TEBLİĞ Türkiye
Muhasebe Standartları Kurulundan: SATIŞ AMAÇLI ELDE TUTULAN DURAN
VARLIKLAR VE DURDURULAN FAALİYETLERE İLİŞKİN
TÜRKİYE FİNANSAL RAPORLAMA STANDARDI (TFRS 5) HAKKINDA TEBLİĞ SIRA NO: 25 Amaç MADDE
1 – (1) Bu Tebliğin amacı; satış amaçlı elde tutulan duran
varlıklar ve durdurulan faaliyetlere ilişkin 5 nolu
Türkiye Finansal Raporlama Standardının yürürlüğe
konulmasıdır. (2) Adı geçen Türkiye Finansal Raporlama Standardı bu Tebliğ ekinde yer
almıştır. Kapsam MADDE
2 – (1) Satış amaçlı elde tutulan duran varlıklar ve
durdurulan faaliyetlere ilişkin Türkiye Finansal
Raporlama Standardının kapsamı ekli TFRS 5 metninde yer almaktadır. Hukuki dayanak MADDE
3 – (1) Bu Tebliğ, 28/7/1981 tarih ve 2499 sayılı Sermaye
Piyasası Kanununun Ek-1 inci maddesi ile 24/2/2004 tarihli ve 2004/6924
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Türkiye Muhasebe
Standartları Kurulunun Çalışmalarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (b) bendine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE
4 – (1) Bu Tebliğde geçen; (a) TMSK ve Kurul: Türkiye
Muhasebe Standartları Kurulunu, (b) TMS: Türkiye Muhasebe
Standartlarını, (c) TFRS: Türkiye Finansal Raporlama Standartlarını, ifade eder. Yürürlük MADDE
5 – (1) Bu Tebliğ 31/12/2005 tarihinden sonra başlayan
hesap dönemleri için geçerli olmak üzere
yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. Yürütme MADDE
6 – (1) Bu Tebliğ
hükümlerini Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu yürütür. EK Türkiye Finansal
Raporlama Standardı (TFRS 5) Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran
Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetler Amaç 1. Bu TFRS’ nin
amacı; satış amaçlı elde tutulan varlıkların muhasebeleştirilme esasları ile
durdurulan faaliyetlere ilişkin olarak yapılması gereken açıklama ve
sunumları belirlemektir. Bu TFRS, özellikle, aşağıda belirtilen hususları
zorunlu kılar: (a) Satış amaçlı elde tutulan
olarak sınıflandırılma kriterlerini sağlayan varlıklar; defter değerleri ile
satış için katlanılacak maliyetler düşülmüş gerçeğe uygun değerlerinden düşük
olanı ile ölçülür ve söz konusu varlıklar üzerinden amortisman ayırma işlemi durdurulur; ve (b) Satış amaçlı elde tutulan
olarak sınıflandırılma kriterlerini sağlayan varlıklar bilançoda ayrı olarak
sunulur; durdurulan faaliyetlere ilişkin sonuçlar ise gelir tablosunda ayrı
olarak sunulur. Kapsam 2. Bu TFRS’ nin
sınıflandırma ve sunum koşulları, işletmenin, finansal
tablolara yansıtılan tüm duran varlıkları1 ile elden çıkarılacak varlık
gruplarına uygulanır. Bu TFRS’ nin ölçüm ile ilgili
koşulları; ilgili Standart doğrultusunda ölçülmesine devam edilecek Paragraf
5’te belirtilen varlıklar hariç olmak üzere, muhasebeleştirilen tüm duran
varlıklara ve elden çıkarılacak varlık gruplarına (Paragraf 4’te açıklandığı
üzere) uygulanır. 3. "TMS 1 Finansal Tabloların Sunuluşu" Standardı
doğrultusunda duran varlık olarak sınıflandırılmış olan varlıklar, bu TFRS’de yer alan satış amaçlı elde tutulma koşullarını
karşılayana kadar dönen varlık olarak sınıflandırılmaz. Bir işletmenin
yeniden satmak amacı ile edinmiş olduğu, normalde duran varlık olarak işlem
görecek bir sınıfa dahil olan varlıklar, bu TFRS doğrultusunda satış amaçlı
elde tutulma koşulunu sağlamadığı sürece dönen varlık olarak
sınıflandırılmaz. 4. Bazen bir işletme, tek bir
işlem içerisinde, bir varlık grubunu ilgili varlıklarla doğrudan ilişkili
çeşitli borçlar ile beraber elden çıkarır. Elden çıkarılan söz konusu grup,
bazen, nakit yaratan birimler grubu, nakit yaratan tek bir birim, ya da nakit yaratan bir biriminin2 parçası olabilir.
