi ve tutarı gibi nitelikleri ayrıntılı olarak gösterilir. Menkul
kıymet ve varlıklar, veznedarlarca üzerlerinde yardımcı defter sıra
numarası taşıyan torba veya zarflar içerisinde kasada veya vezne odasının
uygun bir bölümünde saklanır. Menkul kıymet ve varlıklar teslim
alındığında, paraya çevrildiğinde, başka bir muhasebe birimine
gönderildiğinde veya kişi malı haline geldiğinde muhasebe işlem fişi
düzenlenerek hesaplara kaydedilir.
c) Tahvil veya bonoların
faiz kuponları
Tahvil
veya bonoların, teslim tarihinde üzerlerinde bulunması gereken vadesi
gelmemiş kuponlarının tamam olup olmadığı kontrol edilir. Kuponlar noksan
olduğu takdirde bu noksanlık verilen alındı belgesi ve defter kayıtlarında
belirtilir.
MADDE 77 - (1) Bu hesap, her ne şekilde olursa olsun kurum malı olarak muhasebe birimlerine
intikal eden altın, gümüş, pırlanta vb. kıymetli madenler ile antika
niteliğindeki eşya, para, pul gibi menkul varlıklar ve konvertibl olmayan
yabancı paraların izlenmesi için kullanılır.
MADDE 78 -
(1) Menkul varlıklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Kurum malı olarak teslim edilen menkul varlıklar bu hesaba borç, 600-Gelirler
Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Kişilere ait olarak teslim alınan menkul varlıklardan, sonradan kurum malı
olduğu anlaşılanlar bir taraftan bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına
alacak kaydedilir; diğer taraftan kayıtlı değerleri üzerinden nazım
hesaplardan çıkarılır.
3 -
Sayım sonucunda fazla çıkan menkul varlıklar tutarı bu hesaba borç,
397-Sayım Fazlaları Hesabına alacak kaydedilir.
4 -
Menkul varlıklardan müzeye gönderilenler bu hesaba borç ve alacak
kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Kurum malı olarak teslim alınan menkul varlıklardan daha sonra kişi malı
olduğu anlaşılanlar bir taraftan bu hesaba alacak, hesaba alındığı yıl
içinde 600-Gelirler Hesabına, takip eden yıl/yıllarda ise 630-Giderler
Hesabına borç; diğer taraftan ilgili nazım hesaplara borç ve alacak
kaydedilir.
2 -
Menkul varlıklardan müzelere gönderilenler, bu hesaba alacak ve borç
kaydedilir. Gönderildiği yerden alındı bilgisinin alınması üzerine, bu
hesaba alacak, hesaba alındığı yıl içinde 600-Gelirler Hesabına, takip eden
yıl/yıllarda ise 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
3 -
Menkul varlıkların herhangi bir şekilde elden çıkarılması halinde, elden
çıkarılma değeri ile kayıtlı değeri arasında fark olması durumunda;
öncelikle elden çıkarma değeri ile kayıtlı tutarı arasında lehte veya
aleyhte fark duruma göre bu hesaba alacak veya borç, lehte fark
600-Gelirler Hesabına alacak, aleyhte fark ise 630-Giderler Hesabına borç
kaydedilir. Elden çıkarma değeri bir taraftan 100-Kasa Hesabı veya
102-Banka Hesabına ya da ilgili diğer hesaplara borç, bu hesaba alacak;
diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma
Hesabına borç kaydedilir.
4 -
Sayım sonucunda noksan çıkan menkul varlık tutarları, kayıtlı değeri
üzerinden bu hesaba alacak, 197-Sayım Noksanları Hesabına borç kaydedilir.
Noksanlığın sebebi ortaya konduğunda ise rayiç bedel üzerinden sorumluları
adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına (kayıtlı tutarı ile rayiç bedel
arasında aleyhte fark varsa 630-Giderler Hesabına) borç; kayıtlı tutarı
197-Sayım Noksanları Hesabına (kayıtlı tutarı ile rayiç bedeli arasında
lehte fark varsa 600-Gelirler Hesabına) alacak kaydedilir.
MADDE 79 -
(1) Bu hesap, her ne şekilde olursa olsun kurum malı olarak muhasebe birimlerine
intikal eden özel veya kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları ile diğer
menkul kıymetlerin izlenmesi için kullanılır.
(2)
Borçlanma amacıyla çıkarılan tahviller ile bunlardan geri ödenenler bu
hesapla ilişkilendirilmez.
MADDE 80 - (1)
Diğer menkul kıymetler ve varlıklar hesabına ilişkin borç ve alacak
kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Kurumlar tarafından alınan menkul kıymetlerin tutarları bir taraftan bu
hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına veya ilgili hesaplara alacak, diğer
taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç
835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir
2 -
Mahkeme, emniyet ve diğer daireler tarafından kurum malı olarak muhasebe
birimlerine teslim edilen tahvil, senet ve bonolar bu hesaba borç,
600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
3 -
Kişilere ait olarak teslim alınıp nazım hesaplarda izlenen tahvil, senet ve
bonolardan kurum malı haline dönüşenler nazım hesaplardan çıkarılarak bu
hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
4 -
Sayım sonucunda fazla çıkan tahvil, senet ve bono tutarları bu hesaba borç,
397-Sayım Fazlaları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Tahvil, senet ve bonolar ile diğer menkul kıymet ve varlıkların herhangi
bir şekilde elden çıkarılması halinde, elden çıkarılma değeri ile kayıtlı
değeri arasında fark olması durumunda; öncelikle elden çıkarma değeri ile
kayıtlı tutarı arasında lehte veya aleyhte fark duruma göre bu hesaba
alacak veya borç, lehte fark 600-Gelirler Hesabına alacak, aleyhte fark ise
630-Giderler Hesabına borç kaydedilir. Elden çıkarma değeri bir taraftan
100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına ya da ilgili diğer hesaplara borç,
bu hesaba alacak; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak,
805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
2 -
Tahvil, senet ve bonolardan, daha sonra kişi malı olduğu anlaşılanlar bir
taraftan bu hesaba alacak, hesaba alındığı yıl içinde 600-Gelirler
Hesabına, takip eden yıl/yıllarda ise 630-Giderler Hesabına borç, diğer
taraftan ilgili nazım hesaplara borç ve alacak kaydedilir.
3 -
Sayım sonucunda noksan çıkan tahvil, senet ve bonolar kayıtlı değeri
üzerinden bu hesaba alacak, 197 Sayım Noksanları Hesabına borç kaydedilir.
Noksanlığın kişilerden alacaklar hesabıyla ilişkilendirilmesi gerektiği
ortaya konduğunda ise rayiç bedel üzerinden sorumluları adına
140-Kişilerden Alacaklar Hesabına (kayıtlı tutarı ile rayiç bedel arasında
aleyhte fark varsa 630-Giderler Hesabına) borç; kayıtlı tutarı 197-Sayım
Noksanları Hesabına (kayıtlı tutarı ile rayiç bedeli arasında lehte fark
varsa 600-Gelirler Hesabına) alacak kaydedilir.
MADDE 81 -
(1)
Bu hesap grubu, gelir olarak tahakkuk ettirilen ve bir yıl içinde tahsili
öngörülen faaliyet alacaklarının
izlenmesi için kullanılır.
(2)
Faaliyet alacakları niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur.
120
Gelirlerden Alacaklar Hesabı
121
Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı
122
Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı
126 Verilen
Depozito ve Teminatlar Hesabı
120
Gelirlerden Alacaklar Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 82 - (1) Bu hesap,
mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacakları ileduran varlıklar ana hesap
grubu içerisindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan
dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ve bunlardan yapılan tahsilat ve terkinlerin
izlenmesi için kullanılır.
Hesaba ilişkin işlemler
MADDE
83 - (1)
Gelirlerden alacaklar hesabına ilişkin
işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) Gelirlerden alacakların tahakkuk işlemleri
İlgili
servislerce tahakkuk bordroları ile ya da tahakkuk fişleri ile muhasebe
birimine bildirilen gelirlerden alacak tahakkukları, düzenlenecek muhasebe
işlem fişiyle ilgili hesaplara alınarak tahakkuk kayıtları yapılır. Gün
içindeki gelirlerden alacak tahakkukları gün sonuna kadar muhasebe
servisine bildirilir. Faaliyet dönemi içinde tahsili gereken tutarlar bu
hesaba, içinde bulunulan dönemi takip eden dönemlerde tahsili gereken
tutarlar ise duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan gelirlerden
alacaklar hesabına kaydedilerek izlenir. Duran varlıklar ana hesap grubunda
yer alan gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem
sonlarında vadesi bir yılın altına inenler bu hesaba aktarılır. Nitelikleri
itibarıyla tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan
tahsilatlar, bu hesapla ilişkilendirilmez.
b) Gelirlerden alacakların terkin işlemleri
Gelirlerden alacakların terkinine ilişkin düzeltme
ve iade belgesi muhasebe servisine
gönderildiğinde, her bir düzeltme ve iade belgesi için düzenlenecek
muhasebe işlem fişiyle veya düzeltme ve iade belgelerinin ekli olduğu
günlük icmal listesine göre düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle yılı içinde
gelirler hesabına (yılı geçmiş ise giderler hesabına) borç, gelirlerden
alacaklar hesabına alacak kaydedilerek terkin edilen tutarlar kayıtlardan
çıkarılır.
c) Gelirlerden alacaklardan yapılan tahsilat
Bu hesapta kayıtlı tutarlardan
kasa hesabı, banka hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, gelirlerden
alacaklar hesabına alacak yazılmak suretiyle tahsil edilen tutarlar gelir
yansıtma hesabına borç, bütçe gelirleri hesabına alacak kaydedilir.
MADDE 84 -
(1) Gelirlerden alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Gelir tahakkuk tutarları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak
kaydedilir.
2 -
Maddi duran varlıkların taksitli satılması durumunda; satış bedelinden
tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarlardan faaliyet dönemi
içinde tahsili gerekenler bu hesaba (faaliyet dönemini takip eden
dönemlerde tahsili gerekenler 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabına), varsa
birikmiş amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, ortaya
çıkmış yeniden değerleme farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına
borç; maddi duran varlığın kayıtlı değeri ilgili maddi duran varlık
hesabına alacak kaydedilir.
3 -
Tahakkuktan fazla tahsilatın iadesi gerektiği takdirde, iade edilecek tutar
bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan 810 Bütçe
Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
4 -
Tecil ve tehiri kaldırılan alacaklardan Gelirlerden Alacaklar Hesabını
ilgilendiren tutarlar bu hesaba borç, vadesine göre 122-Gelirlerden Tecilli
ve Tehirli Alacaklar Hesabı veya 222-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli
Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.
5 - Bu
hesapta kayıtlı alacaklar için tahakkuk ettirilen faiz tutarları bu hesaba
borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Bu hesapta
kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilat bir taraftan bu
hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer
hesaplara borç; diğer taraftan 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak,
805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
2 -
Tahakkuktan yapılan terkin ve tenziller bu hesaba alacak, yılı içinde
600-Gelirler Hesabına (yılı geçtikten sonra 630-Giderler Hesabına) borç
kaydedilir.
3 -
Tahakkuk eden gelirlerden alacaklardan, tecil ve tehir edilenler bu hesaba
alacak, vadesine göre 122-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı
veya 222-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
4 -
İlgili servislerden yıl içerisinde takibat servisine devredilen gelirlerden
alacaklar bu hesaba alacak, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç
kaydedilir.
5 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan mali yıl sonuna kadar tahsili gerekenlerden
tahsil edilemeyen tutarlar, mali yıl sonunda takibat servisine devredilerek
bu hesaba alacak, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç
kaydedilir.
MADDE 85 -
(1) Bu hesap, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacaklarından
takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin
izlenmesi için kullanılır.
MADDE
86 - (1)
Gelirlerden takipli alacaklar hesabına
ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) Takibe alma işlemleri
İlgili
servislerce muhasebe servisine bildirilen takibe alınmış alacaklar,
düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile gelirlerden takipli alacaklar hesabına
borç, ilgisine göre Gelirlerden Alacaklar Hesabı veya gelirlerden tecilli
ve tehirli alacaklar hesabına alacak kaydedilerek takip kayıtları yapılır.
İlgili servislerce takibe alma işlemi gün sonuna kadar muhasebeye
bildirilir.
b) Takipli alacakların terkin işlemleri
Bu hesapta kayıtlı tutarlardan terkin edilenlere
ilişkin düzeltme ve iade belgeleri muhasebeye gönderildiğinde, her bir
düzeltme ve iade belgesi için
düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle veya düzeltme ve iade belgelerinin ekli
olduğu günlük icmal listesine göre düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle
yevmiye kayıtlarına kaydedilir ve terkin edilen tutarlar kayıtlardan
çıkarılır.
c) Takipli alacaklardan yapılan tahsilat
Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan, kasa hesabı, banka hesabı veya ilgili diğer
hesaplara borç, takipli alacaklar hesabına alacak yazılmak suretiyle tahsil
edilen gelirler, gelir yansıtma hesabına borç, bütçe gelirleri hesabına
alacak kaydedilir.
MADDE 87 -
(1) Gelirlerden takipli alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Takibe alınan alacaklar bu hesaba borç, ilgisine göre 120-Gelirlerden
Alacaklar Hesabı veya 122-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı ya
da 222-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Gelirlerden Alacaklar Hesabında kayıtlı tutarlardan mali yıl sonuna kadar
tahsili gerekenlerden tahsil edilemeyen tutarlar, mali yıl sonunda bu
hesaba borç, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Bu
hesapta kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilat bir
taraftan bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç; diğer taraftan 800- Bütçe
Gelirleri Hesabına alacak 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan, yılı içinde takibe alınanlardan yılı içinde
yapılan terkin ve tenziller bu hesaba alacak, 600-Gelirler Hesabına borç
kaydedilir.
3 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan, önceki yıllarda takibe alınanlardan yapılan
terkin ve tenziller bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç
kaydedilir.
4 -
Takipli alacaklardan tecil ve tehir edilen tutarlar, bu hesaba alacak,
vadesine göre 122-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı veya
222-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
MADDE 88 -
(1) Bu hesap, mevzuatı gereğince gelirlerden alacaklar hesabı veya
gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan içinde
bulunulan mali yıl sonunu geçmeyen bir süre ile tecil veya tehir edilen
tutarlar ile duran varlıklar ana hesap grubundaki gelirlerden tecilli ve
tehirli alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda tecil ve
tehir süresi bir yılın altına inen tutarlar ile bunlardan tahsil edilen
veya takibe alınan tutarların izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE 89 - (1)
Gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabına ilişkin işlemler aşağıda
gösterilmiştir.
a) Tecil
ve tecilin kaldırılması
Mevzuatı
gereğince yapılan tecil ve tecillerin kaldırma işlemlerini izlemek ve
bunlara ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmasını sağlamak amacıyla,
muhasebe bölümünde servisler itibarıyla ayrı ayrı “Tecil Defteri” (Örnek:
57) düzenlenir. Tecil defteri; önce genel bölüme, genel bölümden geriye
kalan kısım da vergi ve gelir türlerine göre alt bölümlere ayrılarak
tutulur. İlgili servislerden gönderilen tecil fişi ve tecili kaldırma
yazıları, tecil defterinin önce genel bölümüne, daha sonra da vergi ve
gelir türleri itibarıyla ilgili alt bölümlere, cilt ve sıra numaraları
birbirini izleyecek şekilde kaydedilir. Bu kayıt sırasında tecil fişi ve
tecili kaldırma yazılarından; takipsiz alacakları ilgilendirenler takipsiz
bölüme; takipli alacakları ilgilendirenler takipli bölüme kaydedilir. Tecil
fişi ve tecili kaldırma yazılarının işlenmesinden sonra defterin genel
bölümünden alınan sıra numarası ilgili alt bölümlere, alt bölümlerdeki sıra
numarası ise genel bölüme ilinti numarası olarak yazılır. Tecil defterinin
genel bölümü ile vergi ve gelir türlerine ilişkin bölümlerinin ayrı ayrı
toplamları alınır. Bu toplamlardan, tecil bölümü “takipsiz” ve “takipli”
sütun toplamlarının gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabının borç
toplamına; tecili kaldırma bölümü “takipsiz” ve “takipli” sütun
toplamlarının ise aynı hesabın alacak toplamına eşit olması gerekir.
Faaliyet dönemi ile sınırlı olarak tecil ve tehir edilen veya bunlardan
tecil ve tehiri kaldırılan tutarlar bu hesaba, içinde bulunulan faaliyet
dönemini aşan süreyle tecil ve tehir edilen veya bunlardan tecil ve tehiri
kaldırılan tutarlar ise duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan
gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabına kaydedilerek izlenir.
Duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan gelirlerden tecilli ve tehirli
alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonlarında tecil süresi bir
yılın altına inenler bu hesaba aktarılır.
b)
Tecilli ve tehirli alacakların terkin işlemleri
Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan terkin edilenlere ilişkin belgeler muhasebe
servisine gönderildiğinde, düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle yevmiye
kayıtlarına kaydedilerek terkin edilen tutarlar kayıtlardan çıkarılır.
MADDE 90 - (1)
Gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak
kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 - Gelirlerden
alacaklar hesabı veya gelirlerden takipli alacak hesabında kayıtlı
tutarlardan içinde bulunulan mali yıl sonunu geçmeyen bir süre ile tecil ve
tehir edilen tutarlar bu hesaba borç, ilgisine göre 120-Gelirlerden
Alacaklar Hesabı veya 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına alacak
kaydedilir.
2 - Duran
varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar
hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda tecil süresi bir yılın altına
inenler bu hesaba borç, duran varlıklar ana hesap grubu içindeki
222-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Bu
hesapta kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilat bir
taraftan bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç; diğer taraftan 800- Bütçe
Gelirleri Hesabına alacak 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı alacaklardan, tecil ve tehiri kaldırılanlar bu hesaba alacak,
ilgisine göre 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı veya 121-Gelirlerden Takipli
Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
126 Verilen
Depozito ve Teminatlar Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 91 -
(1) Bu hesap, kurumca bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin
ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak geri alınmak üzere diğer kamu
idareleri veya kişilere verilen depozito ve teminat niteliğindeki
değerlerin izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 92 -
(1) Verilen depozito ve teminatlar hesabına ilişkin borç ve alacak
kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
Verilen
depozito ve teminatlar bu hesaba borç ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
b) Alacak
Verilen
depozito ve teminatlardan geri alınanlar veya mahsup edilenler bu hesaba
alacak ilgili hesaplara borç kaydedilir.
13 Kurum alacakları
MADDE 93 - (1) Bu hesap grubu, kurumca yasal yetkilere
dayanılarak verilen borçlardan
faaliyet dönemi içinde tahsili öngörülen alacakların izlenmesi için
kullanılır.
(2) Bu grup
aşağıdaki hesaplardan oluşur.
132 Kurumca
Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı
137
Takipteki Kurum Alacakları Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 94 - (1) Bu hesap, ilgili
mevzuatına dayanılarak vadesi faaliyet dönemi ile sınırlı olmak üzere nakit
olarak verilen borçlardan kaynaklanan alacaklar ile duran varlıklar ana
hesap grubu içindeki kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabında kayıtlı
alacaklardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ve bunlardan
tahsil edilen, terkin edilen veya takibe alınanların izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 95 - (1) Kurumca verilen borçlardan
alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Bütçedeki ödeneğine dayanılarak yapılan ve vadesi faaliyet dönemi ile
sınırlı olan borç verme işlemlerinden doğan alacaklar bir taraftan bu
hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına veya ilgili
diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç,
835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Dönem sonunda gerek bu hesapta gerekse duran varlıklar ana hesap grubundaki
kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabında yer alan tutarlar için hesap
edilen ve takip eden faaliyet döneminde tahsili gereken işlemiş faiz
alacağı tutarları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
3 -
Dönem sonunda, duran varlıklar ana hesap grubundaki kurumca verilen
borçlardan alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına
inenler bu hesaba borç, 232-Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabına
alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen borçlardan yapılan tahsilat bir
taraftan 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, ana para
tutarı ile geçmiş yıllar için hesaplanmış olan faiz tutarı bu hesaba,
içinde bulunulan yıla ilişkin olarak hesaplanan faiz tutarı ise
600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına
alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç
kaydedilir.
2 - Bu hesapta
kayıtlı alacaklardan vadesinde tahsil edilemeyenler ile işlemiş faiz
alacakları tutarları bu hesaba alacak, 137-Takipteki Kurum Alacakları
Hesabına borç kaydedilerek takibe alınır.
Hesabın
niteliği
MADDE 96 - (1)
Bu hesap, kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabında kayıtlı
tutarlardan vadesinde tahsil edilemeyenler ile bu tutarlara ilişkin olarak
hesaplanan faiz alacaklarından ana paraya eklenmemiş olanların takibe
alınarak izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 97 - (1)
Takipteki kurum alacakları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları
aşağıdaki gibidir.
a) Borç
1 -
Dönen varlıklar ana hesap grubu içindeki kurum alacaklarından vadesinde
tahsil edilemeyen tutarlar bu hesaba borç; 132-Kurumca Verilen Borçlardan
Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Duran varlıklar ana hesap grubu içindeki kurum alacaklarından çeşitli
nedenlerle muaccel hale gelmiş tutarlar bu hesaba borç; 232-Kurumca Verilen
Borçlardan Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Bu
hesapta yer alan tutarlarla ilgili olarak yıl sonlarında veya tahsilat
durumunda tahsil tarihinde hesap edilen işlemiş faiz tutarları bu hesaba
borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
4 - Bu hesapta
kayıtlı döviz cinsi ve dövize endeksli tutarların, ay sonlarında T.C.
Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemesinde kur artışından
doğan farklar bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Bu
hesapta kayıtlı olan ve tahsilinde anapara ve faiz toplamı bütçeye gelir
kaydedilmesi gereken tutarlardan tahsil edilenler bir taraftan 102-Banka
Hesabı, 105-Döviz Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, ana para tutarı
ile geçmiş yıllar için hesaplanmış olan faiz tutarı bu hesaba, içinde
bulunulan yıla ilişkin olarak hesaplanan faiz tutarı ise 600-Gelirler
Hesabına alacak; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak,
805-Gelir Yansıtma Hesabına borç
kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan yasal yetkiye dayanılarak bütçe hesapları ile
ilişkilendirilmek suretiyle silinenler bir taraftan bu hesaba alacak,
630-Giderler Hesabına borç, diğer taraftan; 830-Bütçe Giderleri Hesabına
borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan yasal yetkiye dayanılarak bütçe hesapları ile
ilişkilendirilmeksizin silinenler bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına
borç kaydedilir.
4 - Bu
hesapta kayıtlı döviz cinsi ve dövize endeksli tutarların, ay sonlarında
T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucunda oluşan
kur azalışı farkları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç
kaydedilir.
MADDE 98 - (1)
Bu hesap grubu faaliyet alacakları ve kurum alacaklarının dışında kalan
alacakların izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu
grup aşağıdaki hesaplardan oluşur.
140
Kişilerden Alacaklar Hesabı
MADDE 99 - (1) Bu hesap, faaliyet alacakları ve kurum
alacakları dışında kalan alacakların izlenmesi için kullanılır.
Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 100 - (1) Kişilerden
alacaklar hesabına ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) Kişilerden alacakların doğuşu
Kişilerden
alacaklar hesabına alınarak takibi gereken alacaklar;
1 -
Sayıştay ve diğer mahkemelerce verilip ilgili dairelerden kuruma tebliğ
olunan ilamlarla,
2 -
Denetim elemanlarının yaptıkları inceleme ve denetimler veya idare
amirlerinin yaptıkları kontroller sonucunda düzenleyecekleri raporlarla,
ortaya çıkar.
b) Kişilerden alacaklar hesabına borç
kaydedilecek tutarlar
1 -
Bütçe giderleri hesabına borç kaydı suretiyle ödenerek gerek yılı içinde,
gerek yılı geçtikten sonra belgeler ve kayıtlar üzerinde yapılan
incelemeler sonunda, fazla veya yersiz ödendiğinin anlaşılması üzerine
Sayıştay ve mahkeme ilamları ile borç hükmolunan,
2 -
Denetim elemanlarının yaptıkları inceleme ve denetimler veya idare
amirlerinin yaptıkları kontroller sonucunda düzenledikleri raporlarca
tespit olunan,
3 -
Ayniyatın çalınmasından, kaybedilmesinden, kanunsuz veya yersiz harcanmasından
dolayı doğan zararlara ait olmak üzere dairelerce bildirilen miktarlarla
Sayıştay ve diğer mahkemelerce bu doğrultuda hüküm altına alınan,
4 -
Bütçe giderleri hesabı dışındaki diğer hesaplara borç veya alacak kaydı
suretiyle verildiği, alındığı veya gönderildiği halde çalınan, zayi olan,
fazla veya yersiz verilen veya noksan çıkan,
5 -
Bütçe içi veya bütçe dışı olarak verildiği veya gönderildiği halde
süresinde mahsup edilmeyen veya zimmete geçirilen avans ve krediler,
6 -
Tahsildar, veznedar veya bu işlerle görevlendirilmiş bulunan memur ve
mutemetler tarafından alındı veya diğer resmi belgeler karşılığında tahsil
edildikten sonra zimmete geçirilen veya kaybedilen,
tutarlar
kişilerden alacaklar hesabına alınır.
(2) Bu
hesapta kayıtlı tutarlar için tahakkuk ettirilecek faizler de bu hesapta
izlenir.
(3)
Sayıştay ve mahkemelerce verilen ilam ve kararlar incelenerek daha önce
hesaplara alınan tutarların haricindekiler aynen kayda geçirilir.
c) Alacak izleme dosyaları ve alacak sıra
numaraları
Kişilerden
alacaklar hesabına kaydedilen alacakların her biri için ayrı bir alacak
izleme dosyası açılır. Bu dosyalara, alacağın hesaplara alındığı mali yıl
ile bu rakamlardan sonra gelmek üzere mali yıl başında birden başlayarak
verilen rakamlardan oluşan bir alacak sıra numarası verilir. Bu numaralar
aynı zamanda kişilerden alacaklar hesabı defterinin “alacak sıra
numarası”nı da oluşturur. Alacakların izlenmesi bu dosyalardan yapılır.
Kişilerden alacaklar hesabına alınan tutarlar için yukarıda belirtildiği şekilde
verilen alacak sıra numaraları, alacağın tamamı tahsil edilinceye kadar
kullanılır. Bu alacaklar için tahakkuk ettirilerek faiz bölümüne kaydedilen
faizlere de alacağın aslına ait alacak sıra numarası verilir ve faizlerin
tahsili de aynı dosyadan izlenir.
ç) Alacakların tahsil şekilleri
Kişilerden
alacaklar hesabında kayıtlı alacakların rızaen tahsili esastır. Rızaen
tahsil edilemeyen alacaklar, özel kanunlarında yazılı hükümlere göre veya
takas suretiyle ya da icra yoluyla tahsil edilir.
1 - Özel kanunlarında yazılı hükümlere göre
yapılan tahsilat
Kanunlarında
tahsil şekli hakkında özel hükümler bulunan alacaklar bu hükümlere göre
takip ve tahsil edilir. Mutemet avanslarından doğan alacaklar ve gerçek
dışı bildirimde bulunarak fazla alınan harcırah tutarları ile kanunlarında
6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edileceği belirtilen
diğer alacaklar 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine;
harcırah avanslarından doğan alacaklar ise 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı
Harcırah Kanununun 59 uncu maddesi hükmüne göre tahsil edilir.
2 - Takas suretiyle tahsilat
22/4/1926
tarihli ve 818 sayılı Borçlar Kanununun 118-124 üncü maddeleri hükümlerine
göre bir alacağın takas suretiyle tahsil edilebilmesi için; kurum ile
borçlu olan gerçek veya tüzel kişinin karşılıklı olarak alacaklı ve borçlu
durumunda olmaları, takas edilecek olan karşılıklı borç ve alacağın nakit
olması, takas edilecek olan karşılıklı borç ve alacağın her ikisinin de
vadesi gelmiş olması ve takas yapılmadan önce borçluya, alacağının borcuna
takas suretiyle mahsup edileceğinin bir yazı ile bildirilmesi veya
alacağını talep ettiği zaman borcu ile takas edileceğinin beyan edilmesi
gerekir. Borç ve alacaktan birisi şarta bağlı bulunuyorsa veya henüz vadesi
gelmemişse takas yapılamaz. Ancak, borçlunun istemi üzerine vadesi gelmemiş
borçlarına mahsup yapılabilir. Herhangi bir şahsın borcu, o şahsın ortak
bulunduğu şirketin kurumdan alacağı ile takas edilemez. Yukarıda belirtilen
takas şartlarının varlığı halinde, memurun borçlu olduğu paraların aylık
bordroların kesintiler sütununda gösterilmesi gerektiği, muhasebe birimince
ilgili tahakkuk dairesine bildirilerek borçları, memur aylıklarından takas
suretiyle tahsil edilir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 123 üncü maddesi
hükmü gereğince; saklanmak için bırakılmış veya haksız olarak alınmış bir
şeyin verilmesine veya karşılığının ödenmesine ilişkin alacaklar, nafaka
veya işçi ücreti gibi borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli olup özel
niteliği bakımından doğrudan doğruya alacaklıya ödenmesi gereken alacaklar
ve Devlet, il ve köyler lehine olarak kamu hukukundan doğan alacaklar takas
edilemez. 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 35 inci maddesi
gereğince, işçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası da (işçinin
bakmak zorunda olduğu aile üyeleri için hakim tarafından takdir edilecek
tutar hariç) takas edilemez. Ancak; yukarıda belirtilen borçluların rızaen
ödemeyi yazılı olarak kabul etmeleri halinde, muhasebe birimlerince
istihkaklarından doğrudan takas suretiyle tahsilat yapılır.
3 - İcra yoluyla tahsilat
Özel
kanunlarındaki hükümler veya takas suretiyle tahsili mümkün olanlar dışında
kalan alacaklardan, mahkemeler ve Sayıştay ilamları ile hüküm altına
alındığı halde borçlu tarafından rızaen ödenmeyenler icra yolu ile tahsil
edilir. Sayıştay ilamlarının icra yoluyla tahsili gerektiği takdirde,
ilamın onaylı bir örneği dosyasında bırakılarak aslı icra dairesine
verilir. Tahsil edildiği bildirilen paraların icra dairelerinden alınması
sağlanarak alacağa mahsup edilmesi gerekir.
d) Sayıştay ilamları
Sayıştay’ca
tazmin hükmedilen paralara ait ilamlar kuruma gönderildiğinde; ilamda
yazılı miktarlardan kısmen veya tamamen daha önceden kişilerden alacaklar
hesabına kaydedilmiş miktarlar bulunduğu takdirde, tahsil edilip edilmediğine
bakılmaksızın bu paraların hesaplara alınış kaydına ilişkin yevmiye tarih
ve numarası ile miktarlarını gösteren bir liste düzenlenir. Söz konusu
liste, ilam suretine bağlanarak ilam tutarından bu miktar düşüldükten sonra
arta kalan miktarlar yevmiye ve yardımcı defterlere kaydedilir. Daha önce
hesaplara alınan ve listede gösterilen alacakların yardımcı defter
kayıtlarında; ilamın tarihi, numarası, yılı ve adına tazmin hükmolunan
sorumluların kimlikleri belirtilir. İlamın kesinleştiği bildirilinceye kadar, sorumlulardan
icraya müracaat edilmeksizin tahsili izlenir. İlamın kesinleştiği
bildirilince icra takibine başlanır. Yargılamanın iadesi isteminde
bulunmak, icrayı alıkoymaz. Sayıştay’ca temyiz, yargılamanın iadesi veya
karar düzeltilmesi yoluyla alacaklardan bir kısmının veya tamamının
kaldırılmasına karar verildiği takdirde, buna ait kararlar da
gönderildiğinde kaldırılan miktar hesaplardan çıkartılır.
e)
Alacak bilgi fişi
Muhasebe
birimlerince, Sayıştay ilamına dayanılarak kişilerden alacaklar hesabına
kaydedilmiş bulunan alacaklarla ilgili olarak, bir ay içerisinde nakden
veya mahsuben yapılan tahsilat ile terkin, tenzil ve kaldırma işlemlerini
gösteren iki nüsha “Alacak Bilgi Fişi” (Örnek: 58) düzenlenir. Alacak bilgi fişleri, her yılın ilamı için
ayrı ayrı düzenlenir. Bir ay içerisinde, herhangi bir yılın ilamı
kapsamındaki alacakların durumunda tahsil, terkin, tenzil ve kaldırma gibi
nedenlerle bir değişiklik yoksa o yılın ilamı ile ilgili o ay için fiş
düzenlenmez. Tahsilat, sorumluların rücu edebileceği kişilerden yapıldığı
takdirde fişe, rücu edilebilecek kişinin ismi değil hangi sorumlu veya
sorumluların müşterek veya münferit borcuna mahsup edilmişse, o sorumlunun
ismi yazılır. Tebliğ olunan ilamların kayda geçirilmesi sırasında, daha önce
kişilerden alacaklar hesabına kaydedilmesinden dolayı ilam toplamından
düşülecek paralardan, tahsil edilmiş tutarlar varsa bunlar için de ayrı bir
alacak bilgi fişi düzenlenerek, ilamın kayda geçirildiğini bildiren yazı
ile birlikte gönderilir.
f) Faiz
ve başlangıç tarihi
Muhasebe
birimlerince, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 nci
maddesinde sayılan kamu zararı halleri hariç olmak üzere, kişilerden
alacaklar hesabına kaydedilmesi gereken ve çeşitleri yukarıda sayılan
tutarlardan;
1 -
Fazla ve yersiz ödemeler, geri isteme iradesinin borçluya ulaştığı
tarihten,
2 -
Noksan tahsilat veya kesintiler, tahsilat ve kesinti tutarının gelir
kaydedilmesi gerektiği tarihten,
3 -
Harcama yetkilisi mutemetlerine verilen avanslardan kişilerden alacaklar
hesabına aktarılanlar, ön ödemenin mahsup veya iade edilmesi gerektiği
tarihten,
4 -
Sürekli görev yolluğu avanslarından kişilerden alacaklar hesabına
aktarılanlar, memur ve ailesi atandığı memuriyet mahalline gitmişse varışları
tarihinden itibaren bir ay sonundan, memur gitmemiş veya aile
götürülmemişse avansın verildiği tarihten, sürekli görev yolluğuna esas
tayinin iptal edilmesi halinde ise iptal emrinin ilgiliye tebliğ edildiği
tarihi izleyen 15 inci gün sonundan,
5 -
Geçici görev yolluğu avanslarından kişilerden alacaklar hesabına
aktarılanlar, memurun asıl görev yerine dönüşünden itibaren bir ay
sonundan; geçici görevlendirmeden vazgeçildiği takdirde iptal emrinin
ilgiliye tebliğ edildiği tarihi izleyen 15 inci gün sonundan; geçici göreve
özel nedenlerle gidilmediği takdirde avansın verildiği tarihten,
6 -
Sözleşmeye dayanan alacaklar, kanun veya taahhütnamelerinde başka türlü bir
esas öngörülmemişse sözleşmenin ihlal edildiği tarihten,
7 -
Taksitli alacaklar, ödenmeyen taksidin vadesinin geldiği tarihten,
8 -
Sayıştay ve mahkeme ilamları ile tazmin hükmolunan alacaklar, ilamda faizin
başlangıcı hakkında hüküm varsa belirtilen tarihten, aksi takdirde karar
tarihinden,
itibaren
faize tabidir.
5018
sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 nci maddesi gereğince
sorumlulardan tahsil edilmesi gereken kamu zararlarında faiz başlangıç
tarihi zararın oluştuğu tarihtir.
Harcama
yetkilisi mutemetlerine verilen avansları süresinde mahsup etmeyenlerden
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri
uyarınca gecikme zammı alınır.
Sürekli
ve geçici görev yolluğu avanslarını süresinde mahsup veya iade etmeyenler
ile taahhütnamelerinde ayrıca bir faiz oranı belirtilmeyen borçlulardan
genel hükümlere göre faiz alınır.
g) Zamanaşımı süresi, başlangıcı, kesilmesi ve
durması
Kişilerden
alacaklar hesabında kayıtlı alacakların zamanaşımı süresi, başlangıcı,
kesilmesi ve durması aşağıda açıklanmıştır.
1 - 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna tabi alacaklar
Kişilerden
alacaklar hesabında kayıtlı olup, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsil edilmesi gereken
alacaklar, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı
başından itibaren beş yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Söz
konusu Kanunun 103 üncü maddesi hükmü gereğince ödeme, haciz uygulaması,
cebren tahsil ve takip işlemleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat;
ödeme emri tebliği, mal bildirimi ile mal edinme ve mal artışlarının
bildirilmesi; bu işlemlerden herhangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve
kurum temsilcilerine uygulanması veya bunlar tarafından yapılması;
ihtilaflı amme alacaklarında adli makamlarca bozma kararı verilmesi, kamu
alacağının teminata bağlanması, adli makamlarca icranın ertelenmesine karar
verilmesi; iki kamu idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı kamu
idaresi tarafından borçlu kamu idaresine borcun ödenmesi için yazı ile
müracaat edilmesi ve amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere
müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması zamanaşımını keser.
Kesilmenin rastladığı takvim yılını izleyen takvim yılı başından itibaren
zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımının bir bozma kararı ile
kesilmesi halinde, zamanaşımı başlangıcı yeni vade gününün rastladığı;
alacağın teminata bağlanması veya icranın adli makamlarca durdurulması
hallerinde zamanaşımının başlangıcı teminatın kalktığı ve durma süresinin
sona erdiği tarihin rastladığı takvim yılını izleyen takvim yılının ilk
günüdür. Aynı Kanunun 104 üncü maddesi hükmü gereğince, borçlunun yabancı
memlekette bulunması, hileli iflas etmesi veya mirasının tasfiyesi
dolayısıyla hakkında takibat yapılmasına imkan yoksa bu hallerin devamı
süresince zamanaşımı işlemez. Zamanaşımı, yukarıda sayılan işlememesi
sebeplerinin kalktığı günün bitmesinden itibaren başlar veya durmasından
evvel başlamış olan süresinin işlemesine devam eder.
2 - 818 Sayılı Borçlar Kanununa tabi olan
alacaklar
Kişilerden
alacaklar hesabında kayıtlı olup, 818 sayılı Borçlar Kanununa göre tahsil
edilmesi gereken alacaklar, haksız suretle mal ediniminden dolayı açılacak
dava zarar görenin verdiğini geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten
başlayarak bir yıl ve her halde bu hakkın doğduğu tarihten başlayarak 10
yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Söz konusu Kanuna göre zamanaşımı,
alacağın vadesinin geldiği tarihten itibaren başlar; alacağın vadesinin
dolması bir bildirime bağlı ise zamanaşımı, bu bildirimin yapılabileceği
günden itibaren işlemeye başlar.
Aynı
Kanunun 133’üncü maddesi hükmü gereğince;
1 -
Borçlu, borcunu kabul ettiği, borcuna ve faizine mahsuben bir miktar para
ödediği, rehin verdiği veya kefil gösterdiği,
2 -
Alacaklı dava veya def’i dava dolayısıyla mahkemeye veya hakeme başvurmakla
veya icra takibatına ya da iflas masasına müdahale ile hakkını istediği,
takdirde
zamanaşımı kesilir. Zamanaşımı kesilince, kesilme tarihinden itibaren yeni
zamanaşımı süresi işlemeye başlar. Zamanaşımının kesilmesi, borçlunun
borcunu bir senetle kabullenmesi veya mahkeme kararı ile olması halinde
yeni süre 10 yıldır.
Borçlar
Kanununun 132’nci maddesinde belirtilen hallerde zamanaşımı durur. Bu durum
ortadan kalktığında zamanaşımı, kaldığı yerden işlemeye devam eder.
3 - Özel kanunlarındaki hükümlere tabi olan
alacaklar
Kişilerden
alacaklar hesabında kayıtlı alacaklar, kanunlarında belirtilen özel
hükümlere göre takip ve tahsil edilir.
Zamanaşımından
sonra borçlular tarafından rızaen yapılan ödemeler kabul edilir.
Yukarıda açıklanan esaslara göre;
vezne, mutemet, tahsildar ve ambar açıklarında açığın öğrenildiği, yersiz
ödemelerde dairesinin bildirmesi üzerine yetkili birimin öğrendiği,
sözleşmeye bağlı alacaklarda taahhüdün bozulduğu, ilama bağlı alacaklarda
ilamın borçluya tebliğ edildiği, mutemet avanslarından doğan alacaklarda
ilgili kanununda belirtilen mahsup süresinin bittiği, yolluk avanslarından
doğan alacaklarda 6245 sayılı Kanunda belirtilen mahsup sürelerinin dolduğu
tarih, zamanaşımının başlangıcıdır. Ayniyat hesaplarının denetimi sonucunda
görülen açıklarda, fiil cezai nitelikte değilse zamanaşımının başlangıcı,
raporun düzenlendiği tarihtir.
ğ) Alacakların terkin ve af işlemleri
Kurum
hesaplarında kayıtlı alacaklardan af kanunları kapsamına girenlerin terkin
işlemleri, ilgili af kanunu hükümlerine göre gerçekleştirilir. Muhasebe
yetkilileri, ilgili kanunlarındaki hükümlere göre alacakların af veya
terkinini, düzenleyecekleri “Kişilerden Alacaklar Terkin Talepnamesi”
(Örnek: 59) ile üst yöneticiden isteyebilirler. İdare hesaplarında kayıtlı
olup, zaruri veya mücbir sebeplerle takip ve tahsil imkânı kalmayan kamu
alacaklarından merkezi yönetim bütçe kanununda gösterilen tutara kadar
olanların kayıtlardan çıkarılmasına üst yönetici yetkilidir.
h) 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde düzenlenen kamu zararının tahsiline ilişkin usul
ve esaslar
Kamu
görevlilerinin mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmal sonucu kamu
idaresine verdikleri zararların tahsilinde, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun
71 inci maddesinde belirtilen yönetmelik hükümleri uygulanır.
ı) Yabancı para cinsinden kişilerden alacakların
tahsili
Yabancı
para cinsinden alacaklar, sözleşmelerinde “aynen” tahsil edileceğine dair
hükümlerin yer alması halinde aynen veya vade ya da fiili ödeme tarihindeki
T.C. Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası olarak;
sözleşmelerinde böyle bir hüküm yok ise alacağın vade veya fiili ödeme
tarihindeki T.C. Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası
olarak tahsil edilir.
Hesabının
işleyişi
MADDE 101 - (1)
Kişilerden alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Bütçe giderleri hesabına borç kaydedilmek suretiyle fazla ve yersiz verildiği,
gerek yılı içerisinde, gerekse yılı geçtikten sonra tespit edilenler;
Sayıştay ve mahkemelerce tazmin hükmedilenler ile zamanaşımına uğratılan
alacaklardan dolayı Sayıştay tarafından sorumluları adına tazmin hükmedilen
tutarlar bu hesaba borç, tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere
600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Aylık ve ücretlerden fazla ve yersiz kesilerek Emekli Sandığına veya Sosyal
Sigortalar Kurumuna gönderilen paraların tamamı bu hesaba borç, kurum
hissesini teşkil eden miktar tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere
600-Gelirler Hesabına, noksan kesilen gelir vergisi 360-Ödenecek Vergi ve
Fonlar Hesabına, kişiye ödenmesi gereken miktar ise 333-Emanetler Hesabına
alacak kaydedilir.
3 -
Ayniyatın çalınmasından, kaybedilmesinden, kanunsuz veya yersiz
harcanmasından doğan zararlara ait olmak üzere dairelerce bildirilen
miktarlarla, Sayıştay ve mahkemelerce hüküm altına alınan tutarlar, bu
hesaba borç 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
4 -
Sayım sonucu, noksanlığı tespit edilip sayım noksanları hesabına alınan
tutarlardan sorumluları belirlenenlerin rayiç değeri bu hesaba borç
(kayıtlı tutarı ile rayiç bedeli arasındaki aleyhte fark, 630-Giderler
Hesabına borç); kayıtlı değeri 197-Sayım Noksanları Hesabına, kayıtlı tutarı
ile rayiç bedeli arasındaki lehte fark, tahsilinde bütçeye mal edilmek
üzere 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
5 -
Avans ve kredi hesaplarında kayıtlı tutarlardan süresi içerisinde mahsup
edilmeyen miktarlarla, avans alan şahsın herhangi bir sebeple kısmen veya
tamamen zimmetine geçirdiği tutarlar bu hesaba borç, ilgili avans ve kredi
hesaplarına alacak kaydedilir.
6 -
Kurum gelirlerini tahsil etmeye yetkili bulunan memurların zimmetlerine
geçirdikleri tahsilat tutarları, bir taraftan sorumluları adına bu hesaba
borç, ilgisine göre 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı veya 121-Gelirlerden
Takipli Alacaklar Hesabına alacak; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri
Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
7 -
Emanet niteliğindeki hesaplarda herhangi bir şahıs veya daire adına kayıtlı
bulunan tutarlardan, fazla verilenler ile söz konusu hesaplardan karşılığı
olmaksızın yapılan ödemeler bu hesaba borç, ilgili emanet hesabına alacak
kaydedilir.
8 - Bu
hesapta kayıtlı alacaklardan takipsizlik nedeniyle zamanaşımına uğratıldığı
Sayıştay ilamı veya idari makamlarca karar altına alınan tutarlar,
zamanaşımına uğratan sorumluları borçlandırmak ve eski borç kayıtlarını
kapatmak üzere bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.
9 -
Geçici kabulü yapılarak yapılmakta olan yatırımlar hesabından ilgili maddi
duran varlık hesabına aktarılan işlere ilişkin kesin kabul sırasında
müteahhitten alacaklı olunması durumunda, alacak tutarı tahsilinde bütçeye
gelir kaydedilmek üzere bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına
alacak kaydedilir.
10-Bu
hesapta kayıtlı alacaklar için tahakkuk ettirilen faiz tutarları bu hesaba
borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Bu
hesapta kayıtlı alacaklardan nakden veya mahsuben tahsil edilen
tutarlardan;
-Tahsilinde
bütçeye gelir kaydedilmesi gerekenler bir taraftan 100-Kasa Hesabı,
102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, bu hesaba alacak; diğer
taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına
alacak kaydedilir.
-Tahsilinde
bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmeyenler ise 100-Kasa Hesabı, 102-Banka
Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, bu hesaba alacak kaydedilir.
2 -
Sayıştay tarafından tebliğ edilen ilam içerisinde daha önce kişilerden
alacaklar hesabına alınarak takipsizlik nedeniyle zamanaşımına uğratılmış
paraların bulunduğu anlaşıldığı takdirde bu tutarlar, zamanaşımına uğratan
sorumluları borçlandırmak ve eski borç kayıtlarını kapatmak üzere bu hesaba
alacak ve borç kaydedilir.
3 -
Fazla veya yersiz ödenmesinden dolayı muhasebe yetkilisince doğrudan
kişilerden alacaklar hesabına alınan paraların, kısmen veya tamamen yersiz
veya yanlışlıkla alındığı anlaşıldığı takdirde kayıtlardan çıkarılması
gereken tutarlar bu hesaba alacak, 600-Gelirler Hesabına (yılı geçtikten sonra
630-Giderler Hesabına) veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.
4 -
Fazla veya yersiz olarak tahakkuk ettirildiği anlaşılan faiz tutarları bu
hesaba alacak, 600-Gelirler Hesabına borç kaydedilir.,
5 -
Herhangi bir kanun veya kararla bu hesapta kayıtlı alacaklardan kısmen veya
tamamen kaydı silinmesi gerekenler bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına
borç kaydedilir.
15 Stoklar
MADDE 102 - (1)
Bu hesap grubu, kurum ambar ve atölyelerinde; satılmak veya diğer
faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen mallar ile artık ve hurda gibi faaliyet
dönemi içinde kullanılacak veya paraya çevrilebilecek varlıkların izlenmesi
için kullanılır. Stoklar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak
aşağıdaki hesaplardan oluşur.
(2)Stoklar, niteliklerine göre bu grup içinde
açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı
153 Ticari Mallar Hesabı
157 Diğer Stoklar Hesabı
Hesap grubuna ait
işlemler
MADDE
103 - (1)
Stoklar, maliyet bedeliyle hesaplara
alınır. Bağış veya hibe olarak edinilen stoklar, varsa bilinen değeri,
yoksa değerlemesi yapıldıktan sonra tespit edilen değeri ile hesaplara
alınır. Stoklar, kullanıldıklarında veya tüketildiklerinde gider hesabına
kaydedilerek ilgili hesaplardan çıkarılır.
