TEBLİĞ Maliye
Bakanlığından: 2006 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE UYGULAMA
TEBLİĞİ (SIRANO: 4) Bilindiği üzere, 5437 sayılı 2006
Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol
Kanunu ve muhtelif kanunlarla bütçe işlemleriyle ilgili esas ve usulleri
belirleme yetkisi Bakanlığımıza verilmiştir. Bu çerçevede, bütçe uygulama
sürecinin ana unsurlarını oluşturan serbest bırakma, revize, ödenek ekleme ve
ödenek aktarma gibi bütçe işlemlerinin bütçe uygulama sürecinde sadelik ve
kolaylık sağlayarak, harcamacı kuruluşların hizmet sunumlarında daha etkin olabilmelerine
imkan tanımak amacıyla, aşağıdaki düzenlemelerin yapılması uygun görülmüştür. I - TANIMLAR Ayrıntılı Harcama Programı
(AHP): 5018 sayılı Kanuna ekli (I)
sayılı cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerin, aylar itibariyle
yapabilecekleri harcamaları gösteren programı, AHP (İcmal): Ekonomik
sınıflandırmanın ikinci düzeyi itibariyle oluşturulan ayrıntılı harcama
programını, AHP (Detay): Tertip düzeyinde
oluşturulan ayrıntılı harcama programını, Ayrıntılı Finansman Programı
(AFP): 5018 sayılı Kanuna ekli (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer
alan idareler tarafından kullanılan ve içeriğinde giderin (ekonomik
sınıflandırmanın ikinci düzeyinde), gelirin ve net finansmanın aylar
itibariyle gerçekleşme hedefini gösteren programı, AFP (Detay): AFP nin gider kısmının tertip düzeyinde hazırlanması
sonucunda oluşan AFP yi, Bloke ödenek: Bütçe ödeneklerinin
AHP, AFP veya revize işlemleriyle aylara dağıtılmayan kısmını, Revize işlemi: AHP (İcmal) ve AFP
nin gelir, gider ile net finansman programında, yıl
içindeki gelişmeler neticesinde yapılacak her türlü değişiklik işlemini, Serbest bırakma işlemi: AHP ve
AFP yürürlüğe girmeden önceki dönemde ve aylık harcamalarla ilgili
genelgelerle düzenlenen harcama izinlerinin yetersiz kaldığı durumlarda
ödenek kullanımına izin veren işlemi, Aktarma: Belli bir tertibe tahsis
edilmiş olan ödeneğin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, yılı
bütçe kanunu ve diğer kanun hükümlerine dayanılarak, bir tertipten düşülüp
başka bir tertibe eklenmesi işlemini, Ödenek eklemesi: İlgili kanunları
gereğince, bütçede mevcut veya yeni açılacak bir tertibe belli bir gelir
karşılığı olmaksızın ödenek ilave edilmesi işlemini, Gelirli ödenek kaydı: 5437 sayılı
Kanunun 11 inci maddesinin (d) bendi gereğince kaydedilecek gelirler ile
bağış ve yardım karşılığı olarak kaydedilmiş olan gelirlerin, bütçe ile
ilişkisinin kurulması ve kullanımına imkan sağlanması amacıyla mevcut veya
yeni açılacak tertiplere yapılan ödenek kaydı işlemlerini, Gelir fazlası karşılığı ödenek
kaydı: Özel bütçeli idareler ile düzenleyici ve denetleyici kurumların (B)
işaretli cetvellerinde belirtilen tahmini tutarların üzerinde gerçekleşen
gelirler karşılığı olarak mevcut veya yeni açılacak tertiplere yapılacak
ödenek kaydı işlemlerini, Likit karşılığı ödenek kaydı:
5437 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (c) bendine göre (veya diğer mevzuatta
yer alan benzeri hükümlere göre), özel bütçeli idareler ile düzenleyici ve
denetleyici kurumların (F) işaretli cetvellerinde belirtilen,
ödenekleştirilmeyen finansman karşılıkları ile gerçekleşen finansman
fazlaları karşılığı olarak mevcut veya yeni açılacak tertibe yapılacak ödenek
kaydı işlemini, Ödenek devri: Genel bütçeli
idarelerde harcanmayan kısmının ertesi yıla devredeceği ilgili kanunlarla
hüküm altına alınmış olan her türlü ödeneğin, bütçe ile ilişkisinin kurulması
ve kullanımına imkan sağlanması amacıyla mevcut veya yeni açılacak bir
tertibe eklenmesi işlemini, Ödenek iptali: Muhtelif
kanunlarla verilmiş olan yetkilere istinaden, Maliye Bakanlığınca bütçe