Anılan grup, dönen varlıkları, kısa vadeli borçları ve Paragraf 5’te bu TFRS’nin ölçüm koşullarından hariç tutulmuş varlıklar da
dahil olmak üzere, işletmenin herhangi bir varlık veya borcunu içerebilir. Bu
TFRS’nin ölçme hükümleri kapsamı içinde olan bir
duran varlığın, elden çıkarılacak bir duran varlık grubuna dahil olması
durumunda, bu TFRS’nin ölçüme ilişkin hükümleri söz
konusu grubun tamamına uygulanır ve böylelikle ilgili grup, defter değeri ile
satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değerinden düşük olanı ile ölçülmüş
olur. Elden çıkarılacak duran varlık grubunun içerisindeki her bir varlık ve
borcun ölçülmesi ile ilgili hükümler 18,19 ve 23 üncü Paragraflarda yer
almaktadır. 5. Bu TFRS’nin
ölçüm esasları3, aşağıda belirtilen Standartların kapsadığı varlıklara tek başlarına
veya elden çıkarılacak varlık grubunun bir parçası olarak uygulanmaz: a) Ertelenmiş vergi varlıkları
(TMS 12 Gelir Vergileri). b) Çalışanlara sağlanan faydalar
sonucunda edinilen varlıklar (TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar). c) "TMS 39 Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçme"
kapsamındaki finansal varlıklar. d) "TMS 40 Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller" Standardındaki gerçeğe uygun değer
yöntemi doğrultusunda muhasebeleştirilen duran varlıklar. e) "TMS 41 Tarımsal
Faaliyetler" Standardı doğrultusunda gerçeğe uygun değerinden tahmini
pazar yeri maliyetinin düşülmesi suretiyle ölçülen duran varlıklar. f) "TFRS 4 Sigorta
Sözleşmeleri" Standardında tanımlanan, sigorta poliçeleri üzerindeki
sözleşmeden doğan haklar. Satış amaçlı elde tutulan duran varlıkların (elden çıkarılacak duran
varlık grubunun) sınıflandırılması 6. Bir duran varlığın defter
değerinin sürdürülmekte olan kullanımdan ziyade satış işlemi vasıtası ile
geri kazanılacak olması durumunda işletme, söz konusu duran varlığı (veya elden
çıkarılacak varlık grubunu) satış amaçlı olarak sınıflandırır. 7. Bu durumun geçerli olabilmesi
için; ilgili varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) bu tür
varlıkların (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) satışında sıkça
rastlanan ve alışılmış koşullar çerçevesinde derhal satılabilecek durumda
olması ve satış olasılığının yüksek olması gerekir. 8. Satış olasılığının yüksek
olması için; uygun bir yönetim kademesi tarafından, varlığın (veya elden
çıkarılacak varlık grubunun) satışına ilişkin bir plan yapılmış ve alıcıların
tespiti ile planın tamamlanmasına yönelik aktif bir program başlatılmış
olmalıdır. Ayrıca, varlık (veya elden çıkarılacak varlık grubu) cari gerçeğe
uygun değeriyle uyumlu bir fiyat ile aktif olarak pazarlanıyor olmalıdır.