(2) İlk
madde ve malzeme hesabında kayıtlı stoklardan yok olma, kırılma, bozulma
veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale
gelenler, diğer stoklar hesabına aktarılır.
(3)
Kullanılan veya tüketilen stoklar kayıtlardan çıkarılır. Stokların miktar
ve değerlerinde, kaybolma, çalınma, yanma, kırılma, bozulma gibi nedenlerle
ortaya çıkan eksilmeler mal sorumlusu ve harcama yetkilisince muhasebe
birimine bildirilir. Bunun üzerine muhasebe birimlerince kayıtlar
güncellenir.
(4) Bu hesap grubundaki hesaplara kayıt yapılırken
yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan
kurumsal kodlar da kullanılır.
150
İlk Madde ve Malzeme Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE
104 - (1)
Bu hesap, Kurum faaliyetlerinde
kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen tüketim malzemelerinin
izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 105 - (1) İlk madde ve malzeme hesabına
ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a)
Borç
1-Satın
alınan veya üretilen ilk madde ve malzemeler bir taraftan maliyet
bedelleri ile bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri
Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe
Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir
2-Bağış ve yardım şeklinde bedelsiz olarak
edinilen stoklar tespit edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba
borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma
Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
3-İlk madde
ve malzemelerin sayımı sonucunda ortaya çıkan fazlalıklar bu hesaba borç,
fazlalığın nedeninin araştırılıp sonuçlandırılmasına kadar 397- Sayım
Fazlaları Hesabına alacak kaydedilir.
b)
Alacak
1 - Tüketilmek
amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk
madde ve malzemeler bu hesaba alacak, 630- Giderler hesabına borç kaydedilir.
2 -
Kişisel kusurlardan dolayı yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi
nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen stoklardan,
-
Kayıtlardan çıkarılması gerekenler, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba
alacak, 630-Giderler Hesabına borç; rayiç değeri üzerinden 140-Kişilerden
Alacaklar Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak,
-
Hurdaya ayrılması gerekenler, bir taraftan kayıtlı değerleri üzerinden bu
hesaba alacak, hurda halindeki değeri üzerinden 157-Diğer Stoklar Hesabına,
kayıtlı değeri ile hurda halindeki değeri arasındaki fark 630-Giderler
Hesabına borç; diğer taraftan kayıtlı değeri ile hurda halindeki değeri
arasındaki fark 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, 600-Gelirler
Hesabına alacak kaydedilir.3-Kişisel kusur olmaksızın yok olma, kırılma,
bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek
hale gelen stoklardan,
-
Kayıtlardan çıkarılması gerekenler, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba
alacak, 630-Giderler Hesabına borç,
-
Hurdaya ayrılması gerekenler, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak,
hurda halindeki değeri üzerinden 157-Diğer Stoklar Hesabına, kayıtlı değeri
ile hurda halindeki değeri arasındaki fark 630-Giderler Hesabına borç
kaydedilir.
4 - İlk
madde ve malzemelerin sayımı sonucunda ortaya çıkan noksanlıklar bu hesaba
alacak, noksanlığın nedeninin araştırılıp sonuçlandırılmasına kadar 197-
Sayım Noksanları Hesabına borç kaydedilir.
153 Ticari Mallar Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 106 -
(1) Bu hesap, kurumlarca herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak
amacı ile alınan ticari mallar ve benzeri kalemlerin izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 107 - (1) Ticari mallar hesabının borç ve
alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
Ticari mal niteliğinde
bir mal alındığında bir taraftan bu hesaba ve ilgili hesaplara borç,
kesintiler 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına, ödenecek tutar ise
103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak, diğer taraftan
Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Kullanılmak üzere ambardan çıkışı yapılan ticari mallar bu hesaba alacak, aktifleştirilecek bir unsur ise
ilgili duran varlık hesabına ya da 630- Giderler Hesabına borç kaydedilir
2 -
Sayım sonucunda eksik çıkan ticari
mal tutarları bu hesaba alacak, 197- Sayım Noksanları Hesabına borç
kaydedilir.
3 - Ticari mallardan satılan tutarlar, kayıtlı değeri üzerinden
bu hesaba alacak, satış bedeli 100- Kasa Hesabı veya 102- Banka
Hesabına borç, aradaki olumlu fark
600- Gelirler Hesabına alacak, olumsuz fark 630- Giderler Hesabına borç,
diğer taraftan satış bedeli 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-
Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
157
Diğer Stoklar Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE
108 - (1) Stok hesaplarından
hiçbirinin kapsamına alınmayan ürün, artık ve hurda gibi kalemler bu
hesapta izlenir.
Hesabın işleyişi
MADDE 109 - (1) Diğer stoklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Bütçeye gider kaydıyla edinilen diğer stok tutarları, bir taraftan bu
hesaba borç, kesintiler 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına, ödenecek
tutar ise 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer
hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç,
835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Bağış ve yardım şeklinde bedelsiz olarak edinilen diğer stoklar tespit
edilen değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Gelirler
Hesabına alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe
Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
3 -
Kişisel kusurlardan dolayı yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi
nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen stoklardan
hurdaya ayrılması gerekenler, bir taraftan hurda halindeki değeri üzerinden
bu hesaba, kayıtlı değeri ile hurda halindeki değeri arasındaki fark
630-Giderler Hesabına borç, kayıtlı değeri üzerinden ilgili stok hesabına alacak;
diğer taraftan kayıtlı değeri ile hurda halindeki değeri arasındaki fark
140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak
kaydedilir.
4 -
Kişisel kusur olmaksızın yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi
nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen stoklardan
hurdaya ayrılması gerekenler, hurda halindeki değeri üzerinden bu hesaba,
kayıtlı değeri ile hurda halindeki değeri arasındaki fark 630-Giderler
Hesabına borç, kayıtlı değeri üzerinden ilgili stok hesabına alacak
kaydedilir.
5 -
Sayım sonucunda ortaya çıkan fazlalıklar bu hesaba borç, fazlalığın
nedeninin araştırılıp sonuçlandırılmasına kadar 397 Sayım Fazlaları
Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Bu
hesapta kayıtlı diğer stoklardan elden çıkarılanlar kayıtlı değeri
üzerinden bu hesaba alacak, satış bedeli 100- Kasa Hesabı veya 102- Banka
Hesabına borç, aradaki olumlu fark
600- Gelirler Hesabına alacak, olumsuz fark 630- Giderler Hesabına borç,
diğer taraftan satış bedeli 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-
Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
2 - Sayım
sonucunda ortaya çıkan noksanlıklar bu hesaba alacak, noksanlığın nedeninin
araştırılıp sonuçlandırılmasına kadar 197- Sayım Noksanları Hesabına borç
kaydedilir.
16 Ön
ödemeler
MADDE 110 -
(1) Bu hesap grubu, bütçe içi veya bütçe dışı olarak veyahut emanet
niteliğindeki hesaplardan verilen ön ödeme niteliğindeki her türlü avans,
kredi ve akreditifler ile mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilerin
izlenmesi için kullanılır.
(2)
Harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması
kaydıyla; ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme
işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi giderler ve her yıl
merkezi yönetim bütçe kanununda belirlenecek tutarların altında kalan
giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabilir.
(3) Ön
ödemeler ile ilgili olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 5018
Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 35 inci maddesinde
belirtilen yönetmelik hükümleri uygulanır.
(4) Ön
ödemeler niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan
oluşur.
160 İş
Avans ve Kredileri Hesabı
161 Personel
Avansları Hesabı
162 Bütçe
Dışı Avans ve Krediler Hesabı
164
Akreditifler Hesabı
165 Mahsup
Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabı
166 Proje
Özel Hesabından Verilen Avans ve Akreditifler Hesabı
167 Doğrudan Dış Proje Kredi
Kullanımları Avans ve Akreditifleri Hesabı
160 İş Avans ve Kredileri Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 111 -
(1) Bu hesap, kurumca mevzuatı
gereğince bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen iş avans ve kredilerinin
izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE 112 - (1) İş avans ve kredileri hesabına
ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) İş avans ve kredi çeşitleri
Bütçedeki
ödeneğine dayanılarak verilecek iş avansı ve açılacak kredilerin çeşitleri
aşağıda gösterilmiştir.
1)
Mutemetlere verilen avanslar,
2)
Yabancı konuk ve heyetlerin ağırlanması için görevlendirilecek
mihmandarlara verilen avanslar,
3) Avans
sınırlarını aşan giderler için mutemetler adına açılan krediler,
4)Yabancı
ülkelerde yapılacak satın almalar için görevlendirilen mutemetler adına
bankalar nezdinde açtırılan krediler,
oluşturur.
b) Mutemetlerin görevlendirilmesi, avans ve
kredi verilmesi ve mahsubu
1) Harcama yetkilisi mutemedi
görevlendirilmesinde uyulacak esaslar
Kurumun
her bir harcama birimi için ayrı ayrı mutemet görevlendirilir. Harcama
yetkilisi, ilk görevlendirmede ve değişiklik halinde mutemetlerin adını,
soyadını ve unvanlarını, bir yazı ile ilgili birime bildirirler. Bu yazılar
bir dosyada saklanır.
2) Avansın verilmesi ve harcanması
Bütçe
sınıflandırmasının herhangi bir ekonomik kodunun 2 nci düzeyinden verilmiş
olan avansın mahsubu yapılmadan, belirlenen limiti aşmasa bile aynı
ekonomik kodun 2’nci düzeyinden yeniden avans verilemez. Ancak, başka bir
ekonomik kodun 2 nci düzeyinden istenilen avans, mutemede tanınan limiti
aşmadığı takdirde verilebilir. Bir iş için verilen avans yalnız o işe
harcanır. Avans alınmadan harcama yapılamaz. Avansın verildiği tarihten
önce yapılan harcamalara ait belgeler kabul edilmez.
3) Avansların mahsubu
Her
mutemet aldığı avanstan harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri
avansın verildiği tarihten itibaren en çok bir ay içinde vermek ve artan
parayı iade etmekle yükümlüdür. Mutemet işin tamamlanmasından sonra bir
aylık sürenin bitimini beklemeksizin avans artığını iade etmek ve hesabını
kapatmak zorundadır. Mutemet mali yılın sonunda bir aylık sürenin dolmasını
beklemeksizin, henüz mahsubunu yaptırmadığı harcamalara ait belgeleri
vermek ve artan parayı yatırmakla yükümlüdür. Mali yılın son günlerinde
mutemetlerce verilen belgelerin incelenmesi yıl sonuna kadar bitirilemediği
takdirde, avans artığı mahsup döneminde kapatılmak üzere ertesi yıla
devredilir. Malın teslim alındığı veya hizmetin gördürüldüğü, ancak
belgelerin mahsup döneminde verileceği, dairesince mali yılın sonuna kadar
muhasebe yetkilisine bildirilen mutemet avansları için de aynı şekilde
işlem yapılır. Yukarıda açıklandığı şekilde mahsup edilmeyen mutemet
avansları veya iade edilmeyen avans artığı mutemet adına 140-Kişilerden
Alacaklar Hesabı’na alınarak durum mutemedin bağlı olduğu daireye
bildirilir ve bu mutemede varsa gecikme zammı dahil avansın mahsubu
yapılıncaya kadar bir daha avans verilmez veya adına kredi açılmaz. Mutemet
hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
Hükümleri uyarınca işlem yapılır. Bu şekilde 140-Kişilerden Alacaklar
Hesabı’na alınan tutarlara ait olarak, avansın mahsup süresi içinde
düzenlenmiş olan mahsup evrakının sonradan teslim edilmesi durumunda, avans
mahsup edilmekle birlikte, avansın mahsup veya iade edilmesi gerektiği
tarihten itibaren hesaplanacak gecikme zammı mutemetten tahsil edilir.
c) Kredi
işlemleri
Mutemetler
için tespit olunan avans sınırlarını aşan giderler için, yeterli ödeneği
bulunmak koşulu ile dairesinin göstereceği lüzum üzerine mutemetler adına
herhangi bir banka veya muhasebe birimi
nezdinde kredi açtırılabilir. Açılacak krediler için dairesince düzenlenecek
“muhasebe işlem fişi” ne; yapılacak hizmetin niteliği, açılması istenilen
kredinin tutarı, bütçe tertibi, hangi banka nezdinde ve kimin adına
açılacağına ilişkin açıklamalar ile mutemedin tatbik imzasını gösterir
dairesince onaylı iki adet sirküler bağlanarak muhasebe yetkilisine
verilir. İşin niteliğine, toplu veya ayrıntılı oluşuna göre mutemede imza
karşılığında yeteri kadar kredi ödeme emri (Örnek-54) verilir. Verilen kredi ödeme emrinin yaprak sayısı ile
numaraları, nezdinde kredi açılan bankaya bildirilir ve mutemedin imza
sirkülerinden biri gönderilir. Kredi ödeme emirleri, mal alındıkça veya
hizmet gördürüldükçe mutemetlerce düzenlenir. Birinci parçası parasını
almak üzere alacaklıya verilir; ikinci parçası tahakkuk belgelerine
bağlanır. Dipkoçanı olan üçüncü parça ise sonradan mahsup belgeleriyle
birlikte muhasebe yetkilisine verilir. Adına kredi açılan mutemet, krediden
kendi adına kredi ödeme emri düzenleyip para alamaz. Bu husus muhasebe
yetkilisince, nezdinde kredi açılan bankaya bir yazı ile bildirilir. Devlet
Malzeme Ofisinden veya diğer kamu kuruluşlarından yapılacak satın almalar
için açılacak kredilerde para, gönderme emri ile doğrudan ilgili kuruluşun
hesabına aktarılacağından kredi ödeme emri kullanılmaz. Açılan kredi
tutarının harcanmayan kısmının, kurum hesabına aktarılması mal veya hizmet
satın alınan ilgili kuruluşa bildirilir.
ç) Kredilerin mahsubu
Adına
kredi açılan mutemet, harcanan paralara ait mahsup belgelerini bağlı
bulunduğu tahakkuk birimine teslim eder. Dairesince tahakkuk işlemleri
tamamlanarak mahsup belgeleri ödeme emri
belgesi ekinde muhasebe birimine verilir ve kredinin mahsubu
sağlanır. Her mutemet, adına açılan krediden harcadığı tutarlara ilişkin
kanıtlayıcı belgeleri kredinin açıldığı tarihten itibaren en çok üç ay
içinde, ancak her halde yıl sonunda muhasebe yetkilisine vermekle
yükümlüdür. Mutemet, işin tamamlanmasından sonra üç aylık sürenin bitimini
beklemeksizin kredi artığını, düzenleyeceği kredi ödeme emri ile bankaya
yatırmak zorundadır. Kamu kuruluşlarından yapılacak alımlar için açılan
kredilerin harcanmayan kısmının hesaba aktarılması, dairesince mal veya
hizmetin alındığı ilgili kuruluşa bildirilir. Açılan krediler üç ay
içerisinde mahsup edilmediği takdirde, durum ilgili daireye bildirilerek harcanan
paralara ait belgeler ve artan para geri istenir. Mali yılın son günlerinde
mutemetlerce verilen belgelerin incelenmesi yıl sonuna kadar bitirilemediği
takdirde, kredi artığı mahsup döneminde kapatılmak üzere ertesi yıla
devredilir. Malın teslim alındığı veya hizmetin gördürüldüğü, ancak
belgelerin mahsup döneminde verileceği, dairesince mali yılın sonuna kadar
muhasebe yetkiline bildirilen krediler için de aynı şekilde işlem yapılır.
d) Bir mutemet üzerinde bulunan avans ve
kredinin başka bir mutemede devri
Bir
mutemede verilen avansın veya adına açılan kredinin, herhangi bir nedenle
başka bir mutemede devrine harcama yetkilisince gerek görüldüğü takdirde,
dairesince yeniden bir muhasebe işlem fişi düzenlenerek muhasebe
yetkilisine gönderilir. Kredinin devri halinde, yeni mutemedin iki nüsha
imza sirküleri de muhasebe işlem fişine eklenir. Muhasebe işlem fişinde
kredinin devrinin yapılacağı açıkça belirtilir. Devir tarihine kadar
yapılmış olan harcamalar, eski mutemetçe mahsup edildikten sonra kalan avans
veya kredi artığı, muhasebe yetkilisince iş avans ve kredileri hesabına
borç ve alacak kaydedilerek eski mutemedin hesabı kapatılır, yeni mutemet
borçlandırılır. Devredilen avans veya kredinin mahsup süresinin başlangıcı,
avans veya kredinin eski mutemede verildiği veya açıldığı tarihtir.
Hesabın işleyişi
MADDE 113 - (1)
İş avans ve kredileri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Mutemetlere verilen avanslar bu hesaba borç, ödenmesi gereken tutar
100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına
alacak kaydedilir.
2 -
Mutemetler adına muhasebe birimi
veya banka nezdinde açılan krediler bu hesaba borç, ilgisine göre
333-Emanetler Hesabına, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına
alacak kaydedilir.
3 -
Mutemetlere verilen avans veya açılan kredilerin tamamı ya da bir kısmı
harcama yetkilisinin izniyle başka bir mutemede devredildiği takdirde,
devredilen avans ya da kredi tutarı, yeni mutemet adına bu hesaba borç ve
eski mutemet adına bu hesaba alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Verilen iş avans ve kredilerinden yapılan giderlere ilişkin kanıtlayıcı
belgeler geldiğinde harcama tutarı, bir taraftan bu hesaba alacak,
630-Giderler Hesabına ya da varlığa dönüştürülecek bir harcama unsuru ise
ilgili varlık hesabına borç; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına
borç 835-Gider Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
2 -
Verilen avans veya banka nezdinde açtırılan kredilerden nakden iade edilenler
bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına borç kaydedilir.
3 - Bu
hesapta kayıtlı bulunan avans ve kredi tutarlarından süresi içerisinde
mahsup veya iade edilmeyenler bu hesaba alacak, sorumluları adına
140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
4 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan mahsup dönemine aktarılanlar bu hesaba alacak,
165-Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 114 - (1)
Bu hesap, mevzuatı uyarınca verilen sürekli ve geçici görev yolluğu
avansları ile ödeme gününden önce ödenmesine karar verilen maaş ve ücret
ödemeleri karşılığı verilen
avansların izlemesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE 115- (1) Personel
avansları hesabına ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) Yolluk avansları
6245
sayılı Harcırah Kanununun 59 uncu maddesi hükmü uyarınca verilecek sürekli
ve geçici görev yolluğu avanslarının ödenmesi ve mahsubuyla ilgili hususlar
aşağıda açıklanmıştır.
1) Sürekli görev yolluğu avansları
Bu
avanslar, Harcırah Kanunu’nda sürekli görev yolluğu alabileceği
belirtilenlere harcırah miktarının önceden tayin ve tespiti mümkün olmayan
hallerde verilir. Kendisine sürekli görev yolluğu avansı verilen kişi,
gideceği yere varış tarihinden itibaren bir ay içinde usulüne göre
hazırlayacağı bildirimi dairesine verir. Bildirimde gösterilen miktarın,
verilen avanstan fazla veya noksan olması halinde Harcırah Kanununun 59
uncu maddesi uyarınca işlem yapılır. Süresinde mahsup belgeleri gelmediği
takdirde, bildirimin alınarak gönderilmesini sağlamak için durum dairesine
bildirilir. Bildirim vermeyen memur hakkında aynı Kanunun 59’uncu maddesi
fıkrası uyarınca işlem yapılır. Sürekli görev yolluğu avanslarında memur ve
ailesi atandığı memuriyet mahalline gitmişse, varışları tarihinden itibaren
bir ay sonunda; memur gitmemiş, aile götürülmemiş veya getirilmemişse
avansın verildiği tarihten başlamak üzere genel hükümlere göre faiz aranır.
Varış tarihi olarak memur veya hizmetlinin yeni görevine fiilen başladığı
tarih esas alınır. Sonradan verilen emirle sürekli görev yolluğuna esas
olan tayinden vazgeçildiği için paranın geri alınması gerektiği takdirde,
faizin başlangıcı, iptal emrinin ilgiliye tebliğ edildiği tarihi izleyen 15
inci günün sonunda, bugün tatile rastlarsa tatili izleyen günden başlar.
2) Geçici görev yolluğu avansları
Harcırah
Kanunu hükümlerine göre, memuriyet mahalleri dışında bir yere geçici görev,
kurs, tedavi, sınav gibi amaçlarla gönderilenlere verilen avansların; asıl
memuriyet mahalline dönüşten itibaren bir ay içerisinde bildirimin
dairesince muhasebe birimine verilerek mahsup işleminin yaptırılması ve
varsa artan paranın iade edilmesi gerekir. Süresi içerisinde mahsup
belgelerini vermeyen, artan parayı iade etmeyen veya mahsup belgelerini
verdiği halde artan parayı iade etmeyenler hakkında 6245 sayılı Kanunun 59
uncu maddesi uyarınca işlem yapılır. Geçici görev yolluğu avansı alanların,
süresi içerisinde mahsup belgelerini vermemesi veya artan parayı iade
etmemesi halinde, asıl memuriyet mahalline dönüşlerinden itibaren bir ay
sonundan başlamak üzere faiz alınır. Bir kişiye, almış olduğu avansı mahsup
etmeden başka bir görevlendirme nedeniyle yeniden avans verildiği takdirde,
bir aylık mahsup süresi, her görev için asıl memuriyet mahalline dönüş
tarihi esas alınarak ayrı ayrı hesaplanır. Avans ödendikten sonra geçici
görevlendirmeden vazgeçildiği için paranın geri alınması gerektiği
takdirde, hesaplanacak faizin başlangıcı, vazgeçme emrinin ilgiliye tebliğ
edildiği tarihi izleyen 15inci günün sonunda, bugün tatile rastlarsa tatili
izleyen günden başlar.
b) Maaş ve ücret avansları
Çeşitli nedenlerle ödeme gününden önce
ödenmesi kararlaştırılan maaş ve ücret ödemeleri personel avansları
hesabına borç kaydedilerek izlenir. Ödeme günü geldiğinde ise bu hesaptan
çıkarılarak bütçe giderleri hesabına aktarılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 116- (1)
Personel avansları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Borç
1 - 6245
sayılı Kanun uyarınca verilen sürekli ve geçici görev yolluğu avansları bu
hesaba borç, 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri
Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Yılı
bütçesinden karşılanmak üzere ödeme gününden önce yapılan maaş ve ücret
ödemeleri bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına
alacak kaydedilir.
3 - Yılı
bütçesinden karşılanmak üzere, daha önceki yılda, bütçe dışı avans ve
krediler hesabına borç kaydedilerek verilen personel avansları, mali yıl
başında bu hesaba borç, 162-Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabına alacak
kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Verilen avanslardan harcanan tutarlar 630-Giderler Hesabına borç, bu hesaba
alacak,; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider
Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2
-Verilen avanslardan nakden iade edilenler bu hesaba alacak, 100-Kasa
Hesabı veya 102-Banka Hesabına borç kaydedilir.
3
-Verilen avanslardan süresi içerisinde kapatılmayanlar bu hesaba alacak,
140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
4 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan mahsup dönemine aktarılanlar bu hesaba alacak,
165-Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabına borç kaydedilir.
162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 117 -
(1) Bu hesap, kurumlarca mal ve hizmet alımı karşılığı olmak üzere, maddi
duran varlık hesaplarını ilgilendirmeksizin yüklenicilere verilen avanslar;
ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere verilen personel avansları ile
emanetler hesabına alınan tutarlardan ilgililerine avans olarak ödenen
tutarların izlenmesi için
kullanılır.
Hesaba ilişkin işlemler
MADDE
118- (1)
Bütçe dışı avans ve krediler hesabına
ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
Özel
kanunlarında belirtilen hükümlere göre, bütçe ile ilgilendirilmeksizin
verilen avanslar ile ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere verilen
personel avansları bütçe dışı
avanslardır.
a) Emanetler hesabında kayıtlı paralardan
verilecek avanslar
İlgililerce,
muhasebe birimlerine yatırılarak emanetler hesabına alınan
tutarlardan, diğer mevzuat hükümleri
gereğince görevlendirilecek memurların yolluk ve diğer giderleri için bütçe dışı avans ve kredi verilebilir.
İlgili dairelerce görevlendirilen memurların kimliği, emanete alınan paraya
ait alındının tarihi, numarası ile bütçe dışı avans ve kredi olarak
ödenmesi istenilen paranın tutarı, bir yazı ile muhasebe birimine
bildirilir. Bu yazı muhasebe işlem fişine bağlanarak bütçe dışı avans,
görevlendirilen memur veya mutemedine ödenir. Görev yapıldıktan sonra,
avansın mahsubunu sağlamak üzere görevli memurlarca düzenlenip, yetkililer
tarafından onanmış bulunan geçici görev yolluğu bildirimi ve paranın
tahsilinde verilen alındı muhasebe birimine gönderilir. Hizmet yapıldıktan
sonra bir ay içinde mahsup belgelerini vermeyenler hakkında Harcırah
Kanununun 59’uncu maddesi hükmü uygulanır.
b) Ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere
yapılan maaş ve ücret ödemeleri
Aralık
ayının 15 inde yapılan maaş ve ücret ödemelerinin ertesi yıl 01-14 Ocak
dönemine karşılık gelen tutarları bu hesapta izlenir. Yeni mali yılda bu
tutarlar, düzenlenecek ödeme emri ile bütçe giderleri hesabına aktarılır.
Bu tutarlar yeni yıl bütçesi ödeneklerinden karşılanacağından, avans olarak
verildiği yıldan herhangi bir ödenek devri yapılmaz.
c)
Yüklenicilere teminat karşılığı verilen avanslar
5018
Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 35 inci maddesi gereğince,
sözleşmesinde belirtilmek ve yüklenme tutarının yüzde otuzunu geçmemek
üzere yüklenicilere teminat karşılığı bütçe dışı avans ödenebilir.
Hesabın
işleyişi
MADDE 119 - (1) Bütçe dışı avans ve
krediler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere verilen avans ve krediler bu
hesaba borç, 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri
Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Aralık ayının 15 inde yapılan maaş ve ücret ödemelerinin ertesi yıl 01-14
Ocak dönemine karşılık gelen tutarları bu hesaba borç, ilgili hesaplara
alacak kaydedilir.
3 -
İlgililer tarafından memur yolluğu olarak kurum adına yatırılarak emanete
alınan paralardan, görevli memurlar veya mutemetlerine ödenen avanslar bu
hesaba borç, 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri
Hesabına alacak kaydedilir.
4 -
Yüklenicilere teminat karşılığı verilen avanslar bu hesaba borç, 100-Kasa
Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak
kaydedilir. Diğer taraftan 910-Teminat Mektupları Hesabına borç,
911-Teminat Mektupları Emanetleri Hesabına alacak kaydedilir
b) Alacak
1 -
Verilen avans ve banka nezdinde açtırılan kredilerden nakden iade edilenler
bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına borç kaydedilir.
2 -
Aralık ayının 15 inde yapılan maaş ve ücret ödemelerinden 01-14 Ocak
dönemine karşılık gelen tutarlar, yeni yılın başında düzenlenecek ödeme
emri ile bir taraftan bu hesaba alacak, 630- Giderler Hesabına borç, diğer
taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835- Gider Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
3 -
Yüklenicilere teminat karşılığı verilen avanslardan nakden veya mahsuben
iade edilenler bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına
veya ilgili hesaplara borç kaydedilir.Ayrıca 911-Teminat Mektupları
Emanetleri Hesabına borç, 910-Teminat Mektupları Hesabına alacak
kaydedilir.
4 - Bu
hesapta kayıtlı bulunan avans ve kredi tutarlarından süresi içerisinde
mahsup veya iade edilmeyenler bu hesaba alacak, sorumluları adına
140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 120 - (1) Bu hesap, yabancı ülkelerden yapılacak
satın almalar için açılan akreditiflerin izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE 121 - (1)
Yabancı
ülkelerden yapılacak satın almalar için akreditif karşılığı kredi
açılmasına ilişkin harcama yetkilisi onay belgesi düzenlenir.
(2)
Tahakkuka bağlanan kredinin mahsubuna ilişkin belgeler geldiğinde
akreditifin mahsubu sağlanır.
(3)
Açılmış akreditiflere ilişkin kredi artıkları ertesi yıla devredilmekle
birlikte ödenekleri iptal edilir. Ancak, iptal edilen ödeneğin akreditif
karşılığı krediye ait olduğu belirtilir. Devredilen akreditif karşılığı
kredi artıklarının karşılığı yeni yıl bütçesinde açılacak tertibe ödenek
kaydolunur.
(4)
Açılacak akreditiflere ilişkin olarak kur farkı doğmaması için banka
nezdindeki kredi işlemlerinin, döviz kurunun esas alındığı aynı gün içinde
sonuçlandırılması zorunludur.
Hesabın
işleyişi
MADDE 122 - (1)
Akreditifler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Borç
Yabancı
ülkelerden yapılacak satın almalar için bankalar nezdinde akreditif
karşılığı açtırılan krediler bu hesaba borç, ilgisine göre 103-Verilen
Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya 106-Döviz Gönderme Emirleri
Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Akreditif karşılığı açtırılan kredilerden yapılan mahsuplar bu hesaba
alacak, ilgisine göre 630-Giderler Hesabına ya da varlığa dönüştürülecek
bir unsur ise ilgili varlık hesabına borç kaydedilir. Söz konusu tutar
diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma
Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Akreditif
karşılığı ulusal para cinsinden açtırılan kredilerden nakden yapılan
iadeler bu hesaba alacak, 102-Banka Hesabına borç kaydedilir.
3 -
Akreditif karşılığı döviz cinsinden açtırılan kredilerden nakden yapılan
iadeler akreditifin açıldığı tarihteki kur üzerinden bu hesaba alacak,
akreditifin iade alındığı tarihteki kur üzerinden 105-Döviz Hesabına borç
kaydedilir. Akreditifin açıldığı tarihteki kur ile iade alındığı tarihteki
kur arasında olumlu fark varsa tutarı 600-Gelirler Hesabına alacak, olumsuz
fark varsa tutarı 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 123 - (1)
Bu hesap, bütçedeki ödeneğine dayanılarak
verilen avans ve kredilerden mahsup dönemine aktarılan tutarların
izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE
124 - (1)
Mahsup dönemine aktarılan avans ve
krediler hesabına ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) Mahsup dönemine aktarılan iş avans ve
kredileri
Mali yıl
içerisinde iş avans ve kredileri hesabına borç kaydedilerek verilen avans
veya açılan kredilerden, harcandığı halde belgeleri muhasebe birimine
verilemeyenlerin dairesinin bildirmesi üzerine veya belgeleri verildiği
halde mali yıl sonuna kadar incelenememesi nedeniyle mahsubu yapılamayan
avans ve kredi tutarları saklı tutulan aynı miktardaki ödenekleri ile
birlikte mahsup dönemine aktarılır. Mahsup dönemine aktarılan avans ve
kredilere ilişkin harcama belgeleri, mahsup dönemi içinde verildiğinde
geçen yıl bütçe mahsupları hesabına borç kaydı yapılarak mahsup işlemi
yapılır ve saklı tutulan ödenekler kapatılır. Mahsuba ilişkin harcama
belgelerinin, avans veya kredinin verildiği veya açıldığı tarih ile en geç
ait olduğu bütçe yılının son günü arasındaki bir tarihi taşıması gerekir.
Mahsup dönemi sonuna kadar nakden veya mahsuben kapatılmayan avans
tutarları ilgili mutemet adına kişilerden alacaklar hesabına alınarak avans
hesabı kapatılır ve buna ait ödenek tenkis edilir.
b) Mahsup dönemine aktarılan personel avansları
Personel
avansları hesabına borç kaydedilerek ödenen tutarlar; mahsup belgeleri mali
yıl sonuna kadar muhasebe birimine verilemediği veya belgeleri verildiği
halde mali yıl sonuna kadar incelenemediği takdirde, saklı tutulan aynı
miktardaki ödenekleri ile birlikte ertesi yıl içerisinde kapatılmak üzere
mahsup dönemine aktarılır. Devredilen tutarlara ait mahsup belgeleri,
mahsup dönemi içerisinde muhasebe birimine verildiğinde geçen yıl bütçe
mahsupları hesabına kaydedilerek mahsup işlemi yapılır ve saklı tutulan
ödenekler kapatılır. Mahsup dönemi sonuna kadar nakden veya mahsuben
kapatılmayan avans tutarları ilgilileri adına kişilerden alacaklar hesabına
alınarak avans hesabı kapatılır ve buna ait ödenek tenkis edilir.
Hesabın
işleyişi
MADDE
125 - (1)
Mahsup dönemine aktarılan avans ve
krediler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a)
Borç
Yılı
bütçesinden karşılanmak üzere verilen iş avans ve kredileri ile personel
avanslarından, mahsup dönemine aktarılanlar bu hesaba borç, ilgisine göre
160-İş Avans ve Kredileri Hesabı veya 161-Personel Avansları Hesabına
alacak kaydedilir.
b)
Alacak
1 - Mahsup dönemine aktarılan avans ve
kredilerle ilgili harcama belgeleri muhasebe birimine geldiğinde, tutarı
bir taraftan bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına ya da varlığa
dönüştürülecek bir harcama unsuru ise ilgili varlık hesabına borç; diğer
taraftan 834-Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan nakden yapılan tahsilat bu hesaba alacak,
100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına borç kaydedilir.
3 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan süresi içerisinde kapatılmayanlar bu hesaba
alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
166 Proje Özel Hesabından Verilen Avans ve
Akreditifler Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 126
- (1) Bu hesap, proje özel
hesabından verilen avanslar ve açılan akreditifler ile bunlardan yapılan
mahsuplar ve nakden iade alınan tutarların izlenmesi için kullanılır.
(2) Proje özel hesabından verilen avanslardan mahsup
edilemeyenler ile açılan
akreditiflerden harcanamayan tutarlara ilişkin ödenekler yıl sonunda iptal
edilir. Ancak, iptal edilen ödeneğin proje özel hesabından verilen avanslar
ve açılan akreditifler karşılığı krediye ait olduğu belirtilir. Devredilen
avans ve akreditif karşılığı kredi artıklarının karşılığı yeni yıl
bütçesinde açılacak tertibe ödenek kaydolunur.
Hesabın
işleyişi
MADDE 127
- (1) Proje özel hesabından
verilen avans ve akreditifler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
Proje özel
hesabından avans verilmesi veya akreditif açılması şeklinde yapılan
kullanımlar, muhasebeleştirme tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz satış
kuru üzerinden, bu hesaba borç, 104- Proje Özel Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Proje özel
hesabından açılan akreditiflerin mahsubuna ilişkin kanıtlayıcı belgeler
muhasebe birimine geldiğinde tutarı akreditifin açıldığı tarihteki T.C.
Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba alacak, ilgisine göre
630- Giderler Hesabı ya da varlığa dönüştürülecek bir unsur ise ilgili
varlık hesabına borç kaydedilir. Söz konusu tutar diğer taraftan 830- Bütçe
Giderleri Hesabına borç, 835- Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Proje özel
hesabından verilen avansların mahsubuna ilişkin kanıtlayıcı belgeler
muhasebe birimine geldiğinde tutarı avansın verildiği tarihteki T.C. Merkez
Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba alacak, 630- Giderler Hesabı
ya da varlığa dönüştürülecek bir unsur ise ilgili varlık hesabına borç
kaydedilir. Söz konusu tutar diğer taraftan 830- Bütçe Giderleri Hesabına
borç, 835- Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir..
3 - Proje özel hesabından verilen avans ve açılan
akreditiflerden nakden iade alınanlar, avansın verildiği veya akreditifin
açıldığı tarihteki T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba
alacak, 104-Proje Özel Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 128
- (1) Bu hesap, kurumlarca mal ve hizmet teslim
alınmadan önce avans verilmesi veya akreditif açılması suretiyle yapılan
doğrudan dış proje kredi kullanımları ve bunların mahsubunun kullanıcı
kurum muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.
(2) Doğrudan dış proje kredisi
kullanımı olarak verilen avanslardan mahsup edilemeyenler ile açılan akreditiflerden yapılan çekiş tutarlarından
harcanamayan tutarlara ilişkin ödenekler yıl sonunda iptal edilir. Ancak,
iptal edilen ödeneğin doğrudan dış proje kredi kullanımları avans ve
akreditifleri karşılığı krediye ait olduğu belirtilir. Devredilen avans ve
akreditif karşılığı kredi artıklarının karşılığı yeni yıl bütçesinde
açılacak tertibe ödenek kaydolunur.
Hesabın
işleyişi
MADDE 129
- (1) Doğrudan dış proje kredi kullanımları avans ve
akreditifleri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir:
a) Borç
Kurumlarca mal ve hizmet tesliminden önce avans verilmek
suretiyle yapılan doğrudan dış proje kredi kullanımları, işlem tarihindeki
T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba borç, 410-Dış Mali
Borçlar Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
Bu hesapta kayıtlı avans veya akreditiflerin mahsubuna
ilişkin kanıtlayıcı belgeler ilgili kurum muhasebe birimine geldiğinde,
tutarı avansın verildiği veya akreditifin çekildiği tarihteki T.C. Merkez
Bankası döviz satış kuru üzerinden bir taraftan bu hesaba alacak,
630-Giderler Hesabı ya da varlığa dönüştürülecek bir harcama unsuru ise
ilgili varlık hesabına borç; diğer taraftan, 830-Bütçe Giderleri Hesabına
borç; 835-Gider Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
18 Gelecek Aylara Ait Giderler
MADDE 130 - (1) Bu hesap grubu içinde
bulunulan dönemde veya daha önceki dönemlerde ortaya çıkan ve tahakkuk
ettirilme süresi bir yılın altında olan
peşin ödenmiş giderlerin izlenmesi için kullanılır. Bu grup 180
Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabından oluşur.
180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 131 - (1)
Bu hesap, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait
olan peşin ödenmiş giderler ile duran varlıklar ana hesap grubundaki
gelecek yıllara ait giderler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk
zamanına bir yıldan az süre kalanların izlenmesi için kullanılır.
Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 132 - (1)
Dönem sonunda, duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelecek yıllara ait
giderler hesabında yer alıp tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan
peşin ödenmiş giderler bu hesaba aktarılır.
(2)
Peşin ödenen giderler, ilgili oldukları dönem geldiğinde giderler hesabının
ilgili alt bölümüne kaydedilerek gider tahakkuku gerçekleştirilir.
Hesabın işleyişi
MADDE 133 - (1)
Gelecek aylara ait giderler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları
aşağıda gösterilmiştir:
a)
Borç
1 -
İçinde bulunulan ayı takip eden aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken peşin
ödenmiş giderler bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve
Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan
830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
2 -
Duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelecek yıllara ait giderler
hesabında kayıtlı tutarlardan takip eden faaliyet dönemi içerisinde gider
hesaplarına yansıtılması gerekenler dönem sonunda bu hesaba borç,
280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan gider olarak tahakkuk ettirilmesi nedeniyle
gider hesaplarına kaydedilenler bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına
borç kaydedilir.
MADDE 134 - (1)
Bu hesap grubu, dönen varlık niteliği taşıyan, fakat yukarıdaki hesap
gruplarına girmeyen diğer dönen varlıkların izlenmesi için kullanılır.
(2)
Diğer dönen varlıklar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur.
190
Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı
191
İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı197 Sayım Noksanları Hesabı
190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 135 - (1)
Bir dönemde indirilemeyen ve izleyen döneme devreden katma değer vergisi bu
hesapta izlenir.
(2)
Katma değer vergisi indirilinceye kadar bu hesapta bekletilir.
Hesabın işleyişi
MADDE 136 - (1)
Devreden Katma Değer Vergisi Hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
Ay
sonlarında, devreden katma değer vergisi hesabı ile indirilecek katma değer
vergisi hesabının borç bakiyeleri toplamı, hesaplanan katma değer vergisi
hesabının alacak bakiyesinden fazla ise, sonraki döneme devreden katma
değer vergisi tutarı bu hesaba borç, hesaplanan katma değer vergisi
hesabının alacak bakiyesi 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına borç,
indirilecek katma değer vergisi hesabının borç bakiyesi 191-İndirilecek
Katma Değer Vergisi Hesabına alacak, varsa devreden katma değer vergisi
hesabının borç bakiyesi 190-Devreden Katma Değer Vergisi Hesabına alacak
kaydedilir.
b) Alacak
Ay
sonlarında hesaplanan katma değer vergisi hesabının alacak kalanı, devreden
katma değer vergisi hesabı ile indirilecek katma değer vergisi hesabının borç
kalanları toplamından fazla ise, söz konusu fark 360- Ödenecek Vergi ve
Fonlar Hesabına alacak, bu hesabın borç bakiyesi bu hesaba alacak,
indirilecek katma değer vergisi hesabının borç bakiyesi 191-İndirilecek
Katma Değer Vergisi Hesabına alacak; hesaplanan katma değer vergisi
hesabının alacak bakiyesi ise 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına
borç kaydedilir.
191 İndirilecek Katma Değer Vergisi
Hesabı Hesabın niteliği
MADDE 137 -
(1) Bu hesap, mal ve hizmetin satın alınması sırasında satıcılara ödenen
veya borçlanılan ve kurum açısından indirim hakkı doğuran katma değer
vergisinin izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 138 - (1)
İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları
aşağıda belirtilmiştir.
a) Borç
Kurumların
katma değer vergisi tahsilatı yaptıkları faaliyetleri ile ilgili mal ve
hizmet alımları nedeniyle yapılan giderin, Katma Değer Vergisi hariç tutarı
630-Giderler Hesabına veya aktifleştirilecek bir unsur ise ilgili hesaba
borç, indirilecek katma değer vergisi tutarı bu hesaba borç, kesintiler
360-Ödenecek Vergi ve Fonlar veya ilgili diğer hesaplara alacak, ödenecek
tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak; diğer
taraftan Katma değer vergisi dahil
tutar 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
1 - Ay
sonlarında, hesaplanan katma değer vergisi hesabının alacak kalanı,
devreden katma değer vergisi hesabı ile indirilecek katma değer vergisi
hesabının borç kalanları toplamından fazla ise, söz konusu fark
360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına alacak, bu hesabın borç bakiyesi bu
hesaba alacak, devreden katma değer vergisi hesabının borç bakiyesi
190-Devreden Katma Değer Vergisi Hesabına alacak; hesaplanan katma değer
vergisi hesabının alacak bakiyesi ise 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi
Hesabına borç kaydedilir.
2 - Ay
sonlarında, devreden katma değer vergisi hesabı ile indirilecek katma değer
vergisi hesabının borç bakiyeleri toplamı hesaplanan katma değer vergisi
hesabının alacak bakiyesinden fazla ise, varsa devreden katma değer vergisi
hesabının borç bakiyesi 190-Devreden Katma Değer Vergisi Hesabına alacak,
bu hesabın borç bakiyesi bu hesaba alacak, hesaplanan katma değer vergisi
hesabının alacak bakiyesi 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına borç,
sonraki döneme devreden katma değer vergisi tutarı 190-Devreden Katma Değer
Vergisi Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 139 - (1)
Bu hesap, yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen kasa, döviz, alınan çek,
menkul kıymet ve stok noksanlıklarının geçici olarak kaydedilip izlenmesi
için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 140 - (1)
Sayım noksanları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Borç
Sayım
sonucunda noksan çıkan değerler bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak
kaydedilir.
b) Alacak
1 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan sorumluları belirlenenlerin rayiç değeri
140-Kişilerden Alacaklar Hesabına, (varsa kayıtlı tutarı ile rayiç bedeli
arasındaki aleyhte fark 630-Giderler Hesabına) borç; kayıtlı değeri bu
hesaba, (varsa kayıtlı tutarı ile rayiç bedeli arasındaki lehte fark
tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 600-Gelirler Hesabına) alacak
kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan bulunan veya aynen tazmin edilenler bu hesaba
alacak ilgili hesap ya da hesaplara borç kaydedilir.
MADDE 141 - (1)
Bu ana hesap grubu, faaliyet döneminden daha uzun sürelerle, kamu idaresi
faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılmak amacıyla edinilen ve
ilke olarak normal faaliyet dönemi içinde paraya çevrilmesi veya
tüketilmesi öngörülmeyen varlık unsurlarını kapsar.
(2) Duran
varlıklar; menkul varlıklar, faaliyet alacakları, kurum alacakları, mali
duran varlıklar, maddi duran varlıklar, maddi olmayan duran varlıklar, gelecek yıllara ait giderler hesap
grupları şeklinde bölümlenir.
(3) Maddi duran varlıklar ve maddi olmayan duran
varlıklar ile diğer duran varlıklar hesap gruplarındaki hesaplara kayıt
yapılırken yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer
alan kurumsal kodlar da kullanılır.
21 Menkul kıymet ve varlıklar
MADDE 142 - (1) Bu hesap grubu, kuruma
intikal eden ve faaliyet dönemini aşan bir süreyle elde tutulacak özel veya
kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları, altın, gümüş ve benzeri kıymetli
madenler ile antika niteliğindeki eşya para ve pul gibi diğer çeşitli
menkul varlıklar ve konvertibl olmayan yabancı paraların izlenmesi amacıyla
kullanılır.
(2) Menkul
kıymet ve varlıklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur.
217
Menkul Varlıklar Hesabından
218
Diğer Menkul Kıymet ve Varlıklar Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 143 -
(1) Bu hesap, her ne şekilde
olursa olsun kuruma ait olarak muhasebe birimlerine intikal eden altın,
gümüş, pırlanta vb. kıymetli madenler ile antika niteliğindeki eşya, para,
pul gibi menkul varlıklar ve konvertibl olmayan yabancı paralardan bir
yıldan uzun süre ile elde tutulacak olanların izlenmesi için kullanılır.
MADDE 144 – (1)
Menkul varlıklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a)
Borç
1 - Bir yıldan daha fazla süreyle elde
tutmak üzere Kuruma teslim edilen menkul kıymetler bu hesaba borç, 600- Gelirler Hesabına alacak
kaydedilir.
2 -
Sayım sonucunda fazla çıkan menkul varlıklar tutarı bu hesaba borç,
397-Sayım Fazlaları Hesabına alacak; fazlalığın sebebi ortaya konduğunda
ise 397-Sayım Fazlaları Hesabına borç, ilgisine göre 600-Gelirler Hesabı
veya diğer hesaplara alacak kaydedilir.
3 - Bu
hesapta bulunan menkul varlıklarla ilgili olarak ay sonlarında yapılan
değerleme sonucu lehte meydana gelen fark bu hesaba borç, 600-Gelirler
Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Menkul varlıklardan gönderilenler, bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına
borç kaydedilir.
2 -
Sayım sonucunda noksan çıkan menkul varlık tutarları, kayıtlı değeri
üzerinden bu hesaba alacak, 197-Sayım Noksanları Hesabına borç kaydedilir.
Noksanlığın sebebi ortaya konduğunda ise rayiç bedeli üzerinden sorumluları
adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına, (kayıtlı tutarı ile rayiç bedel
arasında varsa aleyhte fark 630-Giderler Hesabına) borç; kayıtlı tutarı
197-Sayım Noksanları Hesabına, (kayıtlı tutarı ile rayiç bedeli arasında
varsa lehte fark 600-Gelirler Hesabına) alacak kaydedilir.
3 - Bu hesapta
bulunan menkul varlıklarla ilgili olarak ay sonlarında yapılan değerleme
sonucu aleyhte meydana gelen fark bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına
borç kaydedilir.
218 Diğer
Menkul Kıymet ve Varlıklar Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 145
- (1) Bu hesap, her ne şekilde olursa olsun kurum
malı olarak muhasebe birimlerine intikal eden özel veya kamu kesimi tahvil,
senet ve bonoları ile diğer menkul kıymetlerden faaliyet dönemini aşan bir
süreyle elde tutulacak olanların izlenmesi için kullanılır.
(2) Borçlanma amacıyla çıkarılan tahviller ile bunlardan
geri ödenenler bu hesapla ilişkilendirilmez.