ödeneklerinin iptal edilmesi işlemini, İptal işlemi: Yapılmış olan bütçe
işlemini ortadan kaldıran işlemi, ifade etmektedir. II - İLKE VE ESASLAR 1 - Kuruluşlar hizmetlerini, 2006
yılı AHP ve AFP dahilinde gerçekleştireceklerdir. 2 - Öngörüldüğü dönemden daha
önce kullanılması gerekli olan ödenekler için, AHP (İcmal) ve AFP de
değişiklik oluşturmayacak şekilde tertip düzeyinde değişiklikler yapılarak
ihtiyacın karşılanması esastır. 3 - İdareler, 5018 sayılı Kanunun
21 inci maddesinde yer alan aktarmaya getirilen sınırlamaları ve diğer
kanunlardaki benzeri hükümleri dikkate alarak; ödenek düşülen tertibe daha
sonra ödenek ilave edilmesi veya ödenek eklenen tertipten daha sonra ödenek
düşülmesi ihtiyacı duyulabileceğini gözönünde
bulundurarak aktarma işlemini gerçekleştirecek veya aktarma talebinde
bulunacaklardır. 4 - Her türlü ilave ödenek ihtiyacı,
öncelikle idarenin tasarrufu mümkün olan tertiplerinden aktarma yapılmak
suretiyle karşılanacaktır. 5 - Aktarma işleminin
yapılabilmesi için aktarılacak ödeneğin, işlemin yapıldığı tarih itibariyle
kullanılabilir (serbest, ödenek gönderme belgesine bağlanmamış, ön ödeme
yapılmamış) durumda olması gerekmektedir. 6 - "06-Sermaye
Giderleri" kodunda yer alan ödeneklerle ilgili aktarma işlemi yapılmadan
önce (veya aktarma talebinde bulunulmadan önce), "2006 Yılı Programının
Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar"a uygun olarak
gerekli program değişikliklerinin yapılması gerekmektedir. 7 - Hatalı bütçe işlemi, iptal
edilmek suretiyle düzeltilecektir. İptal işleminin yapılabilmesi için ilgili
tertiplerdeki hatalı işleme konu olan ödeneğin, kullanılabilir durumda
bulunması gerekmektedir. 8 - İdarelerin, "03- Mal ve
Hizmet Alım Giderleri" ve "05- Cari Transferler" ekonomik
kodlarında yer alan cari nitelikli ödenekler ile "06- Sermaye
Giderleri" ve "07- Sermaye Transferleri" ekonomik kodlarında yer
alan sermaye nitelikli ödenekler arasında aktarma yapmamaları esastır. Ancak zorunlu hallerde aktarma
işlemleri, 5437 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde yer alan esaslar dikkate
alınmak suretiyle ve Bakanlığımız uygun görüşü üzerine gerçekleştirilecektir.
9 - İdareler likit karşılığı
ödenek kaydı işlemlerinde, açılış bilançosunda yer alan "10-Hazır
Değerler" ve "11-Menkul Kıymet ve Varlıklar" hesap gruplarında
yer alan hesap bakiyelerinin toplamı ile net finansman değeri arasındaki fark
kadar ödenek kaydı yapabileceklerdir. 10 - Likit karşılığı ödenek kaydı
yapılırken, idarenin nakit ihtiyacının göz önünde bulundurulması ve nakit
yönetiminin sıkıntıya sokulmaması amacıyla, belli bir nakit değerin
(kasa+banka) ödenek kaydedilmeyip ihtiyat olarak hesaplarda tutulması
gerekmektedir. 11 - Gelir karşılığı ödenek
kaydında; - 5437 sayılı Kanunun 15 inci
maddesinin (b) fıkrasında yer alan hüküm gereğince, yükseköğretim
kurumlarında gelir kodlarının dördüncü düzeyindeki detayları itibariyle
tahmin edilen gelirleri aşan öz gelir tahsilatları karşılığı kadar, (A)
işaretli cetvelin ilgili tertibine ödenek kaydedilebilecektir. - Yüksek öğretim kurumlarının
yukarıda bahsi geçen gelirleri dışında kalan gelirleri ile diğer özel bütçeli
idarelerin (B) işaretli cetvellerinde yer alan gelir kodlarının dördüncü
düzeyindeki detayları itibariyle tahmin edilen gelirleri aşan öz gelir
tahsilatları karşılığı kadar, (A) işaretli cetveline ödenek
kaydedilebilecektir. III - GENEL BÜTÇELİ İDARELERDE ÖZEL GELİR KARŞILIĞI YER ALAN
ÖDENEKLERE İLİŞKİN İŞLEMLER Bilindiği üzere, muhtelif kanun
hükümleri çerçevesinde genel bütçeli idarelerce yıl içinde elde edilmesi
tahmin edilen özel gelirler dikkate alınarak, bu idarelerin bütçelerine 2006