Ayrıca satışın, Paragraf 9’da izin verilen durumlar haricinde,
sınıflandırılma tarihinden itibaren bir yıl içerisinde tamamlanmış bir satış
olarak muhasebeleştirilmesinin beklenmesi ve planı tamamlamak için gerekli
işlemlerin, planda önemli değişiklikler yapılması veya planın iptal edilmesi
ihtimalinin düşük olduğunu göstermesi gerekir. 9. Çeşitli olay veya koşullar
satış işleminin tamamlanma süresini bir yıldan fazlaya uzatabilir. Söz konusu
gecikmenin, işletmenin kontrolü dışındaki olaylar veya koşullar nedeniyle
gerçekleşmiş ve işletmenin ilgili varlığın (veya elden çıkarılacak varlık
grubunu) satışına yönelik satış planının devam etmekte olduğuna dair yeterli
kanıt bulunması durumunda; satış işlemini tamamlamak için gerekli olan sürenin
uzaması, ilgili varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) satış
amaçlı elde tutulan varlık olarak sınıflandırılmasını engellemez. Anılan
durum Ek-B’ de yer alan koşulların gerçekleşmesi durumda geçerli olacaktır. 10. Takas işleminin, "TMS 16
Maddi Duran Varlıklar" Standardı doğrultusunda ticari bir özünün
bulunması durumunda, ilgili satış işlemleri, duran varlıkların diğer duran
varlıklarla takasını içerir. 11. İşletmenin bir duran varlığı
(veya elden çıkarılacak varlık grubunu) sadece daha sonra elden çıkartma
amacıyla edinmiş olması durumunda, duran varlığı (veya elden çıkarılacak
varlık grubunu) edinme tarihinde satış amacıyla elde tutulan olarak
sınıflandırabilmesi; ancak Paragraf 8 de belirtilen bir yıllık süre koşulunun
sağlanması (Paragraf 9’da izin verilen durumlar dışında) ve edinme tarihi
itibariyle henüz sağlanmamış olan Paragraf 7 ve 8’deki diğer koşulların
edinme tarihini müteakip kısa bir süre içerisinde (genellikle 3 ay
içerisinde) karşılanması ihtimalinin
yüksek olması durumunda mümkündür. 12. 7 ve 8 inci Paragraflardaki
kriterlere uyumun bilanço tarihinden sonra sağlanması durumunda; işletme, finansal tablolarının yayımlanması sırasında ilgili duran
varlığı (veya elden çıkarılacak varlık grubunu) satış amaçlı elde tutulan
varlık olarak sınıflandırmaz. Ancak söz konusu kriterlerin bilanço tarihinden
sonra, fakat finansal tabloların yayımlanmasına
ilişkin onaydan önce karşılanması durumunda, işletme Paragraf 41(a), (b), ve
(d)’de belirtilen bilgileri dipnotlarda açıklar. Kullanımdan çekilecek duran varlıklar 13. İşletme, kullanımdan
çekilecek bir duran varlığı (veya elden çıkarılacak varlık grubunu) satış
amaçlı olarak sınıflandırmaz. Bunun nedeni; varlığın defter değerinin esas
itibariyle, kullanımının devamı suretiyle geri kazanılacak olmasıdır. Ancak
kullanımdan çekilmek üzere olan elden çıkarılacak bir duran varlık grubunun,
Paragraf 32 (a)-(c)’deki koşulları sağlaması durumunda, işletme, ilgili grubun
kullanımına son verildiği gün itibariyle faaliyet sonuçlarını ve nakit
akışlarını Paragraf 33 ve 34 doğrultusunda, durdurulan faaliyetler olarak
sunar. Kullanımdan çekilecek duran varlıklar (veya elden çıkarılacak varlık
grupları); ekonomik ömürlerinin sonuna kadar kullanılabilecek duran varlıklar
(veya elden çıkarılacak varlık grupları) ile satılmayıp faaliyetine son
verilecek olan duran varlıkları (veya elden çıkarılacak varlık gruplarını)
içerir. 14. İşletme geçici olarak
kullanım dışı bırakılan bir duran varlığı, kullanımdan çekilecek varlıklarda
olduğu gibi, sürekli bir biçimde kullanımdan kaldırılmış gibi gösteremez. Satış amaçlı elde tutulan varlık olarak sınıflandırılan duran
varlıkların (veya elden çıkarılacak varlık gruplarının) ölçümü Duran varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) ölçümü 15. İşletme satış amaçlı elde
tutulan varlık olarak sınıflandırılan bir duran varlığı (veya elden
çıkarılacak duran varlık grubunu) defter değeri ile satış maliyeti düşülmüş