Hesabın işleyişi
MADDE 146
- (1) Diğer menkul kıymetler ve varlıklar hesabına
ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 - Kurumlar tarafından alınan menkul kıymetlerin
tutarları bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme
Emirleri Hesabına veya ilgili
hesaplara alacak, diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
2 - Mahkeme, emniyet ve diğer daireler tarafından
kurum malı olarak muhasebe birimlerine teslim edilen tahvil, senet ve
bonolar bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Kişilere ait olarak teslim alınıp nazım
hesaplarda izlenen tahvil, senet ve bonolardan kurum malı haline dönüşenler
nazım hesaplardan çıkarılarak bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak
kaydedilir.
4 - Sayım sonucunda fazla çıkan tahvil, senet ve
bono tutarları bu hesaba borç, 397-Sayım Fazlaları Hesabına alacak
kaydedilir.
b) Alacak
1 - Tahvil, senet ve bonolar ile diğer menkul
kıymet ve varlıkların herhangi bir şekilde elden çıkarılması halinde, elden
çıkarılma değeri ile kayıtlı değeri arasında fark olması durumunda;
öncelikle elden çıkarma değeri ile kayıtlı tutarı arasında lehte veya
aleyhte fark durumuna göre bu hesaba alacak veya borç, lehte fark
600-Gelirler Hesabına alacak, aleyhte fark ise 630-Giderler Hesabına borç
kaydedilir. Elden çıkarma değeri bir taraftan 100-Kasa Hesabı veya
102-Banka Hesabına ya da ilgili diğer hesaplara borç, bu hesaba alacak; diğer
taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına
borç kaydedilir.
2 - Tahvil, senet ve bonolardan, daha sonra kişi
malı olduğu anlaşılanlar bir taraftan bu hesaba alacak, hesaba alındığı yıl
içinde 600-Gelirler Hesabına, takip eden yıl/yıllarda ise 630-Giderler
Hesabına borç, diğer taraftan ilgili nazım hesaplara borç ve alacak
kaydedilir.
3 - Sayım sonucunda noksan çıkan tahvil, senet ve
bonolar kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 197 Sayım Noksanları
Hesabına borç kaydedilir. Noksanlığın kişilerden alacaklar hesabıyla
ilişkilendirilmesi gerektiği ortaya konduğunda ise rayiç bedel üzerinden
sorumluları adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına (kayıtlı tutarı ile
rayiç bedel arasında aleyhte fark varsa 630-Giderler Hesabına) borç;
kayıtlı tutarı 197-Sayım Noksanları Hesabına (kayıtlı tutarı ile rayiç
bedeli arasında lehte fark varsa 600-Gelirler Hesabına) alacak kaydedilir.
22 -
Faaliyet alacakları
MADDE 147 - (1) Bu hesap grubu, kurumca gelir olarak tahakkuk
ettirilen ve içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahsili öngörülen her türlü vergi, resim,
harç gelirleri, mal veya hizmet satış gelirlerinden kaynaklanan senetli ve
senetsiz alacaklar ile mevzuatı gereğince faaliyet dönemini aşan bir
süreyle tecil veya tehir edilen alacakların
izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu grupta
yer alan tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler, dönen varlıklar ana
hesap grubu içerisindeki ilgili hesaplara aktarılır. Faaliyet alacakları
niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
220
Gelirlerden Alacaklar Hesabı
222
Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı
220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 148 - (1) Bu hesap, mevzuatı gereğince tahakkuk
ettirilen ve içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahsili gereken, gelirlerden alacakların
izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 149 - (1) Gelirlerden
Alacaklar Hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 - İçinde
bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahsili öngörülen gelir
tahakkuk tutarları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Maddi
duran varlıkların bir yıldan fazla süreli taksitli satılması durumunda;,
kayıtlı değeri ilgili duran varlık hesabına alacak, satış bedelinden doğan
alacaklardan; faaliyet dönemi içinde tahsil edilecek olan tutarlar
120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına faaliyet dönemini takip eden dönemlerde
tahsil edilecek olan tutarlar bu hesaba, varlığın ayrılmış olan amortisman
tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme farkları
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç kaydedilir.
Satış
bedelinden yapılan tahsilat 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili
diğer hesaplara borç, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak, bütçeye
gelir kaydedilmesi gereken tutar 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak
,805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
b) Alacak
1 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler
bu hesaba alacak 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı Hesabına borç kaydedilir.
2 -
Tahakkuktan yapılan terkin ve tenziller bu hesaba alacak, yılı içinde
600-Gelirler Hesabına (yılı geçtikten sonra 630-Giderler Hesabına) borç
kaydedilir.
3 -
Tahakkuk eden gelirlerden alacaklardan, tecil ve tehir edilenler bu hesaba
alacak, 222-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına borç
kaydedilir.
222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 150 -
(1) Bu hesap, mevzuatı gereğince gelirlerden alacaklar hesabı veya
gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan faaliyet
dönemini aşan süreyle tecil veya tehir edilen tutarların izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 151 - (1) Gelirlerden tecilli ve tehirli
alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
Gelirlerden
alacaklar hesabı veya gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı
tutarlardan faaliyet dönemini aşan süreyle tecil ve tehir edilenler bu
hesaba borç, ilgisine göre 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı veya
121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Bu
hesapta kayıtlı tecil ve
tehirli alacaklardan, tecil ve
tehiri kaldırılanlar bu hesaba alacak, ilgisine göre 120-Gelirlerden
Alacaklar Hesabı veya 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç
kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan dönem sonunda tecil süresi bir yılın altına
inenler bu hesaba alacak, dönen varlıklar ana hesap grubu içindeki
122-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
23 Kurum alacakları
MADDE 152 -
(1) Bu hesap grubu, kurumun vadesi bir yıldan fazla olmak üzere diğer kamu
idarelerine verdiği borçlardan kaynaklanan alacakların izlenmesi amacıyla
kullanılır.
(2) Bu grupta
yer alan tutarlardan süresi bir yılın altına inenler, dönen varlıklar ana
hesap grubu içerisindeki ilgili hesaplara aktarılır.
(3) Kurum
alacakları niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan
oluşur.
232
Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı
232 Kurumca
Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 153 - (1) Bu hesap ilgili mevzuatına
dayanılarak bir yıldan uzun süreyle nakit olarak verilen borçlardan kaynaklanan
alacakların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 154 - (1) Kurumca verilen borçlardan
alacaklar hesabının borç ve alacak kaydı aşağıda açıklanmıştır.
a) Borç
1 -
Bütçedeki ödeneğine dayanılarak bir yıldan uzun süreyle verilen borçlar bir
taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına
veya 106-Döviz Gönderme Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara
alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider
Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Dönem
sonlarında bu hesapta kayıtlı tutarlar için hesaplanan ve izleyen dönemi
takip eden dönemlerde tahsili gereken işlemiş faiz tutarları bu hesaba
borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen borçların anaparası ve faizleri
karşılığı yapılan tahsilat bir taraftan 102-Banka Hesabı veya 105-Döviz
Hesabına ya da ilgili diğer hesaplara borç, anaparası ile geçmiş dönemlere
ait işlemiş faizleri toplamı bu hesaba, içinde bulunulan yıla ilişkin
olarak hesaplanan faizleri ise 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan
800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
2 -
Kurumunca bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen borçlardan herhangi bir
nedenle tenzil veya terkini gereken tutarlar bir taraftan bu hesaba alacak,
630-Giderler Hesabına borç diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına
borç 835-Gider Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
3 -
Dönem sonunda vadesine bir yıl ve daha az süre kalan tutarlar dönen
varlıklar ana hesap grubu içindeki 132-Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar
Hesabına borç, bu hesaba alacak kaydedilir.
4 -
Muaccel olduğu halde ödenmeyen kurum alacakları bu hesaba alacak, 137
Takipteki Kurum Alacakları Hesabına borç kaydedilir.
MADDE 155 -
(1) Bu hesap, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşlar ile mal ve
hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler ve bu sermayelerin
işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu
kuruluşlara ikrazen verilen tutarların izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu
grup aşağıdaki hesaplardan oluşur;
240 Mali
Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
241 Mal
ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 156 - (1)
Bu hesap, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine
iştirak edilen tutarlar ve bu
sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade
olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların
izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE 157 - (1) Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına ilişkin işlemler aşağıda
gösterilmiştir.
a) Mali kuruluşların gerek nominal sermaye ve
gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştirakler rayiç değerleri ile bu
hesaba kaydedilir. Sermayesine iştirak edilen mali kuruluşlara nakdi veya
ayni sermaye şeklindeki katılımların bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili
mali kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla
eşit olması gerekir. Sermaye iştiraklerinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan
artış ve azalışlar da ilgili mali kuruluşların kayıtlarına uygun olarak bu
hesaba kaydedilir. Değerleme artış veya azalışlarının birbirine uygun
şekilde hesaplara yansıtılmasında ilgili mali kuruluşların değerleme işlemi
sonucu ortaya çıkan yeni değerler esas alınır. Mali kuruluşlarca yapılan
yeniden değerleme işlemlerine ilişkin belgeler kuruma gönderilir. Muhasebe
birimi sermaye hareketlerine ilişkin bu belgeleri esas alarak muhasebeleştirme
işlemlerini yapar. Sermaye hareketlerine ilişkin belgelerin birer nüshası
muhasebeleştirme belgesine eklenir.
b) Bu hesaba kayıt yapılmasını gerektiren her
bir işlemin belgesi en geç bir ay içinde muhasebe birimine intikal
ettirilir. Söz konusu işlemlerden bütçe gelir ve gider hesaplarını
ilgilendirenlere ilişkin kayıtların mahsup dönemi sonuna kadar, ilgili
hesaplara kaydedilmek suretiyle yapılması zorunludur.
Hesabın
işleyişi
MADDE 158
- (1) Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına
ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 - Ödeneğine dayanılarak nakden verilen sermaye
bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri veya
ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına
borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Mali kuruluşlara verilen sermayenin işletilmesi
sonucunda ortaya çıkan ve özel kanunlarında sermayeye eklenmesine yetki
verilen kârlar, bir taraftan bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer
taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak 805-Gelir Yansıtma Hesabına
borç kaydedilir. Söz konusu tutar ayrıca 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç,
835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Nakden iade alınan sermayeler bir taraftan
102-Banka Hesabına borç bu hesaba alacak diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma
Hesabına borç 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, kaydedilir.
2 - Mali kuruluş faaliyet
zararlarının ödenmiş sermayesinden mahsup edilmesi halinde tutarı, bu
idarelerce düzenlenen ve yetkili organlarınca onaylanan bilanço ve
ayrıntılı cetvellere dayanılarak bu hesaba alacak 630-Giderler Hesabına
borç; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma
Hesabına alacak kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 159 -
(1) Bu hesap, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak
verilen sermaye tutarları ve bu
sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade
olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE
160 - (1)
Mal ve hizmet üreten kuruluşlara
yatırılan sermayeler hesabına ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) Mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal
sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştirakler rayiç
değerleri ile bu hesaba kaydedilir. Sermayesine iştirak edilen mal ve
hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan
bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz
kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması
gerekir. Sermaye iştiraklerinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan artış ve
azalışlar da ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların kayıtlarına uygun olarak
bu hesaba kaydedilir. Değerleme artış veya azalışlarının birbirine uygun
şekilde kurum hesaplarına yansıtılmasında ilgili mal ve hizmet üreten
kuruluşların değerleme işlemi sonucu ortaya çıkan yeni değerler esas
alınır. Mal ve hizmet üreten kuruluşlarca yapılan yeniden değerleme
işlemlerine ilişkin belgeler kuruma gönderilir. Muhasebe birimi sermaye
hareketlerine ilişkin bu belgeleri esas alarak muhasebeleştirme işlemlerini
yapar. Sermaye hareketlerine ilişkin belgelerin birer kopyası
muhasebeleştirme belgesine eklenir.
b) Bu hesaba kayıt yapılmasını gerektiren her
bir işlemin belgesi en geç bir ay içinde muhasebe birimine intikal
ettirilir. Söz konusu işlemlerden bütçe gelir ve gider hesaplarını
ilgilendirenlere ilişkin kayıtların mahsup dönemi sonuna kadar, ilgili
hesaplara kaydedilmek suretiyle yapılması zorunludur.
Hesabın
işleyişi
MADDE 161 -
(1) Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına ilişkin
borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Ödeneğine dayanılarak nakden verilen sermaye bir taraftan bu hesaba borç,
103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri veya ilgili diğer hesaplara alacak;
diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma
Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Duran varlıklar içinde yer alan taşınır ve taşınmaz mallardan sermayeye
eklenmek amacıyla mal ve hizmet üreten kuruluşlara verilenlerin, net değeri
bu hesaba borç, ayrılan amortisman tutarı ilgili amortisman hesabına,
ortaya çıkan değer artışları farkı 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına
borç; kayıtlı değeri ise ilgili duran varlık hesabına alacak kaydedilir. Bu
hesaba kaydedilen tutar aynı zamanda
830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
3 -
Yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen tutarlardan mal ve hizmet
üreten kuruluşlara sermaye olarak verilenler bu hesaba borç, 258-Yapılmakta
Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilir. Söz konusu tutar aynı zamanda
830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
4 - Mal
ve hizmet üreten kuruluşlara verilen sermayenin işletilmesi sonucunda
ortaya çıkan ve özel kanunlarında sermayeye eklenmesine yetki verilen
karlar, bir taraftan bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer
taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak; 805-Gelir Yansıtma Hesabına
borç kaydedilir. Ayrıca 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider
Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Nakden iade olunan sermayeler bir taraftan 102-Banka Hesabına borç bu
hesaba alacak diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç 800-Bütçe
Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Sermaye olarak verilen taşınır veya taşınmaz mallar geri alındığı takdirde,
kayıtlı tutarı bu hesaba alacak, ilgili varlık hesabına borç kaydedilir.
Söz konusu tutar aynı zamanda 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç 800 Bütçe
Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
3
- Mal ve hizmet üreten kuruluş faaliyet zararlarının ödenmiş sermayesinden
mahsup edilmesi halinde tutarı, bu idarelerce düzenlenen ve yetkili
organlarınca onaylanan bilanço ve ayrıntılı cetvellere dayanılarak bu
hesaba alacak 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan 830-Bütçe
Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
MADDE 162 -
(1) Bu hesap grubu, kurumca, faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve
tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile
bunlara ilişkin birikmiş amortismanların izlenmesi için kullanılır.
(2) Maddi duran
varlıklar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan
oluşur.
250
Arazi ve Arsalar Hesabı
251
Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı
252
Binalar Hesabı
253
Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
254
Taşıtlar Hesabı
255
Demirbaşlar Hesabı
256
Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı
257 Birikmiş
Amortismanlar Hesabı (-)
258
Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı
259 Yatırım
Avansları Hesabı
Hesap
grubuna ilişkin işlemler
MADDE 163 -
(1) Maddi duran varlıklar hakkında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 44 üncü maddesinde
belirtilen yönetmeliğin ilgili hükümleri ile aşağıdaki hükümlere göre işlem
yapılır.
(2)
Maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemler aşağıda
gösterilmiştir:
a) Maddi
duran varlıkların hesaplara alınması
Edinilen
maddi duran varlıklar, maliyet bedeli ile hesaplara alınır. Maliyet
bedeline varlıkların elde edilmesinde yapılan her türlü gider ilave edilir.
Bağış veya hibe olarak edinilen maddi duran varlıklar varsa bilinen değeri,
yoksa değerlemesi yapıldıktan sonra tespit edilen değeri ile hesaplara
alınır. Dönem sonlarında yeniden değerleme ve amortismana tabi tutulan
maddi duran varlıkların miktar ve değerlerinde, satılma, başka bir birime
devredilme, kaybolma, çalınma, yanma, kırılma, bozulma gibi nedenlerle
ortaya çıkan eksilmeler ilgili tahakkuk dairesinin mal sorumlusu ve harcama
yetkilisince muhasebe birimine bildirilir. Bunun üzerine muhasebe
birimlerince kayıtlar güncellenir. Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte
mevcut olup hesaplarda yer almayan maddi duran varlıklardan envanter ve
değerlemesi yapılanlar tahakkuk birimince bildirildikçe, muhasebe
birimlerince ilgili maddi duran varlık hesabı ve net değer hesabına
kaydedilmek suretiyle hesaplara alınır. Henüz kayıtlara alınmamış olan
maddi duran varlıklardan herhangi bir nedenle elden çıkarılanlar, öncelikle
elden çıkarma değerleriyle, ilgili maddi duran varlık hesabı ve net değer
hesabına kaydedilmek suretiyle hesaplara alınır. Değeri Maliye Bakanlığınca
Genel Bütçe için belirlenen tutarı aşmayan alet, edevat, mefruşat ve
demirbaşlar maddi duran varlık hesaplarıyla ilişkilendirilmeden doğrudan
doğruya gider yazılabilir.
b)
Yapılmakta olan yatırımlara ilişkin işlemler
Bütçeye
gider kaydıyla edinilen yapılmakta olan yatırımlara ilişkin ödeneklerin,
bütçenin ekonomik sınıflandırmasındaki “Sermaye Giderleri” bölümüne ait
olması gerekir. Yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen maddi duran
varlıklar, geçici kabul işlemi tamamlandıktan sonra ilgili maddi duran
varlık hesabına aktarılır. Yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen her
bir iş için proje numarasıyla ayrı bir taahhüt kartı tutulur. Yapılmakta
olan yatırımlar hesabı, maddi duran varlık çeşitlerine göre bölümlenmekle
birlikte, proje bazında raporlanır. Bu hesapta kayıtlı tutarlar, girişilen
taahhütler için fiyat farkı ve katma değer vergisi ödemeleri dahil yapılan
toplam ödemeleri gösterir.
c) Maddi
duran varlıkların yeniden değerleme işlemleri
Yönetmelik
kapsamındaki idarelerin amortismana tabi varlıkları ve bu varlıklar
üzerinden ayrılmış olup hesaplarda gösterilen birikmiş amortismanları, son
üç yıllık fiyatlar genel düzeyindeki değişim toplamı Genel Yönetim Muhasebe
Yönetmeliğine göre belirlenen oranı geçerse, her hesap dönemi sonu
itibarıyla Maliye Bakanlığınca belirlenecek esas ve usullere göre aşağıdaki
şekilde yeniden değerlemeye tabi tutulur.
1) Maddi
duran varlıklar ve bu varlıklar için geçmiş yıllarda ayrılmış olan
amortismanlar, yeniden değerlemenin yapılacağı yıla ait oran ile çarpılmak
suretiyle yeniden değerlenir.
2)
Yeniden değerleme neticesinde doğacak değer artış veya azalışları, bir
taraftan ilgili maddi duran varlık hesabına kaydedilirken, karşılıkları da
diğer taraftan yeniden değerleme farkları hesabına kaydedilir. Yeniden
değerleme farkı, amortismana tabi varlıkların yeniden değerlemesinden
önceki net bilanço varlık değerlerinin, bu kıymetlere yeniden değerleme
oranının tatbikinden sonra bulunacak net bilanço varlık değerlerinden
indirilmesi suretiyle bulunur. Net bilanço varlık değeri, varlıkların
bilanço hesaplarında yazılı değerlerinden, birikmiş amortismanın düşülmesi
suretiyle bulunan tutarı ifade eder.
3) Hesap
dönemleri sonu itibarıyla yapılacak değerlemede esas alınacak yeniden
değerleme oranı, Maliye Bakanlığınca
belirlenir.
4) Hesap dönemi
içinde edinilen amortismana tabi varlıklar için edinildiği dönem için yeniden
değerleme yapılmaz.
5) Bir
varlık herhangi bir nedenle elden çıkarılmışsa yeniden değerleme farkı da
hesaplardan çıkarılır. Yeniden değerleme farkları hesabına kaydedilmiş
tutarlar ilgili varlık tamamen amorti edildikten sonra net değer hesabına
aktarılabilir.
ç) Maddi
duran varlıkların amortisman işlemleri
Bir yıldan
fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz
kalan maddi duran varlıklar için aşağıdaki hükümlere göre amortisman
ayrılır.
Amortismana
tabi varlıklar; birden fazla muhasebe döneminde kullanılması beklenen,
sınırlı bir hizmet süresi olan, kurum tarafından mal ile hizmet üretim ve
tedarikinde kullanılan ve/veya kurum içi genel yönetim amaçları için elde
tutulan varlıklardır. Bu Yönetmelik kapsamına dahil kamu idarelerince
muhasebe sistemine dahil edilen maddi duran varlıklardan; arazi ve arsalar,
yapım aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen
avans ve krediler ile sanat eserleri dışındakilerden hangilerinin
amortismana tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve
oranları ile ilgili olarak Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usuller uygulanır.
Ayrılan amortisman tutarı gider olarak muhasebeleştirilir. Varlıkların ilk
defa amortisman ve yeniden değerlemeye esas alınacak değeri kayıt
bedelidir. Ancak, yeniden değerlemeye tabi tutulmuş olan varlıklar için
amortisman hesaplamasına esas alınacak değer yeniden değerleme sonucu
ortaya çıkan değerdir. Bir varlık için yapılan harcamaların, varlığın
iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılması sonucunu
doğurması durumunda amortisman hesaplaması varlığın yeni değeri üzerinden
yapılır. Bir varlığın kullanımından elde edilebilecek ekonomik fayda
tüketildikçe, bu tüketimi yansıtabilmek amacıyla ayrılan amortismanların
birikmiş tutarı, varlığın defter değeri altında eksi değer olarak
gösterilir. Amortismana tabi olup, yangın, deprem, su basması gibi afetler
neticesinde değerini tamamen veya kısmen kaybeden varlıklar encümen
kararıyla giderleştirilir. Çeşitli nedenlerle kamu idarelerinde kullanılma
olanaklarını yitiren maddi duran varlıklardan diğer duran varlıklar hesap
grubuna aktarılanların birikmiş amortisman tutarları, diğer duran varlıklar
hesap grubu içindeki birikmiş amortismanlar hesabına aktarılır.
d) Maddi
duran varlıkların satılması
Amortisman
ayrılmış olan varlıkların net değeri, kayıtlı değerden ayrılmış
amortismanlar ve varsa yeniden değerleme farkları düşüldükten sonra kalan
tutardır. Devir ve trampa satış hükmündedir. Maddi duran varlıkların satış
işlemleri sırasında; amortisman ve yeniden değerlemeye tabi olanlarda net
değeri, diğerlerinde kayıtlı değeri ile satış bedeli arasında fark olması
durumunda, öncelikle oluşan olumlu veya olumsuz, ilgili varlık hesabı ve
gelir veya gider hesaplarına kaydedilerek satış işlemi muhasebeleştirilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 164 - (1)
Bu hesap, kurumun her türlü arazi ve arsalarının izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 165 - (1)
Arazi ve arsalar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Bütçeye gider kaydedilmek suretiyle edinilen arsa ve araziler, maliyet
bedeli üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara,
ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya
ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına
borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olan arsa ve arazilerden
envanteri yapılanların tespit edilen değerleri bu hesaba borç, 500-Net
Değer/Sermaye Hesabına alacak kaydedilir.
3 -
Bedelsiz olarak kuruma intikal eden arsa ve araziler tespit edilen
değerleri üzerinden bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer
taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına
alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Satılan arsa ve arazilerin, satış bedeli ile net değeri arasında fark
olması durumunda; öncelikle satış bedeli ile net değeri arasında oluşan aleyhte
veya lehte fark tutarı duruma göre bu hesaba alacak veya borç, aleyhte fark
tutarı 630-Giderler Hesabına borç, lehte fark tutarı ise 600-Gelirler
Hesabına alacak kaydedilir. Bu kayıttan sonra satılan arsa ve arazilerin
satış bedeli, 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara
borç, arsa ve arazilerin kayıtlı değeri bu hesaba alacak kaydedilir. Diğer
taraftan bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutar 800-Bütçe Gelirleri
Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
2 -
Taksitle satılan arsa ve arazilerin, satış bedeli ile net değeri arasında
fark olması durumunda; öncelikle satış bedeli ile net değeri arasında
oluşan aleyhte veya lehte fark tutarı duruma göre bu hesaba alacak veya
borç, aleyhte fark tutarı 630-Giderler Hesabına borç, lehte fark tutarı ise
600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. Bu kayıttan sonra satılan arsa ve
arazilerin kayıtlı değeri, bu hesaba alacak, satış bedelinden tahsilinde
bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarlardan doğan alacaklardan faaliyet
dönemi içinde tahsil edilecek olan tutarlar 120-Gelirlerden Alacaklar
Hesabına (faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahsil edilecek olan
tutarlar 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabına), borç kaydedilir. Satış
bedelinden yapılan tahsilat 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili
diğer hesaplara borç, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak bütçeye
gelir kaydedilmesi gereken tutar 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak
805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, kaydedilir.
3 -
Üzerine inşaat yapılmak suretiyle veya başka şekillerde arsa ve arazi vasfı
ortadan kaldırılarak başka bir maddi duran varlığa dönüştürülen veya
eklenen arsa ve araziler, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak,
tespit edilen yeni değeri üzerinden ilgili maddi duran varlık hesabına borç,
varlığın kayıtlı değeri ile yeni değeri arasında lehte fark varsa tutarı
600-Gelirler Hesabına (aleyhte fark varsa tutarı 630-Giderler Hesabına
borç) alacak kaydedilir.
4 -
Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı arsa ve
arazilerden, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri
istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 630-Giderler
Hesabına borç; 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830-Bütçe Giderleri
Hesabına borç kaydedilir.
5 -
Kurumca diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen arsa ve araziler
kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç;
diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma
Hesabına alacak kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 166 -
(1) Bu hesap, herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya
kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş kuruma ait her
türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri
yapıların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 167 - (1)
Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip, yapılmakta olan yatırımlar
hesabında izlenen yeraltı ve yer üstü düzenlerine ilişkin tutarlar
yatırımın tamamlanıp geçici kabulün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç,
258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı yeraltı ve yerüstü düzenlerinin iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması
veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak bütçeye gider kaydıyla yapılan
harcama tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve
Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan
830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
3 -
Bedelsiz olarak kuruma intikal eden değerler tespit edilen değerleri
üzerinden bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan
805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak
kaydedilir.
4 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu varlığın değerinde ortaya
çıkan değer artışları bu hesaba borç, amortisman tutarındaki artışlar
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, değer artışları farkı ise 522- Yeniden
Değerleme Farkları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Satılan yeraltı ve yerüstü düzenlerinin, satış bedeli ile net değeri
arasında fark olması durumunda; öncelikle satış bedeli ile net değeri
arasında oluşan aleyhte veya lehte fark tutarı duruma göre bu hesaba alacak
veya borç, aleyhte fark tutarı 630-Giderler Hesabına borç, lehte fark
tutarı ise 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. Bu kayıttan sonra satış
bedeli, 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç,
ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına,
yeniden değerleme farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç,
varlığın kayıtlı değeri bu hesaba alacak kaydedilir. Ayrıca, satış bedeli
805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak
kaydedilir.
2 -
Taksitle satılan yeraltı ve yerüstü düzenlerinin, satış bedeli ile net
değeri arasında fark olması durumunda; öncelikle satış bedeli ile net değeri
arasında oluşan aleyhte veya lehte fark tutarı duruma göre bu hesaba alacak
veya borç, aleyhte fark tutarı 630-Giderler Hesabına borç, lehte fark
tutarı ise 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. Bu kayıttan sonra
satılan yeraltı ve yerüstü düzenlerinin kayıtlı değeri, bu hesaba alacak,
satış bedelinden doğan alacaklardan; faaliyet dönemi içinde tahsil edilecek
olan tutarlar 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına (faaliyet dönemini takip
eden dönemlerde tahsil edilecek olan tutarlar 220-Gelirlerden Alacaklar
Hesabına), varlığın ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş
Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme farkları 522-Yeniden Değerleme
Farkları Hesabına borç kaydedilir.
3 -
Kurumca diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen varlıklar kayıtlı
değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman
tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme farkları
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç,
diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma
Hesabına alacak kaydedilir.
4 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu varlığın değerinde ortaya
çıkan azalışlar bu hesaba alacak; amortisman tutarındaki azalışlar
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, değer azalışları farkı ise 522-Yeniden
Değerleme Farkları Hesabına borç kaydedilir.
5 -
Geçici kabulü yapılarak yapılmakta olan yatırımlar hesabından bu hesaba
aktarılan varlıklara ilişkin olarak yapılan kesin kabul sonucunda
yükleniciden alacaklı olunması durumunda, alacak tutarı tahsilinde bütçeye
gelir kaydedilmek üzere 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, bu hesaba
alacak kaydedilir.
6 - Bağış
ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı yeraltı ve yerüstü
düzenlerinden, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri
istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan
amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme
farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler
Hesabına borç, diğer taraftan
830-Bütçe Giderleri Hesabına borç; 835-Gider Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 168 - (1)
Bu hesap, her türlü binalar ile bunların ayrılmaz parçalarının izlenmesi
için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 169 - (1)
Binalar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 - Bütçeye
gider kaydıyla satın alınan binaların maliyet bedeli bir taraftan bu hesaba
borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen
Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak;
diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma
Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip yapılmakta olan yatırımlar
hesabında izlenen bina yapımına ilişkin tutarlar binanın tamamlanıp geçici
kabulün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç, 258-Yapılmakta Olan
Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilir.
3 -
Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olan kurum malı binalardan
envanteri yapılanların tespit edilen değerleri bu hesaba borç, 500-Net
Değer/Sermaye Hesabına alacak kaydedilir.
4 -
Bedelsiz olarak kuruma intikal eden binalar tespit edilen değerleri
üzerinden bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan
805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak
kaydedilir.
5 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan değer
artışları bu hesaba borç, amortisman tutarındaki artışlar 257-Birikmiş
Amortismanlar Hesabına, deger artışları farkı ise 522 Yeniden Değerleme
Farkları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Satılan binaların, satış bedeli ile net değeri arasında fark olması
durumunda; öncelikle satış bedeli ile net değeri arasında oluşan aleyhte
veya lehte fark tutarı duruma göre bu hesaba alacak veya borç, aleyhte fark
tutarı 630-Giderler Hesabına borç, lehte fark tutarı ise 600-Gelirler
Hesabına alacak kaydedilir. Bu kayıttan sonra satış bedeli, 100-Kasa
Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, ayrılmış olan
amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme
farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç, varlığın kayıtlı
değeri bu hesaba alacak kaydedilir. Ayrıca, satış bedeli 805-Gelir Yansıtma
Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Taksitle
satılan binaların, satış bedeli ile net değeri arasında fark olması
durumunda; öncelikle satış bedeli ile net değeri arasında oluşan aleyhte
veya lehte fark tutarı duruma göre bu hesaba alacak veya borç, aleyhte fark
tutarı 630-Giderler Hesabına borç, lehte fark tutarı ise 600-Gelirler
Hesabına alacak kaydedilir. Bu kayıttan sonra satılan binaların kayıtlı
değeri, bu hesaba alacak, satış bedelinden tahsilinde bütçeye gelir
kaydedilmesi gereken tutarlardan doğan alacaklardan faaliyet dönemi içinde
tahsil edilecek olan tutarlar 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına (faaliyet
dönemini takip eden dönemlerde tahsil edilecek olan tutarlar
220-Gelirlerden Alacaklar Hesabına), ayrılmış olan amortisman tutarları
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme farkları 522-Yeniden
Değerleme Farkları Hesabına borç kaydedilir.
3 -
Kurumca diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen binaların kayıtlı
değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman
tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme farkları
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç,
diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma
Hesabına alacak kaydedilir.
4 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu varlığın değerinde ortaya
çıkan azalışlar bu hesaba alacak; amortisman tutarındaki azalışlar
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, değer azalışları farkı ise 522-Yeniden
Değerleme Farkları Hesabına borç kaydedilir.
5 -
Geçici kabulü yapılarak yapılmakta olan yatırımlar hesabından bu hesaba
aktarılan varlıklara ilişkin olarak yapılan kesin kabul sonucunda
yükleniciden alacaklı olunması durumunda, alacak tutarı tahsilinde bütçeye
gelir kaydedilmek üzere 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, bu hesaba
alacak kaydedilir.
6 -
Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı binalardan, kullanılmadığı
veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı değeri
üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş
Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme farkları 522-Yeniden Değerleme
Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç, diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç;
835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
7 - Her
ne surette olursa olsun yıkılarak bina olma vasfı ortadan kalkan binalar
kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılan amortisman tutarı
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, ortaya çıkan değer artışları
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, farkı 630-Giderler Hesabına borç
kaydedilir. Bu işlem sonucu arsa ve arazi niteliği kazanan yerler takdir
edilen değerleri üzerinden giderler hesabı yerine ilgili hesaplara
kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 170 - (1)
Bu hesap, kurumların faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan büro makine
ve cihazları hariç her türlü makine, tesis ve cihazlar ile bunların
eklentileri ve yükleme, boşaltma, aktarma makine ve gereçlerinin izlenmesi
için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 171 - (1)
Tesis, makine ve cihazlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip yapılmakta olan yatırımlar hesabına
yansıtılan tesis, makine ve cihazlara ilişkin tutarlar, yatırımın
tamamlanıp geçici kabulünün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç,
258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Bütçeye gider kaydıyla satın alınan tesis, makine ve cihazların tutarı bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler
ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme
Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan
830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
3 -
Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olan kurum malı tesis, makine
ve cihazlardan envanteri yapılanlar tespit edilen değerleri üzerinden bu
hesaba borç, 500-Net Değer/Sermaye Hesabına alacak kaydedilir.
4 -
Bedelsiz olarak kuruma intikal eden tesis, makine ve cihazlar tespit edilen
değerleri üzerinden bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer
taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına
alacak kaydedilir.
5 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan değer
artışları bu hesaba borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına ve
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Satılan tesis, makine ve cihazların, satış bedeli ile net değeri arasında
fark olması durumunda; öncelikle satış bedeli ile net değeri arasında
oluşan aleyhte veya lehte fark tutarı duruma göre bu hesaba alacak veya
borç, aleyhte fark tutarı 630-Giderler Hesabına borç, lehte fark tutarı ise
600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. Bu kayıttan sonra satış bedeli,
100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç,
ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına,
yeniden değerleme farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç,
varlığın kayıtlı değeri bu hesaba alacak kaydedilir. Ayrıca, satış bedeli
805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak
kaydedilir.
2 -
Taksitle satılan tesis, makine ve cihazların, satış bedeli ile net değeri
arasında fark olması durumunda; öncelikle satış bedeli ile net değeri
arasında oluşan aleyhte veya lehte fark tutarı duruma göre bu hesaba alacak
veya borç, aleyhte fark tutarı 630-Giderler Hesabına borç, lehte fark
tutarı ise 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. Bu kayıttan sonra
satılan tesis, makine ve cihazların kayıtlı değeri, bu hesaba alacak, satış
bedelinden doğan alacaklardan faaliyet dönemi içinde tahsil edilecek
tutarlar 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına (faaliyet dönemini takip eden
dönemlerde tahsil edilecek tutarlar 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabına),
ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına,
yeniden değerleme farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç
kaydedilir.
3 -
Yıkılma, eskime ve ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle tesis, makine
ve cihaz olma vasfı ortadan kalkan tesis, makine ve cihazlar kayıtlı
değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve
Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç; bu varlıklar için ayrılmış olan
amortisman tutarı 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257-Birikmiş
Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.
4 -
Görevliler tarafından kişisel kusurları nedeniyle tamamen hasara uğratılan
tesis, makine ve cihazlar, bir taraftan kayıtlı değerleri üzerinden bu
hesaba alacak, bu varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarı
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme farkları 522-Yeniden
Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç; diğer
taraftan rayiç bedeli üzerinden 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç,
600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
5 - Bu hesapta
kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl sonunda
yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu varlığın değerinde ortaya çıkan
azalışlar bu hesaba alacak; amortisman tutarındaki azalışlar 257-Birikmiş
Amortismanlar Hesabına, değer azalışları farkı ise 522-Yeniden Değerleme
Farkları Hesabına borç kaydedilir.
6 -
Geçici kabulü yapılarak yapılmakta olan yatırımlar hesabından bu hesaba
aktarılan varlıklara ilişkin olarak yapılan kesin kabul sonucunda
yükleniciden alacaklı olunması durumunda, sözkonusu alacak tutarı tahsilinde
bütçeye gelir kaydedilmek üzere 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, bu
hesaba alacak kaydedilir.
7 -
Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı tesis, makine ve
cihazlardan, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri
istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, , bu varlıklar
için ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına,
yeniden değerleme farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, kalanı
630-Giderler Hesabına borç, diğer taraftan kayıtlı değeri üzerinden
830-Bütçe Giderleri Hesabına borç; 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
8 -
Kurumca diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen tesis, makine ve
cihazların kayıtlı değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba alacak,
ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına,
yeniden değerleme farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, kalanı
630-Giderler Hesabına borç, diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına
borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 172 - (1)
Bu hesap kurumlara ait taşıtların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 173 - (1) Taşıtlar hesabına ilişkin borç ve
alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Bütçeye gider kaydıyla edinilen taşıtların tutarları, bir taraftan bu
hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili
diğer hesaplara alacak; diğer taraftan,830-Bütçe Giderleri Hesabı veya
ilgili diğer hesaplara borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olan taşıtlardan envanteri
yapılanlar, tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net
Değer/Sermaye Hesabına alacak kaydedilir.
3 -
Bedelsiz olarak kurumlara intikal eden taşıtlar tespit edilen değerleri
üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer
taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına
alacak kaydedilir.
4 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu varlığın değerinde ortaya
çıkan artışlar bu hesaba borç; amortisman tutarındaki artışlar 257-Birikmiş
Amortismanlar Hesabına, değer artışları farkı ise 522-Yeniden Değerleme
Farkları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Satılan taşıtların, satış bedeli ile net değeri arasında fark olması
durumunda; öncelikle satış bedeli ile net değeri arasında oluşan aleyhte
veya lehte fark tutarı duruma göre bu hesaba alacak veya borç, aleyhte fark
tutarı 630-Giderler Hesabına borç, lehte fark tutarı ise 600-Gelirler
Hesabına alacak kaydedilir. Bu kayıttan sonra satış bedeli, 100-Kasa
Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, ayrılmış olan
amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme
farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç, varlığın kayıtlı
değeri bu hesaba alacak kaydedilir. Ayrıca, satış bedeli 805-Gelir Yansıtma
Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Taksitle satılan taşıtların, satış bedeli ile net değeri arasında fark
olması durumunda; öncelikle satış bedeli ile net değeri arasında oluşan
aleyhte veya lehte fark tutarı duruma göre bu hesaba alacak veya borç,
aleyhte fark tutarı 630-Giderler Hesabına borç, lehte fark tutarı ise
600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. Bu kayıttan sonra satılan
taşıtların kayıtlı değeri, bu hesaba alacak, satış bedelinden doğan
alacaklardan faaliyet dönemi içinde tahsil edilecek tutarlar
120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına (faaliyet dönemini takip eden dönemlerde
tahsil edilecek tutarlar 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabına), bu varlıklar
için ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar
Hesabına, yeniden değerleme farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları
Hesabına borç kaydedilir.
3 -
Kazaya uğrama, eskime veya ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle taşıt
olma vasfı ortadan kalkan taşıtlar, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba
alacak, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç;
ayrılmış olan amortisman tutarı 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak,
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.
4 -
Görevliler tarafından kişisel kusurları nedeniyle tamamen hasara uğratılan
taşıtlar, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan
amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme
farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler
Hesabına borç; rayiç bedeli üzerinden 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına
borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
5 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu, varlığın değerinde ortaya
çıkan azalışlar bu hesaba alacak; amortisman tutarındaki azalışlar
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, değer azalışları farkı ise 522-Yeniden
Değerleme Farkları Hesabına borç kaydedilir.
6 -
Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı taşıtlardan,
kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı
değeri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman tutarı
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme farkları 522-Yeniden
Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç, diğer
taraftan kayıtlı değeri üzerinden 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç; 835 -
Gider Yansıtma Hesabına alacak, kaydedilir.
7 -
Kurumca diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen taşıtların
kayıtlı değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba alacak, ayrılmış olan
amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme
farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler
Hesabına borç, diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider
Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
255 Demirbaşlar Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 174 - (1)
Bu hesap, kurum faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro
makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre
kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 175 - (1) Demirbaşlar hesabına
ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Bütçeye gider kaydıyla edinilen demirbaş tutarları, bir taraftan bu hesaba
borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer
hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç,
835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olan demirbaşlardan envanteri
yapılanlar tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net
Değer/Sermaye Hesabına alacak kaydedilir.
3 -
Bedelsiz olarak intikal eden demirbaşlar tespit edilen değerleri üzerinden
bu hesaba borç 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan 805-Gelir
Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
4 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan değer
artışları bu hesaba borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına ve
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Satılan demirbaşların, satış bedeli ile net değeri arasında fark olması
durumunda; öncelikle satış bedeli ile net değeri arasında oluşan aleyhte
veya lehte fark tutarı duruma göre bu hesaba alacak veya borç, aleyhte fark
tutarı 630-Giderler Hesabına borç, lehte fark tutarı ise 600-Gelirler
Hesabına alacak kaydedilir. Bu kayıttan sonra satış bedeli, 100-Kasa
Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, ayrılmış olan
amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme
farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç, varlığın kayıtlı
değeri bu hesaba alacak kaydedilir. Ayrıca, satış bedeli 805-Gelir Yansıtma
Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Taksitle satılan demirbaşların, satış bedeli ile net değeri arasında fark
olması durumunda; öncelikle satış bedeli ile net değeri arasında oluşan
aleyhte veya lehte fark tutarı duruma göre bu hesaba alacak veya borç,
aleyhte fark tutarı 630-Giderler Hesabına borç, lehte fark tutarı ise
600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. Bu kayıttan sonra satılan
demirbaşların kayıtlı değeri, bu hesaba alacak, satış bedelinden doğan
alacaklardan faaliyet dönemi içinde tahsil edilecek tutarlar
120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına (faaliyet dönemini takip eden dönemlerde
tahsil edilecek tutarlar 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabına), ayrılmış olan
amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme
farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç kaydedilir.
3 -
Diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen demirbaşların kayıtlı
değerleri üzerinden bir taraftan bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman
tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme farkları
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç,
diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma
Hesabına alacak kaydedilir.
4 -
Eskime veya ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle demirbaş olma vasfı
ortadan kalkan demirbaşlar, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak,
294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç;
ayrılmış olan amortisman tutarı 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak,
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.
5 -
Görevliler tarafından kişisel kusurları nedeniyle tamamen hasara uğratılan
demirbaşlar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman
tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme farkları
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç;
rayiç bedeli üzerinden 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, 600-Gelirler
Hesabına alacak kaydedilir.
6 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu varlığın değerinde ortaya
çıkan azalışlar bu hesaba alacak; amortisman tutarındaki azalışlar
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, değer azalışları farkı ise 522-Yeniden
Değerleme Farkları Hesabına borç kaydedilir.
7 -
Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı demirbaşlardan,
kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler, kayıtlı
değeri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman tutarı
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme farkları 522-Yeniden
Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç, diğer
taraftan kayıtlı değeri üzerinden 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç;
835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, kaydedilir.
256 Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 176 - (1)
Bu hesap, yukarıda belirtilen hesapların hiçbirinin kapsamına girmeyen
özellikle kendi bölümlerinde tanımlanamayan diğer maddi duran varlıkların
izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 177 - (1)
Diğer maddi duran varlıklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları
aşağıda belirtilmiştir
a) Borç
1 -
Maddi duran varlıklardan arazi ve arsalar, yeraltı ve yerüstü düzenleri,
binalar, tesis, makine ve cihazlar, taşıtlar, demirbaşlar kapsamına
girmeyip, bütçeye gider kaydıyla edinilen maddi duran varlık tutarları, bir
taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı
veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri
Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olan kurum malı diğer maddi
duran varlıklardan envanteri yapılanlar tespit edilen değerleri üzerinden bu
hesaba borç, 500-Net Değer/Sermaye Hesabına alacak kaydedilir.
3 -
Bedelsiz olarak kuruma intikal eden diğer maddi duran varlıklar, tespit
edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak;
diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri
Hesabına alacak kaydedilir.
4 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan değer
artışları bu hesaba borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına ve
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Satılan diğer maddi duran varlıkların satış bedeli ile net değeri arasında
fark olması durumunda; öncelikle satış bedeli ile net değeri arasında
oluşan aleyhte veya lehte fark tutarı duruma göre bu hesaba alacak veya
borç, aleyhte fark tutarı 630-Giderler Hesabına borç, lehte fark tutarı ise
600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. Bu kayıttan sonra satış bedeli,
100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç,
ayrılmış olan amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına,
yeniden değerleme farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç,
varlığın kayıtlı değeri bu hesaba alacak kaydedilir. Ayrıca, satış bedeli
805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak
kaydedilir.
2 -
Başka idare veya kuruluşlara bedelsiz olarak devredilen varlıklar, kayıtlı
değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan amortisman tutarı
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme farkları 522-Yeniden
Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç, diğer
taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
3 -
Eskime veya ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle maddi duran varlık
olma vasfı ortadan kalkan diğer maddi duran varlıklar, kayıtlı değerleri
üzerinden bu hesaba alacak, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran
Varlıklar Hesabına borç; ayrılmış olan amortisman tutarı 299-Birikmiş
Amortismanlar Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç
kaydedilir.
4 -
Görevliler tarafından kişisel kusurları nedeniyle tamamen hasara uğratılan
diğer maddi duran varlıklar, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak,
ayrılmış olan amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına,
yeniden değerleme farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, kalanı
630-Giderler Hesabına borç; rayiç bedeli üzerinden 140-Kişilerden Alacaklar
Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
5 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu varlığın değerinde ortaya
çıkan azalışlar bu hesaba alacak; amortisman tutarındaki azalışlar
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, değer azalışları farkı ise 522-Yeniden
Değerleme Farkları Hesabına borç kaydedilir.
6 -
Bağış ve yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı diğer maddi
duran varlıklardan, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri
istenilenler, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılmış olan
amortisman tutarı 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme
farkları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler
Hesabına borç, diğer taraftan kayıtlı değeri üzerinden 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç; 835-Gider
Yansıtma Hesabına alacak ,kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 178 - (1)
Bu hesap, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde
giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 179 - (1)
Birikmiş amortismanlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Alacak
1 -
Maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarları yıl
sonunda bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
2 - Yıl
sonunda maddi duran varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların
yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan değerleme artışı
ilgili maddi duran varlık hesabına borç; amortisman tutarlarındaki artış bu
hesaba, maddi duran varlık değer artışı ise 522-Yeniden Değerleme Farkları
Hesabına alacak kaydedilir.
b) Borç
1 -
Amortismana tabi tutulduktan sonra her ne suretle olursa olsun kayıtlardan
çıkarılan maddi duran varlık tutarlarının ayrılan amortisman tutarı bu hesaba
borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
2 - Yıl
sonunda maddi duran varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların
yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan değerleme azalışı
ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; amortisman tutarlarındaki azalış
bu hesaba, maddi duran varlık değer azalışı ise 522-Yeniden Değerleme
Farkları Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 180 - (1) Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar
için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin;
geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını
gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen
tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran
varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 181 - (1)
Yapılmakta olan yatırımlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Gerek yılı içerisinde gerekse yıllara sari olarak yapımı süren ve
tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarlar,
bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenecek tutar
103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara
alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç , 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
Söz
konusu tutar taahhütler hesabında izlenen yıllara sari bir taahhüde ilişkin
bir ödeme ise, 921-Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına borç, 920-Gider
Taahhütleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olan yapılmakta olan
yatırımlardan envanteri yapılanların tespit edilen değerleri bu hesaba borç,
500-Net Değer/Sermaye Hesabına alacak kaydedilir. Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği yıldan önce başlayan ve hakediş ödemesi yapılan işlere ait
tutarlar, ilk hakediş ödemesinde bu hesaba borç, 500-Net Değer/Sermaye
Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Tamamlanıp
geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili
maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir.