yılında ödenek tefrik edilmiştir. Bu ödeneklerin kullanımında aşağıdaki
ilkelere uyulacaktır: 1 - 2005 yılında bu amaçla tefrik
edilip kullanılmayan ödenekler, 2006 yılı bütçesinde mevcut veya yeni
açılacak tertiplere devren ödenek kaydedilecektir. 2 - Bütçelerin "6" finansman
kodundaki ödeneklerden; - Tefrik edildiği tertipte
kullanılması öngörülen ödenekler, gelir gerçekleşmesine göre gerektiğinde
Bakanlığımızca revize edilmek
suretiyle kullanılacaktır. - Tefrik edildiği tertipten
hizmetin gerektirdiği ilgili tertiplere aktarılarak kullanılması öngörülen
ödenekler, gelir gerçekleşmelerine göre Bakanlığımızca revize edildikten
sonra aktarma yapılmak suretiyle kullanılacaktır. IV - BORÇ ÖDEMELERİ Bilindiği üzere, Analitik Bütçe
Sınıflandırmasında "İlama bağlı borçlar" ayrı bir tertipte bütçelenmemektedir. Bu tür ödemeler, borç konusu
hizmetlerin yürütüldüğü ilgili tertiplerden yapılmaktadır. Bu kapsamda yapılacak aktarma
talepleri ve harcamalarda, aşağıda yer alan hususlara uyulacaktır: 1 - İlamdan kaynaklanan borçlar,
borcun doğduğu hizmetin yürütüldüğü tertiplerden ödenecektir. 2 - Bu tür ödemelerden
kaynaklanan ödenek yetersizlikleri, öncelikle tasarrufu mümkün olan
tertiplerden aktarma yapılmak suretiyle karşılanacaktır. 3 - Tasarruf imkanının
bulunmaması halinde, Bakanlığımız bütçesine bu amaçla tefrik edilmiş olan
ilgili tertiplerden gerekli ödenek talep edilebilecektir. Öte yandan idarelerin Beyiye
aidatları ve mahkeme harç ve giderlerine ilişkin ödenek ihtiyaçları,
öncelikle tasarruf imkanı olan tertiplerden ödenek aktarmak suretiyle
karşılanacak, tasarruf imkanının bulunmaması halinde Bakanlığımız bütçesinde
yer alan ilgili tertipten karşılanmak üzere ödenek talebinde bulunulacaktır. V - AKREDİTİF VE YÜKLENME ARTIĞI DEVİR İŞLEMLERİ Bilindiği üzere, 5018 sayılı
Kanunun 35 inci maddesine göre; açılmış olan akreditiflere ilişkin kredi
artıkları ile yüklenme artıkları, ertesi yıla devredilmekle birlikte
ödenekleri iptal olunmaktadır. Bu çerçevede, artık karşılıklarının ödenek
kaydedilmesine ilişkin olarak; - Genel bütçeli idareler, ödenek
devrine dayanak teşkil eden belgeleri ekleyerek, ödenek devir taleplerini
Bakanlığımıza (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletecekler ve
Bakanlığımızca ödenek eklemesi işlemi gerçekleştirilecektir. - Diğer idareler ise devredilmesi
gereken tutarlara ilişkin olarak likit karşılığı ödenek eklemesi işlemini
5018 ve 5437 sayılı Kanunların ilgili hükümlerine göre yapacaklardır. VI - BÜTÇE İŞLEMLERİNDE YETKİ Bütçe işlemleriyle ilgili olarak,
muhtelif kanunlarla doğrudan idarelere verilen yetkiler ile Bakanlığımıza
verilmiş olan yetkilerden idarelere devredilenlerin kullanımında; - AHP (İcmal) ve AFP deki
revizeler Bakanlığımız tarafından; icmali değiştirmeyecek tertip düzeyindeki
değişiklikler ise idareler tarafından yapılacaktır. Bloke tutulan ödeneklere
ilişkin revizeler, Bakanlığımız tarafından tertip bazında yapılacağından,
idarelerce revize talepleri Bakanlığımıza bu düzeyde iletilecektir. - Ödenek ekleme işlemlerine ve
devren ödenek kaydına ilişkin talepler, Bakanlığımızca (Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdürlüğü) değerlendirilecek ve sonuçlandırılacaktır. - Gelirli ödenek kaydı, gelir
karşılığı ödenek kaydı ve likit karşılığı ödenek kaydı işlemleri idareler
tarafından gerçekleştirilecektir. - 5437 sayılı 2006 yılı Merkezi
Yönetim Bütçe Kanununun 11 inci maddesinin (b) bendi çerçevesinde; genel ve
özel bütçeli idareler, aktarma yapılacak (aktarma işlemi ile ödenek
eklenecek) tertipteki ödeneğin yüzde yirmisine kadar kendi bütçeleri içinde
ödenek aktarması yapabileceklerdir. Bu aktarmaların dışında kalan her türlü