2 -
Henüz tamamlanmadan satış, devir ve benzeri yollarla elden çıkarılan iş
tutarlarının elden çıkarma bedeli, 102-Banka Hesabına veya ilgili diğer
hesaplara borç, bu hesaba alacak; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri
Hesabına alacak; 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, (maliyet bedeli ile
elden çıkarma bedeli arasındaki aleyhte fark 630-Giderler Hesabına borç,
lehte fark ise 600-Gelirler Hesabına alacak) kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 182 - (1)
Bu hesap, yurt içi veya dışından sözleşmeye dayanılarak edinilen maddi
duran varlıklarla ilgili olarak verilen yatırım avanslarının izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 183 - (1) Yatırım avansları hesabına ilişkin
borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
Maddi
duran varlık edinim işleri nedeniyle sözleşmelerine dayanılarak
müteahhitlere verilen avanslar bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara,
ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya
ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir. Yatırım avansı karşılığında
teminat olarak alınan değerler ilgili hesaplara kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Verilen avanslardan yapılan mahsuplar bu hesaba alacak, ilgili hesap ya da
hesaplara borç kaydedilir.
2 -
Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine
getirilmemesi nedeniyle feshedilen sözleşmeler üzerine henüz mahsup
edilemeyen avans tutarı bu hesaba alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına
borç; teminatı paraya çevrildiğinde ise tutarı 102-Banka Hesabına borç,
alacak miktarı 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına, kalanı ilgilisine ödenmek
üzere 333-Emanetler Hesabına alacak kaydedilir.
MADDE 184 -
(1) Bu hesap grubu, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kurumun
belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen
giderler ile belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar gibi varlıklar
ile bunlar için hesaplanan birikmiş amortismanların kaydı için kullanılır.
(2)
Maddi olmayan duran varlıklar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak
aşağıdaki hesaplardan oluşur.
260
Haklar Hesabı
264 Özel
Maliyetler Hesabı
268
Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
Hesap
grubuna ilişkin işlemler
MADDE 185 - (1)
Maddi olmayan duran varlıklar hesap
grubuna ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a)
Maddi olmayan duran varlıkların hesaplara alınması
Edinilen
maddi olmayan duran varlıklar, maliyet bedeli ile hesaplara alınır. Bağış
veya hibe olarak edinilenler değerlemesi yapıldıktan sonra hesaplara
alınır. Maddi olmayan duran varlıkların kayıtlardan çıkarılmasını
gerektiren bir durum ortaya çıktığında muhasebe birimine bildirilir. Bunun
üzerine muhasebe birimince kayıtlar güncellenir. Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihte mevcut olup hesaplarda yer almayan maddi olmayan duran
varlıklardan envanter ve değerlemesi yapılanlar tahakkuk birimince
bildirildikçe, muhasebe birimince ilgili maddi olmayan duran varlık hesabı
ve net değer hesabına kaydedilmek suretiyle hesaplara alınır. Henüz
kayıtlara alınmamış olan maddi olmayan duran varlıklardan herhangi bir
nedenle elden çıkarılanlar öncelikle elden çıkarma değerleriyle ilgili
maddi olmayan duran varlık hesabı ve net değer hesabına kaydedilmek
suretiyle hesaplara alınır. Değeri Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı
aşmayan maddi olmayan duran varlıklar, bu hesaplarla ilişkilendirilmeden
doğrudan doğruya gider yazılabilir. Maddi olmayan duran varlıkların satış
işlemleri sırasında; varlığın net değeri ile satış bedeli arasında fark
olması durumunda, öncelikle lehte veya aleyhte oluşan fark, ilgili varlık
hesabı ve gelir veya gider hesaplarına kaydedildikten sonra satış işlemi
muhasebeleştirilir.
b) Maddi olmayan duran varlıkların yeniden
değerleme işlemleri
Amortismana
tabi maddi olmayan duran varlıklar ve bu varlıklar üzerinden ayrılmış olup
hesaplarda gösterilen amortismanları, son üç yıllık fiyatlar genel
düzeyindeki değişim toplamı Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre
belirlenen oranı geçerse, her hesap dönemi sonu itibarıyla Maliye
Bakanlığınca belirlenecek esas ve usullere göre yeniden değerlemeye tabi
tutulur.
c) Maddi olmayan duran varlıkların amortisman
işlemleri
Amortisman
ayrılması, bir maddi olmayan duran varlığın maliyetinin, öngörülen hizmet
süresi boyunca dönemlere dağıtılmasıdır. Ayrılan amortisman tutarı gider
olarak muhasebeleştirilir. Maddi olmayan duran varlıkların ilk defa
amortisman ve yeniden değerlemeye esas alınacak değeri kayıt bedelidir.
Ancak, yeniden değerlemeye tabi tutulmuş olan varlıklar için amortisman
hesaplamasına esas alınacak değer, yeniden değerleme sonucu ortaya çıkan
değerdir. Maddi olmayan duran varlık için yapılan harcamaların, varlığın
iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılması sonucunu
doğurması durumunda amortisman hesaplaması varlığın yeni değeri üzerinden
yapılır. Bir maddi olmayan duran varlığın kullanımından elde edilebilecek
ekonomik fayda tüketildikçe, bu tüketimi yansıtabilmek amacıyla ayrılan
amortismanların birikmiş tutarı, varlığın defter değerinin altında eksi
değer olarak gösterilir. Amortisman süresi, maddi olmayan duran varlığın
muhasebe kayıtlarına girdiği yıldan başlar. Uygulanacak amortisman süre,
yöntem ve oranları maddi olmayan duran varlık çeşitlerine göre Maliye
Bakanlığınca belirlenir.
Hesabın
niteliği
MADDE 186 -
(1) Bu hesap, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda
tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve
ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 187 - (1) Haklar hesabına ilişkin
borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Bütçeye gider kaydıyla edinilen haklar bir taraftan bu hesaba borç,
kesintiler ilgili hesaba, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme
Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan
830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
2-Yönetmeliğin
yürürlük tarihinden önce mevcut olan haklardan envanteri yapılanlar tespit
edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer/Sermaye Hesabına
alacak kaydedilir.
3-Alacaklarına
karşılık alınan haklar, intikale esas değerleri üzerinden bu hesaba borç,
ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
4-Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan değer
artışları bu hesaba borç, 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabına ve
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Satılan hakların satış bedeli, 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya
ilgili diğer hesaplara borç, kayıtlı
değeri bu hesaba, net değeri ile satış bedeli arasında varsa lehte fark
600-Gelirler Hesabına alacak, (net değeri ile satış bedeli arasındaki
aleyhte fark 630-Giderler Hesabına borç) ayrılan amortismanı 257-Birikmiş
Amortismanlar Hesabına, ortaya çıkan değer artışları 522-Yeniden Değerleme
Farkları Hesabına borç, diğer taraftan satış bedeli 805-Gelir Yansıtma
Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
2-Ortadan
kalkan haklar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılan
amortisman tutarı 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, ortaya çıkan değer
artışları 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler
Hesabına borç kaydedilir.
3-Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan değer
azalışları bu hesaba alacak, 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabına ve
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 188 -
(1) Bu hesap, kiralanan gayri menkullerin geliştirilmesi veya ekonomik
değerinin sürekli olarak artırılması amacıyla yapılan giderler ile bu gayri
menkullerin kullanılması için yapılıp, kira süresinin sonunda mal sahibine
bırakılacak olan varlıkların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 189 - (1) Özel maliyetler hesabına ilişkin
borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Bütçeye gider kaydıyla edinilen özel maliyet tutarları bir taraftan bu
hesaba borç, kesintiler ilgili hesaba, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve
Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan
830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
2-Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan değer
artışları bu hesaba borç, 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabına ve
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Her
ne surette olursa olsun özel maliyet olma vasfı ortadan kalkan tutarlar
kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ayrılan amortisman tutarı
268-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, ortaya çıkan değer artışları
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç
kaydedilir.
2 -
Henüz amortismana tabi tutulmadan gayrimenkul sahibine terk olunan özel
maliyet bedelleri bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
3 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yıl
sonunda yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan değer
azalışları bu hesaba alacak, 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabına ve
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 190 - (1)
Bu hesap, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri
süre içerisinde yok edilmesini izlemek için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 191 - (1) Birikmiş amortismanlar hesabına
ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 -
Maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarları yıl sonunda
bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
2 - Yıl
sonunda maddi olmayan duran varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş
amortismanların yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan değerleme
artışı ilgili maddi olmayan duran varlık hesabına borç; amortisman
tutarlarındaki artış bu hesaba, maddi olmayan duran varlık değer artışı ise
522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Borç
1 -
Amortismana tabi tutulduktan sonra her ne suretle olursa olsun kayıtlardan
çıkarılan varlık tutarları için ayrılan amortisman tutarı bu hesaba borç,
ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
2 - Yıl
sonunda maddi olmayan duran varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş
amortismanların yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan
değerleme azalışı ilgili maddi olmayan duran varlık hesabına alacak;
amortisman tutarlarındaki azalış bu hesaba, maddi olmayan duran varlık
değer azalışı ise 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç kaydedilir.
MADDE 192 - (1)
Bu hesap grubu, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek
yıllara ait olan giderlerin izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
niteliği
MADDE 193 - (1)
Bu hesap, dönem içinde ödenen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına
dahil edilecek olan giderlerin izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE 194 - (1)
Peşin ödenen giderlerden içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden
dönemlerde giderleştirilecek olanlar ilgili oldukları dönemlerde tahakkuk
ettirilmek üzere bu hesapta izlenir.
(2)
Dönem sonunda, bu hesapta yer alıp tahakkuk zamanına bir yıldan az bir süre
kalan peşin ödenmiş giderler, düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile dönen
varlıklar ana hesap grubu içindeki gelecek aylara ait giderler hesabına
aktarılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 195 - (1) Gelecek yıllara ait giderler
hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
Bütçe
giderleri ile ilişkilendirilmesi gereken ve içinde bulunulan dönemi takip
eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gereken peşin ödenmiş giderler bir
taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı
veya ilgili diğer hesaplara alacak;, diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri
Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan takip eden dönemde gider hesaplarına
yansıtılması gerekenler, dönem sonunda bu hesaba alacak, dönen varlıklar
ana hesap grubu içindeki 180-Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına borç
kaydedilir.
MADDE
196 - (1)
Bu hesap grubu, duran varlık niteliği taşıyan ve duran varlık hesap
gruplarına girmeyen, diğer duran
varlıklar ile ilgili duran varlık hesaplarından, bu gruptaki hesaplara aktarılan
amortismana tabi varlıkların birikmiş amortismanlarının izlenmesi için
kullanılır.
(2)
Diğer duran varlıklar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur.
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve
Maddi Duran Varlıklar Hesabı
297
Diğer Çeşitli Duran Varlıklar Hesabı
299
Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
Hesabın
niteliği
MADDE 197- (1)
Bu hesap, çeşitli nedenlerle kullanılma
olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 198-
(1) Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabına ilişkin
borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıklar kayıtlı değerleri
üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak;
ayrılmış olan amortisman tutarı 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak,
257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.
2 -
Satılan varlıkların satış bedeli ile net değerleri arasında oluşan lehte
fark bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Satılan varlıkların satış bedeli ile net değerleri arasında oluşan aleyhte
fark bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların satış
bedeli 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara,
ayrılmış olan amortisman tutarı 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına,
yeniden değerleme farkı 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç,
kayıtlı değeri bu hesaba alacak kaydedilir. Ayrıca, satış değeri 800-Bütçe
Gelirleri Hesabına alacak, , 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
3 - Bu hesapta kayıtlı varlıklardan diğer idare
veya kuruluşlara bedelsiz olarak devredilenlerin kayıtlı değeri bu hesaba alacak, ayrılan amortisman tutarı
299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme farkı 522-Yeniden
Değerleme Farkları Hesabına, kalanı 630-Giderler
Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın niteliği
MADDE 199 - (1)
Bu hesap, yukarıdaki hesaplar kapsamına girmeyen diğer çeşitli duran
varlıkların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 200 - (1) Diğer çeşitli duran varlıklar
hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
Edinilen
diğer çeşitli duran varlıklar bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak
kaydedilir.
b) Alacak
Bu hesapta
kayıtlı diğer çeşitli duran varlıklardan herhangi bir şekilde elden
çıkarılanlar bu hesaba alacak, ilgili hesaba borç kaydedilir.
Hesabın niteliği
MADDE 201 - (1) Bu hesap,
diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı
amortismana tabi duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarını
izlemek için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 202 - (1) Birikmiş amortismanlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Elden çıkarılacak maddi duran varlıklar ile
diğer çeşitli duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarları bu
hesaba alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı veya ilgili diğer
hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
Elden çıkarılacak maddi duran varlıklar
ile diğer duran varlıklardan her ne suretle olursa olsun kayıtlardan
çıkarılanların ayrılmış olan amortisman tutarı bu hesaba borç, ilgili
hesaplara alacak kaydedilir.
MADDE 203 -
(1) Bu ana hesap grubu; faaliyet dönemi içinde geri ödenmesi gereken
yabancı kaynakları kapsar.
(2) Kısa
vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu; iç mali borçlar, dış mali borçlar,
faaliyet borçları, emanet yabancı kaynaklar, alınan avanslar, ödenecek
vergi ve yükümlülükler, borç ve gider karşılıkları, gelecek aylara ait
gelirler ve gider tahakkukları ile diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar
hesap grupları şeklinde bölümlenir.
30 Kısa vadeli iç mali borçlar
MADDE
204 - (1) Bu hesap grubu, vadesi
faaliyet dönemi ile sınırlı olarak; kredi kurumlarından sağladıkları
borçları, para ve sermaye piyasası araçları ile sağlanan iç mali borçları,
kısa vadeli diğer iç mali borçları ile vadesine bir yıldan az süre kalan
uzun vadeli iç mali borçlarına ait anapara ve anaparaya eklenen veya
düşülen kur farklarının izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu
grupta izlenen borçlanma işlemlerine ilişkin genel gider ve faizler
gruptaki hesaplarla ilgilendirilmeksizin, bütçeye konulan ödeneklerle
karşılanır.
(3) Kısa
vadeli iç mali borçlar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak
aşağıdaki hesaplardan oluşur:
300
Banka Kredileri Hesabı
303 Kamu
İdarelerine Mali Borçlar Hesabı
304 Cari
Yılda Ödenecek Tahviller Hesabı
309 Kısa
Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı
300 Banka
Kredileri Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 205 -
(1) Bu hesap, kurumca banka ve diğer finans kuruluşlarından sağlanan kısa
vadeli kredilere ilişkin tutarlar ve bu tutarlara eklenen kur farkları ile
400-Banka Kredileri Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına
inenlerin izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 206-
(1) Banka kredileri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
belirtilmiştir.
a) Alacak
1 - 400-Banka
Kredileri Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler bu
hesaba alacak, 400-Banka Kredileri Hesabına borç kaydedilir.
2 -
Gerek İller Bankasından gerekse diğer bankalardan alınan borç tutarları bu
hesaba alacak, banka veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.
3 -
İller Bankasının, kurum adına yaptığı işlemlerden doğan alacakları bu
hesaba alacak, yapılan iş aktifleştirilecek bir unsur ise ilgili duran varlık hesabına veya
630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına
borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
b) Borç
1 -
İller Bankasından alınan borçlara karşılık İller Bankasınca kurum
paylarından mahsubu yapılan tutarlardan ana para tutarı bu hesaba borç,
faiz tutarının içinde bulunulan yıla ilişkin olan kısmı 630-Giderler
Hesabına, geçmiş yıl/yıllara ilişkin olan kısmı ise 381-Gider Tahakkukları
Hesabına borç, paylardan borç mahsubu yapıldıktan sonra gönderilen tutar 102- Banka Hesabına
borç, o ayki toplam kurum payı 600- Gelirler Hesabına alacak; diğer
taraftan faiz tutarı 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma
Hesabına alacak, kurum payı toplamı 805-Gelir Yansıtma hesabına borç,
800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Nakit olarak ödenen ana para tutarı bu hesaba,
faiz tutarının içinde bulunulan yıla ilişkin olan kısmı 630- Giderler
Hesabına, geçmiş yıl/yıllara ilişkin olan kısmı ise 381-Gider Tahakkukları
Hesabına borç, ödeme toplamı 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri
Hesabına alacak, diğer taraftan faiz tutarı 830-Bütçe Giderleri Hesabına
borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar
Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 207 - (1) Bu hesap, diğer kamu idarelerine olan kısa vadeli
mali borçlar ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki
kamu idarelerine mali borçlar hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir
yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 208 -
(1) Kamu idarelerine mali borçlar
hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 - Kamu idarelerinden alınan vadesi bir yıldan
az olan mali borç tutarı bu hesaba alacak, 102 Banka veya ilgili hesaba
borç kaydedilir.
2 - Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap
grubu içindeki kamu idarelerine mali borçlar hesabında kayıtlı olup dönem
sonunda vadesi bir yılın altına inen tutarlar bu hesaba alacak, 403- Kamu
İdarelerine Mali Borçlar Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
Bu hesapta kayıtlı tutarlar karşılığı olarak
nakden veya mahsuben ödenen ana para tutarı bu hesaba, faiz tutarının içinde bulunulan yıla ilişkin olan
kısmı 630- Giderler Hesabına, geçmiş yıl/yıllara ilişkin olan kısmı ise
381-Gider Tahakkukları Hesabına borç,
ilgisine göre 103- Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili
diğer hesaplara alacak kaydedilir.
304 Cari Yılda Ödenecek Tahviller Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 209 -
(1) Bu hesap, kurum nam ve hesabına ihraç edilmiş olan tahvillerden vadesi
bir yılın altına inmiş olanların anaparası ve anaparaya eklenecek/düşülecek
kur farklarının izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 210 - (1) Cari yılda ödenecek tahviller
hesabının alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 -
Tahviller hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın
altına inmiş olanlar bu hesaba alacak, 404- Tahviller Hesabına borç
kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı döviz cinsi ve dövize endeksli olarak ihraç edilmiş bulunan
tahvillerin, her faiz ödeme tarihinde, ödemeye esas kur üzerinden
değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur artışı farkları ile ay sonunda T.C.
Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemesinde aleyhte meydana
gelen kur farkı, bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan, geri ödenenler bu hesaba, faiz tutarının
içinde bulunulan yıla ilişkin olan kısmı 630-Giderler Hesabına, geçmiş
yıl/yıllara ilişkin olan kısmı ise 381-Gider Tahakkukları Hesabına borç,
tamamı ilgisine göre 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı,
106-Döviz Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak
kaydedilir. Diğer taraftan faiz tutarı, 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç,
835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı döviz cinsi ve dövize endeksli tahvillerin her faiz ödeme
tarihinde ödemeye esas kur üzerinden, değerlemesi sonucu lehte oluşan kur
farkları ile ay sonunda T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden
değerlemesinde kur azalışından meydana gelen fark, bu hesaba borç,
600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
309 Kısa Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 211 - (1) Bu hesap, kurum tarafından alınan
diğer kısa vadeli iç borçların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 212 -
(1) Kısa vadeli diğer iç borçlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Alınan
kısa vadeli diğer iç borç tutarları bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabına
veya 102- Banka Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
Kısa
vadeli diğer iç borçlardan ödenen tutarlar bu hesaba borç, 103- Verilen
Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.
MADDE 213 -
(1) Bu hesap grubu, vadesi faaliyet dönemiyle sınırlı dış mali borçlar ile
dönem sonunda vadesine bir yıldan az süre kalan uzun vadeli dış mali
borçlara ait anapara ve anaparaya eklenen veya düşülen kur farklarının
izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu
grupta izlenen borçlarla ilgili faiz gideri ödemeleri, bu gruptaki hesaplarla
ilgilendirilmeksizin, bütçeye konulan ödeneklerden karşılanır.
(3) Kısa
vadeli dış mali borçlar, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 310-Cari
Yılda Ödenecek Dış Mali Borçlar Hesabından oluşur.
Hesabın
niteliği
MADDE 214 - (1)
Bu hesap, kanunların verdiği yetkiye dayanılarak herhangi bir dış finansman
kaynağından, belirli bir geri ödeme planına göre geri ödenmek üzere
sağlanan, dış borçlardan cari yılda ödenecek olanların anapara taksitleri
ile anaparaya eklenecek/düşülecek kur farklarının izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 215 -
(1) Cari yılda ödenecek dış borçlar hesabına ilişkin alacak ve borç
kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 - Uzun vadeli
yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki dış borçlar hesabında kayıtlı
olup dönem sonunda vadesi bir yılın altına inmiş olan tutarlar bu hesaba
alacak, 410-Dış Mali Borçlar Hesabına borç kaydedilir.
2-Bu hesapta
kayıtlı tutarların, ay sonu T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden
değerlemesi sonucunda ortaya çıkan kur farkı artışları bu hesaba alacak,
630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
b)
Borç
1 - Bu
hesapta kayıtlı dış borçlardan dış finansman kaynağına ödenen tutarlar bu
hesaba, faiz tutarı nın içinde bulunulan yıla ilişkin kısmı 630-Giderler
Hesabına, geçmiş yıl/yıllara ilişkin olan kısmı ise 381 - Gider
Tahakkukları Hesabına borç, tamamı ilgisine göre 103-Verilen Çekler ve
Gönderme Emirleri Hesabı, 106-Döviz Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili
diğer hesaplara alacak kaydedilir. Ayrıca
faiz tutarı 830-Bütçe
Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Bu hesapta
kayıtlı tutarlardan bağış veya hibe şekline dönüşen tutarlar bu hesaba
borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri
Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, kaydedilir.
3 - Bu
hesapta kayıtlı tutarların ay sonu T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru
üzerinden değerlemesi sonucunda ortaya çıkan kur azalış farkları bu hesaba
borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
MADDE 216 -
(1) Bu hesap grubu, ödeme emri belgesine bağlandığı halde henüz hak
sahiplerine ödenemeyen bütçe emanetleri ve mal alınıp, hizmet gördürülerek
gider gerçekleşmiş olmakla birlikte ödeneği bulunmadığı için ödenemeyen
bütçeleştirilecek borçların izlenmesi için kullanılır.
(2)
Faaliyet borçları niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur.
320
Bütçe Emanetleri Hesabı
322 Bütçeleştirilecek
Borçlar Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 217 - (1)
Bu hesap, mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı
halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen
tutarların izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE 218 -
(1) Bütçe emanetleri hesabına
ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) Bütçe emanetlerine alınacak tutarlar
Herhangi
bir tutarın bütçe emanetine alınabilmesi için; hizmetin yapılmış veya malın
teslim edilmiş bulunması, 5018 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinde belirtilen
yönetmelik hükümlerine göre bütün tahakkuk belgelerinin harcama yetkilisine
imzalattırılmış ödeme emri belgesi ekinde ödeme yapılmak üzere muhasebe
birimine gönderilmiş olması gerekir. Gerek mali yıl içerisinde, gerekse
mali yıl sonunda nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine
ödenemeyen tutarlar bütçeleştirilerek bu hesaba alınır. Herhangi bir
tutarın bütçeye gider yazılmak suretiyle dairesi mutemedine ödendiği halde,
mutemedin hak sahibine ödeme yapamaması nedeniyle en geç bir ay içerisinde
muhasebe birimlerine geri verilmesi gereken paralar da ilgilisine ödenmek
üzere bu hesaba kaydedilir. Bütçe emanetleri hesabına alınan tutarların her
biri için kayda alınma sırasında, muhasebeleştirme belgesi bir nüsha fazla
düzenlenir ve istemesi halinde istihkak sahibine verilir. İstihkak sahibine
verilmeyen muhasebeleştirme belgesi muhasebe birimince saklanır. Herhangi
bir tutarın bütçe emanetine alınması sırasında istihkak sahibinin imzası
aranmaz. Hesaba alınan tutar, müşterek olduğu ve ayrılması mümkün
bulunmadığı veya ibraz olunacak mirasçılık belgesine bağlı bulunduğu
takdirde bir tek kayıt yapılarak ortakların veya mirasçıların adları
yazılır.
b) Bütçe emanetlerinden yapılacak ödemeler
Bütçe
emanetine alınan tutarlardan gerek mali yıl içinde, gerekse yılı geçtikten
sonra yapılacak ödemeler için muhasebe işlem fişi düzenlenir. Bütçe
emanetlerine alınan tutarlar muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre
ilgililerine ödenir. Tutarın emanete alınması sırasında istihkak sahibine
verilen veya istihkak sahibine verilemediği için muhasebe biriminde
saklanan muhasebeleştirme belgesinin bir nüshası muhasebe işlem fişine
bağlanır. Emanete alınan tutar bir defada ödenemediği takdirde, daha sonra
yapılacak ödemelere ilişkin fişe, ilk ödemeye ait fişin yevmiye tarih ve
numarası yazılır.
c) Bütçe emanetlerinde zamanaşımı ve zamanaşımı
dolayısıyla gelir kaydedilen paraların ödenmesi
Malın alındığı veya hizmetin yapıldığı malî yılı
izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen bütçe emanetleri bütçeye
gelir kaydedilir. Gelir kaydedilen tutarlar, mahkeme kararı üzerine ödenir.
Hesabın
işleyişi
MADDE 219 - (1)
Bütçe emanetleri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Alacak
1 -
Bütçe gideri olarak tahakkuk ettirilen tutarlardan herhangi bir nedenle hak
sahiplerine ödenemeyenler bir taraftan bu hesaba alacak, 630-Giderler
Hesabına ya da söz konusu tutar varlığa dönüştürülecek bir harcama unsuru
ise ilgili varlık hesabına borç; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri
Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Bir
istihkak karşılığı olarak daire mutemetlerine verilen paralardan,
mutemetler tarafından, herhangi bir nedenle alacaklısına ödenemeyerek muhasebe
birimine iade edilen miktarlar, ilgilisine ödenmek üzere bu hesaba alacak,
100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına borç kaydedilir.
3 - 15
Aralık -31 Aralık tarihlerine ilişkin hesaplanan işçi ücretleri bu hesaba alacak,
830-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedilir.
4 -
Dönem sonunda bu hesabın zaman aşımı sürelerine göre bölümlenmiş alt
hesaplarında kayıtlı tutarlar, zaman aşımı sürelerini güncellemek için bu
hesaba alacak ve borç kaydedilir.
b) Borç
1 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben yapılan ödemeler bu hesaba
borç, 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına
ya da ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.
2 -
Dönem sonunda bu hesabın zaman aşımı sürelerine göre bölümlenmiş alt
hesaplarında kayıtlı tutarlar, zaman aşımı sürelerini güncellemek için, bu
hesaba borç ve alacak kaydedilir.
3 -
Zamanaşımına uğraması veya herhangi bir nedenle gelir kaydedilmesi gereken
tutarlar bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç,
800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak
kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 220 - (1)
Bu hesap, mevzuatla yapılması öngörülen bir hizmet ve husus karşılığı olmak
üzere gerçekleştiği halde; ödeneği bulunmaması ve benzeri nedenlerle bütçeye gider kaydedilemeyen borçların izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE 221 - (1) Mevzuatla yapılması
öngörülen bir hizmet ve husus karşılığı olmak üzere gerçekleştiği halde;
ödeneği bulunmaması ve benzeri nedenlerle ödeme emrine bağlanamayan ve
bütçe giderlerinin ekonomik ayrımlarındaki “mal ve hizmet alım
giderleri”nden doğan borçlar tahakkuk dairelerince harcama yetkilisinin
imzasını taşıyan iki nüsha “Bütçeleştirilecek Borçlar Bildirim Listesi”
(Örnek-56) ile ilgili muhasebe
birimine bildirilir.
(2)
Bütçeleştirilecek borçlar bildirim listesi harcama birimlerince örneğine
uygun olarak doldurularak ilgili muhasebe birimine gönderilir. Bu listenin,
genel sıra numarası bölümüne her harcama birimince, mali yılın başından
itibaren “1” den başlayarak bir sıra numarası verilir. Muhasebe
birimleri, giderin tahakkuk kaydını söz konusu listeye dayanarak muhasebe
işlem fişi ile yapar. Muhasebe işlem fişlerine kanıtlayıcı belge olarak bütçeleştirilecek
borçlar bildirim listesi bağlanır. Listelerin birer nüshası harcama
birimleri itibarıyla ve genel sıra numarasına uygun bir şekilde
dosyalanarak saklanır. Daha sonra ödenek temin edildiğinde, bu hesapta
kayıtlı tutarlar bütçeye gider kaydedilerek ödeme işlemi tamamlanır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 222 - (1)
Bütçeleştirilecek borçlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Alacak
Mevzuatınca
yapılması öngörülen bir hizmet ve husus karşılığı olmak üzere tahakkuk ettiği
halde; ödeneği bulunmaması ve benzeri nedenlerle ödeme emrine bağlanamayan
tutarlar, ödeneği temin edildiğinde bütçeye mal edilmek üzere, bu hesaba
alacak, 630-Giderler Hesabına veya ilgili varlık hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan ödeme emrine bağlananlar bir taraftan bu hesaba
borç, 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına
ya da 320-Bütçe Emanetleri Hesabına alacak; diğer taraftan 830-Bütçe
Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
MADDE 223 - (1)
Bu hesap grubu, depozito, teminat veya emanet olarak yapılan tahsilatların
izlenmesi için kullanılır.
(2)
Muhasebe birimince emanet yabancı kaynak olarak nakden veya mahsuben tahsil
olunan tutarların, çeşitlerine göre bu gruptaki hesapların altında
bölümlenmesine ilişkin esaslar, kaydedilen tutarlardan tahsil, geri ödeme
ve zamanaşımına uğrayanların bütçeye gelir kaydedilmesinde Maliye
Bakanlığınca Genel Bütçe için belirlenen esas ve usuller uygulanır.
(3) Bu
grup aşağıdaki hesaplardan oluşur.
330
Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı
333
Emanetler Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 224 - (1)
Bu hesap, mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve
teminatların izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE
225 - (1)
Alınan depozito ve teminatlar
hesabına ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) İhale teminatları
İhalelere
katılan isteklilerden mevzuatları gereği nakden alınan geçici teminatlar
ile üzerinde ihale kalan isteklilerden nakden alınan veya hakedişlerinden
kesilmek suretiyle tahsil edilen kesin teminat ve ek kesin teminatlar bu
bölüme kaydedilir. Bu hesapta yer alan tutarlardan, mevzuatı uyarınca
ödenmemiş sigorta primleri ve gecikme zamları karşılığı olarak, ilgili
sosyal güvenlik kurumunun bildirmesi üzerine yüklenicilere geri
verilmeyerek tutulanlar, kurumun ilgili şube veya bürosunun hesabına
gönderilir. 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri
Kanununun 13 üncü maddesine göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan
hallerde; yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının
onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti
süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı
uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle ilgilisine iade edilemeyen
teminatlar sürenin bitiminde bütçeye gelir kaydedilir.
b) Vergi teminatları
Vergi
Kanunları uyarınca teminat olarak tahsil veya tevkif edilen tutarlar bu
bölüme kaydedilir. Bu tutarlar, teminat alınmasını gerektiren işin sonucuna
göre ilgilisine geri verilir veya bütçeye gelir kaydedilir.
c) Zamanaşımı
süreleri
Muhasebe
birimlerince tahsil edilerek bu hesaba kaydedilen paralar, aşağıda belirtilen
hallerde zamanaşımına uğradığında bütçeye gelir kaydedilir.
1)
İsteklilerden alınan geçici teminatlar, ihale başkası üzerinde kaldığı
takdirde; en avantajlı ikinci teklifi veren istekli için sözleşmenin
yapıldığı tarihi, diğer istekliler için ihale kararının verildiği tarihi,
komisyonca ihaleden vazgeçildiği takdirde; bu husustaki karar tarihini,
geçici teminatını yatıran istekli ihaleye girmekten vazgeçtiği takdirde; bu
isteğini bildirdiği veya en geç ihalenin başkası üzerinde kaldığı tarihi izleyen
günden başlamak üzere 10 yıllık zamanaşımına tabidir.
2)
İstekli veya yüklenicilerden alınan kesin teminatlar, taahhüdün sözleşme ve
şartname hükümlerine uygun biçimde yerine getirilmesi nedeniyle teminatın
geri verilmesi gerektiği tarihi, idarece, yüklenici veya alt yüklenici
kusurlu görülerek sözleşme bozulduğu ve teminatını geri almak için
yüklenici veya alt yüklenici tarafından mahkemeden karar alındığı takdirde;
hüküm tarihini izleyen günden başlamak üzere 10 yıllık zamanaşımına
tabidir.
Hesabın
işleyişi
MADDE 226 - (1)
Alınan depozito ve teminatlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Depozito
ve teminat olarak tahsil edilen tutarlar 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı
veya ilgili diğer hesaplara borç, bu hesaba alacak kaydedilir.
b) Borç
1 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen miktarlar bu hesaba
borç, ilgisine göre 100-Kasa Hesabı, 103-Verilen Çekler ve Gönderme
Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.
2-Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan gelir kaydedilmesi gerekenler bu hesaba borç,
600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına
borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 227 - (1) Bu hesap, emanet olarak nakden
veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE 228 - (1) Emanetler
hesabına ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
(2)
Emanetler hesabında kayıtlı paralardan nakden yapılan ödeme ve başka
hesaplara aktarılan tutarlar için muhasebe işlem fişi düzenlenir. Emanete
alınan para aynı kişiye geri ödeniyorsa ve emanete alınma sırasında
kendisine alındı veya muhasebeleştirme belgesinin onaylı bir nüshası
verilmişse, bu alındı veya muhasebeleştirme belgesinin onaylı nüshası geri
alınarak muhasebe işlem fişine bağlanır. Emanet olarak alınan paraların,
gerek parayı teslim edene, gerek istihkak sahibi sıfatıyla başkalarına
verilmesi veya gelir kaydedilebilmesi için (zamanaşımına uğramasından dolayı
gelir kaydedilenlerle kanunen veya gönderilen haciz kararlarına dayanılarak
muhasebe birimlerince tevkif edilen ve ilgili daire ve kurumlara ödenmesi
gereken paralar hariç), parayı teslim ettiren daire veya kurumca usulüne
göre düzenlenmiş onaylı bordro, bildirim veya bu dairelerce paranın
ilgililerine verilmesine ilişkin bir yazının ya da alındı arkasına yazılmış
onaylı bir açıklamanın bulunması gerekir.
Hesabın
işleyişi
MADDE 229 - (1)
Emanetler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 -
Emanet olarak nakden tahsil edilen tutarlar bu hesaba alacak, 100-Kasa
Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.
2 -
Aylık, ücret veya diğer istihkaklardan mahsuben tahsil edilen tutarlar bu hesaba
alacak, ilgili hesap veya hesaplara borç kaydedilir.
3 -
Bütçe geliri olarak kaydedilenler dışında fazla veya yersiz olarak tahsil
edilen tutarlar ilgilisine iade edilmek üzere bu hesaba alacak, ilgili
hesaba borç kaydedilir.
4 -
Bütçe gelirleri hesabına alacak kaydı suretiyle tahsil olunan paralardan
fazla veya yersiz olarak tahsil edildiği yılı içinde anlaşılanlar bir
taraftan bu hesaba alacak, 600-Gelirler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara
borç; diğer taraftan, 810-Bütçe
Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
5 -
Bütçe gelirleri hesabına alacak kaydı suretiyle tahsil olunan paralardan
fazla veya yersiz olarak tahsil edildiği yılı geçtikten sonra anlaşılan
tutarlar ilgilisine iade edilmek üzere bir taraftan bu hesaba alacak,
630-Giderler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan
810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma
Hesabına alacak kaydedilir.
6 - Maaş
ve ücretlerden fazla ve yersiz kesilmesi nedeniyle Emekli Sandığı veya
SSK’ya fazla gönderilen tutarlardan; memur veya işçiye ödenmesi gereken
tutar bu hesaba, kurum payı 600-Gelirler Hesabına, noksan kesilen gelir vergisi ilgili hesaplara alacak; tamamı sandık
veya SSK adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan nakden yapılan ödeme ve göndermeler bu hesaba
borç, 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı
ya da ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan başka bir hesaba aktarılanlar veya kayıtlı bir
borca mahsup edilenler bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.
3 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan bütçeye gelir yazılması gerekenler bu hesaba
borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan, 805-Gelir Yansıtma
Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
34 Alınan Avanslar
MADDE 230 - (1)
Bu hesap grubu, iş, sözleşme ve diğer nedenlerle üçüncü kişilerden alınan
avansların izlenmesi için kullanılır.
(2)
Alınan avanslar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur.
340
Alınan Sipariş Avansları Hesabı
349
Alınan Diğer Avanslar Hesabı
340 Alınan Sipariş Avansları Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 231 - (1)
Bu hesap, mal ve hizmet satış faaliyeti olan kurumların satış amacıyla
gelecekte yapacağı mal ve hizmet teslimleri ile ilgili olarak peşin tahsil
ettiği avans tutarlarının izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 232 -
(1) Alınan sipariş avansları hesabına
ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 -
Alınan avans tutarları bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka
Hesabına borç kaydedilir.
2 -
Vadesi bir yılın altına inen avans tutarları bu hesaba alacak, 440-Alınan Sipariş
Avansları Hesabına borç kaydedilir
b) Borç
Avansın
mahsubu yapıldığında alınan avans tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara
alacak kaydedilir
349 Alınan Diğer Avanslar Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 233 - (1)
Bu hesap, alınan diğer kısa vadeli avansların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 234 - (1) Alınan diğer avanslar hesabına
ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 -
Alınan avans tutarları bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka
Hesabına borç kaydedilir.
2 -
Vadesi bir yılın altına inen avans tutarları bu hesaba alacak, 449-Alınan
Sipariş Avansları Hesabına borç kaydedilir
b) Borç
Avansın
mahsubu yapıldığında alınan avans tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara
alacak kaydedilir
MADDE 235 -
(1) Bu hesap grubu, kurumca sorumlu veya mükellef sıfatıyla ödenecek her
türlü vergi, resim, harç ve benzeri borçlar ile sosyal güvenlik
kesintileri, fonlar adına tahsil edilen tutarlar ve mevzuatı gereğince
bütçe gelirlerinden diğer kamu idareleri adına ayrılan paylar ve giderler
için ayrılan her türlü karşılıkların izlenmesi için kullanılır.
(2)
Ödenecek vergi ve yükümlülükler niteliklerine göre bu grup içinde açılacak
aşağıdaki hesaplardan oluşur.
360
Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı
361
Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı
362
Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı
363 Kamu
İdareleri Payları Hesabı
368
Vadesi Geçmiş Ertelenmiş Veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer
Yükümlülükler Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 236 -
(1) Bu hesap, muhasebe birimlerince, mevzuatı gereği nakden veya mahsuben
tahsil edilip ilgili vergi dairesine ödenmesi gereken tutarları izlenmesi
için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 237 - (1) Ödenecek vergi ve fonlar hesabına
ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Mevzuatı
gereğince nakden veya mahsuben tahsil edilip ilgili vergi dairelerine
yatırılması gereken tutarlar bu hesaba alacak, ilgili hesaba borç kaydedilir.
b) Borç
Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan yapılan göndermeler bu hesaba borç, 103-Verilen
Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına veya ilgili diğer bir hesaba alacak
kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 238 - (1) Bu hesap, sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine
göre sosyal güvenlik kurumları adına nakden veya mahsuben tahsil edilen
tutarların izlenmesi için kullanılır.
Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 239 - (1)
Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri hesabına ilişkin işlemler aşağıda
gösterilmiştir.
a) Emekli sandığı gelirlerinin
gönderilmesi ve düzenlenecek belgeler
1) Muhasebe yetkilileri, tahsil
etmekle yükümlü oldukları emekli sandığı gelirlerini, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti
Emekli Sandığı Kanununda belirtilen sürelerde sandığa göndermekle
yükümlüdürler. Sandık gelirlerini, anılan Kanun hükümlerine göre kesmeyen
veya belirtilen süreler içinde göndermeyen kurumların tahakkuk ve ödemeyle
ilgili görevlileri ile muhasebe yetkililerinden, cezası ile birlikte ve
sandığın talebi üzerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. Kendilerinden para cezası
tahsil edilecek tahakkuk ve ödemeyle ilgili görevlileri ile muhasebe yetkililerinin
kurumları tarafından, gecikmenin mücbir sebepler dolayısıyla meydana
geldiği bildirildiği ve sandık yönetim kurulunca bu husus haklı görüldüğü
takdirde, para cezasının tahsilinden vazgeçilir.
2) Muhasebe
birimlerince sandığa gönderilecek aylık belgeler
-Emekli Kesintileri İcmal ve İhbar Fişi (No:1) (Örnek-66/A)
Bu fiş,
muhasebe birimince her ay örneğindeki açıklamalara uygun olarak üç nüsha
düzenlenir ve iki nüshası gönderme emri ile birlikte ilgili banka şubesine
verilir. Fişin 3 üncü nüshası, kurumlar kesenek defterinin kontrolünü
sağlamak için muhasebe biriminde saklanır.
-Emekli Kesintileri İcmal ve İhbar Fişi (No:2)
Bu fiş,
muhasebe birimince her ay örneğindeki açıklamalara uygun olarak dört nüsha
düzenlenir ve üç üncü nüshası gönderme emri ile birlikte ilgili banka
şubesine verilir. Fiili veya itibari hizmet zammına ilişkin, kurumlarınca
üç nüsha olarak düzenlenen ve iki nüshası muhasebe birimine verilen “şahıs
emeklilik fişlerinde kayıtlı fiili veya itibari hizmet zammı icmal bordrosu
(Örnek-66/B)”nin bir nüshası, bu fişe eklenerek Sandığa gönderilmek üzere
gönderme emri ile birlikte bankaya verilir; diğer nüshası ise muhasebe
biriminde saklanır.
3) Muhasebe Birimlerince yıl sonlarında sandığa gönderilecek
defter ve belgeler
-Şahıs Emeklilik Kesenekleri İcmal Bordrosu (Örnek- 66/C)
Bu bordro,
kurumlarınca yıl sonlarında örneğindeki açıklamalara uygun olarak iki nüsha
düzenlenir ve muhasebe birimince tasdik edilerek birinci nüshası, takip
eden yılın Ocak ayı sonuna kadar Sandığa gönderilir; ikinci nüshası ise
kurumlarınca dosya da saklanır.
-Kurumlar Kesenek Defteri (Örnek-66/D)
Bu defter,
muhasebe birimince örneğindeki açıklamalara uygun olarak 2 nüsha düzenlenir
ve birinci nüshası, kurumlar yıllık icmal bordrosuna eklenir; ikinci
nüshası muhasebe biriminde saklanır.
-Kurumlar Yıllık İcmal Bordrosu (Örnek-66/E)
Bu bordro,
muhasebe birimince yıl sonlarında örneğindeki açıklamalara uygun olarak 2
nüsha düzenlenir ve birinci nüshası, ait olduğu yılı takip eden Ocak ayı
içinde kurumlar kesenek defterinin birinci nüshası ile birlikte Sandığa
gönderilir; ikinci nüshası muhasebe biriminde saklanır.
b) Tahsil edilen Sosyal Sigortalar Kurumu
gelirleri ve gönderilmesi
Muhasebe
birimlerince nakden veya mahsuben tahsil edilen sosyal sigortalar kurumu
gelirleri aşağıda gösterilmiştir.
1) Sosyal Sigortalar Kurumu aidatları
Mevzuatı
uyarınca, işçi ücretlerinden kesilen sigorta primleri ve karşılıkları bu
bölüme kaydedilir. İşin veya işyerinin sicil numarası ile bordronun ait
olduğu ay, yardımcı defterde gösterilir. Sigorta primleri; en geç ait
oldukları ayı izleyen ay sonuna kadar işyeri sicil numarası, işyeri adı,
ilgili olduğu ay ve kesinti tutarını gösteren ve muhasebe birimince
düzenlenen bir listeye göre gönderme emri ile Kurumun hesabına gönderilir ve
durum bir yazı ile bildirilir. Zorunlu nedenlerle ait oldukları ayı izleyen
ay ya da aylarda kayıtlara alınabilen primler, en geç kayıtlara alındığı ay
sonuna kadar Kuruma ödenir. Sigorta primlerini süresi içinde ve tam olarak
ödemeyenlerden, ödenmeyen prim tutarları için sürenin bittiği tarihten
başlayarak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda
belirtilen gecikme zammı alınır.
2) Yüklenici
hakedişlerinden kesilen sigorta primi ve gecikme zamları
Sigorta
Primlerinin Hakedişlerden Mahsup Edilmesi ve Ödenmesi ile Kesin
Teminatların İadesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca, iş veya
işyerinden dolayı tahakkuku muhtemel sigorta primi ve gecikme zammını
karşılamak üzere, yüklenicilerin hakedişlerinden söz konusu yönetmelik
hükümlerine göre yapılan kesintiler bu bölüme kaydedilir. Bu kesintiler
muhasebe birimlerince, muhasebe kayıtlarına alındığı tarihi izleyen ayın 20
inci gününe kadar kurum hesabına gönderilir.
c) Emekli Sandığı veya Sosyal Sigortalar Kurumuna fazla veya yersiz
olarak gönderilen tutarlar hakkında yapılacak işlemler
Herhangi
bir nedenle sandık veya kuruma fazla veya yersiz olarak gönderilen paralar
hakkında aşağıda açıklandığı şekilde işlem yapılır.
1)
Sandık veya kuruma, hesap yanlışlığı veya toplam hatası gibi nedenlerle
fazla veya yersiz olarak gönderilen tutarlar kişilerden alacaklar hesabı ve
bu hesaba kaydedilerek ertesi ay sandık veya kuruma gönderilecek
tutarlardan mahsup edilir veya sandıktan istenir.
2) Memur
maaşları veya işçi ücretlerinden fazla veya yersiz kesilerek fazla
gönderilen tutarların tamamı sandık veya kurum adına kişilerden alacaklar
hesabına, kamu idaresi adına verilmiş olan karşılıklar tutarı gelirler
hesabına, fazla kesintiden dolayı noksan hesaplanan gelir vergisi tutarı
ödenecek vergi ve fonlar hesabına,
memur veya işçiye ödenmesi gereken tutar ise emanetler hesabına
kaydedilerek ertesi ay sandık veya kuruma gönderilecek tutarlardan mahsup
edilir veya sandıktan istenir.
3) Memur,
aylığı hak etmediği halde tahakkuk ettirilerek ödeme yapıldığı takdirde,
aylığa ilişkin emekli kesenekleri toplamı, muhasebe işlem fişi ile sandık
adına kişilerden alacaklar hesabına ve gelirler hesabına kaydedildikten
sonra Sandığa gönderilecek tutarlardan mahsup edilir veya sandıktan
istenir.
4)
Yukarıda belirtilen nedenlerle sandık veya kuruma yersiz olarak gönderilmiş
tutarların daha sonraki aylarda sandık alacaklarından mahsup edilmesi
halinde sandık veya kuruma bir yazı ile bilgi verilir. Sandık veya kurumdan
getirtilecek tutarlar da yazı ile istenir. Bu yazılarda, paranın fazla veya
yersiz olarak gönderilme nedeni, hangi aylara ve kimlere ait olduğu,
göndermeye ilişkin icmal ve ihbar fişinin sıra numarası ile gönderme
emrinin tarihi, numarası ve tutarı belirtilir.
Hesabın
işleyişi
MADDE 240- (1) Ödenecek sosyal güvenlik
kesintileri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Alacak
1 - İlgili sosyal güvenlik kurumu geliri
olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlar bu hesaba alacak, ilgili
hesaplara borç kaydedilir.
2-Hesap
veya toplam hatası gibi nedenlerle ilgili sosyal güvenlik kurumuna fazla gönderilen tutarlar Sandık veya
Kurum adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, bu hesaba alacak
kaydedilir.
b) Borç
1 - Nakden veya
mahsuben tahsil edilen gelirlerinden gönderilenler bu hesaba borç,
103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Muhasebe birimlerince maaş veya ücretlerden kesilerek fazla veya yersiz
olarak gönderilmesinden dolayı ilgili kurum adına kişilerden alacaklar
hesabına kaydedilen tutarlara karşılık yapılan mahsuplar bu hesaba borç,
140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 241 - (1) Bu hesap, bütçe ile
ilişkilendirilmeksizin mevzuatları gereği,
diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatın izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 242 - (1) Fonlar veya diğer kamu idareleri
adına yapılan tahsilat hesabına ilişkin
alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Bütçe
ile ilişkilendirilmeksizin fonlar veya diğer kamu idareleri adına tahsil
edilen tutarlar bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına
borç kaydedilir.
b) Borç
Bu hesapta
kayıtlı tutarlardan ilgili kurumlara yapılan ödemeler bu hesaba borç,
103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.
363 Kamu İdareleri Payları Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 243 -
(1) Bu hesap, bütçe geliri
olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer
kurumlara aktarılmak üzere
hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 244 - (1) Kamu idareleri payları hesabına
ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
Bütçe geliri
olarak tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak
üzere hesaplanan tutarlar bir taraftan bu hesaba alacak, 630-Giderler
Hesabına borç; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider
Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
b) Borç
Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarlar bu hesaba
borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer
hesaplara alacak kaydedilir.
368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş
Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 245 -
(1) Bu hesap, kanuni süresi
içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya
taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 246 - (1) Vadesi geçmiş ertelenmiş veya
taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler hesabı hesabına ilişkin
alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Vadesi
geçmiş ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler bu hesaba
alacak, 360- Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı, 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik
Kesintileri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan ilgili kurumlara yapılan ödemeler bu hesaba
borç 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.
37 Borç ve gider karşılıkları
MADDE 247 - (1) Bu hesap grubu mevzuatı gereğince
belirlenen esaslar çerçevesinde ayrılacak
borç ve gider karşılığının izlenmesi için kullanılır.
(2) Borç
ve gider karşılıkları niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur.
372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı
379
Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı
372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 248 - (1) Bu hesap, belirlenecek esaslar
çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem
tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 249 - (1) Hesaba ilişkin alacak ve borç
kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a)Alacak
1. Vadeleri bir yılın altına düşen ve faaliyet dönemi
içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarları bu hesaba alacak,
472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
Ödenen
tazminatlar bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak;
diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma
Hesabına alacak kaydedilir.
379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 250 - (1) Bu hesap kısa vadeli diğer borç ve gider karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 251 - (1) Hesaba ilişkin alacak ve borç
kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 -
Ayrılan diğer gider karşılık tutarları bu hesaba alacak, 630 Giderler
Hesabına borç kaydedilir.
2. 2 - Vadeleri bir yılın altına düşen diğer gider
karşılıkları bu hesaba alacak, 479- Diğer Borç ve Gider Karşılıkları
Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
Ödenen
diğer gider karşılık tutarları bu
hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
MADDE 252 - (1) Bu hesap grubu, içinde bulunulan
dönemde veya daha önceki dönemlerde ortaya çıkan gelecek aylara ait
gelirler ile faaliyet dönemine ait olup, ödemesi gelecek aylarda yapılacak giderlerin
izlenmesi için kullanılır.
(2) Gelecek aylara ait gelirler ve
gider tahakkukları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur:
380
Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı
381
Gider Tahakkukları Hesabı
380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 253 - (1) Bu hesap, içinde bulunulan dönemde veya daha önceki dönemlerde
tahsil edilen ancak, takip eden aylara ait olan gelirlerin izlenmesi için
kullanılır.
Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 254 - (1) Dönem sonunda, uzun vadeli yabancı
kaynaklar ana hesap grubu içindeki gelecek yıllara ait gelirler hesabında
yer alıp tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peşin tahsil edilmiş
gelirler bu hesaba aktarılır.
(2) Bu hesapta kayıtlı peşin olarak
tahsil edilerek bütçeleştirilmiş olan gelirler, ilgili oldukları dönemde
düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile gelirler hesabının ilgili yardımcı
hesaplarına kaydedilerek gelir tahakkuku gerçekleştirilir.
Hesabın işleyişi
MADDE 255 - (1) Gelecek aylara ait gelirler
hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1 - İçinde bulunulan ayı takip eden aylara ait
olarak tahsil edilen gelirler bir taraftan 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka
Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, bu hesaba alacak, diğer taraftan
805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak
kaydedilir.
2 -
Gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan içinde bulunulan
yılı takip eden yılda gelirler hesabına aktarılması gerekenler dönem
sonunda bu hesaba alacak, 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına borç
kaydedilir.
b) Borç
Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan ilgili ayda gelir olarak tahakkuk ettirilen
tutarlar bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
Hesabın niteliği
MADDE 256 - (1) Bu hesap, kısa vadeli iç ve dış
mali borçlar hesap gruplarında izlenmeyen; tahakkuk etmiş giderlerden
kaynaklanan ancak, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemde
ödenebilir duruma gelecek olan tutarların izlenmesi için kullanılır.
Hesaba ilişkin
işlemler
MADDE 257 - (1) Yıl sonlarında uzun veya kısa
vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içinde yer alan, iç ve dış mali
borçlara ilişkin olarak tahakkuk ettirilen ve takip eden yılda ödenecek
olan işlemiş faiz tutarları ile tahvillerin takip eden yılda ödemesi
yapılacak işlemiş faiz tutarları bu hesaba kaydedilir.
(2) Dönem sonunda, uzun vadeli yabancı
kaynaklar ana hesap grubu içindeki gider tahakkukları hesabında yer alıp,
ödeme zamanına bir yıldan az süre kalan tutarlar bu hesaba aktarılır.
(3) Bu hesapta takip edilen döviz
cinsinden faiz gideri tahakkukları, yıl sonlarında ve ödeme tarihinde T.C.
Merkez Bankası döviz satış kuru ile değerlenir.
Hesabın işleyişi
MADDE 258- (1) Gider tahakkukları hesabına
ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1 -
Dönem sonlarında tahviller için takip eden yılda ödenecek olan işlemiş faiz
tutarları 630-Giderler Hesabına borç, ilgili dönemde ödemesi yapılmak üzere
bu hesaba alacak kaydedilir.
2 -
Dönem sonlarında uzun veya kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu
içindeki tahviller dışında kalan borçlara ilişkin olarak tahakkuk ettirilen
ve takip eden dönemde ödenecek olan işlemiş faiz tutarları 630-Giderler
Hesabına borç, bu hesaba alacak kaydedilir.
3 - Uzun
vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki gider tahakkukları
hesabında kayıtlı tutarlardan, takip eden yılda ödenebilir duruma gelecek
olanlar dönem sonunda bu hesaba alacak, uzun vadeli yabancı kaynaklar ana
hesap grubu içindeki 481-Gider Tahakkukları Hesabına borç kaydedilir.
4 - Bu
hesapta yer alan döviz cinsinden tutarların, yıl sonlarında ve ödeme
tarihinde T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru ile değerlemesi sonucu
oluşan kur artışı farkları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç
kaydedilir.
b) Borç
1 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan ödenenler bir taraftan bu hesaba borç,
103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara
alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider
Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Tahvillerin vade sonu faiz ödemeleri bir taraftan ödemenin yapıldığı yıla
ait faiz tutarı 630-Giderler Hesabına, önceki yıl/yıllara ait işlemiş faiz
tutarı bu hesaba borç, ilgisine göre 103-Verilen Çekler ve Gönderme
Emirleri Hesabı veya 106-Döviz Gönderme Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer
hesaplara alacak; diğer taraftan tamamı 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç,
835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Bu
hesapta yer alan tutarlardan bağış veya hibeye dönüşenler bu hesaba borç,
ilgili hesap ya da hesaplara alacak kaydedilir.
4 - Bu hesapta yer alan döviz
cinsinden tutarların yıl sonlarında ve ödeme tarihinde T.C. Merkez Bankası
döviz satış kuru ile değerlemesi sonucu oluşan kur azalışı farkları bu
hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
39 Diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar
MADDE 259 -
(1) Bu hesap grubu, kurumun mal
ve hizmet satışı nedeniyle tahsil etmiş olduğu Katma Değer Vergisi
tutarları ve bu tutarlardan mahsup edilen ve ödenen tutarlar ile yapılan sayımlar sonucunda tespit
edilen kasa, döviz, çek, menkul kıymet, maddi duran varlık ve diğer
fazlalıkların geçici olarak kaydedilip izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu grup aşağıdaki hesaplardan
oluşur.391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı397 Sayım Fazlaları
Hesabı399 Diğer Çeşitli Kısa
Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabı
391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 260 - (1)
Bu hesap, teslim edilen mal veya ifa edilen hizmetler üzerinden hesaplanan
katma değer vergisi tutarları ile bu tutarlardan mahsup edilen ve ödenen
tutarların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 261 - (1)
Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına ilişkin alacak ve borç
kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Kurumun sattığı mal ve hizmet karşılığı olarak
katma değer vergisi tutarı da dahil olmak üzere yapılan tahsilat tutarları
100-Kasa Hesabına veya 102-Banka Hesabına borç, tahsil edilen katma değer
vergisi bu hesaba, Katma Değer Vergisi hariç tutar ise 600-Gelirler
Hesabına alacak; diğer taraftan katma değer vergisi tutarı da dahil olmak
üzere yapılan tahsilat toplamı 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe
Gelirleri Hesabına alacak
kaydedilir.
b) Borç
1 - Ay
sonlarında, hesaplanan katma değer vergisi hesabının alacak bakiyesi, devreden
katma değer vergisi hesabı ile indirilecek katma değer vergisi hesabının
borç bakiyeleri toplamından fazla ise, söz konusu fark 360-Ödenecek Vergi
ve Fonlar Hesabına alacak, indirilecek katma değer vergisi hesabının borç
bakiyesi 191 - İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına alacak, devreden
katma değer vergisi hesabının borç bakiyesi 190-Devreden Katma Değer
Vergisi Hesabına alacak; bu hesabın alacak bakiyesi bu hesaba borç
kaydedilir.
2 - Ay
sonlarında, devreden katma değer vergisi hesabı ile indirilecek katma değer
vergisi hesabının borç bakiyeleri toplamı hesaplanan katma değer vergisi
hesabının alacak bakiyesinden fazla ise, varsa devreden katma değer vergisi
hesabının borç bakiyesi 190-Devreden Katma Değer Vergisi Hesabına alacak,
indirilecek katma değer vergisi hesabının borç bakiyesi 191-İndirilecek
Katma Değer Vergisi Hesabına alacak,, bu hesabın alacak bakiyesi bu hesaba
borç, sonraki döneme devreden katma değer vergisi tutarı 190-Devreden Katma
Değer Vergisi Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 262 - (1) Bu hesap, yapılan sayımlar
sonucunda tespit edilen kasa, banka, döviz, alınan çek, menkul kıymetlerin
nedenleri, belirleninceye kadar geçici olarak kaydedilip izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 263 - (1) Sayım fazlaları hesabına ilişkin
alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Sayım
sonucunda fazla çıkan değerler bu hesaba alacak, ilgili varlık hesabına
borç kaydedilir.
b) Borç
1 -
Yapılan araştırma sonucu fazlalığın sebebi bulunamadığından gelir
kaydedilmesi gereken tutarlar bu hesaba borç, 600- Gelirler Hesabına
alacak, diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe
Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlarla ilgili olarak yapılan araştırma sonucu
fazlalığın sebebi bulunduğunda tutarı bu hesaba borç, ilgili hesap ya da
hesaplara alacak kaydedilir.
3 - Yanlışlıkla bu hesaba alınmış olan tutarlar bu
hesaba borç, ilgili hesap veya hesaplara alacak kaydedilir.
399 Diğer çeşitli kısa vadeli yabancı
kaynaklar hesabı
Hesabın Niteliği
MADDE 264 - (1) Bu
hesap, bu grup içinde sayılanların dışında kalan diğer çeşitli kısa vadeli
yabancı kaynakların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 265 -
(1) Diğer çeşitli kısa vadeli
yabancı kaynaklar Hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Alacak Diğer kısa vadeli
yabancı kaynaklar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç Bu hesapta kayıtlı
tutarlardan çıkarılması gerekenler bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak
kaydedilir.
MADDE 266 -
(1) Bu ana hesap grubu, faaliyet
dönemini aşan uzun vadeli yabancı kaynakları kapsar.
(2) Uzun vadeli yabancı kaynaklar, iç
mali borçlar, dış mali borçlar, faaliyet borçları, diğer borçlar, alınan
avanslar, borç ve gider karşılıkları ve gelecek yıllara ait gelirler ve
gider tahakkukları hesap gruplarından oluşur..
MADDE 267
- (1) Bu hesap grubu, kanunların verdiği
yetkiye dayanılarak kurum nam ve hesabına ulusal para birimi veya döviz
cinsi ve dövize endeksli olarak yapılan iç borçlanmalardan, vadesi bir yıl
ve daha fazla olan borçların anaparası ile döviz cinsi ve dövize endeksli
iç borç anaparasına eklenen veya düşülen kur farkları ve uzun vadeli diğer
iç mali borçların izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu gruptaki hesaplarda izlenen
borçlanmalarla ilgili genel gider ve faizler bu gruptaki hesaplarla
ilgilendirilmeksizin, bütçeye konulan ödeneklerden karşılanır
(3) Bu grupta yer alan tutarlardan
vadesi bir yılın altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap
grubu içerisindeki iç mali borçlar hesap grubunun ilgili hesaplarına aktarılır.
(4) İç
borçlar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan
oluşur.
400
Banka Kredileri Hesabı
403 Kamu
İdarelerine Mali Borçlar Hesabı
404
Tahviller Hesabı
409 Uzun
Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı
400 Banka Kredileri Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 268 -
(1) Bu hesap, kurumun banka ve
diğer finans kuruluşlarına olan vadesi bir yıldan fazla borçlarının
izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 269 -
(1) Banka kredileri hesabına ilişkin
borç ve alacak kayıtları aşağıda belirtilmiştir
a) Alacak
1 -
Gerek İller Bankasından alınan gerekse diğer bankalardan alınan borç
tutarlarından vadesi faaliyet dönemini ilgilendiren tutarlar 300- Banka
Kredileri Hesabına, vadesi sonraki dönemleri ilgilendiren tutarlar bu
hesaba alacak, 102-Banka Hesabına veya ilgili diğer hesaplara borç
kaydedilir.
2 -
İller Bankasının kurum adına yaptığı işlemlerden doğan alacakları bu hesaba
alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler bu hesaba borç,
300-Banka Kredileri Hesabına alacak kaydedilir.
403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 270 -
(1) Bu hesap, diğer kamu
idarelerine olan ve vadesi faaliyet dönemini aşan mali borçların izlenmesi
için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 271 - (1)
Kamu idarelerine mali borçlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Kamu idarelerinden alınan vadesi bir yıldan
fazla olan mali borç tutarı bu hesaba alacak, 102 Banka veya ilgili hesaba
borç kaydedilir.
b) Borç
Bu
hesapta kayıtlı borçlardan vadesi bir yılın altına inenler 303- Kamu
İdarelerine Mali Borçlar hesabına alacak, bu hesaba borç kaydedilir.
404
Tahviller Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 272 - (1) Bu hesap, kanunların verdiği yetkiye dayanılarak, kurum nam ve hesabına, ulusal
para birimi, döviz cinsi ve dövize endeksli olarak karşılığında nakit
imkanı sağlayan tahvil ihracı suretiyle yapılan iç borçlanmaların ana
parası ile bunlardan döviz cinsi ve dövize endeksli olanların anaparaya
eklenecek veya anaparadan düşülecek kur farklarının izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 273- (1) Tahviller hesabının alacak ve borç
kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a)
Alacak
1 - Kanunların verdiği yetkiye dayanılarak,
kurum nam ve hesabına tahvil ihracı suretiyle yapılan borçlanma tutarı 102-Banka Hesabına borç,
bu hesaba alacak kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı döviz cinsi ve dövize endeksli olarak ihraç edilmiş bulunan
tahvillerin, her faiz ödeme tarihinde, ödemeye esas kur üzerinden
değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur artışı farkları ile ay sonunda T.C.
Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemesinde aleyhte meydana
gelen kur farkı, bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1 -
Tahviller hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın
altına inmiş olanlar bu hesaba borç, 304- Cari Yılda Ödenecek Tahviller
Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı döviz cinsi ve dövize endeksli tahvillerin her faiz ödeme
tarihinde ödemeye esas kur üzerinden, değerlemesi sonucu lehte oluşan kur
farkları ile ay sonunda T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden
değerlemesinde kur azalışından meydana gelen fark, bu hesaba borç,
600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
409 Uzun Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 274 -
(1) Bu hesap, kurum tarafından
alınan diğer uzun vadeli iç borçların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 275 -
(1) Uzun vadeli diğer iç borçlar
hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Alınan
uzun vadeli diğer iç borç tutarları bu hesaba alacak, 100- Kasa Hesabı veya
102-Banka Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
Uzun
vadeli diğer iç borçlardan ödenen tutarlar bu hesaba borç, 103-Verilen
Çekler ve Gönderme Emirleri hesabına alacak kaydedilir.
MADDE 276 -
(1) Bu hesap grubu, kurum adına
yabancı para üzerinden yapılan dış borçlanma, program ve dış proje kredi
kullanımlarına ait anapara tutarları ile anaparaya eklenen kur farklarının
izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu grupta yer alan tutarlardan
vadesi bir yılın altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap
grubu içerisindeki dış mali borçlar hesap grubundaki ilgili hesaba aktarılır.
(3) Dış
mali borçlar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur.
410 Dış
mali borçlar hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 277 -
(1) Bu hesap, kanunların verdiği
yetkiye dayanılarak kurumun herhangi bir dış finansman kaynağından, belirli
bir geri ödeme planına göre geri ödenmek üzere sağlanan dış borç
anaparaları ile ana paraya eklenen kur farklarının izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 278 - (1) Dış borçlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Alacak
1 - Dış
finansman kaynağından kurumun banka veya döviz hesaplarına aktarılan dış
borçlanma tutarları, aktarma tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz satış
kuru üzerinden bir taraftan 102-Banka Hesabı veya 105 - Döviz Hesabına
borç, bu hesaba alacak kaydedilir.
2 - Bu hesapta
kayıtlı tutarlardan geri ödemelerde yabancı para cinsinden borç
bakiyelerinin ay sonu T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemesi
sonucunda ortaya çıkan kur farkı artışları bu hesaba alacak, 630-Giderler
Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1 - Bu hesapta
kayıtlı olan tutarlardan bağış veya hibe şekline dönüşen tutarlar işlem
tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba borç,
600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına
borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak , kaydedilir.
2 - Bu hesapta
kayıtlı tutarlardan geri ödemelerde yabancı para cinsinden borç
bakiyelerinin ay sonu T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden
değerlemesi sonucunda ortaya çıkan kur azalış farkları bu hesaba borç,
600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inmiş
olanlar bu hesaba borç, 310-Cari Yılda Ödenecek Dış Mali Borçlar Hesabına
alacak kaydedilir.
MADDE
279 - (1) Bu hesap grubu, bu ana hesap grubundaki başka bir grupta yer
almayan bir yıldan uzun vadeli diğer borçların izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu grupta yer alan tutarlardan
vadesi bir yılın altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap
grubu içerisindeki ilgili hesaplara aktarılır.
(3)
Diğer borçlar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur.
430 Alınan Depozito ve Teminatlar
Hesabı
438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya
Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı
430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 280 -
(1) Bu hesap, mevzuatları gereği
nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilecek
olan depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 281 - (1) Alınan depozito ve teminatlar
hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Depozito
ve teminat olarak tahsil edilen tutarlar 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı
veya ilgili diğer hesaplara borç, bu hesaba alacak kaydedilir.
b) Borç
1 - Bu hesapta kayıtlı tutarlardan vadesi bir
yılın altına inenler bu hesaba borç, 330-Alınan Depozito ve Teminatlar
Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen miktarlar bu hesaba
borç, ilgisine göre 100-Kasa Hesabı, 103-Verilen Çekler ve Gönderme
Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.
3 - Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan gelir kaydedilmesi gerekenler bu hesaba borç,
600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına
borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 282 -
(1) Bu hesap, kamuya olan vergi
ve benzeri borçlardan vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış
olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 283 -
(1) Kamuya olan ertelenmiş veya
taksitlendirilmiş borçlar hesabının alacak ve borç kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Alacak
Kamuya olan
vergi ve benzeri borçlardan vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside
bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmı bu hesaba
alacak, 36-Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesap grubunda yer alan
ilgili hesaplara borç kaydedilir.
b) Borç
Bu hesapta
kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler bu hesaba borç, 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş Veya
Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına alacak kaydedilir.
44 Alınan Avanslar
MADDE 284 - (1) Bu hesap grubu, iş, sözleşme ve
diğer nedenlerle üçüncü kişilerden alınan uzun vadeli avansların izlenmesi
için kullanılır. Bu grupta yer alan tutarlardan vadesi bir yılın altına
inenler kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içerisindeki alınan
avanslar hesap grubunun ilgili hesaplarına aktarılır.
(2)
Alınan avanslar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur.
440
Alınan Sipariş Avansları Hesabı
449
Alınan Diğer Avanslar Hesabı
440 Alınan Sipariş Avansları Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 285 - (1) Bu hesap, mal ve hizmet satış
faaliyeti olan kurumların gelecekte yapacağı mal ve hizmet teslimleri ile
ilgili olarak peşin tahsil ettiği ve içinde bulunulan faaliyet dönemini
aşan bir süre ile alınan avans tutarlarının izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 286 - (1) Alınan sipariş avansları hesabına
ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Alınan
avans tutarları bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına
borç kaydedilir.
b) Borç
Vadesi
bir yılın altına inen avans tutarları bu hesaba borç, 340-Alınan Sipariş
Avansları Hesabına alacak kaydedilir.
449 Alınan Diğer Avanslar Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 287 - (1) Bu hesap, alınan diğer uzun vadeli
avansların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 288 - (1) Alınan diğer avanslar hesabına
ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Alınan
avans tutarları bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına
borç kaydedilir.
b) Borç
Vadesi
bir yılın altına inen avans tutarları bu hesaba borç, 349-Alınan Sipariş
Avansları Hesabına alacak kaydedilir
47 Borç ve
gider karşılıkları
MADDE 289 - (1) Bu hesap grubu mevzuatı gereğince
belirlenen esaslar çerçevesinde ayrılacak uzun vadeli her türlü borç ve
gider karşılığının izlenmesi için kullanılır.
(2) Borç
ve gider karşılıkları niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan
oluşur.
472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı
479
Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı
472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 290 - (1) Bu hesap, belirlenecek esaslar
çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının
izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 291 - (1) Hesaba ilişkin alacak ve borç
kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Hesaplanan
kıdem tazminatı karşılık tutarları bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına
borç kaydedilir.
3. b) Borç
Vadeleri
bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba borç, 372-
Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.
479 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 292 - (1) Bu hesap uzun vadeli diğer borç ve gider karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 293 -
(1) Hesaba ilişkin alacak ve
borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Diğer
gider karşılık tutarları bu hesaba
alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
4. b) Borç
5. Vadeleri bir yılın altına düşen diğer borç ve gider
karşılıkları bu hesaba borç, 379-Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabına
alacak kaydedilir.
6. 48
Gelecek yıllara ait gelirler ve gider
tahakkukları
MADDE 294 - (1) Bu hesap grubu, içinde bulunulan dönemde
ortaya çıkan gelecek yıllara ait gelirler ile faaliyet dönemine ait olup
ödemesi gelecek yıllarda yapılacak giderlerin izlenmesi amacıyla
kullanılır.
(2) Gelecek yıllara ait gelirler ve
gider tahakkukları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur:
480
Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı
481
Gider Tahakkukları Hesabı
480
Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 295 - (1) Bu hesap, dönem içinde tahsil edilen
ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına ait olan gelirlerin izlenmesi
için kullanılır.
Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 296 -
(1) Peşin tahsil edilen
gelirlerden takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler, ilgili
oldukları yılda tahakkuk ettirilmek üzere bu hesapta izlenir.
(2) Dönem sonunda, bu hesapta yer alıp
tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peşin tahsil edilmiş gelirler,
açılış kaydını takiben düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile kısa vadeli
yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki gelecek aylara ait gelirler
hesabına aktarılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 297 -
(1) Gelecek yıllara ait gelirler
hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
İçinde
bulunulan yılı takip eden yıllara ait olarak tahsil edilen gelirler bir
taraftan 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara
borç, bu hesaba alacak diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç,
800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
b) Borç
Bu
hesapta kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanlar
dönem sonunda bu hesaba borç, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına
alacak kaydedilir.
Hesabın niteliği
MADDE 298 - (1) Bu
hesap, uzun vadeli iç ve dış mali borçlar hesap gruplarında izlenmeyen;
tahakkuk etmiş giderlerden kaynaklanan ancak, içinde bulunulan faaliyet
dönemini takip eden dönemden sonraki dönemlerde ödenebilir duruma gelecek
olan borçların izlenmesi için kullanılır.
Hesaba ilişkin
işlemler
MADDE 299 - (1) Gider
olarak tahakkuk ettirilmiş olup, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip
eden dönemden sonraki dönemlerde ödenebilir duruma gelecek olan giderlerden
kaynaklanan borçlar, ilgili olduğu dönemde ödenmek üzere bu hesapta
izlenir.
(2) Uzun
vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki hesaplarda yer alan iç ve
dış mali borçlar için dönem sonlarında hesaplanan ve içinde bulunulan
faaliyet dönemini takip eden dönemden sonraki dönemlerde ödenecek olan
işlemiş faiz giderleri bu hesaba kaydedilir.
(3) Bu
hesapta takip edilen döviz cinsinden faiz gideri tahakkukları, yıl
sonlarında T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru ile değerlenir.
(4) Dönem sonunda, bu hesapta yer alıp
ödeme zamanına bir yıldan az süre kalan borçlar, düzenlenecek muhasebe
işlem fişi ile kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki gider
tahakkukları hesabına aktarılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 300 - (1) Gider
tahakkukları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda
gösterilmiştir:
a) Alacak
1 - İçinde
bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemden sonraki dönemlerde
ödenebilir duruma gelecek olan giderlerden kaynaklanan borç tahakkukları bu
hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
2 - Yıl
sonlarında tahviller stokuna ait olup; vade sonunda ödenecek olan işlemiş
faiz tutarları 630-Giderler Hesabına borç, içinde bulunulan yılı takip eden
yılda ödenecek olanlar kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu
içindeki 381-Gider Tahakkukları Hesabına, içinde bulunulan yılı takip eden
yıldan sonraki yıllarda ödenecek olanlar ise bu hesaba alacak kaydedilir.
3 - Yıl
sonlarında uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içinde yer alan
tahviller dışındaki hesaplarda kayıtlı borçlara ilişkin olarak tahakkuk
ettirilen ve gelecek dönemlerde ödenecek olan işlemiş faiz tutarları
630-Giderler Hesabına borç, içinde bulunulan yılı takip eden yılda ödenecek
olanlar kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 381-Gider
Tahakkukları Hesabına, içinde bulunulan yılı takip eden yıldan sonraki
yıllarda ödenecek olanlar ise bu hesaba alacak kaydedilir.
4 - Bu
hesapta yer alan döviz cinsinden tutarların yıl sonlarında T.C. Merkez
Bankası döviz satış kuru ile değerlemesi sonucu oluşan kur artışı farkları
bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1 - Bu
hesapta yer alan tutarlardan bağış veya hibeye dönüşenler, bu hesaba borç
ilgili hesap ya da hesaplara alacak kaydedilir.
2 - Bu
hesapta yer alan döviz cinsinden tutarların yıl sonlarında T.C. Merkez
Bankası döviz satış kuru ile değerlemesi sonucu oluşan kur azalışı farkları
bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Bu hesapta kayıtlı tutarlardan izleyen yılda
ödenebilir duruma gelecek olanlar dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli
yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 381-Gider Tahakkukları Hesabına
alacak kaydedilir.
49 Diğer
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar
MADDE 301
- (1) Bu hesap grubu, yukarıdaki hesap
gruplarında tanımlanmamış olan diğer uzun vadeli yabancı kaynakların
izlenmesi için kullanılır. (2) Diğer uzun vadeli yabancı
kaynaklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaptan
oluşur: 499 Diğer Uzun Vadeli
Yabancı Kaynaklar Hesabı
499 Diğer
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabı
Hesabın
Niteliği
MADDE 302
- (1) Bu hesap, yukarıdaki hesaplarda
tanımlanmamış olan diğer uzun vadeli yabancı kaynakların izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 303 - (1) Diğer
uzun vadeli yabancı kaynaklar Hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Diğer uzun
vadeli yabancı kaynaklar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç
kaydedilir.
b) Borç
Bu hesapta
kayıtlı tutarlardan çıkarılması gerekenler bu hesaba borç, ilgili hesaplara
alacak kaydedilir.
ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MADDE 304-
(1) Bu ana hesap grubu net
değer, değer hareketleri, yeniden değerleme farkları, geçmiş yıllar olumlu
faaliyet sonuçları, geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları ve dönem
faaliyet sonuçları hesap gruplarına ayrılır.
50 Net değer
MADDE 305 -
(1) Bu hesap grubu varlıklar
toplamı ile yabancı kaynaklar, değer hareketleri, yeniden değerleme
farkları, geçmiş yıllar olumlu-olumsuz faaliyet sonuçları ve dönem faaliyet
sonuçları toplamı arasındaki farkı ifade eden net değerin izlenmesi için
kullanılır.
(2) Net değer, niteliğine göre bu grup
içinde açılacak 500-Net Değer Hesabından oluşur.
Hesabın
niteliği
MADDE 306 -
(1) Bu hesap, hesaplarda kayıtlı
varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar, değer hareketleri, yeniden
değerleme farkları, geçmiş yıllar olumlu-olumsuz faaliyet sonuçları ve
dönem faaliyet sonuçları toplamı arasındaki fark; hesaplarda kayıtlı
olmayan varlık ve yabancı kaynaklardan kaydi envanteri yapılarak hesaplara
alınanlar ile öz kaynaklar ana hesap grubundaki diğer hesaplarda kayıtlı
tutarlardan bu hesaba aktarılmasına karar verilenlerin izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 307 - (1) Net Değer/Sermaye hesabına ilişkin
alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 - Yönetmeliğin
uygulamaya konulduğu tarihte kayıtlı varlıklar toplamının, yabancı
kaynaklar toplamından fazla olması durumunda farkı ilk açılış kaydında bu
hesaba alacak kaydedilir.
2-Envanteri
yapılan varlık karşılıkları bu hesaba alacak, ilgili varlık hesabına borç
kaydedilir.
3 -
Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabında kayıtlı tutarlardan beş
yılı dolduranlar bu hesaba alacak, 570-Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet
Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1 - Bu
Yönetmeliğin uygulamaya konulduğu tarihte kayıtlı varlıklar toplamının,
yabancı kaynaklar toplamından az olması durumunda farkı ilk açılış kaydında
bu hesaba borç kaydedilir.
2 - Daha
önce kayıtlara alınmamış olan
yabancı kaynak tutarları bu
hesaba borç, ilgili yabancı kaynak hesabına alacak kaydedilir.
3 -
Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabında kayıtlı tutarlardan beş
yılı dolduranlar bu hesaba borç, 580- Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet
Sonuçları Hesabına alacak
kaydedilir.
51 Değer hareketleri
MADDE 308 - (1) Bu hesap grubu, il özel idaresi
merkez muhasebe birimi ile ilçe muhasebe birimleri arasındaki nakit ve
nakit dışı değer hareketlerine ait işlemlerin izlenmesi için kullanılır.
(2)
Değer hareketleri niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan
oluşur.
511
Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı
519
Değer Hareketleri Sonuç Hesabı
511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 309 - (1) Bu hesap, il özel idaresi merkez
ve ilçe muhasebe birimlerinin birbirlerine gönderdikleri para ve kıymetler
ile birbirleri adına nakden veya mahsuben yaptıkları tahsilat ve ödemelerin
izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 310 - (1) Muhasebe birimleri arası işlemler
hesabının borç ve alacak kaydı aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 - İl özel idaresi merkez muhasebe birimi
ile ilçe özel idaresi muhasebe
biriminin birbirine nakden
gönderdikleri tutarlar, nakdi alan birimce bu hesaba alacak, 100- Kasa
Hesabı veya 102- Banka Hesabına borç kaydedilir.
2 - İl
özel idaresi merkez birimi ile ilçe özel idaresi muhasebe biriminin
birbirine gönderdiği menkul kıymet tutarları alan birimce ilgili hesaplara
borç, bu hesaba alacak kaydedilir.
3 - Tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gereken
ve başka bir muhasebe biriminde kayıtlı olan kişilerden alacaklara
karşılık, borçlulardan veya ilgililerden nakden veya mahsuben yapılan
tahsilat tutarları, tahsilatı yapan muhasebe birimince bu hesaba alacak,
100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç
kaydedilir.
4 - Başka bir muhasebe biriminde kayıtlı olan vergi
borçlarına karşılık borçlulardan veya ilgililerden nakden veya mahsuben
yapılan tahsilat tutarları, tahsilatı yapan muhasebe birimince bu hesaba
alacak, 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç
kaydedilir.
5 - Bütçe emanetleri veya emanetler hesabında
kayıtlı olup da başka bir muhasebe birimine hesaben yapılan aktarmalar,
aktarmayı yapan muhasebe birimince bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç
kaydedilir.
6 - Başka bir muhasebe biriminde kayıtlı borçlarına
karşılık ilgililerden nakden veya mahsuben yapılan tahsilatlardan,
tahsilatı yapan muhasebe birimince aktarılan tutarlar bu hesaba alacak,
ilgili hesaplara borç kaydedilir.
7 - Verilen talimat üzerine başka bir muhasebe
birimince ödemesi yapılan tutarlar, adına ödeme yapılan muhasebe birimince
bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
8 - Dönem sonu itibarıyla hesabın borç bakiyesi
vermesi durumunda, bakiyesi bu hesaba alacak, 519-Değer Hareketleri Sonuç
Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1 - İl
özel idaresi merkez muhasebe birimi ile ilçe özel idaresi muhasebe
biriminin birbirine nakden
gönderdikleri tutarlar gönderen birimce bu hesaba borç, 103- Verilen Çekler
ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 - İl
özel idaresi merkez muhasebe birimi ile ilçe özel idaresi muhasebe
biriminin birbirine gönderdikleri menkul kıymetlerin tutarları gönderen
birimce bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
3 - Tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gereken
alacaklara karşılık borçlulardan veya ilgililerden başka bir muhasebe
birimince nakden veya mahsuben yapılan tahsilat tutarları, adına işlem
yapılan muhasebe birimince bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak, diğer
taraftan; 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına
alacak kaydedilir.
4 - Mükelleflerin vergi borçlarına karşılık
borçlulardan veya ilgililerden başka bir muhasebe birimince nakden veya
mahsuben yapılan tahsilat tutarları, adına işlem yapılan muhasebe birimince
bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak, diğer taraftan; 805-Gelir Yansıtma
Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
5 - Bütçe emanetleri veya emanetler hesabında
birinin alacağında kayıtlı olup da ilgili muhasebe birimine hesaben yapılan
aktarma tutarları, alan muhasebe birimince bu hesaba borç, ilgili hesaplara
alacak kaydedilir.
6-İlgililerin kişi borçlarına karşılık, başka bir
muhasebe birimince nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlardan
tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmeyenler, adına işlem yapılan
muhasebe birimince bu hesaba borç, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak
kaydedilir.
7-Verilen talimat üzerine başka bir muhasebe birimi
adına ödemesi yapılan tutarlar, ödemeyi yapan muhasebe birimince bu hesaba
borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
8-Dönem sonu itibarıyla hesabın alacak bakiyesi
vermesi durumunda, bakiyesi bu hesaba borç, 519-Değer Hareketleri Sonuç
Hesabına alacak kaydedilir.
Hesabın niteliği
MADDE 311 - (1) Bu hesap, il özel idarelerince bu grup
içindeki hesapların yıl sonunda kalan bakiyeleri ve bu bakiyelere ilişkin
olarak daha sonraki yıllarda yapılan kayıtların izlenmesi için kullanılır.
Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 312 - (1) Mali
yıl sonu itibarıyla il özel idaresi muhasebe birimlerince bu hesaba
kaydedilen tutarlar merkezde birleştirilir. Birleştirme sonucu, hesabın
borç veya alacak bakiyesi vermesi durumunda hesabın denkliğinin sağlanması
amacıyla merkezde ve yerinde gerekli incelemeler yapılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 313 - (1) Değer
hareketleri sonuç hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda
gösterilmiştir:
a) Alacak
1 - Dönem
sonu itibarıyla muhasebe birimleri arası işlemler hesabının alacak bakiyesi
bu hesaba alacak, muhasebe birimleri arası işlemler hesabına borç kaydedilir.
2 - Başka
muhasebe birimlerinin borç kaydı yapmak suretiyle geçmiş yıllarda başlatmış
olduğu işlemler dolayısıyla, muhasebe birimine intikal eden ve bu hesap
grubundaki değer hareketleri hesaplarını ilgilendiren muhasebe işlem fişi
tutarları bu hesabın ilgili yıl yardımcı hesabına alacak, ilgili hesaba
borç kaydedilir.
3 - Bu
hesabın borç bakiyesi vermesi ve bu bakiyenin net değere aktarılmasına
karar verilmesi durumunda, tutarı bu hesaba alacak, 500-Net Değer Hesabına
borç kaydedilir.
4-Dönem sonunda
bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar, sürelerin
güncellenmesi amacıyla bu hesaba alacak ve borç kaydedilir.
b) Borç
1 - Dönem
sonu itibarıyla muhasebe birimleri arası işlemler hesabının borç bakiyesi
bu hesaba borç, muhasebe birimleri arası işlemler hesabına alacak
kaydedilir.
2 - Başka
muhasebe birimlerinin alacak kaydı yapmak suretiyle geçmiş yıllarda
başlatmış olduğu işlemler dolayısıyla, muhasebe birimine intikal eden ve bu
hesap grubundaki değer hareketleri hesaplarını ilgilendiren muhasebe işlem
fişi tutarları bu hesabın ilgili yıl yardımcı hesabına borç, ilgili hesaba
alacak kaydedilir.
3 - Bu
hesabın alacak bakiyesi vermesi ve bu bakiyenin net değere aktarılmasına
karar verilmesi durumunda, tutarı bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına
alacak kaydedilir.
4-Dönem
sonunda bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar,
sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.
52 Yeniden değerleme farkları
MADDE 314 - (1) Bu hesap grubu, bilançonun aktifinde kayıtlı maddi ve maddi
olmayan duran varlıkların yeniden değerlemesinde oluşan farkların izlenmesi
için kullanılır.
(2) Yeniden
değerleme farkları, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 522 Yeniden
Değerleme Farkları Hesabından oluşur.
522 Yeniden
Değerleme Farkları Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 315
- (1) Bu hesap, maddi ve maddi olmayan
duran varlıklardan yeniden değerlemeye tabi tutulanların yeniden
değerlemesinde oluşan değer artış ve azalış farklarının izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 316
- (1) Yeniden değerleme farkları
hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 - Maddi ve maddi olmayan duran varlıklardan
yeniden değerlemeye tabi tutulanların değerlemesi sonucu ortaya çıkan değer
artışı bu hesaba ve ilgili birikmiş amortismanlar hesabına alacak, ilgili
duran varlık hesabına borç kaydedilir.
2 - Hesabın borç bakiyesi vermesi ve bakiyenin Net
Değer/Sermayeye aktarılmasına Maliye Bakanlığınca Genel Bütçeye dahil
idareler için belirlenen usul ve esaslara göre idarece karar verilmesi
durumunda, tutar bu hesaba alacak, 500-Net Değer/Sermaye Hesabına borç
kaydedilir.
b) Borç
1 - Maddi ve maddi olmayan duran varlıklardan
yeniden değerlemeye tabi tutulanların değerlemesi sonucu ortaya çıkan değer
azalışı bu hesaba ve ilgili birikmiş amortismanlar hesabına borç, ilgili
duran varlık hesabına alacak kaydedilir.
2 - Maddi ve maddi olmayan duran varlıklardan
herhangi bir nedenle elden çıkarılanlar bu hesaba ve ilgili birikmiş
amortismanlar Hesabına borç ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
3 - Hesabın alacak bakiyesi vermesi ve bakiyenin
Net Değer/Sermayeye aktarılmasına Maliye Bakanlığınca Genel Bütçeye dahil
idareler için belirlenen usul ve esaslara göre idarece karar verilmesi
durumunda tutarı bu hesaba borç, 500-Net Değer/Sermaye Hesabına alacak
kaydedilir.
MADDE
317 - (1) Bu hesap grubu, geçmiş yıllar
olumlu faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu hesap grubundaki hesaplar en az
beş yıllık geçmiş faaliyet sonuçlarını gösterecek şekilde bölümlenir ve
ayrı ayrı gösterilir.
(3) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet
sonuçları niteliklerine göre bu grup içinde açılacak 570 Geçmiş Yıllar
Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabından oluşur.
570 Geçmiş
Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 318 - (1) Bu
hesap, geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan olumlu faaliyet
sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 319 - (1) Geçmiş
yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 - Açılış
kaydını takiben bir önceki dönem olumlu faaliyet sonucu bu hesaba alacak,
590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
2 - Dönem
sonunda bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar,
sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba alacak ve borç kaydedilir.
a) Borç
1 - Dönem
sonunda bu hesabın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar,
sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.
2 - Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları
Hesabında kayıtlı tutarlardan beş yılı dolduranlar bu hesaba borç, 500-Net
Değer/Sermaye Hesabına alacak kaydedilir.
58 Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları
MADDE
320 - (1) Bu hesap grubu, geçmiş yıllar
olumsuz faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu hesap grubundaki hesaplar en az
beş yıllık geçmiş faaliyet sonuçlarını gösterecek şekilde bölümlenir ve
ayrı ayrı gösterilir.
(3) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları niteliklerine göre bu
grup içinde açılacak aşağıdaki
hesaplardan oluşur.
580 Geçmiş
Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-)
Hesabın
niteliği
MADDE 321 - (1) Bu hesap, geçmiş faaliyet dönemlerinde
ortaya çıkan olumsuz faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 322 - (1) Geçmiş
yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 - Açılış
kaydını takiben bir önceki dönem olumsuz faaliyet sonucu bu hesaba borç,
591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Dönem
sonunda bu hesabın bölümlenmiş alt hesaplarında kayıtlı tutarlar, sürelerin
güncellenmesi amacıyla bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Dönem
sonunda bu hesabın bölümlenmiş alt hesaplarında kayıtlı tutarlar, sürelerin
güncellenmesi amacıyla bu hesaba borç ve alacak kaydedilir.
2 - Geçmiş
Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabında kayıtlı tutarlardan beş yılı dolduranlar
bu hesaba alacak, 500-Net Değer/Sermaye Hesabına borç kaydedilir.
MADDE 323 - (1)
Bu hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi
için kullanılır.
(2)
Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup
içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
590
Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı
591
Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)
Hesabın
niteliği
MADDE 324-
(1) Bu hesap, faaliyet döneminde
ortaya çıkan olumlu faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 325- (1) Dönem olumlu faaliyet sonucu
hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Dönem
sonunda Faaliyet Sonucu Hesabının alacak bakiyesi vermesi durumunda bakiye
tutarı bu hesaba alacak, 690-Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
Açılış
kaydını takiben önceki yıl olumlu faaliyet sonucu bu hesaba borç,
570-Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.
591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)
Hesabın niteliği
MADDE 326 -
(1) Bu hesap, faaliyet döneminde
ortaya çıkan olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 327 -
(1) Dönem olumsuz faaliyet
sonucu hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a)Borç
Dönem
sonunda Faaliyet Sonuçları Hesabının borç bakiyesi vermesi durumunda bakiye
tutarı bu hesaba borç, 690-Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
Açılış kaydını
takiben önceki yıl olumsuz faaliyet sonucu bu hesaba alacak, 580-Geçmiş
Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
MADDE
328 - (1) Bu ana hesap grubu, kurumun faaliyet dönemine ilişkin olarak
tahakkuk eden her türlü gelir ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya
uygun olarak izlenmesi ve faaliyet sonuçlarının üretilmesi için kullanılır.
(2) Faaliyet
hesapları ana hesap grubu; gelir hesapları, gider hesapları ve faaliyet
sonuçları hesap grupları şeklinde bölümlenir
60 Gelir
hesapları
MADDE 329 - (1) Bu hesap grubu, faaliyet dönemine ilişkin
olarak tahakkuk eden her türlü gelirin ekonomik sınıflandırmaya uygun
olarak izlenmesi için kullanılır.
(2) Gelir hesapları, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 600-Gelirler
Hesabından oluşur.
Hesap
grubuna ilişkin işlemler
MADDE 330 - (1) Hesap grubuna ilişkin işlemler aşağıda
gösterilmiştir.
a) Gelir hesaplarının sınıflandırılması
Gelir hesapları tahakkuk esasına göre tahakkuk eden her türlü
gelirin izlenmesi için, Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından
belirlenen uluslararası genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre
sınıflandırılır. Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların yeniden
değerlemesinden kaynaklanan değer artışları yeniden değerleme farkları
hesabında; yeniden değerleme farkları dışında, hesaplarda kayıtlı varlık ve
yükümlülüklerdeki değer ve miktar değişimlerinden kaynaklanan olumlu
farklar ise gelirler hesabında izlenir.
b) Gelir yardımcı hesaplarına ait hata düzeltmeleri
Gelir yardımcı
hesaplarına ait hata düzeltmeleri, yanlış kaydedilen yardımcı hesaptan
düşülmek ve ilgili yardımcı hesaba eklenmek üzere düzenlenecek muhasebe
işlem fişi ile muhasebe kaydı yapılmak suretiyle gerçekleştirilir.
600 Gelirler
Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 331 - (1) Bu
hesap, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın Devlet Muhasebesi Standartları
Kurulu tarafından belirlenen uluslararası genel kabul görmüş muhasebe
ilkelerine göre tahakkuk eden her türlü gelirin izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 332 - (1) Gelirler
hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 -
Tahakkuk bölümünden verilen tahakkuk bordrolarının toplamından gelir yazılması
gereken tutarlar bu hesaba alacak,
120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına
borç kaydedilir.
2 - Tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri
olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlardan bu hesaba kaydı
gereken gelir tutarları bir taraftan bu hesaba alacak, ilgili hesaplara
borç; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800- Bütçe Gelirleri
Hesabına alacak, kaydedilir.
3 -
Tahsilinde bütçeye gelir kaydedilecek olan kişilerden alacak tahakkukları
bu hesaba alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
4-Kişilerden
alacaklar hesabında kayıtlı tutarlar için hesaplanan faizler bu hesaba
alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir.
5-Sayım
sonucunda noksan çıkan menkul kıymetler ve duran varlıklardan sorumluları belirlenenler,
rayiç bedeli üzerinden sorumluları adına 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına
borç, kayıtlı değeri ile rayiç bedeli arasındaki olumlu fark bu hesaba,
kayıtlı değeri ise 197-Sayım Noksanları Hesabına alacak kaydedilir.
6- Bağış
ve yardım olarak tahsil olunan paralar bir taraftan ilgili hesaba borç, bu
hesaba alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe
Gelirleri Hesabına alacak, kaydedilir.
7-Döviz
cinsinden varlık ve yükümlülüklerin değerlemesi sonucu gelir kaydedilmesi
gereken tutarlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.
8-Varlıkların
doğal olaylar veya başka nedenlerle miktarında ve değerinde meydana gelen
artışlar bu hesaba alacak, ilgili varlık hesaplarına borç kaydedilir.
9-Yükümlülüklerin
miktarında veya değerinde meydana gelen azalışlar bu hesaba alacak, ilgili
yükümlülük hesabına borç kaydedilir.
10-Yabancı
paralar ile yapılan işlemlerden lehte doğan kur farkları bu hesaba alacak
ilgili hesaba borç kaydedilir.
11
- Bütçe geliri olarak tanımlanmayan
ancak, Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenen
uluslararası genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre gelir kabul edilen
ve yukarıdaki bentlerde sayılmayan tutarlar bu hesaba alacak, ilgili
hesaplara borç kaydedilir.
b)Borç
1 -
Başka bir hesaba alacak kaydedilmesi gerekirken, yanlışlıkla bütçe
gelirleri hesabına alacak kaydedilen tutarlar tahakkuksuz bütçe geliri
olarak kaydedilmişse, bu tutarlar bir taraftan bu hesaba (yılı geçtikten
sonra 630-Giderler Hesabına) borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan
800-Bütçe Gelirleri Hesabına (yılı geçtikten sonra 810-Bütçe Gelirlerinden
Ret ve İadeler Hesabına) borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
2 - Tahsil
edilen tahakkuksuz bütçe gelirlerinden, fazla ve yersiz tahsil edilmesi dolayısıyla
yapılan iade tutarları bir taraftan bu hesaba (yılı geçtikten sonra
630-Giderler Hesabına) borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan 810-Bütçe
Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
3 - Yıl
sonunda hesabın alacak bakiyesi, bu hesaba borç, 690-Faaliyet Sonuçları
Hesabına alacak kaydedilir.