aktarma işlemlerine ilişkin talepler Bakanlığımızca değerlendirilecektir. - Bütçe işlemlerinin iptal
edilmesinin gerektiği hallerde; iptal işlemi, iptale konu işlemi yapan birim
tarafından gerçekleştirilecektir. VII - BÜTÇE İŞLEM SÜREÇLERİ 1 - Revize İşlemi Revizelere ilişkin talepler,
"Bütçe İşlem Talep Formu"na gerekçe eklenmek suretiyle Maliye
Bakanlığına (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir. Strateji Geliştirme Birimleri,
Bakanlığımızca gerçekleştirilen revize işlemi üzerine tertip düzeyindeki
gerekli değişiklikleri sistemde (e-bütçe) yapacaklar ve işlemin sonucundan
Bakanlığımızı bilgilendireceklerdir. İdarelerin yetkisinde olan detay
kayıtlardaki değişiklik işlemleri, yedi gün içinde Bakanlığımıza (Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğüne) bildirilecektir. Bloke tutulan ödeneklere ilişkin
revizeler tertip bazında yapılacağından, idarelerce revize talepleri
Bakanlığımıza bu düzeyde gönderilecektir. Özel bütçeli idarelerin hazine
yardımlarına ilişkin ödeneklerinin kullanılabilir duruma getirilmesi,
idarelerin aylık gelir, gider gerçekleşmeleri ve net finansman kullanımları
ile diğer bilgiler dikkate alınarak, Bakanlığımızca AFP revize işlemi
yapılmak suretiyle gerçekleştirilecektir. 2 - Ödenek Ekleme İşlemi Ödenek eklemeye ilişkin talepler
gerekçeleriyle birlikte "Bütçe İşlem Talep Formu" doldurularak
Bakanlığımıza (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir. 3 - Ödenek Devri Ödenek devrine ilişkin talepler,
gerekçeleriyle birlikte "Bütçe İşlem Talep Formu" doldurularak
Bakanlığımıza (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir. 4 - Gelirli Ödenek Kaydı Gelirli ödenek kayıt işlemi; - Sayıştay Başkanlığına, - Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğüne, - Muhasebat Genel Müdürlüğüne, gelirli ödenek kaydı formu ile
bildirilecektir. 5 - Gelir Fazlası Karşılığı
Ödenek Kaydı Gelir fazlası karşılığı ödenek
kayıt işlemi; - Sayıştay Başkanlığına, - Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğüne, - Muhasebat Genel Müdürlüğüne, gelir fazlası karşılığı ödenek
kaydı formu ile bildirilecektir. 6 - Likit Karşılığı Ödenek Kaydı Likit karşılığı ödenek kayıt
işlemi; - Sayıştay Başkanlığına, - Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğüne, - Muhasebat Genel Müdürlüğüne, likit karşılığı ödenek kaydı
formu ile bildirilecektir. 7 - Aktarma İşlemleri İdareler tarafından
sonuçlandırılan aktarma işlemleri; - Sayıştay Başkanlığına, - Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğüne, - Muhasebat Genel Müdürlüğüne, aktarma formu ile bildirilecektir. Diğer aktarma işlemlerine ilişkin
talepler Bakanlığımıza (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir. 8 - Bütçe İşlemlerinde "Yeni
Tertip" Açılması Kurum bütçelerinde açılması
gereken yeni tertipler ile gelir ve finansman kodları, ilgili kurum ile Bütçe
ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünde kurum bütçesinden sorumlu bütçe uzmanı
arasında Analitik Bütçe Sınıflandırmasının; a) kurumsal, b) fonksiyonel, c) finansman tipi, d) ekonomik Sınıflandırma
ilke ve kriterleri bakımından mutabakat sağlanarak açılacaktır. 9 - Bütçe İşlemlerinin İptali Bütçe işlemi iptali, "bütçe
işlemi iptal formu" kullanmak suretiyle gerçekleştirilecektir. Bu
işlemler gerekçesiyle birlikte, daha önce işlemle ilgili bildirim yapılmış
olan birimlere gönderilecektir. 10 - İşlemlerin Sistemde
(e-bütçe) Kaydı ve İzlenmesi İdareler, her türlü bütçe işlem
ve bütçe işlem taleplerini sistemde (e-bütçe) gerçekleştireceklerdir. Bu
Tebliğin uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan sorunları ve tereddütleri
gidermeye, her türlü tedbiri almaya Bakanlığımız (Bütçe ve Mali
Kontrol Genel Müdürlüğü) yetkilidir. Tebliğ olunur. |