MADDE 333 - (1) Bu
hesap grubu, faaliyet dönemine ilişkin olarak tahakkuk ettirilen her türlü
giderin, ekonomik sınıflandırmaya uygun izlenmesi için kullanılır.
(2) Gider
hesapları, niteliğine göre bu grup içinde açılacak 630-Giderler Hesabından
oluşur.
Hesap grubuna ilişkin işlemler
MADDE 334- (1) Hesap
grubuna ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir:
a) Gider hesaplarının sınıflandırılması
Gider hesapları, tahakkuk esasına göre tahakkuk eden her türlü
giderin izlenmesi için, Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından
belirlenen uluslararası genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre
sınıflandırılır. Bu hesap grubundaki hesaplara kayıt yapılırken giderlerin
ekonomik kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan kurumsal ve
fonksiyonel kodlar da kullanılır.
Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların yeniden değerlemesinden
kaynaklanan değer azalışları yeniden değerleme farkları hesabında; yeniden
değerleme farkları dışında, hesaplarda kayıtlı varlık ve yükümlülüklerdeki
değer ve miktar değişimlerinden kaynaklanan olumsuz farklar ise gelirler
hesabında izlenir.
b) Gider yardımcı hesaplarına ait hata
düzeltmeleri
Gider yardımcı hesaplarına ait hata düzeltmeleri, yanlış kaydedilen
yardımcı hesaptan düşülmek ve ilgili yardımcı hesaba eklenmek üzere
düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile muhasebe kaydı yapılmak suretiyle
gerçekleştirilir.
630 Giderler Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 335- (1) Bu hesap, bütçe ile ilgili olsun
veya olmasın Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenen
uluslararası genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre tahakkuk ettirilen
her türlü giderin izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 336- (1) Giderler hesabına ilişkin borç ve
alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Nakden veya mahsuben ödenen giderler bir taraftan bu hesaba borç, ilgili
hesaplara alacak; diğer taraftan ilgisine göre 830-Bütçe Giderleri Hesabı
veya 834-Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma
Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Kurum adına yapılan veya özel bir kanunla yapılması öngörülen bir hizmet ve
husus karşılığı olmak üzere gerçekleştiği halde, ilgili muhasebe birimi
kayıtlarında ödeneğinin bulunmaması ve benzeri nedenlerle bütçeye gider
kaydedilemeyen tutarlar, ödeneği temin edildiğinde, bir taraftan bütçe
giderlerine kaydedilmek üzere bu hesaba borç, 322-Bütçeleştirilecek Borçlar
Hesabına alacak; diğer taraftan ilgisine göre 830-Bütçe Giderleri Hesabı
veya 834-Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma
Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Bütçe uygulamasında gider olarak
tanımlanmamakla birlikte, Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından
belirlenen uluslararası genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre gider
olarak kabul edilen tutarlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak
kaydedilir.
4-
Gelirler hesabına kaydedilen tutarlardan mevzuatı gereğince henüz tahsil
edilmeden yılı geçtikten sonra tahakkuktan indirilmesi gereken tutarlar bu
hesaba borç, ilgisine göre 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı Hesabına,
121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak
kaydedilir.
5-Tahsilinde
bütçeye gelir kaydedilmek üzere hesaba alınan kişilerden alacaklardan,
hesaba alındığı yıldan sonra silinmesine herhangi bir kanun ya da kararla
hükmedilenler bu hesaba borç, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak
kaydedilir.
6-Döviz
cinsinden varlık ve yükümlülüklerin değerlemesi sonucu gider kaydedilmesi
gereken tutarlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
7-Varlıkların
doğal olaylar veya başka nedenlerle miktar veya hacminde meydana gelen
azalışlar bu hesaba borç, ilgili varlık hesaplarına alacak kaydedilir.
8-Yükümlülüklerin
doğal olaylar veya başka nedenlerle miktarında meydana gelen artışlar bu
hesaba borç, ilgili yükümlülük hesaplarına alacak kaydedilir.
9-Ayrılan
amortisman tutarları bu hesaba borç, ilgisine göre 257-Birikmiş
Amortismanlar Hesabı veya 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak
kaydedilir.
10-Yabancı
paralar ile yapılan işlemlerden aleyhte doğan kur farkları bu hesaba borç
ilgili hesaba alacak kaydedilir.
11 -
Yabancı kaynak hesaplarında kayıtlı tutarlar için tahakkuk ettirilen
faizler bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.
12-Tahakkuku
tahsiline bağlı olarak tahsil edilen bütçe gelirlerinden, fazla ve yersiz
tahsilat dolayısıyla yılı geçtikten sonra yapılan iade tutarları bir taraftan
bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan 810-Bütçe
Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
b) Alacak
Yıl
sonunda hesabın borç bakiyesi bu hesaba alacak, 690-Faaliyet Sonuçları
Hesabına borç kaydedilir.
MADDE 337- (1) Bu hesap grubu, faaliyet dönemine
ait gelir ve gider hesapları hesap gruplarında yer alan hesaplardan dönem
faaliyet sonucunun üretilmesi için kullanılır.
(2) Faaliyet sonuçları, niteliklerine
göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
690
Faaliyet Sonuçları Hesabı
MADDE 338- (1) Bu
hesap, bir faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesapları hesap gruplarında
yer alan hesaplarda kayıtlı tutarlardan dönem faaliyet sonucunun elde
edilmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 339- (1) Faaliyet
sonuçları hesabına borç ve alacak yazılacak tutarlar aşağıda
gösterilmiştir.
a) Borç
1 - Dönem
sonunda giderler hesabının borç bakiyesi bu hesaba borç, 630-Giderler
Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Gelirler hesabı ile giderler hesabının yıl sonunda bu hesaba devri
sonucunda bu hesabın alacak bakiyesi
vermesi durumunda, bakiyesi bu hesaba borç, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları
Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Dönem
sonunda gelirler hesabının alacak bakiyesi bu hesaba alacak, 600-Gelirler
Hesabına borç kaydedilir.
2 - Gelirler hesabı ile giderler hesabının
yıl sonunda bu hesaba devri sonucunda bu
hesabın borç bakiyesi vermesi durumunda, bakiyesi bu hesaba alacak,
591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
8-Bütçe
hesapları
MADDE 340- (1) Bu ana hesap grubu, kurumların
bütçe gelir ve bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya uygun olarak
izlenmesi ve bütçe uygulama sonuçlarının üretilmesi için kullanılır.
(2) Bütçe
hesapları ana hesap grubu; bütçe gelir hesapları, bütçe gelirlerinden ret
ve iade hesapları, bütçe gider hesapları ve bütçe uygulama sonuçları hesap
grupları şeklinde bölümlenir.
80 Bütçe
gelir hesapları
MADDE 341 - (1) Bu hesap grubu, kurumlarca nakden
veya mahsuben tahsil edilen bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırmaya
uygun olarak izlenmesi için kullanılır.
(2) Bütçe
gelirleri, bu hesap grubu içinde açılacak bütçe gelirleri hesabına
kaydedilir ve karşılığında gelir yansıtma hesabı çalıştırılır.
(3) Bütçe gelir hesapları,
niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
800
Bütçe Gelirleri Hesabı
805
Gelir Yansıtma Hesabı
Hesap grubuna ilişkin işlemler
MADDE 342 - (1) Hesap
grubuna ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) Bütçe
gelir hesaplarının sınıflandırılması
Kurumların
bütçe gelirleri hesabı, Bakanlıkça belirlenen gelir bütçesinin ekonomik sınıflandırmasına
uygun olarak yardımcı hesaplara ayrılır.
b) Bütçe gelirleri yardımcı hesaplarına ait hata
düzeltmeleri
Bütçe gelirleri
yardımcı hesaplarına ait hata düzeltmeleri, yanlış kaydedilen yardımcı
hesap kodundan düşülmek ve ilgili yardımcı hesap koduna eklenmek üzere
düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile muhasebe kaydı yapılmak suretiyle
gerçekleştirilir.
c) Gelir yansıtma işlemleri
Bütçe gelirleri
hesabı veya bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabına kaydedilen tutarlar
karşılığında gelir yansıtma hesabı kullanılır. Bütçe gelirleri hesabının
bakiyesi ile bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabının bakiyesi
arasındaki fark, gelir yansıtma hesabının bakiyesine eşittir.
ç) Para farkları
Yabancı
paralar ile yapılan işlemlerden doğan lehte kur farkları her bir işlem
için, gelirler hesabına ve bütçe gelirleri hesabına kayıt yapılır. Muhasebeleştirme belgesine
yabancı para cinsinden yapılan ödemeye esas talimat ve ilgili hesap özet
cetveli eklenir.
Hesabın
niteliği
MADDE 343 - (1) Bu
hesap, mevzuatı gereğince bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan
tahsilatın izlenmesi için kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 344- (1) Bütçe gelirleri hesabına ilişkin
alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
1 -
Bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan her türlü tahsilat bir
taraftan ilgisine göre 600-Gelirler Hesabı veya 120-Gelirlerden Alacaklar
Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak, 100-Kasa Hesabı, 102-Banka
Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma
Hesabına borç, bu hesaba alacak kaydedilir.
2 -
Bütçe gelirlerini tahsil etmeye yetkili bulunan memurlarca zimmete
geçirilen tahsilat tutarı bir taraftan 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ya
da ilgili diğer hesaplara alacak, zimmettar memur adına 140-Kişilerden
Alacaklar Hesabına borç; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç,
bu hesaba alacak kaydedilir.
3 -
Tahsilinde bütçeye mal edilmek üzere kişilerden alacaklar hesabına
kaydedilen tutarlardan nakden veya mahsuben tahsil edilenler bir taraftan
100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç,
140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma
Hesabına borç, bu hesaba alacak kaydedilir.
4-Muhasebe
birimlerince bağış ve yardım olarak tahsil olunan paralar bir taraftan
600-Gelirler Hesabına alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına borç;
diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, bu hesaba alacak kaydedilir.
5-Alacak
hesaplarında kayıtlı tutarlara ilişkin olarak tahsil edilen faizler bir
taraftan ilgisine göre 600-Gelirler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara
alacak, 102-Banka Hesabı veya 105-Döviz Hesabına ya da ilgili diğer
hesaplara borç; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, bu hesaba
alacak kaydedilir.
6-Bedelsiz
olarak kişilerden intikal eden varlıklar, tespit edilen değerleri üzerinden
bir taraftan 600-Gelirler Hesabına alacak, ilgili varlık hesabına borç;
diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, bu hesaba alacak
kaydedilir.
7-Yabancı
paralar ile yapılan işlemlerden doğan lehte para farkları bir taraftan 600-
Gelirler hesabına alacak, ilgili hesaplara borç; diğer taraftan bu hesaba
alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
8-Bu
hesabın ayrıntı kodlarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu
hesaba ve 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak ve borç kaydı yapılır.
b) Borç
1 -
Tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri karşılığı alınan çeklerden bankaca
karşılığı olmadığı için yılı içinde iade edilenlerin tutarı bir taraftan
600-Gelirler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, 101-Alınan Çekler
Hesabına alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
2 - Başka
bir hesaba alacak kaydedilmesi gerekirken, yanlışlıkla bu hesaba alacak
kaydedilen tutarlar yılı içinde;
-Tahakkuklu
bütçe geliri olarak kaydedilmişse, bu tutar düzeltme işlemini teminen bir
taraftan ilgisine göre 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ya da ilgili diğer
hesaplara borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan bu hesaba borç,
805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir,
-Tahakkuksuz
bütçe geliri olarak kaydedilmişse, bu tutar bir taraftan 600-Gelirler
Hesabına borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan bu hesaba borç,
805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Bu
hesabın yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla,
bu hesaba borç ve alacak kaydı yapılır. Ayrıca, bu tutar bir taraftan
805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak, ilgili hesaba borç; diğer taraftan 805
Gelir Yansıtma Hesabına borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.
4-Yıl sonunda hesabın alacak bakiyesi bu
hesaba borç, 895-Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 345- (1) Bu hesap, bütçe gelirleri hesabı
veya bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabına kaydedilen tutarlar
karşılığında kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 346- (1) Gelir yansıtma hesabına ilişkin
borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Gerek tahakkuklu ve gerekse tahakkuksuz bütçe geliri olarak nakden veya
mahsuben tahsil edilip 600-Gelirler Hesabı, 120-Gelirlerden Alacaklar
Hesabı, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak,
ilgili hesaplara borç kaydedilen tutarlar, bu hesaba borç, 800-Bütçe
Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Yıl
sonunda bütçe uygulama sonucunun üretilmesinden sonra, hesabın alacak
bakiyesi vermesi halinde bakiyesi bu hesaba borç, 895-Bütçe Uygulama
Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
İlgili hesaba alacak, bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabına borç
kaydedilen tutarlar, bu hesaba alacak, ilgili hesaba borç kaydedilir.
2 -
İlgili hesaba alacak, bütçe gelirleri hesabına borç kaydedilen tutarlar, bu
hesaba alacak, ilgili hesaba borç kaydedilir.
3 - Yıl
sonunda bütçe uygulama sonucunun üretilmesinden sonra, hesabın borç
bakiyesi vermesi halinde bakiyesi bu hesaba alacak, 895-Bütçe Uygulama
Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
81 Bütçe gelirlerinden ret ve iadeler
hesapları
MADDE 347- (1) Bu
hesap grubu, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilattan
mevzuatı gereğince yapılan ret ve iadelerin izlenmesi için kullanılır.
810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve
İadeler Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 348- (1) Bu
hesap, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilattan
kanunları gereğince yapılan ret ve iadelerin izlenmesi için kullanılır.
Hesaba ilişkin işlemler
MADDE 349-(1) Bütçe
gelirleri hesabından yapılacak ret ve iadelerde; muhasebe birimlerinde
“Düzeltme ve İade Belgesi (Örnek: 55)” düzenlenir. Bütçe gelirlerinden
yapılacak ret ve iade işlemlerinde muhasebe işlem fişi muhasebeleştirme
belgesi olarak kullanılır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 350- (1) Bütçe gelirlerinden ret ve iadeler
hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a)
Borç
1 -
Tahakkuktan fazla tahsilatın iadesi gerektiği takdirde, iade edilecek tutar
bir taraftan 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara
borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 805-Gelir
Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Her
ne suretle olursa olsun tahsil edilen bütçe gelirlerinden yılı geçtikten
sonra yapılan iade tutarları (gelir hesabı düzeltici işlemler) bir taraftan
630-Giderler Hesabı veya ilgili bilanço hesabına borç, ilgili hesaba
alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
3 -
Yukarıda sayılanlar dışında her ne suretle olursa olsun tahsil edilen bütçe
gelirlerinden yılı içinde yapılan iade tutarları (gelir hesabı düzeltici
işlemler) bir taraftan 600-Gelirler Hesabı veya ilgili bilanço hesabına
borç, ilgili hesaba alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 805-Gelir
Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
4-Bu
hesabın yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla,
bu hesaba borç ve alacak kaydı yapılır. Ayrıca, bu tutar bir taraftan
805-Gelir Yansıtma Hesabına borç ve alacak, diğer taraftan 630-Giderler
Hesabı veya ilgili diğer hesaba borç ve alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Bu
hesabın yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla,
bu hesaba alacak ve borç kaydı yapılır. Ayrıca, bu tutar bir taraftan
805-Gelir Yansıtma Hesabına borç ve alacak, diğer taraftan 630-Giderler
Hesabı veya ilgili diğer hesaba borç ve alacak kaydedilir
2 - Yıl
sonunda hesabın borç bakiyesi bu hesaba alacak, 895-Bütçe Uygulama
Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
83 Bütçe
gider hesapları
MADDE 351 - (1) Bu
hesap grubu, nakden veya mahsuben yapılan her türlü bütçe giderinin,
ekonomik sınıflandırmaya uygun olarak izlenmesi için kullanılır.
(2) Bütçe gideri ödemeleri bu grup
içinde açılacak bütçe giderleri ve geçen yıl bütçe mahsupları hesaplarına
kaydedilir ve karşılığında gider yansıtma hesabı kullanılır.
(3) Bütçe gider hesapları,
niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
830 Bütçe
Giderleri Hesabı
834 Geçen Yıl
Bütçe Mahsupları Hesabı
835 Gider
Yansıtma Hesabı
Hesap grubuna ilişkin işlemler
MADDE 352 - (1) Hesap grubuna ilişkin işlemler
aşağıda gösterilmiştir.
a) Bütçe
gider hesaplarının sınıflandırılması
Kurumların
bütçe gider hesapları, gider bütçesinin ekonomik sınıflandırmasına uygun
olarak yardımcı hesaplara ayrılır.
b) Gider
yansıtma işlemleri
Bütçe
giderleri ve geçen yıl bütçe mahsupları hesaplarına kaydedilen tutarlar
karşılığında gider yansıtma hesabı kullanılır.
c) Para
farkları
Yabancı
para cinsinden yapılan ödemelerde bankaca, kur değişimi dolayısıyla verilen
talimattan daha fazla bir tutar aktarıldığı durumlarda, aleyhte doğan kur
farkları işlem tarihinde her bir işlem bazında bir taraftan giderler hesabı
veya ilgili diğer hesaplara borç, banka hesabına alacak; diğer taraftan
bütçe giderleri hesabına borç, gider yansıtma hesabına alacak kaydedilir.
Muhasebeleştirme belgesine yabancı para cinsinden yapılan ödemeye esas
talimat ve ilgili hesap özet cetveli eklenir.
Hesabın
niteliği
MADDE 353 - (1)
Bu hesap, bütçe kanunları ve diğer kanunların verdiği yetkiye
dayanılarak nakden veya mahsuben yapılan bütçe giderlerinin izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 354- (1) Bütçe giderleri hesabına ilişkin
borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Bütçe gideri olarak tahakkuk ettirilen tutarlar bir taraftan 630-Giderler
Hesabı ya da varlığa dönüştürülecek bir tutar ise ilgili varlık hesabına
borç, ödenmesi gereken tutarlar ile kesintiler ilgili hesaplara alacak;
diğer taraftan bu hesaba borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
2 -
Ödeneğine dayanılarak bütçe gideri olarak tahakkuk ettirilen tutarlardan
herhangi bir nedenle hak sahiplerine ödenemeyenler bir taraftan
630-Giderler Hesabı ya da ilgili bilanço hesabına borç, ödenmesi gereken
tutar 320-Bütçe Emanetleri Hesabına, kesintiler ilgili hesaplara alacak;
diğer taraftan bu hesaba borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
3 - Ön ödeme
hesaplarına borç kaydedilen tutarlardan bütçe gideri olarak mahsup edilenler
bir taraftan 630-Giderler Hesabı ya da ilgili bilanço hesabına borç, ilgili
avans ve kredi hesaplarına alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 835-Gider
Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
4-Bütçeleştirilecek
borçlar hesabına kaydedilmiş olan tutarlardan ödeneğine dayanılarak ödeme
emri belgesine bağlananlar bir taraftan 322-Bütçeleştirilecek Borçlar
Hesabına borç, 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri
Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan bu hesaba borç,
835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
5-Yabancı
para cinsinden yapılan ödemelerde bankaca, kur değişimi dolayısıyla verilen
talimattan daha fazla bir tutar aktarıldığı durumlarda, aleyhte doğan kur
farkları işlem tarihinde her bir işlem bazında bir taraftan 630-Giderler
Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, 102-Banka Hesabına alacak; diğer
taraftan bu hesaba borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
6-Kurumlara
yatırılan sermayeler bir taraftan 240-Mali Kuruluşlara Yapılan Sermayeler
Hesabı veya 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler
Hesabına borç 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 106-Döviz
Gönderme Emirleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak; diğer
taraftan bu hesaba borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
7- Bu
hesabın yardımcı hesaplarında yapılan hataların düzeltilebilmesi amacıyla,
bu hesaba borç ve alacak kaydı yapılır. Ayrıca, bu tutarlar bir taraftan
835-Gider Yansıtma Hesabına alacak ve borç; diğer taraftan 630-Giderler
Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç ve alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Yılı
içerisinde bütçeden fazla veya yersiz ödendiğinin anlaşılması üzerine
tahakkukun iptali nedeniyle ödeneğine iade edilmesi gereken tutarlardan;
Giderler
hesabına yansıtılmış olanlar bir taraftan 630-Giderler Hesabına alacak,
140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, diğer taraftan 835-Gider Yansıtma
Hesabına borç, bu hesaba alacak kaydedilir.
Herhangi
bir varlık hesabına yansıtılmış olanlar bir taraftan ilgili varlık hesabına
alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç; diğer taraftan 835-Gider
Yansıtma Hesabına borç, bu hesaba alacak kaydedilir.
2 - Bu hesabın yardımcı hesaplarında yapılan
hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba alacak ve borç kaydı
yapılır. Ayrıca, bu tutarlar bir taraftan 835-Gider Yansıtma Hesabına
alacak ve borç; diğer taraftan 630-Giderler Hesabı veya ilgili diğer
hesaplara borç ve alacak kaydedilir.
3 - Yıl
sonunda hesabın borç bakiyesi bu hesaba alacak, 895-Bütçe Uygulama
Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 355- (1) Bu hesap, mahsup dönemine
aktarılan ön ödemelerden bütçe giderine dönüşenlerin izlenmesi için
kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE 356 - (1) Mali
yıl içinde kamu görevlilerine veya harcama yetkilisi mutemedine bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen
avanslar ile açılan kredilere ait mal teslim edildiği veya hizmet o yıl
sonuna kadar yapıldığı halde, herhangi bir nedenle mahsup belgeleri yılı
geçtikten sonra verilenler veya mahsup belgeleri yılı içinde verildiği
halde muhasebe birimince inceleme işinin sona ermemesi dolayısı ile mahsup
dönemine aktarılmış olan tutarlar, muhasebe birimince, geçen yıl bütçe
mahsupları hesabına kaydedilmek suretiyle mahsup dönemi sonuna kadar
kapatılır ve geçen yıla ait bütçe giderleri ilgili bütçe tertibiyle
ilişkilendirilir. Söz konusu tutarlar mahsup döneminin sonunda ilgili yıl
bütçe giderleri içinde raporlanır.
Hesabın
işleyişi
MADDE 357- (1) Geçen yıl bütçe mahsupları
hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 - Mahsup
dönemine aktarılan ön ödemelerden belgeleri verilerek mahsubu yapılanlar
bir taraftan 630-Giderler Hesabı veya ilgili varlık hesabına borç,
165-Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabına alacak; diğer
taraftan bu hesaba borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Bu hesabın yardımcı hesaplarında yapılan
hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba borç ve alacak kaydı
yapılır. Ayrıca, bu tutar 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, ve borç;
diğer taraftan 630-Giderler Hesabı
veya ilgili diğer hesaplara alacak ve borç kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Mahsup dönemi sonunu izleyen ilk iş gününde hesabın borç bakiyesi bu hesaba
alacak, 835-Gider Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
2 - Bu hesabın yardımcı hesaplarında yapılan
hataların düzeltilebilmesi amacıyla, bu hesaba alacak ve borç kaydı
yapılır. Ayrıca, bu tutar 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, ve borç;
diğer taraftan 630-Giderler Hesabı
veya ilgili diğer hesaplara alacak ve borç kaydedilir.
835 Gider Yansıtma Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 358 -
(1) Bu hesap, bütçe giderleri
hesabı ve geçen yıl bütçe mahsupları hesabına kaydedilen tutarlar
karşılığında kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 359 - (1) Gider yansıtma hesabına ilişkin
alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
630-Giderler
Hesabı ya da ilgili bilanço hesabına borç, ilgili hesaplara alacak
kaydedilen tutarlardan bütçe giderleri veya geçen yıl bütçe mahsupları
hesaplarını ilgilendiren tutarlar bu hesaba alacak, ilgisine göre 830-Bütçe
Giderleri Hesabı veya 834-Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabına borç
kaydedilir.
b) Borç
1 -
Hesap düzeltmesi için, bütçe giderleri hesabı ve geçen yıl bütçe mahsupları
hesabına alacak, bu hesaba borç kaydedilen tutarlar, 630-Giderler Hesabı ya
da ilgili bilanço hesabına alacak diğer ilgili hesaplara borç kaydedilir.
2 - Mahsup dönemini izleyen ayın ilk iş
gününde geçen yıl bütçe mahsupları hesabının borç bakiyesi bu hesaba borç,
834-Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Yıl
sonunda bütçe uygulama sonucunun üretilmesinden sonra hesabın alacak
bakiyesi bu hesaba borç, 895-Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabına alacak
kaydedilir.
MADDE 360 - (1) Bu hesap grubu, bütçe gelir ve
bütçe gider hesapları hesap grupları ile bütçe gelirlerinden ret ve iade
hesapları hesap grubunda yer alan hesaplardan bütçe uygulama sonuçlarının
üretilmesi için kullanılır.
Hesabın niteliği
MADDE 361 - (1) Bu hesap, bir bütçe yılına ait
bütçe gelir ve bütçe gider hesapları hesap grupları ile bütçe gelirlerinden
ret ve iade hesapları hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı
tutarlardan bütçe uygulama sonuçlarının elde edilmesi için kullanılır. Hesap
bütçe uygulama sonuçlarının üretilmesinden sonra yansıtma hesapları ile
karşılıklı olarak kapatılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 362 - (1) Bütçe uygulama sonuçları hesabına
borç ve alacak kaydedilecek tutarlar aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Dönem sonunda bütçe giderleri hesabının borç bakiyesi bu hesaba borç,
830-Bütçe Giderleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Dönem sonunda bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabının borç bakiyesi bu
hesaba borç, 810-Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına alacak
kaydedilir.
3 - Yıl
sonunda bütçe uygulama sonucunun üretilmesinden sonra, gelir yansıtma
hesabının borç bakiyesi bu hesaba borç, 805-Gelir Yansıtma Hesabına alacak
kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Dönem sonunda bütçe gelirleri hesabının alacak bakiyesi bu hesaba alacak,
800-Bütçe Gelirleri Hesabına borç kaydedilir.
2 - Yıl
sonunda bütçe uygulama sonucunun üretilmesinden sonra, gider yansıtma
hesabının alacak bakiyesi bu hesaba alacak, 835-Gider Yansıtma Hesabına
borç kaydedilir.
3 - Yıl
sonunda bütçe uygulama sonucunun üretilmesinden sonra, gelir yansıtma
hesabının alacak bakiyesi vermesi durumunda bakiyesi bu hesaba alacak,
805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir
9-Nazım hesaplar
MADDE 363 - (1)
Bu ana hesap grubu, varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının
dışında, muhasebenin sadece bilgi verme görevi yüklediği işlemler, kurumun
muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte
doğması muhtemel hak ve yükümlülükleri kapsar.
(2) Bu ana hesap grubu aşağıdaki hesap
gruplarından oluşur.
90
Ödenek Hesapları
91 Nakit
Dışı Teminat ve Kişilere Ait Menkul Kıymet Hesapları
92
Taahhüt Hesapları
MADDE 364 - (1) Bu hesap grubu, kurumların
meclislerinde kabul edilen bütçeleriyle öngörülen ödenekler ile yılı içinde
eklenen ödeneklerden merkez dışı birimlerde kullanılmak üzere ödenek
gönderme belgesi düzenlenenlerin ve yılı içinde veya sonunda tenkis veya
iptal edilenlerin merkez muhasebe birimlerince; muhasebe birimlerine gelen
ödenekler, bunlardan yapılan kullanım ve tenkisler ile mahsup dönemine
aktarılan tutarların muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.
(2) Ödenek hesapları, niteliklerine
göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
900
Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı
901 Bütçe
Ödenekleri Hesabı
902 Bütçe
Ödenek Hareketleri Hesabı
903
Kullanılacak Ödenekler Hesabı
904 Ödenekler
Hesabı
905 Ödenekli
Giderler Hesabı
906 Mahsup Dönemine
Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı
907
Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı
Hesap grubuna ait
işlemler
MADDE 365 - (1) Ödenek hesapları grubuna ilişkin
olarak yapılacak işlemler aşağıda gösterilmiştir;
a) Bütçe
ödeneklerinin merkez muhasebe birimlerince izlenmesiİl özel idarelerinde
yılları bütçeleriyle verilen ödenekler, bu ödeneklere yılı içinde
eklenenler ve ödenek kalemleri arasında yapılan aktarmalar ile merkez ve
merkez dışı birimlerde kullanılacak ödeneklere ilişkin il özel idarelerince
yapılacak işlemler, kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde,
merkez muhasebe birimlerince muhasebeleştirilir. İl özel idarelerince bu
şekilde gerçekleştirilecek ödenek hareketleri, merkez muhasebe birimlerine
bildirildiğinde, merkez muhasebe birimlerince; gönderilecek bütçe
ödenekleri hesabı, bütçe ödenekleri hesabı ve bütçe ödenek hareketleri
hesabı kullanılmak suretiyle izlenir. Bu hesaplar, merkez muhasebe
birimleri dışındaki muhasebe birimlerinde kullanılmaz. İl özel idarelerince
merkez dışı birimlere yapılan ödenek gönderme işlemleri, ödenek gönderme
belgesiyle yapılır. Bütçeyle verilen ödenekler ile bunlardan yapılan
kesintiler, yılı içinde eklenen ve iptal edilen ödenekler, ödenek kalemleri
arasında yapılan aktarmalar ve geçen yıldan devreden ödenekler ile merkez
ve merkez dışı birimlerde kullanılacak ödeneklere ilişkin işlemler merkez
muhasebe birimine bildirilir ve gerekli muhasebe kayıtları yapılır. Merkez
muhasebe birimlerince ödenek hareketlerine ilişkin aşağıda belirtilen
işlemler, yardımcı hesaplar itibarıyla muhasebe kayıtlarına alınır:1)
Öncelikle, bütçe ile verilen ödenekler,2) Geçen yıldan devredip ödenek
kaydedilmesi gereken tutarlar,3) Yılı içinde yapılan ödenek aktarmaları ile
yedek ödenekten yapılan ödenek aktarmalarından doğan ekleme ve düşmeler,4)
Yılı içinde eklenen veya iptal edilen ödenekler,5)Yılı içinde şartlı bağış
ve yardımlardan dolayı tahsis edilen özel ödenekler,6) Merkez veya merkez
dışı birimlerde kullanılmak üzere gönderilen ödenekler,7)Yılı içinde veya
yıl sonunda muhasebe birimlerinde kullanılmayarak tenkis edilen ödenekler
ile mevzuatı gereğince ertesi yıla devreden ödenekler,8) Yılı içinde
kullanılmadığı için iptal edilen ödenekler,muhasebe kayıtlarına
alınır.Yukarıda belirtilen kayıtlar tamamlanıp geçici mizanın
düzenlenmesinden sonra, dönem sonunda ilgili hesaplar kapatılır.b) Merkez
birimlerince kullanılan ödeneklerin hesaplara alınmasıİl özel idareleri
merkez birimlerinin harcamalarına ilişkin olarak harcama yetkilileri
tarafından düzenlenmiş ödenek gönderme belgesine göre gerekli kayıtlar
yapılır. İl özel idareleri merkez birimlerinin önceden ödenek gönderme
belgesi düzenlenmemiş harcamalarına ilişkin ödeme emri belgesi tutarları;
merkez muhasebe birimince bütçe gideri olarak kaydedilmeden önce, bir taraftan
bütçe ödenek hareketleri hesabı ve gönderilecek bütçe ödenekleri hesabına,
diğer taraftan kullanılacak ödenekler hesabı ve ödenekler hesabına
kaydedilir. Bu kayıtlar yapıldıktan sonra, bütçe giderlerine ilişkin
muhasebe kayıtları yapılır.
c)
Ödeneklerin merkez dışı birimlere dağıtımı
İl özel
idarelerinde, bütçe ödeneklerinin merkez dışı birimlere dağıtımı “Ödenek
Gönderme Belgesi” (Örnek : 34) ve “Ödenek Gönderme Belgesi İcmali” (Örnek :
35) ile yapılır. Ödenek gönderme belgesi il özel idaresi mali hizmetler
birimince üç nüsha olarak düzenlenir. Düzenlenen ödenek gönderme belgesi,
üst yönetici veya bunların yetkilendirecekleri memurlar tarafından imza
edildikten sonra, bir nüshası mali hizmetler biriminde muhafaza edilir, bir
nüshası muhasebe birimine, diğer nüshası da ilgili merkez veya ilçe özel
idaresine gönderilir. Ödenek gönderme belgesine mali hizmetler birimince
bir sıra numarası verilir. Ödenekler, kurumsal sınıflandırmanın aynı
düzeyindeki birimlere fonksiyonel,
finansal veya ekonomik sınıflandırmadaki farklılıklara bakılmaksızın aynı
ödeme emri ile gönderilir. Ödenek gönderme belgesi il özel idareleri
tarafından kullanılır. Ancak belediye, bağlı idare ve birliklerin de
birimlerine ödenek gönderme suretiyle harcama yapılması yöntemini benimsemeleri
halinde bu belgeyle birlikte tenkis belgesini ve il özel idarelerince
kullanılacak ödenek hesaplarını kullanmaları gerekir.
ç) Ödenek
kullanımlarının merkez ve merkez dışı muhasebe birimlerince izlenmesi
İl özel
idarelerince gerek merkez birimlerinde kullanılacak ödenekler ve gerekse
merkez dışı birimlerde kullanılacak ödeneklerin alınması ve kullanılması
ile tenkis edilme işlemleri merkez ve merkez dışı muhasebe birimlerince;
kullanılacak ödenekler hesabı, ödenekler hesabı, ödenekli giderler hesabı,
mahsup dönemine aktarılan kullanılacak ödenekler hesabı ve mahsup dönemine
aktarılan ödenekler hesabının kullanılması suretiyle izlenir. Merkez dışı
birimlere aktarılan ödeneklere ilişkin olarak alınan ödenek gönderme
belgelerinde; Gönderilen muhasebe biriminin adı ve kodunun doğru olup
olmadığı, rakam ve yazı ile yazılan tutarların birbirine uygun olup
olmadığı gibi hususlar ilgili muhasebe birimince kontrol edilir. Tespit
edilen noksanlıklar merkez muhasebe birimi ile temas kurularak giderilir.
Alınan ödenekler belge aslına dayanılarak muhasebe işlem fişi ile
muhasebeleştirilir. Alınan ödeneklere ilişkin ödenek gönderme belgesi,
muhasebe işlem fişinin Sayıştaya gönderilecek nüshasına eklenir, aslının
fotokopisi ise onaylanarak tahakkuk daireleri itibarıyla muhasebe biriminde
dosyalanır. Mali yıl sonunda tenkisler yapıldıktan sonra muhasebe
birimlerine gelen ödenekler, hiçbir kayda tabi tutulmaksızın bir yazı
ekinde geri gönderilir. Ödeneklerin elektronik ortamda gönderilmesi ve
kayda alınmasına ilişkin düzenlemeler yapmaya Bakanlık yetkilidir.
d) Tenkis belgesi
İl özel
idarelerinde, tenkisi istenilen ödeneklerin tenkis işlemi, düzenlenen
“Tenkis Belgesi” (Örnek: 36-A) ve “Tenkis Belgesi İcmali” (Örnek: 36-B) ile
yapılır. Bir mali yıl içinde alınan ödeneklerden bir kısmının yılı içinde
tenkisi istenildiği takdirde, il özel
idaresi mali hizmetler birimince “tenkis belgesi” düzenlenerek
ilgili birime gönderilir. Üç nüsha olarak düzenlenen tenkis belgesine,
birden başlamak üzere verilen sıra numarası ile bütçe yılı yazıldıktan
sonra, tenkis edilen ödeneğin bütçe tertibi ve miktarı ilgili sütunlara
ayrı ayrı kaydedilir. Tenkis edilen ödeneklerin toplamı alınarak belgenin
altındaki özel sütuna tenkis toplamı yazı ile yazılır. Tenkis belgesinin
birinci nüshası bir yazıya bağlanarak mali hizmetler birimine gönderilir;
ikinci nüshası muhasebe işlem fişinin birinci nüshasına bağlanır; üçüncü
nüshası ise birimde saklanır. Yıl sonlarında, mali yılın son ayına ait
bütün ödeme ve mahsuplar işlendikten sonra, yılı içinde alınan ödeneklerden
kullanılmayarak arta kalan tutarlar muhasebe birimlerince doğrudan tenkis
edilir. Ancak, yılı içinde verilmiş olup mali yıl sonuna kadar mahsubunun
yapılamaması nedeniyle mahsup dönemine aktarılması gereken ön ödemeler
karşılığı ödenekler alıkonularak mahsup dönemi içerisinde mahsup işlemleri
yapılmak üzere ertesi yıla aktarılır. Mahsup dönemi sonunda kullanılmayan
ödenek tutarları tenkis edilir. Yabancı ülkelerden yapılacak alımlar için
açılmış akreditiflere ilişkin kredi artıkları ertesi yıla devredilmekle
birlikte, karşılığı ödenekleri yıl sonlarında tenkis belgesi düzenlenmek
suretiyle iptal edilir. Akreditif artıklarına ilişkin ödeneklerin yıl
sonlarında iptal edilmesine yönelik olarak düzenlenen tenkis belgesinde,
tenkis edilen ödeneğin devreden akreditif karşılığı krediye ait olduğu
belirtilerek, yeni mali yıl içerisinde ilgili tertipten ödenek gönderilmesi
istenir. Yılı için geçerli sözleşmeler ile gelecek yıl ya da yıllara
geçerli sözleşmelerin bitim tarihlerinde henüz bir kısım hizmet yerine
getirilememiş veya zorunlu nedenlerle sözleşmenin uygulanmasına
başlanılamamış, ancak ilgili idarece ek süre verilmiş ve bu süre ertesi
mali yıla taşmış ise, yıl sonunda yüklenme artığı devredilir ve
yüklenimlere ilişkin ödenek tutarları iptal edilir. Düzenlenen tenkis
belgesinde, söz konusu ödeneğin devredilen taahhüt karşılığı olduğu
belirtilerek iptal edilmesi ve yeni mali yılda ilgili tertipten ödenek
gönderilmesi istenir. Dış proje kredileri avans ve akreditiflerinden mali
yıl sonuna kadar harcanamadığından ertesi yıla devredilecek tutarlar
hakkında da yukarıdaki hükümler uygulanır.
e)
Ödenekli gider işlemleri
Ödeneğine
dayanılarak tahakkuk ettirilip nakden veya mahsuben ödenen bütçe giderleri,
muhasebe birimlerince en geç gün sonlarında ödenekli giderler hesabına
kaydedilir. Tahakkukun iptal edilmesi nedeniyle ödeneğine iade edilmesi
bildirilen tutarlar ödenekli giderler hesabından düşülür.
f)
Mahsup dönemine aktarılan ödenekler
Mali yılın
bitimine kadar hizmet yerine getirildiği veya mal teslim alındığı halde
mahsubu yapılamadığından mahsup dönemine aktarılan ön ödeme artıkları için
saklı tutulan ödenekler, söz konusu ön ödemelerle birlikte mahsup dönemine
aktarılır. Bunlardan mahsup dönemi sonuna kadar kullanılanlar veya tenkis
edilenler mahsup dönemine aktarılan ödenek hesaplarında izlenir.
MADDE 366
- (1) İl
özel idarelerinde kullanılacak ödenek hesapları aşağıda gösterilmiştir.
900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı
901 Bütçe Ödenekleri Hesabı
902 Bütçe Ödenek Hareketleri Hesabı
903 Kullanılacak Ödenekler Hesabı
904 Ödenekler Hesabı
905 Ödenekli Giderler Hesabı
906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak
Ödenekler Hesabı
907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı
900
Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 367
- (1) Bu
hesap, il özel idarelerinin bütçelerinde öngörülen ödenekler ve bunlardan yapılan
kesintiler, geçen yıldan devreden ödenekler, ödenek kalemleri arasında
yapılan aktarmalar, yılı içinde eklenen veya iptal edilen ödenekler, yılı
içinde kaydedilen özel ödenekler, merkez ve merkez dışı birimlerde
kullanılacak ödenekler ile gönderilen ödeneklerden tenkis edildiği için
iade alınanlar, ertesi yıla devreden ödenekler ve dönem sonunda iptal
edilen ödeneklerin merkez muhasebe birimlerince kaydedilip izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE
368- (1) Gönderilecek
bütçe ödenekleri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir:
a) Borç
1 - Bütçe ile verilen ödenekler bu hesaba borç,
901-Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Mevzuatı gereği önceki yıldan devreden ödenekler
bu hesaba borç, 901-Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Kurum
bütçesi içerisinde yapılan aktarmalarla eklenen ödenekler bu hesaba borç,
901-Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
4-Yedek ödenekten yapılan aktarmalarla eklenen ödenekler
bu hesaba borç, 901-Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
5-Mevzuatı gereği yıl içinde eklenen ödenekler bu
hesaba borç, 901-Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
6-Merkez dışı birimlerde kullanılmak üzere
gönderilen ödeneklerden tenkis edilenler bu hesaba borç, 902-Bütçe Ödenek
Hareketleri Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Kurum bütçesi içerisinde yapılan aktarmalarla
düşülen ödenekler bu hesaba alacak, 901-Bütçe Ödenekleri Hesabına borç
kaydedilir.
2 - Aktarmalar dolayısıyla yedek ödenekten düşülen
ödenekler bu hesaba alacak, 901-Bütçe Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
3 - Merkez ve merkez dışı birimlerde kullanılmak
üzere gönderilen ödenekler bu hesaba alacak, 902-Bütçe Ödenek Hareketleri
Hesabına borç kaydedilir.
4-Mevzuatı gereği ertesi yıla devreden ödenekler bu
hesaba alacak, 901-Bütçe Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
5-Bu hesapta kayıtlı ödeneklerden yıl içinde
kullanılmadığı için iptal edilenler bu hesaba alacak, 901-Bütçe Ödenekleri
Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın niteliği
MADDE 369
- (1) Bu
hesap, il özel idarelerinin bütçelerinde öngörülen ödenekler ve bunlardan
yapılan kesintiler, geçen yıldan devreden ödenekler, ödenek kalemleri
arasında yapılan aktarmalar, yılı içinde yapılan ödenek ekleme ve
iptalleri, yılı içinde kaydedilen ödenekler ve ertesi yıla devreden
ödenekler ile iptal edilen ödeneklerin merkez muhasebe birimlerince
izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 370
- (1) Bütçe
ödenekleri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda
gösterilmiştir:
a) Alacak
1 - Bütçe ile verilen ödenekler bu hesaba alacak,
900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
2 - Mevzuatı gereği önceki yıldan devreden
ödenekler bu hesaba alacak, 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına borç
kaydedilir.
3 - Kurum bütçesi içinde yapılan aktarmalarla
eklenen ödenekler bu hesaba alacak, 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri
Hesabına borç kaydedilir.
4-Yedek ödenekten yapılan aktarmalarla eklenen ödenekler
bu hesaba alacak, 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına borç
kaydedilir.
5-Mevzuatı gereği yıl içinde eklenen ödenekler bu
hesaba alacak, 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
6-Ödenek hesaplarına ilişkin kesin hesap bilgilerinin
geçici mizandan alınmasından sonra dönem sonunda, bu hesabın yardımcı
hesapları itibarıyla; alacak bakiyesi aynı yardımcı hesaplara borç, borç
bakiyesi aynı yardımcı hesaplara, bütçe ödenek hareketleri hesabının borç
bakiyesi 902-Bütçe Ödenek Hareketleri Hesabına alacak kaydedilir.
b) Borç
1 - Kurum bütçesi içerisinde yapılan aktarmalarla
düşülen ödenekler bu hesaba borç,
900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Aktarmalar dolayısıyla yedek ödenekten düşülen
ödenekler bu hesaba borç, 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak
kaydedilir.
3 - Mevzuatı gereği ertesi yıla devreden ödenekler
bu hesaba borç, 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak
kaydedilir.
4-Bu hesapta kayıtlı ödeneklerden yıl içinde kullanılmadığı
için iptal edilenler bu hesaba borç, 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri
Hesabına alacak kaydedilir.
5-Ödenek hesaplarına ilişkin kesin hesap
bilgilerinin geçici mizandan alınmasından sonra dönem sonunda, bu hesabın
yardımcı hesapları itibarıyla; alacak bakiyesi aynı yardımcı hesaplara
borç, borç bakiyesi aynı yardımcı hesaplara, bütçe ödenek hareketleri
hesabının borç bakiyesi 902-Bütçe Ödenek Hareketleri Hesabına alacak
kaydedilir.
Hesabın niteliği
MADDE 371 - (1) Bu
hesap, il özel idarelerinin bütçelerinde öngörülen ödeneklerden merkez
birimlerinde kullanılanlar ile merkez dışında kullanılmak üzere
gönderilenler ve gönderilen ödeneklerden tenkis edildiği için iade
alınanların merkez muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 372- (1) Bütçe
ödenek hareketleri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir:
a) Borç
1 - Merkez
birimlerinde kullanılmak üzere ödenek gönderme belgesi düzenlenmek
suretiyle gönderilen ödenekler ile önceden ödenek gönderme belgesi
düzenlenmemiş merkez birimlerinin harcamalarına ilişkin ödeme emri belgesi
tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri
Hesabına alacak; diğer taraftan 903 - Kullanılacak Ödenekler Hesabına borç,
904-Ödenekler Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Merkez
dışı birimlerde kullanılmak üzere gönderilen ödenekler bu hesaba borç,
900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Merkezde veya merkez dışı birimlerde kullanılmak üzere gönderilen
ödeneklerden tenkis edilenler bu hesaba alacak, 900-Gönderilecek Bütçe
Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
2 - Dönem
sonunda hesabın borç bakiyesi bu hesaba alacak, 901-Bütçe Ödenekleri
Hesabının yardımcı hesapları itibarıyla; alacak bakiyesi aynı yardımcı
hesaplara borç, borç bakiyesi aynı yardımcı hesaplara alacak kaydedilir.
Hesabın niteliği
MADDE 373 - (1) Bu
hesap, il özel idarelerinde muhasebe birimlerine gelen ödenekler ile bunlardan
kullanılanlar veya tenkis edilenlerin izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 374- (1) Kullanılacak ödenekler hesabına
ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1 -
Merkez birimlerinde kullanılmak üzere ödenek gönderme belgesi düzenlenmek
suretiyle gönderilen ödenekler ile önceden ödenek gönderme belgesi
düzenlenmemiş merkez birimlerinin harcamalarına ilişkin ödeme emri belgesi
tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, 904-Ödenekler Hesabına alacak;
diğer taraftan 902-Bütçe Ödenek Hareketleri Hesabına borç, 900-Gönderilecek
Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Merkez dışı birimlerde kullanılmak üzere muhasebe birimlerine gelen bütçe
ödenekleri bu hesaba borç, 904-Ödenekler Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Yılı
içerisinde bütçeden fazla veya yersiz ödendiğinin anlaşılması üzerine
tahakkukun iptali nedeniyle ödeneğine iade edilmesi gereken tutarlar bu
hesaba borç, 905-Ödenekli Giderler Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Ödeneğine dayanılarak, tahakkuk ettirilip ödeme
emri belgesine bağlanarak bütçeye gider kaydedilen tutarlar bu hesaba
alacak, 905-Ödenekli Giderler Hesabına borç kaydedilir.
2 - Mahsup dönemine devreden ön ödemeler karşılığı
saklı tutulacak ödenek tutarı bir taraftan bu hesaba alacak, 906-Mahsup
Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabına borç; diğer taraftan
904-Ödenekler Hesabına borç, 907-Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler
Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Merkez ve merkez dışı birimlerde kullanılmak
üzere alınan ödeneklerden tenkis edilenler bu hesaba alacak, 904-Ödenekler
Hesabına borç kaydedilir.
Mahsup dönemine devreden ön ödemeler karşılığı ödenek tutarlarının
mahsup dönemine devredilmesinden sonra tespit edilecek kullanılmamış
ödeneklerin, yapılan tenkislerinden sonra bu hesabın borç ve alacak
toplamlarının birbirine eşit olması gerekir.
904
Ödenekler Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 375- (1) Bu hesap, il özel idarelerinde
muhasebe birimlerine gelen ödenekler ile bunlardan yapılan tenkislerin
izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 376- (1) Ödenekler hesabına ilişkin alacak
ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1 - Merkez birimlerinde kullanılmak üzere ödenek
gönderme belgesi düzenlenmek suretiyle gönderilen ödenekler ile önceden
ödenek gönderme belgesi düzenlenmemiş merkez birimlerinin harcamalarına
ilişkin ödeme emri belgesi tutarları, bir taraftan bu hesaba alacak,
903-Kullanılacak Ödenekler Hesabına borç; diğer taraftan 900-Gönderilecek
Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak, 902-Bütçe Ödenek Hareketleri Hesabına
borç kaydedilir.
2 - Merkez dışı birimlerde kullanılmak üzere
muhasebe birimlerine gelen ödenekler bu hesaba alacak, 903-Kullanılacak
Ödenekler Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1 - Mahsup dönemine devreden ön ödemeler karşılığı saklı
tutulacak ödenek tutarı bir taraftan bu hesaba borç, 907-Mahsup Dönemine
Aktarılan Ödenekler Hesabına alacak; diğer taraftan 906-Mahsup Dönemine
Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabına borç, 903-Kullanılacak Ödenekler
Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Merkez ve merkez dışı birimlerde kullanılmak
üzere alınan ödeneklerden yılı içerisinde yapılan tenkisler bu hesaba borç,
903-Kullanılacak Ödenekler Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Dönem sonunda, hesabın alacak bakiyesi bu
hesaba borç, 905-Ödenekli Giderler Hesabına alacak kaydedilerek hesap
kapatılır.
905
Ödenekli Giderler Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 377- (1) Bu hesap, ödeneğine dayanılarak
tahakkuk ettirilip nakden veya mahsuben ödenen bütçe giderleri ile
tahakkukun iptal edilmesi nedeniyle ödeneğine iade edilmesi gereken
tutarların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 378- (1) Ödenekli giderler hesabına ilişkin
borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1 -
Ödeneğine dayanılarak bütçeye gider kaydedilen tutarlar bu hesaba borç,
903-Kullanılacak Ödenekler Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Mevzuatı gereği ödenek aranmaksızın yapılan bütçe giderlerine ait ödenek
gönderme belgesi geldiğinde, tutarı bu hesaba borç, 903-Kullanılacak
Ödenekler Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Yılı
içerisinde bütçeden fazla veya yersiz ödendiğinin anlaşılması üzerine
tahakkukun iptali nedeniyle ödeneğine iade edilmesi gereken tutarlar, bir
taraftan bu hesaba alacak, 903-Kullanılacak Ödenekler Hesabına borç, diğer
taraftan;
-Gerçekleştirilen
bütçe gideri tutarı giderler hesabına yansıtılmış ise, 140-Kişilerden
Alacaklar Hesabına borç, 630-Giderler Hesabına alacak; 835-Gider Yansıtma
Hesabına borç, 830-Bütçe Giderleri Hesabına alacak,
-Bütçe
gideri tutarı herhangi bir varlık hesabına yansıtılmış ise, 140-Kişilerden
Alacaklar Hesabına borç, ilgili varlık hesabına alacak; 835-Gider Yansıtma
Hesabına borç, 830-Bütçe Giderleri Hesabına alacak,
kaydedilir.
2 -
Dönem sonunda hesabın borç bakiyesi bu hesaba alacak, 904-Ödenekler
Hesabına borç kaydedilerek hesap kapatılır.
Hesabın niteliği
MADDE 379- (1) Bu hesap mali yılın sonuna kadar
hizmet yerine getirildiği veya mal teslim alındığı halde mahsubu
yapılamadığından mahsup dönemine aktarılan ön ödemeler için saklı tutulan
ödenekler ile bunlardan mahsup dönemi sonuna kadar kullanılanlar veya
tenkis edilenlerin izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 380- (1) Mahsup dönemine aktarılan kullanılacak
ödenekler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
Yıl
sonunda mahsup dönemine devreden iş avans ve kredileri, personel avansları
karşılığı saklı tutulacak ödenek tutarı bir taraftan bu hesaba borç,
903-Kullanılacak Ödenekler Hesabına alacak; diğer taraftan 904-Ödenekler
Hesabına borç, 907-Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabına alacak
kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Mahsup dönemine aktarılan ön ödemelerden, mahsup dönemi sonuna kadar
belgelerine dayanılarak mahsubu yapılan tutarlara ait ödenekler, bir
taraftan bu hesaba alacak, 907-Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabına
borç; diğer taraftan 630- Giderler Hesabına ya da varlığa dönüşen bir unsur
ise ilgili varlık hesabına borç,
165-Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabına alacak, ayrıca
834-Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabına borç, 835- Gider Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
2 -
Mahsup dönemine aktarılan ön ödemelerden, mahsup dönemi içerisinde mahsubu
yapılmayarak nakden iade edilenlere ait saklı tutulan ödenekler bir
taraftan bu hesaba alacak, 907-Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabına
borç; diğer taraftan yapılan tahsilat 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka
Hesabına borç, 165-Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabına
alacak kaydedilir.
3 -
Mahsup dönemine aktarılan ön ödemelerden, mahsup dönemi sonuna kadar mahsup
edilmemesi nedeniyle sorumlusu adına kişilerden alacaklar hesabına
kaydedilen tutarlara ait saklı tutulan ödenekler bu hesaba alacak,
907-Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın niteliği
MADDE 381 - (1) Bu
hesap, mali yılın sonuna kadar hizmet yerine getirildiği veya mal teslim
alındığı halde mahsubu yapılamadığından mahsup dönemine aktarılan ön
ödemeler için saklı tutulan ödenekler; bunlardan mahsup dönemi sonuna kadar
kullanılanlar veya tenkis edilenlerin izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 382- (1) Mahsup dönemine aktarılan
ödenekler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
Mahsup
dönemine devreden ön ödemeler karşılığı saklı tutulacak ödenek tutarı, bir
taraftan bu hesaba alacak, 904-Ödenekler Hesabına borç; diğer taraftan
906-Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabına borç, 903-Kullanılacak
Ödenekler Hesabına alacak kaydedilir.
b) Borç
1 -
Mahsup dönemine aktarılan ön ödemelerden, mahsup dönemi sonuna kadar
belgelerine dayanılarak mahsubu yapılan tutarlara ait ödenekler, bir
taraftan bu hesaba borç, 906-Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak
Ödenekler Hesabına alacak; diğer taraftan 630- Giderler Hesabına ya da
varlığa dönüşen bir unsur ise ilgili varlık hesabına borç, 165-Mahsup
Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabına alacak, ayrıca 834-Geçen Yıl
Bütçe Mahsupları Hesabına borç, 835- Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Mahsup dönemine aktarılan ön ödemelerden, mahsup dönemi içerisinde mahsubu
yapılmayarak nakden iade edilenlere ait saklı tutulan ödenekler, bir
taraftan bu hesaba borç, 906-Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak
Ödenekler Hesabına alacak; diğer taraftan yapılan tahsilat 100-Kasa Hesabı
veya 102-Banka Hesabına borç, 165-Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve
Krediler Hesabına alacak kaydedilir.
3 -
Mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilerden, mahsup dönemi sonuna kadar
mahsup edilmemesi nedeniyle sorumlusu adına kişilerden alacaklar hesabına
alınan tutarlara ait saklı tutulan ödenekler bu hesaba borç, 906-Mahsup
Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabına alacak kaydedilir.
Belediye, bağlı idare ve birliklerde kullanılacak
ödenek hesapları
MADDE 383 - (1) Belediye,
bağlı idare ve birliklerde kullanılacak ödenek hesapları aşağıda
gösterilmiştir.
900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı
901 Bütçe
Ödenekleri Hesabı
905 Ödenekli
Giderler Hesabı
906 Mahsup
Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı
907
Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı
900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 384- (1) Bu hesap, belediye, bağlı idare ve
birliklerin bütçelerinde öngörülen ödenekler, geçen yıldan devreden
ödenekler, ödenek kalemleri arasında yapılan aktarmalar, yılı içinde
yapılan ödenek ekleme ve iptalleri, yılı içinde kaydedilen özel ödenekler
ve bu ödeneklerden kullanılanlar ile ertesi yıla devreden ödenekler ve
iptal edilen ödeneklerin izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 385- (1) Gönderilecek bütçe ödenekleri
hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1 -
Bütçe ile verilen ödenekler bu hesaba borç, 901-Bütçe Ödenekleri Hesabına
alacak kaydedilir.
2 -
Mevzuatı gereği önceki yıldan devreden ödenekler bu hesaba borç, 901-Bütçe
Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
3 -
Kurum bütçesi içerisinde yapılan aktarmalarla eklenen ödenekler bu hesaba
borç, 901-Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
4-Yedek
ödenekten yapılan aktarmalarla eklenen ödenekler bu hesaba borç, 901-Bütçe
Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
5-Mevzuatı
gereği yıl içinde eklenen ödenekler bu hesaba borç, 901-Bütçe Ödenekleri
Hesabına alacak kaydedilir.
6-Yılı
içerisinde bütçeden fazla veya yersiz ödendiğinin anlaşılması üzerine
tahakkukun iptali nedeniyle ödeneğine iade edilmesi gereken tutarlar bu
hesaba borç, 905-Ödenekli Giderler Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Kurum
bütçesi içerisinde yapılan aktarmalarla düşülen ödenekler bu hesaba alacak, 901-Bütçe Ödenekleri
Hesabına borç kaydedilir.
2 -
Aktarmalar dolayısıyla yedek ödenekten düşülen ödenekler bu hesaba alacak,
901-Bütçe Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
3 -
Ödeneğine dayanılarak, tahakkuk ettirilip ödeme emri belgesine bağlanarak
bütçeye gider kaydedilen tutarlar bu hesaba alacak, 905-Ödenekli Giderler
Hesabına borç kaydedilir.
4 -
Mahsup dönemine devreden ön ödemeler karşılığı saklı tutulacak ödenek tutarı
bir taraftan bu hesaba alacak, 906-Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak
Ödenekler Hesabına borç; diğer taraftan 901-Bütçe Ödenekleri Hesabına borç,
907-Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabına alacak kaydedilir.
5-Mevzuatı
gereği ertesi yıla devreden ödenekler bu hesaba alacak, 901-Bütçe
Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
6-Bu
hesapta kayıtlı ödeneklerden yıl içinde kullanılmadığı için iptal edilenler
bu hesaba alacak, 901-Bütçe Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
901 Bütçe Ödenekleri Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 386-
(1) Bu hesap, belediye, bağlı
idare ve birliklerin bütçelerinde öngörülen ödenekler, geçen yıldan
devreden ödenekler, mali yıl içinde eklenen ödenekler ve ödenek kalemleri
arasında yapılan aktarmalar, mali yılı içinde kaydedilen özel ödenekler ve
ertesi yıla devreden ödenekler ile iptal edilen ödeneklerin izlenmesi için
kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 387- (1) Bütçe ödenekleri hesabına ilişkin
alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1 -
Bütçe ile verilen ödenekler bu hesaba alacak, 900-Gönderilecek Bütçe
Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
2 -
Mevzuatı gereği önceki yıldan devreden ödenekler bu hesaba alacak,
900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
3 -
Kurum bütçesi içinde yapılan aktarmalarla eklenen ödenekler bu hesaba
alacak, 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
4 -
Yedek ödenekten yapılan aktarmalarla eklenen ödenekler bu hesaba alacak,
900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
5-Mevzuatı
gereği yıl içinde eklenen ödenekler bu hesaba alacak, 900-Gönderilecek
Bütçe Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir.
6-
Ödenek hesaplarına ilişkin kesin hesap bilgilerinin geçici mizandan
alınmasından sonra dönem sonunda, bu hesabın yardımcı hesapları itibarıyla;
alacak bakiyesi aynı yardımcı hesaplara borç, borç bakiyesi aynı yardımcı
hesaplara, ödenekli giderler hesabının borç bakiyesi 905-Ödenekli Giderler
Hesabına alacak kaydedilir.
b) Borç
1 -
Kurum bütçesi içerisinde yapılan aktarmalarla düşülen ödenekler bu hesaba borç, 900-Gönderilecek Bütçe
Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Aktarmalar dolayısıyla yedek ödenekten düşülen ödenekler bu hesaba borç,
900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
3 - Mevzuatı
gereği ertesi yıla devreden ödenekler bu hesaba borç, 900-Gönderilecek
Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
4 -
Mahsup dönemine devreden ön ödemeler karşılığı saklı tutulacak ödenek
tutarı bir taraftan bu hesaba borç, 907-Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler
Hesabına alacak; diğer taraftan 906-Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak
Ödenekler Hesabına borç, 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak
kaydedilir.
5-Bu
hesapta kayıtlı ödeneklerden yıl içinde kullanılmadığı için iptal edilenler
bu hesaba borç, 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak
kaydedilir.
6-
Ödenek hesaplarına ilişkin kesin hesap bilgilerinin geçici mizandan
alınmasından sonra dönem sonunda, bu hesabın yardımcı hesapları itibarıyla;
alacak bakiyesi aynı yardımcı hesaplara borç, borç bakiyesi aynı yardımcı
hesaplara, ödenekli giderler hesabının borç bakiyesi 905-Ödenekli Giderler
Hesabına alacak kaydedilir.
905 Ödenekli Giderler Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 388- (1) Bu hesap, ödeneğine dayanılarak
tahakkuk ettirilip nakden veya mahsuben ödenen bütçe giderleri ile
tahakkukun iptal edilmesi nedeniyle ödeneğine iade edilmesi bildirilen
tutarların izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 389- (1) Ödenekli giderler hesabına ilişkin
borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1 -
Ödeneğine dayanılarak bütçeye gider kaydedilen tutarlar bu hesaba borç,
900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 -
Mevzuatı gereği ödenek aranmaksızın yapılan bütçe giderlerine ait ödenek
temin edildiğinde, tutarı bu hesaba borç, 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri
Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 - Yılı
içerisinde bütçeden fazla veya yersiz ödendiğinin anlaşılması üzerine
tahakkukun iptali nedeniyle ödeneğine iade edilmesi gereken tutarlar, bir
taraftan bu hesaba alacak, 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına borç,
diğer taraftan;
-Gerçekleştirilen
bütçe gideri tutarı giderler hesabına yansıtılmış ise, 140-Kişilerden
Alacaklar Hesabına borç, 630-Giderler Hesabına alacak; 835-Gider Yansıtma
Hesabına borç, 830-Bütçe Giderleri Hesabına alacak,
-Bütçe
gideri tutarı herhangi bir varlık hesabına yansıtılmış ise, 140-Kişilerden
Alacaklar Hesabına borç, ilgili varlık hesabına alacak; 835-Gider Yansıtma
Hesabına borç, 830-Bütçe Giderleri Hesabına alacak,
kaydedilir.
2 - Dönem sonunda, hesabın borç bakiyesi bu
hesaba alacak, 901-Bütçe ödenekleri Hesabının yardımcı hesapları
itibarıyla; alacak bakiyesi aynı yardımcı hesaplara borç, borç bakiyesi
aynı yardımcı hesaplara alacak kaydedilir.
906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak
Ödenekler Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 390- (1) Bu hesap mali yılın sonuna kadar
hizmet yerine getirildiği veya mal teslim alındığı halde mahsubu
yapılamadığından mahsup dönemine aktarılan ön ödemeler için saklı tutulan ödenekler
ile bunlardan mahsup dönemi sonuna kadar kullanılanlar veya iptal
edilenlerin izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 391 - (1) Mahsup
dönemine aktarılan kullanılacak ödenekler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları
aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
Belediye,
bağlı idare ve birliklerde; mahsup dönemine devreden ön ödemeler karşılığı
saklı tutulacak ödenek miktarı bir taraftan bu hesaba borç,
900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri
Hesabına alacak; diğer taraftan 901 - Bütçe Ödenekleri Hesabına
borç, 907-Mahsup Dönemine Aktarılan
Ödenekler Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Mahsup dönemine aktarılan ön ödemelerden, mahsup dönemi sonuna kadar
belgelerine dayanılarak mahsubu yapılan tutarlara ait ödenekler, bir
taraftan bu hesaba alacak, 907-Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabına
borç; diğer taraftan 630- Giderler Hesabına ya da varlığa dönüşen bir unsur
ise ilgili varlık hesabına borç,
165-Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabına alacak, ayrıca 834
- Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabına borç, 835- Gider Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
2 -
Mahsup dönemine aktarılan ön ödemelerden, mahsup dönemi içerisinde mahsubu
yapılmayarak nakden iade edilenlere ait saklı tutulan ödenekler bir
taraftan bu hesaba alacak, 907-Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabına
borç; diğer taraftan yapılan tahsilat 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka
Hesabına borç, 165-Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabına
alacak kaydedilir.
3 -
Mahsup dönemine aktarılan ön ödemelerden, mahsup dönemi sonuna kadar mahsup
edilmemesi nedeniyle sorumlusu adına kişilerden alacaklar hesabına
kaydedilen tutarlara ait saklı tutulan ödenekler bu hesaba alacak,
907-Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabına borç kaydedilir.
907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 392- (1) Bu hesap, mali yılın sonuna kadar
hizmet yerine getirildiği veya mal teslim alındığı halde mahsubu
yapılamadığından mahsup dönemine aktarılan ön ödemeler için saklı tutulan
ödenekler; bunlardan mahsup dönemi sonuna kadar kullanılanlar veya iptal
edilenlerin izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 393 - (1) Mahsup
dönemine aktarılan ödenekler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları
aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
Belediye,
bağlı idare ve birliklerde; mahsup dönemine devreden ön ödemeler karşılığı
saklı tutulacak ödenek miktarı bir taraftan bu hesaba alacak, 901-Bütçe
Ödenekleri Hesabına borç ; diğer taraftan 900-Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak, 906-Mahsup Dönemine
Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1 -
Mahsup dönemine aktarılan ön ödemelerden, mahsup dönemi sonuna kadar
belgelerine dayanılarak mahsubu yapılan tutarlara ait ödenekler, bir
taraftan bu hesaba borç, 906-Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak
Ödenekler Hesabına alacak; diğer taraftan 630- Giderler Hesabına ya da
varlığa dönüşen bir unsur ise ilgili varlık hesabına borç, 165-Mahsup
Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabına alacak, ayrıca 834 - Geçen
Yıl Bütçe Mahsupları Hesabına borç, 835- Gider Yansıtma Hesabına
alacak kaydedilir.
2 -
Mahsup dönemine aktarılan ön ödemelerden, mahsup dönemi içerisinde mahsubu
yapılmayarak nakden iade edilenlere ait saklı tutulan ödenekler, bir
taraftan bu hesaba borç, 906-Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak
Ödenekler Hesabına alacak; diğer taraftan yapılan tahsilat 100-Kasa Hesabı
veya 102-Banka Hesabına borç, 165-Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve
Krediler Hesabına alacak kaydedilir.
3 -
Mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilerden, mahsup dönemi sonuna kadar
mahsup edilmemesi nedeniyle sorumlusu adına kişilerden alacaklar hesabına
alınan tutarlara ait saklı tutulan ödenekler bu hesaba borç, 906-Mahsup
Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabına alacak kaydedilir.
MADDE 394 - (1) Bu
hesap grubu; teminat ve depozito olarak alınan teminat mektupları ile kişi
malı olarak muhasebe birimlerine teslim edilen menkul kıymet ve varlıkların
izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu grup aşağıdaki hesaplardan
oluşur.
910 Teminat
Mektupları Hesabı
911 Teminat
Mektupları Emanetleri Hesabı
912
Kişilere Ait Menkul Kıymetler Hesabı
913
Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 395- (1) Bu hesap, muhasebe birimlerine
teminat ve depozito olarak teslim edilen teminat ve garanti mektupları ile
şahsi ve garantiye ilişkin belgeler ve bunlardan ilgililerine geri
verilenler veya paraya çevrilenlerin izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE 396- (1) Teminat mektupları hesabına
ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) Teminat olarak teslim
edilen değerlerin alınıp verilmesinde düzenlenecek belgeler
Muhasebe
birimleri veznelerine ihale kanunları, vergi kanunları ve diğer mevzuat
hükümleri gereğince teminat ve depozito olarak teslim edilen belgeler
karşılığında ilgilisine alındı belgesi verilir. Veznedarca teslim alınan
teminata ilişkin belgeler; alınış sırasına göre klasörler içinde veznede saklanır.
Bu değerler teslim alındığında, ilgilisine geri verilmesi veya paraya
çevrilmesi gerektiğinde muhasebe işlem fişi düzenlenerek hesaplara
kaydedilir. İlgilisine geri verilmesi gerektiğinde teslimi sırasında
verilen alındı geri alınarak muhasebe işlem fişine bağlanır. Alındı belgesi
geri alınamadığı takdirde durum, alındının dipkoçanı ile yardımcı hesap
defterine şerh edilir. Teminat mektubu, yazılı olarak talep edilmesi
halinde muhatap veya ilgili bankaya gönderilir ve talep yazısı muhasebe
işlem fişine bağlanır. Teminat mektubunun bir kısmının serbest bırakılması
gerektiği takdirde, durum muhasebe birimince bir yazı ile ilgili banka
şubesine bildirilir ve serbest bırakılan miktar hesaplardan çıkartılmakla
birlikte, yardımcı hesap defterinde de bu durum ayrıca belirtilir. Teminat
olarak alınan değerlerin muhasebe biriminde gereksiz olarak bekletilmesini
önlemek için; alınan teminata ait işin sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığı,
mevzuatındaki süreler de dikkate alınarak muhasebe birimince takip edilir ve
her mali yıl sonunda teminata ilişkin belgeler hakkında ilgili birimden
yeni bilgi alınır ve alınan bilgi doğrultusunda söz konusu mektup ve
belgeler ilgilisine veya ilgili bankaya iade edilir ya da ertesi mali yıla
devredilir. Banka teminat mektupları, müteahhit veya müşterinin sözleşme
yapmaya yanaşmaması ya da sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine
getirmemesi gibi ilgili mevzuatında belirtilen hallerin muhasebe birimine
bildirilmesinden sonra paraya çevrilebilir. Banka teminat mektupları
yukarıda belirtilen paraya çevrilme hallerinin dışında, teminat konusu iş
devam ettiği sürece muhafaza edilir. Yapım işlerinde kesin hesap ve kesin
kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden
veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde
idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen
kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına iade edilir.
b) Teminata ilişkin belgeler üzerinde muhasebe birimlerince yapılacak incelemeler
Kuruma
teslim edilen teminata ilişkin belgeler ilgili kanun hükümleri ve getirilen
düzenlemeler çerçevesinde incelendikten sonra kabul edilir.
1) 4/1/2002 tarihli
ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca alınan teminat mektupları
Muhasebe
birimlerine geçici, kesin, ek kesin ve avans teminat mektubu olarak verilen
teminat mektupları, kamu ihale mevzuatında yer alan düzenlemeler
doğrultusunda incelendikten sonra kabul edilir. Yabancı banka ve benzeri
kredi kuruluşlarının kontrgarantilerine dayanarak Türkiye’deki bankalarca
verilen teminat mektupları “işin kesin kabulü yapılıncaya kadar sürenin
muayyen devrelerle herhangi bir bildirime gerek kalmadan uzatılacağı” kaydı
konularak otomatik temditli hale getirildiği takdirde teminat olarak kabul
edilir. Belirlenen yabancı bankalar ile yerli bankalarca yabancı para
cinsinden verilen teminat mektupları, alındığı günkü T.C. Merkez Bankası
döviz satış kuru üzerinden ulusal para birimine çevrilerek hesaplara
kaydedilmekle birlikte, yardımcı hesap defteri kayıtlarında ve verilen
alındı belgesinde yabancı para cinsinden tutarı da gösterilir. Bu tür
teminat mektupları iade edilirken, alınışındaki kayıtlı değerleri üzerinden
hesaplardan çıkarılır. Herhangi bir nedenle paraya çevrilenler kayıtlı
değerleri üzerinden hesaplardan çıkarılır, paraya çevriliş tutarı ise döviz
hesabı ve ilgili hesap veya hesaplara kaydedilir. Teminat mektupları ilgili
muhasebe birimine teslim edilmeden önce idarelerce, teminat mektuplarını
düzenleyen şubelerden, teminat mektuplarının şubelerince düzenlendiğinin
teyidi yazı ile istenir. Teyit istem yazısının bir sureti ile ilgili banka
şubesinden alınan teyit yazısı ve teminat mektubu idarece bir yazı ekinde
muhasebe birimine intikal ettirilir. Kurumlar tarafından bir yazı ekinde
gönderilen kesin teminat ve avans teminat mektupları ile bunlara ilişkin
teyit istem ve banka teyit yazılarının birer örneği muhasebe birimlerince
teslim alınarak birlikte saklanır. Teslim alındığında düzenlenen alındı
belgesi ilgilisine verilemediği takdirde teminat mektubuyla birlikte
muhafaza edilir.
2)Vergi kanunları uyarınca alınan teminatlar
Vergi
kanunları uyarınca teminat olarak alınan değerlerin Maliye Bakanlığınca
(Gelir İdaresi Başkanlığı) belirlenen
şartları taşıması gerekir.
MADDE 397- (1) Teminat mektupları hesabına
ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 - Teminat
ve depozito olarak muhasebe birimlerine teslim edilen belgeler bu hesaba
borç, 911-Teminat Mektupları Emanetleri Hesabına alacak kaydedilir.
2 - Teminat
ve depozito olarak muhasebe birimlerine teslim edilen teminat ve garanti
mektuplarından paraya çevrilmek üzere bankaya gönderilenler bu hesaba borç
ve alacak kaydedilir
b) Alacak
1 - Teminat
mektupları ve garanti mektupları ile şahsi garantiye ilişkin belgelerden
usulüne göre ilgililerine geri verilenler ile teminat mektuplarından kısmen
serbest bırakılanlar bu hesaba alacak, 911-Teminat Mektupları Emanetleri
Hesabına borç kaydedilir.
2 - Teminat
ve depozito olarak muhasebe birimlerine teslim edilen teminat ve garanti
mektuplarından paraya çevrilmek üzere bankaya gönderilenler bu hesaba
alacak ve borç kaydedilir.
3 - Teminat
ve garanti mektuplarından bütçeye gelir kaydedilmek üzere paraya
çevrilenler bir taraftan 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili
diğer hesaplara borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan
800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç
kaydedilir. Söz konusu teminat mektubu tutarı ayrıca bu hesaba alacak,
911-Teminat Mektupları Emanetleri Hesabına borç kaydedilir.
4 - Mahkeme
veya icra kararına dayanılarak ya da başka nedenlerle paraya çevrilen
teminat ve garanti mektupları ile şahsi garantiye ilişkin belgeler bir
taraftan bu hesaba alacak, 911-Teminat Mektupları Emanetleri Hesabına borç;
diğer taraftan 333-Emanetler Hesabına veya ilgili diğer hesaplara alacak,
100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına veya ilgili diğer hesaplara borç
kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 398- (1) Bu hesaba, teminat mektupları
hesabına yazılan tutarlar kaydedilir.
Hesabın
işleyişi
MADDE 399- (1) Teminat
mektupları emanetleri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Alacak
Teminat
mektupları hesabına borç kaydedilen tutarlar, bu hesaba alacak kaydedilir.
b) Borç
Teminat
mektupları hesabına alacak kaydedilen tutarlar, bu hesaba borç kaydedilir.
Hesabın
niteliği
MADDE 400- (1) Bu
hesap, muhasebe birimlerine kişi malı olarak teslim edilen menkul kıymetler
ile bunlardan paraya çevrilenler, başka muhasebe birimlerine gönderilenler
ve ilgililerine geri verilenlerin izlenmesi için kullanılır.
Hesaba
ilişkin işlemler
MADDE
401 - (1) Kişilere ait menkul kıymetler hesabına ilişkin işlemler
aşağıda gösterilmiştir.
a) Kişilere ait menkul kıymetlerin çeşitleri
Muhasebe
birimlerine kişi malı olarak teslim edilen ve veznede saklanması gereken
kişilere ait menkul kıymetlerin çeşitleri aşağıda sayılmıştır:
1) Her
türlü değerli maden ve taşlar ile bunlardan yapılmış eşyalar,
2)
Çeşitli maden, taş veya maddelerden yapılmış antik değeri olan tabak,
bardak, kaşık, kupa, ağızlık, sigaralık, şamdan, fincan, çatal, kama, tablo
ve benzeri eşyalar,
3) Her
türlü antika para ve pullar,
4) Vergi
ve diğer kurum alacaklarının teminatı olarak kabul edilen tahvil, hisse
senedi ve hazine bonoları,
5)
Teminat ve depozito olarak alınan tahvil, hisse senedi ve hazine bonoları,
6)
Yabancı tahvil ve hisse senetleri,
7)
Konvertibl olmayan yabancı paralar.
Muhasebe
birimlerine teslim edilen ve kıymeti bilinmeyen menkul kıymetlerden bu
Yönetmelik hükümlerine göre muhasebe birimlerinde muhafaza edilecekleri
belirtilenler ilgili mevzuatına göre kıymet takdiri yapıldıktan sonra
muhasebeleştirilir.
b) Kişilere ait menkul kıymetlerin alınması,
saklanması veya verilmesi
Yukarıda
çeşitleri sayılan kişilere ait menkul kıymetler, muhasebe birimlerince
teslim alındığında alındı belgesi düzenlenerek bir nüshası teslim edene
verilir. Alındı belgesinde, menkul kıymetin cinsi, adedi, numarası, varsa
ayarı, kupon adedi ve tutarı gibi nitelikleri ayrıntılı olarak gösterilir.
Kişi malı olarak muhasebe birimlerine teslim edilen yabancı paralardan
konvertibl olmayanların hesaplara kaydı, işlem tarihinde hesaplarda yer
verilen en düşük tutar üzerinden yapılır. Kişilere ait menkul kıymetler,
veznedarlarca üzerlerinde defter sıra numarası taşıyan torba veya zarflar
içerisinde kasada veya vezne odasının uygun bir bölümünde saklanır.
Kişilere ait menkul kıymetler ilgilisine geri verildiğinde, teslim
alınışında verilmiş olan alındı belgesi geri alınarak muhasebe işlem fişine
bağlanır.
c) Tahvillerin faiz kuponları
Teminat
ve depozito olarak kabul edilen kuponlu tahvillerin üzerlerinde bulunması
gereken vadesi gelmemiş kuponlarının eksiksiz olması şarttır. Saklanmak
üzere teslim edilen tahvillerin kuponları noksan olduğu takdirde, bu
noksanlık verilen alındı belgesi ve yardımcı hesap defterinde belirtilir.
Teminat olarak alınan tahvillerin vadesi gelmiş kuponları teslim eden
tarafından istenildiği takdirde, istem hakkındaki dilekçenin altına iade
edilen kuponların adet ve tutarı ile geri verildiğine ilişkin ifade
yazılarak teslim alana imzalattırılır. Dilekçeler bu iş için açılacak bir
dosyada saklanır. Teminat ve depozito olarak veya saklanmak üzere bırakılan
tahvillerin sonradan bütçeye gelir kaydedilmesi gerektiği takdirde,
üzerlerinde bulunan kuponlardan o tarihe kadar vadeleri gelmiş olanlar
tahsil edilerek gelir kaydedilir. Nominal bedele faiz dahil edilerek ihraç
edilmiş olan tahvil ve bonolar teminat olarak alındığında, anaparaya
tekabül eden satış değerleri üzerinden kabul edilerek hesaplara alınmakla
birlikte, alındı belgesi ve yardımcı hesap defteri kayıtlarında bunların
nominal değerleri de ayrıca gösterilir.
MADDE 402- (1) Kişilere ait menkul kıymetler
hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 -
Muhasebe birimlerince vergi ve diğer alacaklar teminatı olarak alınan;
teminat ve depozito olarak kabul edilen; mahkeme, icra, emniyet ve diğer
dairelerce, saklanmak üzere teslim edilen kişi malı menkul kıymetler bu
hesaba borç, 913-Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabına alacak
kaydedilir.
2 -
Kurum malı olarak teslim alınan menkul kıymetlerden daha sonra kişi malı
olduğu anlaşılanlar bir taraftan bu hesaba borç, 913-Kişilere Ait Menkul
Kıymet Emanetleri Hesabına alacak; diğer taraftan ilgisine göre 117-Menkul
Varlıklar Hesabına veya 118-Diğer Menkul Kıymetler ve Varlıklar Hesabına
alacak, 600-Gelirler Hesabı veya 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
3 -
Sayım sonucunda fazla çıkan kişi malı kıymetler tutarı bu hesaba borç,
913-Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabına alacak kaydedilir.
4 -
Muhasebe birimlerince vergi ve diğer alacaklar teminatı olarak alınan;
teminat ve depozito olarak kabul edilen; mahkeme, icra, emniyet ve diğer
dairelerce saklanmak üzere teslim edilen kişi malı menkul kıymetlerden
bankaya gönderilenler bu hesabın alt hesaplarına borç ve alacak kaydedilir.
b) Alacak
1 -
Muhasebe birimlerince vergi ve diğer alacaklar için alınan; teminat ve depozito
olarak kabul edilen; mahkeme, icra, emniyet ve diğer dairelerce saklanmak
üzere teslim edilen kişi malı menkul kıymetlerden bankaya gönderilenler bu
hesaba alacak ve borç kaydedilir.
2 - Kişi
malı menkul kıymetlerden herhangi bir nedenle paraya çevrilenler, kayıtlı
değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 913-Kişilere Ait Menkul Kıymet
Emanetleri Hesabına borç kaydedilmekle birlikte, satış tutarının alacak
tutarına eşit olması, eksik olması veya fazla olması durumlarına göre
aşağıdaki kayıtlar da yapılır.
-Satış
tutarı, alacak tutarına eşit veya az ise 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka
Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri
Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
-Satış
tutarı, alacak tutarından fazla ise 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına
borç, ilgili hesaplara alacak, fazlası ilgilisine ödenmek üzere
333-Emanetler Hesabına alacak; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına
alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
3 - Kişi
malı menkul kıymetlerden ilgilisine iade edilenler bu hesaba alacak,
913-Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabına borç kaydedilir.
4 - Sayım sonucunda noksan çıkan kişi malı
menkul kıymetler, rayiç bedeli üzerinden sorumluları adına bir taraftan
140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, 330-Alınan Depozito ve Teminatlar
Hesabı, 333-Emanetler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer
taraftan kayıtlı değeri üzerinden bu
hesaba alacak, 913-Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabına borç
kaydedilir.
913 Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabı
Hesabın
niteliği
MADDE 403- (1) Bu
hesaba, kişilere ait menkul kıymetler hesabına yazılan tutarlar kaydedilir.
Hesabın
işleyişi
MADDE 404 - (1) Kişilere
ait menkul kıymet emanetleri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.
a) Alacak
Kişilere
ait menkul kıymetler hesabına borç yazılan tutarlar bu hesaba alacak
kaydedilir.
b) Borç
Kişilere
ait menkul kıymetler hesabına alacak kaydedilen tutarlar bu hesaba borç
kaydedilir.
MADDE 405- (1) Bu hesap grubu, gerek yılı için
geçerli sözleşmeler ile gerekse ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak
üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler, mevzuatı gereğince
bu tutarlara ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenler veya
feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır.
(2) Bu grup aşağıdaki hesaplardan
oluşur;
920
Gider Taahhütleri Hesabı
921
Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı
Hesap
grubuna ilişkin işlemler
MADDE 406 - (1) İhale
mevzuatına göre, ihale işlemleri tamamlanarak mal ve hizmet alımı ve yapım
işleri için yapılan sözleşmelere ilişkin olarak hazırlanan ihale dosyasının
iki nüshası düzenlenecek ilk hakedişle birlikte muhasebe birimine verilir.
Muhasebe birimince bu sözleşmelere dayanılarak taahhüt tutarı, taahhüt
kartına yazılır ve gider taahhütleri hesabına kaydedilir.
(2) Muhasebe birimine gelen taahhüt
dosyaları daireler itibarıyla ayrı ayrı saklanır. Sözleşmeler kanuni
nedenlerle veya yargı organlarının kararı ile bozulduğu veya değiştirildiği
takdirde, bu hususlar tahakkuk daireleri tarafından en geç üç iş günü
içinde muhasebe birimine bildirilir. Alınan yazı, dosyalarına konulur ve
taahhüt kartındaki kayıtlar buna göre düzeltilir.
(3) Gerek bir mali yıl içinde, gerekse
ertesi yıl veya yıllara geçerli olarak yapılan sözleşmelere dayanılarak
girişilen taahhütler, bunlara yapılan ilaveler ve fiyat farkı tutarları ile
taahhüdün yerine getirilmesi dolayısıyla nakden veya mahsuben yapılan
hakediş ödemeleri ve bu ödemelerden yapılan kesintiler, taahhüt tutarından
yapılan eksiltmeler, kısmen veya tamamen bozulan sözleşmelere ilişkin
taahhütler ve diğer bilgiler “Taahhüt Kartı”na (Örnek: 67) kaydedilir.
(4) Kartın ön yüzünde “Taahhüde ait
bilgiler”, “Taahhütler”, “Alınan teminatlar”, “Verilen avanslar ve
mahsuplar” ile “Borçlar ve temlikler” başlıklı beş tablo bulunmaktadır.
(5) Bu kartlar, sözleşmenin
imzalanmasından itibaren en geç üç iş günü içinde ilgili tahakkuk dairesi tarafından
muhasebe birimine gönderilir ve bu kartlardan yararlanılarak gider
taahhütlerine ilişkin gerekli kayıtlar yapılır. Gider taahhütleri
kayıtlarının yapıldığı muhasebe işlem fişine taahhüt kartının onaylı bir
örneği eklenir.
(6) Gider taahhütleri hesabı, tahakkuk
birimleri itibarıyla tutulur ve taahhüt tutarları, bu hesaba katma değer
vergisi hariç tutarlar üzerinden kaydedilir. Bu hesapta yer alan
taahhütler, bütçe hazırlanması sırasında dikkate alınır.
(7) İhale mevzuatına göre girişilen
taahhütler dolayısıyla, kurumların yılı içinde taahhüt ettiği ödemelere
karşılık o tutar ödeneğin bulunması ve bu ödeneğin başka bir işe
kullanılmayarak saklanması gerekir. Girişilen taahhüde ait ödenek,
taahhüdün izlendiği ilgili yardımcı hesap defterinin açıklama bölümünde
gösterilir.
(8) İhale komisyonlarında üye olarak
bulunacak muhasebe veya mali işlerden sorumlu memurların, komisyona
katılmadan önce ödenek artığını tespit ederek, ihalesi yapılacak işin yılı içinde
gerçekleştirilecek kısmını karşılayacak ödenek bulunmadığı takdirde, bu
hususu kararda belirtmeleri gerekir.
920 Gider Taahhütleri Hesabı
Hesabın niteliği
MADDE 407
- (1) Bu hesap, yılı için geçerli
sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan
sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave
edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve
feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır.
Hesabın işleyişi
MADDE 408
- (1) Gider taahhütleri hesabına ilişkin
borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1 - Girişilen taahhüt tutarları ile bunlara ilave
edilen her türlü taahhüt artışı bu hesaba borç, 921-Gider Taahhütleri
Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.
2- Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce,
girişilen taahhütlerden tamamlanmamış olan kısmı, bu hesaba borç, 921-Gider
Taahhütleri Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir
b) Alacak
1 - Girişilen taahhüdün yerine getirilmesi
nedeniyle sözleşme fiyatları üzerinden hesaplanan hakediş tutarları bu
hesaba alacak, 921-Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.
2 - Herhangi bir nedenle feshedilen taahhüt
tutarları sözleşme fiyatları üzerinden bu hesaba alacak, 921-Gider
Taahhütleri Karşılığı Hesabına borç kaydedilir.
Hesabın niteliği
MADDE 409- (1) Bu hesaba, gider taahhütleri
hesabına borç ve alacak yazılan tutarlar kaydedilir.
Hesabın işleyişi
MADDE
410- (1) Gider
taahhütleri karşılığı hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Alacak
1 - Gider taahhütleri hesabına borç kaydedilen
tutarlar bu hesaba alacak kaydedilir.
b) Borç
Gider taahhütleri hesabına alacak yazılan tutarlar
bu hesaba borç kaydedilir.
MADDE 411
- (1) Faaliyet gelir ve giderleri tahakkuk ettirildikleri mali yılın
hesaplarında gösterilir. Bütçe gelirleri nakden veya mahsuben tahsil
edildiği, bütçe giderleri ise ödendiği yılda muhasebeleştirilir. Hesaplar
mali yıl esasına göre tutulur. Mali yılın bitimine kadar fiilen yapılmış
olan ödemelerden mahsup edilememiş olanların, ödenekleri saklı tutulmak
suretiyle, mahsup işlemleri mali yılın bitimini izleyen bir ay içinde
yapılabilir.
MADDE 412
- (1) Dönem sonu işlemleri mali yılın
sonunda geçici mizanın çıkarılmasının ardından yapılan aşağıdaki
işlemlerden oluşur.
a) Bütçe ve ödenek hesaplarına ilişkin dönem sonu
işlemleri
1) Bütçe gelirleri hesabının alacak bakiyesi bütçe
gelirleri hesabına borç, bütçe uygulama sonuçları hesabına alacak
kaydedilir.
2) Bütçe giderleri hesabının borç bakiyesi bütçe
giderleri hesabına alacak, bütçe uygulama sonuçları hesabına borç
kaydedilir.
3) Bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabının
borç bakiyesi bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabına alacak, bütçe
uygulama sonuçları hesabına borç kaydedilir.
4) Gider yansıtma hesabının alacak bakiyesi gider
yansıtma hesabına borç, bütçe uygulama sonuçları hesabına alacak
kaydedilir.
5) Gelir yansıtma hesabının borç bakiyesi gelir
yansıtma hesabına alacak, bütçe uygulama sonuçları hesabına borç
kaydedilir. Gelir yansıtma hesabının alacak bakiyesi verdiği durumlarda
gelir yansıtma hesabına borç, bütçe uygulama sonuçları hesabına alacak
kaydedilir.
6) İl özel idarelerinde ödenekli giderler hesabının
borç bakiyesi ödenekler hesabına borç, ödenekli giderler hesabına alacak
kaydedilir.
7) İl özel idarelerinde bütçe ödenekleri hesabının
yardımcı hesapları itibariyle; alacak bakiyesi aynı yardımcı hesaplara
borç, borç bakiyesi aynı yardımcı hesaplara, bütçe ödenek hareketleri
hesabının borç bakiyesi bütçe ödenek hareketleri hesabına alacak
kaydedilir.
8) Belediye, bağlı idare ve birliklerde, bütçe
ödenekleri hesabının yardımcı hesapları itibariyle; alacak bakiyesi aynı
yardımcı hesaplara borç, borç bakiyesi aynı yardımcı hesaplara, ödenekli
giderler hesabının borç bakiyesi ödenekli giderler hesabına alacak
kaydedilir.
Bu işlemden sonra bütçe hesapları ana hesap grubu
ile ödenek hesapları hesap grubunda yer alan tüm hesaplar kapanır.
b) Bütçe ve ödenek hesapları dışındaki dönem sonu
işlemleri:
1) Dönen varlıklar ana hesap grubu içerisinde yer
alan gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan mali yıl sonuna
kadar tahsili gerekenlerden tahsil edilemeyen tutarlar, mali yıl sonunda
gelirlerden alacaklar hesabına alacak, gelirlerden takipli alacaklar
hesabına borç kaydedilerek takibe alınır.
2) Duran varlıklar ana hesap grubu içerisinde yer
alan, gelirlerden alacaklar hesabı, gelirlerden tecilli ve tehirli
alacaklar hesabı, kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabı ve gelecek
yıllara ait giderler hesabında kayıtlı tutarlardan dönen varlıklar ana
hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılması gereken tutarlar, bu
hesaplara alacak, dönen varlıklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara
borç kaydedilerek aktarma işlemleri tamamlanır.
3) Bütçe emanetleri hesabında kayıtlı olan
tutarlar, zamanaşımı süresine göre bütçe emanetleri hesabının ilgili
yardımcı hesabına aktarılması gerektiğinden bu hesaba borç ve alacak
kaydedilir.
4) Kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap
grupları içindeki iç ve dış mali borç hesaplarında kayıtlı borçlar için işlemiş
faiz tutarları hesaplanır ve ilgili dönemde ödenmek üzere ilgisine göre
kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu veya uzun vadeli yabancı
kaynaklar ana hesap grubu içindeki gider tahakkukları hesabına alacak,
giderler hesabına borç kaydedilir
5) Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu
içerisinde yer alan, tahviller hesabı, uzun vadeli diğer iç mali borçlar
hesabı, dış mali borçlar hesabı, gelecek yıllara ait gelirler ve gider
tahakkukları hesabında kayıtlı tutarlardan vadeleri bir yılın altına inmesi
nedeniyle, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki ilgili
hesaplara aktarılması gerekenler bu hesaplara borç, kısa vadeli yabancı
kaynaklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara alacak kaydedilerek aktarma
işlemleri tamamlanır.
6) Öz kaynaklar ana hesap grubu içerisinde yer alan
“Değer Hareketleri” hesap grubundaki hesaplar değer hareketleri sonuç
hesabının ilgili yardımcı hesaplarına kaydedilerek kapatılır. Bu işlemler
sonucunda, muhasebe birimleri arası işlemler hesabı kesin mizanda bakiye
vermez.
7) Değer hareketleri sonuç hesabında kayıtlı
tutarlar, bu hesapların ilgili alt bölümüne aktarılması için bu hesaba borç
ve alacak kaydı yapılır.
8) Dönem sonunda ilgili varlık ve yabancı kaynak
hesaplarında kayıtlı olup, yabancı para cinsinden izlenen tutarlar
değerlemeye tabi tutulur ve raporlama tarihindeki gerçek değerleri ile mali
raporlarda gösterilir.
9) Yeniden değerlemeye tabi tutulması gerekli olan
taahhütler değerlemeye tabi tutulur.
10) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar hesap
gruplarında yer alan hesaplarda kayıtlı değerlerden yeniden değerleme
işlemine tabi tutulması gerekenler, bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri
uyarınca yeniden değerlemeye tabi tutulur.
11) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar hesap
gruplarında yer alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi tutulması gereken
varlıklara ilişkin amortisman işlemleri yapılır.
12) Gelirler hesabının alacak bakiyesi, dönem
sonunda faaliyet sonuçları hesabına alacak, gelirler hesabına borç
kaydedilir.
13) Giderler hesabının borç bakiyesi, dönem sonunda
faaliyet sonuçları hesabına borç, giderler hesabına alacak kaydedilir.
14) Faaliyet sonuçları hesabının alacak veya borç
bakiyesi öz kaynaklar hesap grubu içerisinde yer alan dönem olumlu faaliyet
sonuçları hesabı veya dönem olumsuz faaliyet sonuçları hesabıyla kapatılır.
15) Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları
hesabında kayıtlı tutarlar, bu hesapların ilgili alt bölümüne aktarılması
için bu hesaba borç ve alacak kaydı yapılır.
16) Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabında
kayıtlı tutarlar, bu hesapların ilgili alt bölümüne aktarılması için bu
hesaba alacak ve borç kaydı yapılır.
(2) Bu işlemlerden sonra faaliyet hesapları ana
hesap grubunda yer alan tüm hesaplar kapanır.
(3) Her faaliyet döneminin sonunda, muhasebe yetkilileri
dönem sonu işlemlerini yaparak yeni faaliyet döneminin açılış kaydına esas
alınacak kesin mizanı çıkarırlar. Hazırlanan kesin mizanda borç ve alacak
kalanı veren hesaplar yeni faaliyet döneminin açılış kaydına esas teşkil
eder.
(4) Kesin
mizanın düzenlenmesini takiben, dönem sonunda son yevmiye olarak borç ve
alacak bakiyesi veren hesapların kapatılmasını sağlamak için kesin mizanda
borç bakiyesi veren hesaplar alacak kaydı yapılarak, alacak bakiyesi veren
hesaplar ise borç kaydı yapılarak muhasebe dönemi kapatılır.
MADDE 413 - (1) Mali yılın başında muhasebe
kayıtlarının açılmasını sağlamak üzere bilançoda yer alan hesapların açılış
kaydı yapılarak dönem başlatılır.
(2) Açılış
kaydını takiben önceki yıl olumlu veya olumsuz faaliyet sonucu geçmiş
yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabı veya geçmiş yıllar olumsuz faaliyet
sonuçları hesabına aktarılır.
(3) İlçe
özel idarelerinde ise mali yılın başında muhasebe kayıtlarının açılmasını
sağlamak üzere önceki faaliyet döneminin son yevmiyesinde borç kaydedilerek
kapatılan hesaplara ilişkin tutarlar alacak kaydı yapılarak; alacak
kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarlar ise borç kaydı yapılarak
dönem başlatılır.
İl özel
idaresi ilçe birimince ay sonu yapılacak işlemler
MADDE 414
- (1) İl
özel idaresi ilçe birimleri, yardımcı hesapları da kapsayacak şekilde ay
sonu düzenleyecekleri mizanları en geç takip eden ayın beşine kadar merkez
muhasebe birimine gönderirler.
Yönetim
dönemi
MADDE
415- (1) Yönetim
dönemi, bir mali yılın başından sonuna kadar yapılan bütün işlemler ile
mali yıl geçtikten sonra, mahsup dönemi içerisinde önceki mali yıla ilişkin
olarak yapılan mahsup işlemlerini kapsar.
(2) Yönetim
dönemi hesabı, yönetim döneminde yapılan bütün mali işlemleri
kapsayan mali tablo, rapor, defter ve cetveller ile sayım tutanaklarından
oluşur. Görev başındaki muhasebe yetkilisi tarafından düzenlenen yönetim
dönemi hesabı dosyasının bir örneği de muhasebe biriminde muhafaza edilir.
MADDE 416 - (1) Düzenlenen yönetim dönemi hesabı
defter ve raporları ile bu Yönetmelik uyarınca düzenlenmesi gereken yıl
sonu sayım tutanakları, mahsup dönemi sonu itibarıyla görev başında bulunan
muhasebe yetkilisi tarafından yönetim dönemi hesabı adı altında
oluşturulacak bir dosya ile en geç mahsup dönemini izleyen bir ay
içerisinde, kesin hesap ise Haziran ayı sonuna kadar Sayıştay Başkanlığına
gönderilir. Ancak, hesapları yerinde incelemeye alındığı duyurulan muhasebe
birimleri, Sayıştaya gönderecekleri kesin hesap ile yönetim dönemi hesabı
dosyasını, görevli Sayıştay denetçisine teslim etmek üzere aylık hesap
belgeleri ve raporlarla birlikte muhasebe biriminde bekletir.
(2) Yönetim dönemi hesabı aşağıda sayılan defter ve raporlardan
oluşur.
a) Yevmiye defteri (Örnek: 37)
b) Mizan cetveli (Örnek: 76)
c) Bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu
(Örnek: 89)
ç) Bütçe giderlerinin kurumsal sınıflandırılması tablosu
(Örnek: 90)
d) Bütçe giderlerinin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu
(Örnek: 91)
e) Bütçe giderlerinin finansal sınıflandırılması tablosu
(Örnek: 92)
f) Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu
(Örnek: 93)
g) Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu (Örnek: 94)
ğ) Bütçe gelirleri tahakkuk artıklarından zamanaşımına uğramış
olanlara ilişkin ayrıntı cetveli (Örnek:68)
h) Sayıştay ilamları cetveli (Örnek: 69)
ı) Yönetim döneminde görev yapan muhasebe yetkililerine ait
liste (Örnek: 70)
Aylık
hesap belgeleri
MADDE 417 - (1) Aylık hesap belgeleri, muhasebe
birimlerince aşağıda açıklandığı
şekilde sınıflandırılarak ayrı ayrı zarflara konulur. Zarfların üzerlerine
muhasebe biriminin adı, belgelerin çeşidi, ilgili olduğu ay ve yıl ile
adedi yazılır.
a) Bütçe giderleri
ile geçen yıl bütçe mahsuplarına ait belgeler (daireler itibarıyla),
b) Kasa
veya bankaca yapılan tahsilata ait belgeler ile bankadan alınan banka hesap
özet cetvelleri,
c) Ön
ödemelere ait belgeler,
ç)
Kişilerden alacaklar hesabına borç kaydedilen paralara ait belgeler ve
kayıt silme emirleri,
d) Alınan
depozito ve teminatlar hesabı, emanetler hesabı, ödenecek sosyal güvenlik
kesintileri hesabı, fonlar veya diğer kamu idareleri adına yapılan
tahsilat hesabından yapılan
ödemelere ait belgeler,
e) Menkul
kıymetler, teminat ve garanti mektupları ile şahsi kefalete ilişkin
belgelerin alınması ve iadesine ilişkin belgeler,
f) Diğer
hesaplara ait belgeler.
ONYEDİNCİ
BÖLÜM
MADDE 418-
(1) Mali tablolar, Genel Yönetim
Muhasebe Yönetmeliğinde belirlenen ilkelere ve standartlara uygun olarak
hazırlanır ve belirlenen sürelerde ilgililerin bilgisine sunulur.
(2) Mali tablolar, bütünlük,
güvenilirlik, kullanışlılık, yöntemsel geçerlilik ve ulaşılabilirlik
ilkeleri çerçevesinde; yeterli mesleki eğitimi almış personel tarafından
muhasebe kayıtlarındaki verilere dayanılarak ve istatistiksel yöntemler
kullanılarak hazırlanır. Dipnotların ve açıklamaların, belirli bir olayın
veya işlemin kamu idaresinin mali durumu ve faaliyetleri üzerindeki
etkisinin değerlendirilmesinde yetersiz kalması halinde ilave açıklamalara
yer verilir.
Raporlama birimi
MADDE
419 - (1) Kendi
adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu
idareleri veya üçüncü şahıslarla ekonomik ilişkilere girebilen kapsama
dahil her kamu idaresi bir kurumsal birimdir.
(2) Kapsama dahil her kurumsal birim
bir raporlama birimidir. İl Özel İdareleri bu Yönetmeliğin uygulanmasında
tek bir raporlama birimi sayılır. Ancak, bu durum il ve ilçe özel idarelerinin her biri için ayrı raporlar veya il ve
muhasebe birimi düzeyinde raporlar hazırlanmasına engel değildir.
Mizan
cetveli ve düzenlenecek temel mali tablolar
MADDE 420
- (1) Aşağıda
sayılan mizan cetveli ve diğer mali tablolar, muhasebe birimince hazırlanır.
a) Mizan cetveli (Örnek-76)
b) Bilanço
(Örnek-77)
c) Faaliyet sonuçları tablosu (Örnek-78)
ç) Bütçe uygulama sonuçları tablosu (Örnek-79)
d) Nakit akım tablosu (Örnek-80)
e) Mali varlık ve yükümlülükler değişim tablosu
(Örnek-81)
f) İç borç değişim tablosu (Örnek-82)
g) Dış borç değişim tablosu (Örnek-83)
ğ) Şarta bağlı varlık ve yükümlülükler tablosu
(Örnek-84)
h) Gelirlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
(Örnek-85)
ı) Giderlerin kurumsal sınıflandırılması tablosu
(Örnek-86)
i) Giderlerin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu
(Örnek-87)
j) Giderlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
(Örnek-88)
k) Bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırılması
tablosu (Örnek-89)
l) Bütçe
giderlerinin kurumsal sınıflandırılması tablosu (Örnek-90)
m) Bütçe giderlerinin fonksiyonel sınıflandırılması
tablosu (Örnek-91)
n) Bütçe giderlerinin finansal sınıflandırılması
tablosu (Örnek-92)
o) Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırılması
tablosu (Örnek-93)
ö) Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu (Örnek-94)
MADDE
421 - (1) Kurumca, detaylı hesap planlarında
yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanlar
düzenlenir.
(2) Mizan
cetveli, yevmiye defteri ile yardımcı defterlerden yararlanılarak ayrıntılı
olarak ve ana hesap bazında her ayın sonu itibarıyla düzenlenir. Cetvelde;
her hesabın borç ve alacak sütunlarındaki tutarların, yevmiye ve yardımcı
defterlerindeki borç ve alacak toplamlarına ve borç sütunu toplamı ile
alacak sütunu toplamının birbirine eşit olması gerekir.
(3) Dönem
sonu işlemleri yapılmadan önce geçici mizan düzenlenir ve bunu takiben
dönem sonu işlemleri yapılır. Dönem sonu işlemleri tamamlandıktan sonra
kesin mizan düzenlenir. Kesin mizanda faaliyet ve bütçe hesapları bakiye
vermez.
MADDE 422
- (1) Bilanço, kurumun belli bir
tarihteki varlıklarını, yabancı kaynaklarını ve öz kaynaklarını gösteren
tablodur. Kesin mizanda yer alan hesapların borç kalanları bilançonun aktif
hesaplarını, alacak kalanları da bilançonun pasif hesaplarını oluşturur.
Aktif ve pasifi düzenleyici hesaplar bulundukları grupta eksi değer olarak
gösterilir
(2) Bilançolar,
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde belirlenmiş ilkelere uygun olarak
hazırlanır ve sunulur. Bilançolar, faaliyet dönemleri arasında
karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak üzere son üç faaliyet dönemine
ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
Faaliyet
sonuçları tablosu
MADDE
423 - (1) Faaliyet
sonuçları tablosu, kurumun bir faaliyet döneminde elde ettiği gelirleri,
yaptığı giderleri, mali ve mali olmayan varlıkların yönetimi ile
yükümlülüklerine ilişkin işlemlerinden kaynaklanan gelir ve giderleri
gösteren ve bunlar hakkında detaylı bilgi sağlayan mali tablodur.
(2) Faaliyet sonuçları tablosu,
faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesaplarından üretilir.
(3) Dönem net fazla veya açığının ne
kadarının kur ve değer değişimleri farklarından kaynaklandığı ve bunların
faaliyet sonucunu nasıl etkilediği tablonun dip notunda belirtilir.
(4) Bütün gelir ve giderler, tahakkuk
ettikleri dönemin faaliyet sonuçları tablosunda gösterilir. Tablo, dönemler
arası karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak üzere son üç faaliyet dönemine
ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
MADDE
424 - (1) Bütçe
uygulama sonuçları tablosu, kurumun bütçe uygulamaları sonucunda belirli
raporlama dönemlerinde elde ettiği bütçe gelirleri ve yaptığı bütçe
giderlerini gösteren ve bunlar hakkında detaylı bilgi sağlayan mali
tablodur.
(2) Bütçe uygulama sonuçları tablosu,
bütçe gelir ve bütçe gider hesapları hesap grupları hesaplarından üretilir.
Bütçe yılının tamamına ilişkin olarak düzenlenen tabloya mahsup dönemi
işlemleri de dahil edilir.
(3) Tablo, dönemler arası
karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak üzere son üç mali yıla ilişkin verileri
kapsayacak şekilde hazırlanır.
MADDE
425 - (1) Nakit
akım tablosu, kurumun belirli raporlama dönemleri itibarıyla nakit ve nakit
benzeri varlıklarının akışını gösteren tablodur. Nakit benzeri varlıklar,
hemen paraya dönüştürülebilen ve değer değişikliği oluşma ihtimali ihmal
edilebilir ölçüde olan varlıklardır. Nakit akım tablosu kurumun dönem nakit
tahsilatları ve ödemeleri, mali ve mali olmayan varlıkları ile
yükümlülüklerine ilişkin işlemlerden kaynaklanan nakit akımlarını gösterir.
(2) Nakit akım tablosunda, belirli bir
dönem içinde nakit giriş ve çıkışları ihtiyaca göre sınıflandırılmış olarak
yer alır. Yabancı para cinsinden olan nakit giriş ve çıkışları ilgili döviz
alış kuru üzerinden ulusal para birimine çevrilip nakit akım tablosuna
dahil edilir.
(3) Nakit ve nakit benzeri varlıkların
kullanımını gerektirmeyen kazanç ve kayıplar, nakit dışı bağış ve
yardımlar, takas ve trampa gibi işlemler ile gelecekte nakit akımı
yaratacak işlemler nakit akım tablosuna dahil edilmez.
(4) Nakit ve nakit benzeri varlıkları
oluşturan unsurların dönem başı ve dönem sonu mevcudu ile dönem içi değişim
tutarı tablonun dipnotlarında ayrıca gösterilir. Sözkonusu değişim
tutarının, nakit akım tablosunun düzenlenmesi sonucu ortaya çıkan “Nakit
Stokundaki Net Değişim” tutarına eşit olması gerekir.
(5) Nakit akım tablosu; faaliyetlerden
sağlanan nakit akımları, yatırımlardan sağlanan nakit akımları ve finansman
faaliyetlerinden sağlanan nakit akımları şeklinde bölümlenir.
a) Faaliyetlerden sağlanan nakit akımları
Faaliyetlerden sağlanan nakit akımları; faaliyet
gelir ve giderlerinden kaynaklanan nakit giriş ve çıkışlarından oluşur.
Ancak, maddi duran varlıkların edinilmesi ve elden çıkarılması gibi
işlemler sonucunda ortaya çıkan nakit akımları bu bölüme dahil edilmez.
b) Yatırımlardan sağlanan nakit akımları
Yatırımlardan sağlanan nakit akımları; varlık
hesaplarına yansıtılan maddi duran varlık yatırımlarının üretim ve inşasına
ilişkin ödemeleri de kapsamak üzere, maddi ve maddi olmayan duran
varlıkların elde edilmesinden kaynaklanan nakit çıkışları ile maddi ve
maddi olmayan duran varlıkların satışından kaynaklanan nakit girişlerinden
oluşur.
c) Finansman faaliyetlerinden sağlanan nakit
akımları
Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akımları;
1) Tahvil ve bono gibi kısa veya uzun vadeli
borçlanma araçları ihracı yoluyla veya diğer surette yapılan borçlanmalar
karşılığı sağlanan nakit girişleri,
2) Borç ödemelerinden kaynaklanan nakit çıkışları,
3) Nakde eşdeğer varlık olarak nitelendirilenler ve
alım-satım amacıyla elde tutulanlar hariç olmak üzere; diğer kuruluşların
borçlanma senetlerini veya hisse senedi gibi öz kaynak araçlarını veya
ortak girişimlerdeki ticari hakları elde etmek için yapılan nakdi ödemeler
ve bunların satılmasından kaynaklanan nakit çıkış ve girişleri,
4) Üçüncü kişilere verilen nakdi borçlar ve nakit
ön ödemeler ile bunlardan yapılan tahsilatlardan kaynaklanan nakit çıkış ve
girişlerinden,
oluşur.
(6) Tablo,
dönemler arası karşılaştırmayı mümkün kılabilmesi için son üç raporlama
dönemine ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
MADDE
426- (1) Kurumun mali varlık ve yükümlülükler değişim tablosu,
faaliyet dönemi süresince belirli raporlama dönemleri arasında mali
varlıkları ve yükümlülüklerindeki değişmeyi gösterir ve raporlama tarihi
itibarıyla toplam mali varlıklar ile toplam mali yükümlükler arasındaki
farkı ifade eden net mali değeri ölçer. Tablo, dönemler arası
karşılaştırmayı mümkün kılabilmesi için son üç faaliyet dönemine ilişkin
verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
MADDE
427- (1) İç
borç değişim tablosu, kurumun belirli raporlama dönemleri arasında iç borç
tutar ve bileşimindeki değişimleri vade yapısına göre gösterir. İç borç
değişim tablosu, dönemler arası karşılaştırmayı mümkün kılabilmesi için son
üç faaliyet dönemine ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
MADDE
428- (1) Dış
borç değişim tablosu, kurumun belirli raporlama dönemleri arasında dış borç
tutar ve bileşimindeki değişimleri vade yapısına göre gösterir. Dış borç
değişim tablosu, dönemler arası karşılaştırmayı mümkün kılabilmesi için son
üç faaliyet dönemine ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
MADDE
429- (1) Kurumun,
geçmişteki bir olay dolayısıyla gelecekte belirli koşulların gerçekleşmesi
halinde kamu idaresi lehine veya aleyhine doğması muhtemel olan varlık veya
yükümlülükleri gösterir. Tablo, dönemler arası karşılaştırmayı mümkün
kılabilmesi için son üç faaliyet dönemine ilişkin verileri kapsayacak
şekilde hazırlanır.
MADDE
430- (1) Kurumun
faaliyet gelirleri, gelirlerin ekonomik sınıflandırılması tablosunda,
detaylı hesap planlarındaki sınıflamaya uygun olarak raporlanır. Tablo,
dönemler arası karşılaştırmayı mümkün kılabilmesi için son üç faaliyet
dönemine ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
MADDE
431 - (1) Giderlerin kurumsal
sınıflandırılması tablosu, giderlerin kurumsal düzeyde ekonomik dağılımını
gösteren mali tablodur. Tablo, dönemler arası karşılaştırmayı mümkün
kılabilmesi için son üç faaliyet dönemine ilişkin verileri kapsayacak
şekilde hazırlanır.
MADDE
432 - (1) Giderlerin
fonksiyonel sınıflandırılması tablosu, genel yönetimin temel fonksiyonları
esas alınarak hazırlanır. Giderlerin fonksiyonel sınıflandırılması
tablosunda giderler; genel kamu hizmetleri, savunma hizmetleri, kamu düzeni
ve güvenlik hizmetleri, ekonomik işler ve hizmetler, çevre koruma
hizmetleri, konut ve toplum refahı hizmetleri, sağlık hizmetleri, eğlence,
kültür ve din hizmetleri, eğitim hizmetleri ve sosyal yardım hizmetleri alt
sınıflarına ayrılır. Mali olmayan duran varlık edinimleri karşılığı yapılan
ödemeler tabloda ayrıca gösterilir. Tablo, dönemler arası karşılaştırmayı
mümkün kılabilmesi için son üç faaliyet dönemine ilişkin verileri
kapsayacak şekilde hazırlanır.
MADDE
433 - (1) Kurumun
faaliyet giderleri, giderlerin ekonomik sınıflandırılması tablosunda,
detaylı hesap planlarındaki sınıflamaya uygun olarak raporlanır. Tablo,
dönemler arası karşılaştırmayı mümkün kılabilmesi için son üç faaliyet
dönemine ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
MADDE
434 - (1) Kuruma
ait bütçe gelirleri, bütçelerindeki sınıflandırmaya uygun olarak
raporlanır. Bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu, bütçe
gelir hesapları hesap grubundaki hesaplardan yararlanılarak hazırlanır.
Tablo, dönemler arası karşılaştırmayı mümkün kılabilmesi için son üç mali
yıla ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
MADDE
435- (1) Kuruma
ait bütçe giderlerinin kurumsal düzeyde ekonomik dağılımını gösteren mali
tablodur. Bütçe giderlerinin kurumsal sınıflandırılması tablosu, bütçe
gider hesapları hesap grubundaki hesaplardan yararlanılarak hazırlanır.
Tablo, dönemler arası karşılaştırmayı mümkün kılabilmesi için son üç mali
yıla ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
MADDE
436- (1) Bütçe
giderlerinin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu, kurumun temel
fonksiyonları esas alınarak hazırlanır. Bütçe giderlerinin fonksiyonel
sınıflandırılması tablosunda bütçe giderleri; genel kamu hizmetleri,
savunma hizmetleri, kamu düzeni ve güvenlik hizmetleri, ekonomik işler ve
hizmetler, çevre koruma hizmetleri, konut ve toplum refahı hizmetleri,
sağlık hizmetleri, eğlence, kültür ve din hizmetleri, eğitim hizmetleri ve
sosyal yardım hizmetleri alt sınıflarına ayrılır. Bütçe giderlerinin
fonksiyonel sınıflandırılması tablosu, bütçe gider hesapları hesap
grubundaki hesaplardan yararlanılarak hazırlanır.Tablo, dönemler arası
karşılaştırmayı mümkün kılabilmesi için son üç mali yıla ilişkin verileri
kapsayacak şekilde hazırlanır.
MADDE
437- (1) Kurumun
bütçe giderlerinin hangi kaynaklardan finanse edildiği, bütçe giderlerinin
finansal sınıflandırılması tablosunda gösterilir. Bütçe giderlerinin
finansal sınıflandırılması tablosu, bütçe gider hesapları hesap grubundaki
hesaplardan yararlanılarak hazırlanır.Tablo, dönemler arası karşılaştırmayı
mümkün kılabilmesi için son üç mali yıla ilişkin verileri kapsayacak
şekilde hazırlanır.
MADDE
438- (1) Kuruma
ait bütçe giderleri, bütçelerindeki ekonomik sınıflandırmaya uygun olarak
raporlanır. Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu, bütçe
gider hesapları hesap grubundaki hesaplardan yararlanılarak hazırlanır.
Tablo, dönemler arası karşılaştırmayı mümkün kılabilmesi için son üç mali
yıla ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.
MADDE
439- (1) Bütçe
giderleri ve ödenekler tablosu, yapılan bütçe giderleri ile ödenekler,
ödeneklerden kullanılanlar ve tenkis edilenler ile ödenek üstü harcamayı
gösterecek şekilde bütçe hesapları ana hesap grubundaki bütçe gider
hesaplarından ve nazım hesaplar ana hesap grubundaki ödenek hesaplarından
yararlanılarak hazırlanır.
MADDE
440- (1) Mali
tablolar; bu tablolarda yer alan bilgilerin, gelecekteki olaylar ve
sonuçları hakkında tahminlerin oluşturulması, doğrulanması veya
değiştirilmesine olanak sağlayacak şekilde ihtiyaca göre aylık, üç aylık ve
yıllık olarak hazırlanır.
MADDE
441 - (1) Genel yönetimin tüm gelir ve
giderleri ile borç ve malî imkânlarının tespitinin ve takibinin
yapılabilmesi amacıyla, kurumlar gelir ve gider tahminlerini, malî
tablolarını, birbirleriyle olan borç ve alacak durumlarını, personel
giderlerine ilişkin her türlü bilgi ve belgeleri, istenilmesi halinde
belirlenen sürede Maliye Bakanlığına vermek zorundadırlar.
MADDE 442 - (1) Bu defter, memur aylıklarından
veya diğer istihkak sahiplerinin alacaklarından kesilmek üzere, icra ve diğer dairelerden gelen haciz
kararları ve yazılarla bildirilen alacakların takip ve tahsili için
tutulur.
(2) Defterin
her sayfasına borç ve tahsilata ait bilgiler sütun başlıklarına göre
kaydedilir.
MADDE 443 - (1) Memurların
özlük durumları ile kendilerine ödenen aylık ve diğer özlük haklarına ilişkin
bilgilerin kaydedildiği bu raporlar birimler itibariyle tutulur. Birimler
itibariyle her memura bir numara verilir. Bu numara aynı zamanda aylık
bordrolarda da bulunur.
(2) Birimlerden
gelen bordrolar, her memur için tutulan kadro ve aylık raporundaki
bilgilerle kontrol edilir.
(3) Mevzuatı
gereğince, kadroları gizli tutulan personelin bilgileri girilmez ve kadro
ve aylık raporu alınmaz.
Kadro defteri (Örnek- 62)
MADDE 444 - (1) Bu deftere, kadrolar ile bunlardan
yapılan tenkisler topluca kaydedilir. (2)
Gelen kadrolar önce bu deftere, sonra ayrıntılı olarak kadro ve aylık
raporuna, yapılan tenkisler ise önce kadro ve aylık raporuna, sonra bu
deftere işlenir.
MADDE 445- (1) Muhasebe biriminde kullanılan
alındılar, muhasebe mutemedi alındısı, tahsildar alındısı, teslimat
müzekkeresi, gönderme emri, kredi ödeme emri ve banka çeki gibi belgeler
ile bu deftere kaydedilmesi gereken diğer benzeri belgeler çeşitlerine göre
açılacak bölümlere kaydedilir.
(2) Muhasebe
birimine gelen veya teslim alınan (ilgililerce hiç kullanılmadan tutanakla
iade edilen ciltler dahil) belgeler defterin sol sayfasına, muhasebe
birimince ilgililere verilen veya gönderilen belgeler ise sağ sayfasına,
sütun başlıklarına göre kaydedilir. İlgililere verilen belgelerden çeşitli
nedenlerle kısmen kullanılmamış olarak geri alınan ciltler de defterin sağ
sayfasındaki ilgili sütunlara kaydedilerek geri alınma sebebi açıklama
bölümünde belirtilir.
(3) Belgelerin
alınmaları, (ilgililerden geri alınanlar dahil) verilmeleri veya
gönderilmeleri sırasında ciltler itibariyle yaprak adetleri birer birer
sayılarak, numaraların birbirini izleyip izlemediği kontrol edilir. Yaprak
sayısında ve numaralarda bir noksanlık varsa durum bir tutanakla tespit
edilerek gönderen yere ve üst yöneticiye bildirilir. Kullanıldıktan sonra
iade edilen belgelerin dipkoçanları da yeniden sayılır ve doğru olduğu
tespit edilerek geri alınır.
MADDE 446- (1) Bu deftere, eski yıllara ait olup
kullanılmasına gerek kalmayan defter, yazışma dosyaları ve beş yıl önceye
ait alındı ve çek dipkoçanları ile diğer belgeler kaydedilerek arşive
kaldırılır.
(2) Arşiv
defteri yıllar itibariyle kısımlara ve kısımlar da kaydedilecek belgelerin
çeşitlerine göre bölümlere ayrılır. Arşive kaldırılacak belgeler her yıl
için birden başlamak üzere numara verilmek suretiyle ilgili sayfalara
sırayla kaydedilir. Bunların defterde alacakları sıra numaraları kaldırılan
defter, dosya ve deste halindeki dipkoçanlı basılı kağıtların üzerlerine de
yazılır.
(3) Eski
yıllara ait bu defter ve belgeler, arşiv defterindeki sıra numaralarına
göre, arşivde düzenli bir şekilde yerlerine konulur. Herhangi bir yıla ait
bir defter ya da dosyanın çıkarılması gerektiğinde, defterdeki kaydı
bulunarak “açıklama” bölümünde kime ya da nereye verildiği belirtilir.
Çıkarılan eski evrak tekrar arşivdeki yerine konulurken defterin “açıklama”
bölümündeki not iptal edilir.
(4) Alındı,
çek ve teslimat müzekkeresi gibi dipkoçanlı ve sıra numarası taşıyan
belgeler arşive kaldırılırken deftere birer birer yazılmaz. Bunlar cins ve
cilt numaralarına göre desteler halinde getirilerek başlangıç ve bitiş
numaraları yazılır.
Duran varlıklar amortisman ve yeniden
değerleme defteri (Örnek- 65)
MADDE 447 - (1) Duran
varlıkların amortisman ve yeniden değerlemesine ilişkin bilgilerin
kaydedildiği bu defter, duran varlıkların çeşitlerine göre bölümlere
ayrılmak suretiyle tutulur.
(2) Kayda alınan duran varlıkların
cinsi, nevi, miktarı, edinme tarihi, edinme değeri, amortisman oranı ile yeniden
değerleme oranına ilişkin bilgiler deftere sütun başlıklarına göre
kaydedilir.
(3) Kayda alınan maddi olmayan duran
varlıklara ilişkin bilgiler de yukarıdaki fıkrada açıklandığı şekilde bu
deftere sütun başlıklarına göre kaydedilir.
(4) Maddi duran varlığın maliyetine
eklenmesi gereken onarım ve değişiklik yapılması durumunda, maddi duran
varlık yeni satın alınmış gibi değerlendirilerek onarım ve değişikliğin
hangi duran varlıkla ilgili olduğu defterin “cinsi ve nevi” sütununda
belirtilmek suretiyle kaydedilir.
(5) Daha sonraki yıllara ait
amortisman ayırma ve yeniden değerleme işlemlerine ilişkin bilgiler, duran
varlıklar tamamen amorti edilene kadar defterin sayfalarında yer alan
ilgili sütunlara kaydedilerek izlenir.
(6) Kayıttan düşülmesi gereken maddi
duran varlıklar defterin “satış veya terkin tarihi” sütununa, satıldığı
veya terkin edildiği belirtilmek suretiyle kaydedilir.
Diğer defterler
MADDE 448- (1)
Kurumlar bu Yönetmelikte belirtilen hususlarla ilgili olarak ihtiyaç
duydukları diğer defterleri de tutabilirler
MADDE 449 - (1) Kurumun kasa ve veznede bulunan hazır değerler, menkul kıymet ve
varlıklar ile teminat mektubu gibi değerleri, mali yılın son günü
itibariyle muhasebe yetkilisinin başkanlığı altında veznedar ve diğer
memurlardan oluşturulacak sayım kurulları tarafından sayılır.
MADDE 450- (1) Muhasebe birimlerinde ve muhasebe
yetkilisi mutemetliklerinde yıl sonunda yapılan sayımlarda; paralar için
Kasa Sayımı Tutanağı (Örnek: 71) ve Banka Mevcudu Tespit Tutanağı (Örnek: 72), alınan çekler için
Alınan Çekler Sayım Tutanağı (Örnek: 73) menkul kıymet ve varlıklar
(kişilere ait olanlar dahil) ve teminat mektupları sayımında Menkul Kıymet
ve Varlıklar/Teminat Mektupları Sayım Tutanağı (Örnek: 74) kullanılır.
Örneğine uygun olarak ikişer nüsha düzenlenen bu tutanaklar yönetim dönemi
hesabı dosyasına bağlanır.
MADDE 451 - (1) Muhasebe yetkilileri,
görevlerinden her ne suretle ayrılırsa ayrılsın, yerine asil veya vekil
olarak gelen ya da bırakılan memura yönetim dönemine ait hesaplar ile
kendisinden önceki muhasebe yetkilisinden aldığı hesaplara ait devri,
aşağıdaki hükümler doğrultusunda vermek zorundadır.Sürekli veya geçici
olarak görevinden ayrılacak muhasebe yetkilisine vekalet edecek memurların
seçimi ve vekalet görevini onaylayacak makamın belirlenmesine ilişkin
olarak Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için
tespit edilen usul ve esaslar dikkate alınır.
(2) Muhasebe
yetkilileri, yerlerine vekil tayin edilmeden görevlerinden ayrılamazlar.
Ancak, zorunlu nedenler veya görev alanları içerisinde yapacakları denetim
ve incelemeler için işlemlerden doğacak sorumluluk kendilerine ait olmak
üzere en çok bir gün süre ile vekil tayin edilmeden görevlerinden
ayrılabilirler.
a) Kesin veya uzun süreli
ayrılmalarda devir işlemleri ve devir cetvelinin düzenlenmesi
Tayin, emeklilik gibi haller ile geçici görev, kısa
süreli askerlik, aylıksız izin, hastalık izni gibi iki aylık süreyi aşacağı
önceden bilinen ayrılmalarda görevinden ayrılan muhasebe yetkilisi, yerine
asil veya vekil olarak gelen muhasebe yetkilisine Devir Cetveli (Örnek:
75/A - J) düzenleyerek ayrıntılı devir vermek zorundadır. Devir cetvelinin
düzenlenmesinden önce asil veya vekil olarak göreve başlayan muhasebe
yetkilisi; hazır değerler, değerli kağıtlar, menkul kıymet ve varlıklar ile
teminat mektubu gibi değerleri sayarak teslim alır. Sayımda çıkan
miktarlar, bu değerlere ait defterler üzerinde gösterilmekle beraber durum
sayım tutanakları ile de tespit edilir. Sayımlarda, bu Yönetmeliğin ilgili
maddelerinde belirtilen sayım tutanakları dörder nüsha düzenlenerek devir
cetveline eklenir. Defter ve tutanaklar, devir veren ve alan tarafından
imzalanır. Bundan sonra bir yazı ile, o günün sonu itibarıyla banka mevcudu
sorularak bankadan bildirilen miktarın, banka hesabı defteri kayıtlarına
uygunluğu sağlandıktan sonra her iki muhasebe yetkilisi tarafından
imzalanır. Aynı gün bankaya ikinci bir yazı yazılarak, devir tarihinden
itibaren görevinden ayrılan muhasebe yetkilisinin yerine asil veya vekil
olarak atanan muhasebe yetkilisinin kimliği ile tatbiki imzası bildirilir.
Ayrılan muhasebe yetkilisi, ayrıldığı tarih itibarıyla yevmiye ve defter
kayıtlarını tamamlatarak her ikisi arasında uygunluk sağlar. Bir ay önceye
ait belgeler ilgili yerlere gönderilmemiş ise o aya ait belgeleri gönderir.
Muhasebe birimi hesapları Sayıştayca yerinde incelenecek ise önceki aylara
ait belgeler, düzenlenecek beş nüsha tutanakla mühürlü torbalar içinde yeni
muhasebe yetkilisine teslim edilir ve tutanaklar devir cetvellerine
eklenir. İçinde bulunulan aya ait belgeler ise kayıtlarla karşılaştırılarak
yeni muhasebe yetkilisine teslim edilir. Yukarıda belirtilen işlemler
yapılıp kasa, vezne ve ambar sayımları sonucu kayıtlara göre noksan veya
fazla çıkan tutarlar ilgili hesaplara kaydedilerek kayıtlar günlük hale
getirilir ve bu kayıtlara göre aşağıda açıklanan şekilde tablolar
düzenlenerek devir cetveli oluşturulur.
Tablo 1: Devrin yapıldığı günün sonu esas alınarak,
her hesabın devir tarihine kadar olan borç ve alacak toplamları ile
artıkları alınır. Bu artıkların yevmiye ve yardımcı defter kayıtlarına
uygun olması gerekir.
Tablo 2: Devrin yapıldığı aybaşından devir tarihine
kadar olan tahsilat, harcama, mahsup ve göndermeye ilişkin belgelerden
noksan çıkanlar yevmiye tarih ve numarasına göre kaydedilir.
Tablo 3: Ön ödemeler hesap isimlerine göre
kaydedilir.
Tablo 4: Üç numaralı tabloda belirtilen ön
ödemelerden süresinde mahsup edilmeyenlerin ayrıntısı sütun başlıklarına
göre kaydedilir.
Tablo 5: Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı
alacaklar; bunlardan tahsil, terkin, nakil ve mahsuplar ile henüz tahsil
edilmeyen alacak artıkları, sütun başlıklarına göre kaydedilir. Alacaklara
ilişkin teslim edilen ve teslim alınan alacak izleme dosyalarının sayısı,
tablonun altındaki ilgili kısımda belirtilir.
Tablo 6: Beş numaralı tabloda belirtilen
alacaklardan zamanaşımına uğramış olanların ayrıntısı sütun başlıklarına
göre kaydedilir.
Tablo 7: Bu tabloya, bütçe gelirlerine ait tahakkuk
toplamı, tahsilat toplamı ve tahakkuk artıkları kaydedilir.
Tablo 8: Muhasebe biriminde mevcut olan ve alındı
kayıt defterinde kayıtlı bulunan alındı ve benzeri belgelerden kullanılmış
ve kullanılmamış olanlar sütun başlıklarına göre kaydedilir. 5 yıl öncesine
kadar kullanılmış olan alındı ve benzeri belgelerin dipkoçanları teslim
edilir ve alınır.
Tablo 9: Adli ve idari yargı nezdinde açılmış olan
ve devam eden dava dosyaları sütun başlıklarına göre kaydedilir.
Tablo 10: Denetim elemanları tarafından yapılan
denetimler sonucunda düzenlenen ve denetim raporları dosyasında saklanması
gereken rapor ve yazılar ile kitap ve benzeri yayınlar sütun başlıklarına
göre kaydedilir.
Tabloların yeterli olmayacağının anlaşılması
halinde, aynı bilgileri taşıyan liste düzenlenerek cetvele bağlanır ve bu
husus ilgili tabloda “listesi eklidir” şeklinde belirtilir.
b) Geçici ayrılmalarda
devir işlemleri
Kesin veya uzun süreli ayrılma sayılmayan ve iki
aydan kısa süreli geçici görev ya da hastalık gibi nedenlerle ayrılmalarda
ayrıntılı devir yapılmaz ve devir cetveli düzenlenmez. Bu gibi
ayrılmalarda, ayrılan muhasebe yetkililerinin yerlerine bırakacakları vekil
memurlar, vekalet edecekleri süre içindeki işlemlerden sorumlu
olacaklarından, kayıtlara göre kasa, veznede bulunan değerleri sayarak
teslim alırlar. Sayım işi, bu değerlere ait yardımcı defterlerin devir
tarihine rastlayan sayfasına tutanak şeklinde yazılarak devir veren ve
devir alan muhasebe yetkilisi ile veznedar tarafından imzalanır. Mührü
tutanakla teslim alan yeni muhasebe yetkilisi fiilen görevine başlar. Geçici
ayrılmalarda bankaya yazılacak yazı ayrılan muhasebe yetkilisi tarafından
imzalanır. Geçici ayrılma, herhangi bir nedenle uzun süreli ayrılmaya
dönüştüğü takdirde, üst yönetici tarafından
bildirilmesi üzerine devir kurulunca devir cetveli düzenlenerek
kesin devir yapılır.
c) Devir vermeden
ayrılmalarda yapılacak işlemler
Muhasebe yetkililerinin devir vermeden
ayrılmamaları; devir alan muhasebe yetkilisinin de, devir aldığı hesaplarda
bir noksanlık görüldüğü takdirde kendisi sorumlu olacağından, devir sırasında
hesaplar üzerinde ayrıntılı inceleme yapması ve ayrılan muhasebe
yetkilisinin devir vermemesi halinde bu durumu maaş nakil ilmühaberinde
belirtmesi gerekir. Hastalık, ölüm ve tutuklanma gibi nedenlerden dolayı
veya devir vermekten kaçınma hallerinde, ayrılanın yerine gelen asil ya da
vekil muhasebe yetkilisinin başkanlığında, üst yönetici tarafından
seçilecek bir üye ile veznedardan oluşan devir kurulu eliyle kasa, vezne ve
ambarlarda bulunan değerler yeni muhasebe yetkilisine teslim edilir ve durum
üst yöneticiye bildirilir. Verilen emir üzerine, devir kurulu önünde devir
vermeyen veya veremeyen muhasebe yetkilisi varmış gibi ayrıntılı devir
cetveli düzenlenerek devir işlemleri tamamlanır.
MADDE
452 - (1) Veznedarların ayrılmalarında günlük kasa hesabı defteri
toplamı alınarak veznede bulunması gereken para, eski veznedar tarafından
yeni veznedara devredilir ve yardımcı defter toplamını gösteren son
sayfasında gerekli açıklama yapılarak altı, muhasebe yetkilisi ve
veznedarlar tarafından imzalanır. Bu işlem veznede tüm değerler için
yapılır.
(2) Ayrılan memura bu devrin onaylı
bir örneği verilir.
MADDE 453 - (1) Vezne ve ambarların kontrolü, muhasebe
yetkilisi tarafından, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun
61 inci maddesinde belirtilen yönetmelik hükümlerine göre yapılır.
Kaybedilen alındılar için verilecek kayıt örnekleri
MADDE 454 - (1) Nakden ya da mahsuben tahsil
olunan paralar ile her ne suretle olursa olsun teslim alınan her türlü
değerlere karşılık verilmiş olan alındıların, ilgilileri tarafından
kaybedildiği bir dilekçe ile bildirildiği takdirde, ilgili defterdeki
kayıtları karşısına ve dipkoçanının arkasına açıklama yapılmak sureti ile
kaybedilen alındının bir örneği dilekçeleri altına veya arkasına
yazıldıktan ve onaylandıktan sonra kendilerine verilir. Yatırılan para veya
değerlerin geri verilmesi gerektiği takdirde, bu kayıt örneği alındı yerine
kabul edilerek gereken işlem yapılır. Kaybedilen alındının tutarı Maliye
Bakanlığınca Genel Bütçeye dahil idareler için tespit edilecek tutarı
geçtiği takdirde, kaybedilen alındının hükmü olmadığı, ilgilileri
tarafından gazete ile duyurulur ve gazetenin bir nüshası dilekçeye bağlanır.
Kaybedilen alındı banka teminat mektubu için verilmiş ise gazete ilanına
gerek yoktur.
MADDE 455- (1) Herhangi bir kimsenin alacağına
karşılık verilen çekler, ilgilileri tarafından kaybedildiği bir dilekçe ile
bildirildiği takdirde, ibrazında ödenmemesi için, kaybedilen çekin gün ve
sayısı ile tutarı derhal ilgili bankaya bir yazı ile bildirilir. Gerekli
tedbirlerin alındığının banka tarafından muhasebe birimine bildirilmesini
müteakip söz konusu tutar ilgilisine ödenir.
Kaybedilen veya kullanılmayacak hale gelen alındı
ve çekler hakkında yapılacak işlem
MADDE
456- (1) Kullanılmamış her
türlü alındı ve çek ciltleri ya da yaprakları kaybedildiği veya
kullanılamayacak hale geldiğinde, durum bir tutanakla tespit edilir.
Konuyla ilgili olarak yapılan inceleme sonucu belirtilerek söz konusu
alındı ve çeklerin numaraları gösterilmek suretiyle üst yöneticiye
bildirilir ve alınacak cevaba göre işlem yapılır. Ayrıca çeklerin
numaraları gösterilmek suretiyle durum kurumun hesabının bulunduğu bankaya
da bildirilir. Kullanılamayacak hale gelen çekler düzenlenecek bir
tutanakla imha edilmek üzere bankaya teslim edilir.
Alındı, çek ve benzeri belgelerin iptali
MADDE
457- (1) Sıra numarası
sistem tarafından düzenlenme anında verilenler dahil seri ve sıra numarası
taşıyan alındı, çek ve benzeri
belgelerden hatalı düzenlenme nedeniyle iptal edilmesi gerekenler; sol alt
köşeden sağ üst köşeye doğru çizilen iki paralel çizgi arasına “iptal”
ibaresi yazılmak suretiyle iptal edilir. Ayrıca, iptal edilen bu belgelerin
arkasına iptal gerekçesi de yazılarak muhasebe yetkilisi ve belgeyi
düzenleyen tarafından imzalanır. İptal edilen dip koçanlı alındı, çek ve
benzeri belgeler dipkoçanına iliştirilmek, sıra numarası sistem tarafından
düzenlenme anında verilenler ise ayrı bir dosyada muhafaza edilmek suretiyle saklanır.
İncelenmek
üzere Sayıştay’dan istenilecek belgeler
MADDE 458- (1) Belgelerin
muhasebe birimlerince Sayıştay’a gönderilmesinden sonra denetim elemanları,
adli ve idari mahkemeler ile soruşturmacılar tarafından incelemeleri
gerekli görüldüğü takdirde, belgeler; ait oldukları yıl, ay ve yevmiye
numaraları ile tutarlarını gösteren bir yazı ile Sayıştay başkanlığından
istenir. Bu yazıya, mahkeme karar veya tutanağının bir sureti ile denetim
elemanları dışındaki soruşturmacıların soruşturma onayının bir sureti
bağlanır. İnceleme işi tamamlanan belgeler hiç bir surette alıkonulmayarak
aynen Sayıştay Başkanlığına geri gönderilir. Konuyla ilgili olarak
düzenlenen rapor veya verilen kararın bir sureti de üst yöneticiye verilir.
(2) İdari
inceleme nedeniyle ya da muhasebe kayıtlarındaki herhangi bir yanlışlığın
düzeltilmesi için bazı bilgilerin alınması veya aranılmasına gerek
görüldüğü takdirde yapılacak incelemenin niteliği, yazılacak yazıda
ayrıntılı olarak açıklanır ve buna ait belge ve cetvelin hangi yıl ve aya
ait olduğu ve yevmiye numarası ile tutarı gösterilmek suretiyle istenir.
Kayıt yanlışlıklarının düzeltilmesi
MADDE 459- (1) Kurumsal,
fonksiyonel ve finansman tipi sınıflandırma kodlarında yapılan kayıt
hatalarının düzeltilmesi durumu hariç olmak üzere, yevmiye kayıtlarında
meydana gelebilecek her türlü yanlışlık ancak muhasebe kaydıyla düzeltilir.
MADDE 460- (1) Bu Yönetmelikte düzenlenen defter
ve belgeler, belirtilen bilgileri kapsamak kaydıyla adedine bağlı
kalınmaksızın bilgisayarla düzenlenebileceği gibi kurumlar tarafından
ihtiyaç duyulan diğer defterler de bilgisayarla düzenlenebilir.
MADDE 461 - (1) Her muhasebe kaydının bir belgeye
dayanması ve mali sonuç doğuran bütün işlemlerin muhasebe kayıtlarında
gösterilmesi zorunludur.
MADDE 462 - (1) Denetim elemanları veya denetimle
görevlendirilenler tarafından yapılan denetim sonunda düzenlenerek
gönderilen rapor veya yazılar ile bunlara verilen cevaplar ve yapılan
tebligat aşağıdaki şekilde saklanır.
(2) Denetim
elamanları veya denetimle görevlendirilenler tarafından tebliğ edilen
raporlar, bu rapor üzerine ilgili memurlar ile üst memurlar tarafından
verilecek cevaplar ve yapılan tebligat bir araya getirilerek üzerine
raporun tarih ve numarası ile sayfa sayısının yazıldığı bir dosya içerisine
konulur. Dosyalar, denetim raporları adıyla açılacak bir klasörde sıralı
biçimde saklanır.
(3) Denetim
raporları ilgili memurların görevlerinden ayrılmaları halinde yerlerine
atanan asil ya da vekil memurlara aynen teslim edilir. Ayrılan memurun bu
dosyaları teslim etmesi ve yerine gelen memurun da bunu araması gerekir.
Üyelerinin
tamamı köylerden oluşan birlikler
MADDE
463 - (1) Üyelerinin
tamamı köylerden oluşan mahalli idare birliklerinde, 5018 sayılı Kamu Mali
Yönetimi ve Kontrol Kanununun 60 ıncı maddesinde sayılan mali hizmetler
birimine ait görevler ile aynı kanunun 61 inci maddesinde belirtilen
gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi,
para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması,
saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin
kayıtlarının yapılması ve raporlanması görevleri birlik başkanının
görevlendireceği kişi tarafından yürütülür.
(2) Söz konusu birliklerin bütçe ve
muhasebe işlemleri ile ilgili olarak bu Yönetmelikte belirtilen belge,
cetvel, bütçe kodları ve hesaplardan hangilerinin ve ne düzeyde
tutulacağını yeniden belirlemeye Bakanlık yetkilidir.
Hüküm bulunmayan haller
MADDE 464 - (1) Bütçeye
ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ve ihtiyaç duyulan hallerde,
Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için yapılan düzenlemeler esas alınır.
(2) Hesapların
niteliği ve işleyişleri hariç olmak üzere hesaba ilişkin işlemler,
değerlerin alınıp verilmesi ve kaydedilmesinde kullanılacak alındı, defter
ve belge örnekleri, yönetim dönemi işlemleri, değerlerin yıl sonu
sayımları, muhasebe yetkilileri ve veznedarlar arasındaki devir işlemleri
gibi hususlarda bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Genel Bütçe
Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Tereddütlerin
giderilmesi ve düzenleme yapılması
MADDE 465 - (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması
sırasında doğacak tereddütleri gidermeye ve gerekli düzenlemeleri
yapmaya Bakanlık yetkilidir.
MADDE 466- (1) 19/2/1994 tarihli ve 21854
mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü
Yönetmeliği ile 1/10/1995 tarihli ve 22421 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan İl Özel İdaresi Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Eski belgelerin kullanılması
GEÇİCİ MADDE 1 - (1) Bu Yönetmelik
ekindeki bilgisayar ortamında düzenlenemeyen defter, cetvel ve belgeler ile
alındıların yenilerinin basım ve dağıtım işlemleri tamamlanıncaya kadar
mülga Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği ile İl Özel İdaresi
Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliğinde aynı amaç için düzenlenmiş
örneklerinin başlıkları düzeltilerek ve gereksiz sütunları boş bırakılarak
kullanımına devam edilir.
2005 Mali yılına ilişkin kesin hesapların
düzenlenmesi
GEÇİCİ MADDE 2 - (1) 2005 mali yılına
ilişkin kesin hesap ve yönetim
dönemi hesabına ilişkin düzenlenecek cetveller hakkında belediyeler mülga
Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği, il özel idareleri mülga İl
Özel İdaresi Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği, bağlı idare ve birlikleri
ise özel mevzuatlarındaki hükümleri uygulanmaya devam ederler.
Devir cetvelinin bilançoya dönüştürülmesi
GEÇİCİ MADDE 3 - (1) Yönetmelik kapsamına dahil kurumlar
31/12/2005 tarihinde düzenledikleri “Devir Cetveli”ni, bu Yönetmelikte
belirtilen usul ve esaslara göre “Bilançoya” dönüştürecekler ve bilançodaki
hesaplar esas alınarak 1/1/2006 tarihinde açılış kayıtları yapılacaktır.
Yürürlük
MADDE 467 - (1) Maliye Bakanlığı ve Sayıştay’ın görüşü alınarak
hazırlanan bu Yönetmelik 1/1/2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere
yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Ancak üyelerinin tamamı köylerden oluşan
birliklerde, bütçenin hazırlanmasına ilişkin hükümler yayımı tarihinde,
diğer hükümler ise 1/1/2007 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
468 - (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri
Bakanı yürütür.
|