gerçeğe uygun değerinden düşük olanı ile ölçer. 16. Yeni edinilmiş bir varlığın
(veya elden çıkarılacak duran varlık grubu), satış amaçlı elde tutulan varlık
olarak sınıflandırılma koşullarını karşılaması halinde (bakınız: Paragraf
11), Paragraf 15’de yer alan hükmün uygulanması, ilgili varlığın (veya elden
çıkarılacak duran varlık grubunun) daha önce sınıflandırılmamış olması
koşuluyla (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) ilk muhasebeleştirilmesi
sırasında defter değeri (örneğin, maliyeti) ile satış maliyeti düşülmüş
gerçeğe uygun değerinden düşük olanı ile ölçülmesi sonucunu doğurur. Bu
nedenle, ilgili varlık (veya elden çıkarılacak duran varlık grubu), işletme
birleşmesinin bir parçası olarak edinilmiş ise, gerçeğe uygun değerinden
satış maliyetinin düşülmesi suretiyle ölçülür. 17. Satışın bir yıldan uzun süre
içerisinde gerçekleşmesi durumunda, işletme satış maliyetini bugünkü
değerinden ölçer. Satış maliyetinin bugünkü değerinde, zamanın geçmesinden kaynaklanan bir artış, finansman maliyeti
olarak kâr veya zarar içerisinde gösterilir. 18. İlgili varlığın (veya elden
çıkarılacak varlık grubunun) satış amaçlı elde tutulan varlık olarak ilk
sınıflandırmasının hemen öncesinde, söz konusu varlığın (veya grup içindeki
tüm varlık ve gruba ilişkin borçların) defter değeri, ilgili TFRS’ler çerçevesinde ölçülür. 19. Elden çıkarılacak bir varlık
grubunun sonraki yeniden ölçümünde; bu TFRS’nin
ölçme koşulları içerisinde yer almayan, ancak satış amaçlı elde tutulan
olarak sınıflandırılan söz konusu gruba dahil bulunan herhangi bir varlık
veya borcun defter değeri, anılan grubun satış maliyetinin gerçeğe uygun
değerinden düşülmesi suretiyle yeniden ölçülmesi öncesinde, ilgili TFRS’ler çerçevesinde yeniden ölçülür. Değer düşüklüğü zararlarının ve iptallerinin muhasebeleştirilmesi 20. İşletme, Paragraf 19’a göre
muhasebeleştirilmemiş olması durumunda, başlangıçta veya daha sonra, bir
varlığın (veya elden çıkarılacak bir varlık grubunun) değerinin satış
maliyetinin gerçeğe uygun değerden düşülerek elde edilen değerine kadar
azaltılması durumunda, değer düşüklüğü zararını finansal
tablolarına yansıtır. 21. Bu TFRS veya daha öncesinde
"TMS 36 Varlıklarda Değer Düşüklüğü" Standardı doğrultusunda
muhasebeleştirilen birikmiş değer düşüklüğü zararlarını aşmamak koşuluyla
işletme, satış maliyetinin gerçeğe uygun değerinden düşülerek bulunan
değerinde sonradan meydana gelecek herhangi bir artışı kazanç olarak
muhasebeleştirir. 22. İşletme, elden çıkarılacak
bir varlık grubunun satış maliyetinin gerçeğe uygun değerden düşülerek
bulunan değerinde sonradan meydana gelecek herhangi bir artışı aşağıdaki
koşullar dahilinde kazanç olarak muhasebeleştirir: (a) Paragraf 19 doğrultusunda
muhasebeleştirilmemiş olması; ancak (b) Bu TFRS’de
belirtilen ölçme koşullarını sağlayan duran varlıklar için, bu TFRS veya daha
öncesinde TMS 36’ya göre muhasebeleştirilmiş olan birikmiş değer düşüklüğü
zararlarını aşmaması koşuluyla. 23. Elden çıkarılacak varlık
grubu için muhasebeleştirilen değer düşüklüğü zararı (veya sonradan meydana
gelen herhangi bir kazanç), bu TFRS’nin ölçme
koşulları kapsamına giren grup içindeki duran varlıkların defter değerini,
TMS 36’nın 104 (a) ve (b) ile 122 nci
Paragraflarında belirtilen dağıtım esasları çerçevesinde azaltır (veya
arttırır). 24. Bir duran varlığın (veya
elden çıkarılacak bir varlık grubunun) satış gününe kadar
muhasebeleştirilmeyen kazanç veya kaybı, ilgili varlığın bilanço dışı
bırakıldığı gün itibariyle muhasebeleştirilir. Bilanço dışı bırakılma
koşullarına aşağıda belirtilen Standartlarda düzenlenmiştir: (a) Maddi duran varlıklar için,
TMS 16’nın 67-72 nci
Paragrafları; ve (b) Maddi olmayan duran varlıklar
için, "TMS 38 Maddi Olmayan Duran Varlıklar" Standardının 112-117 nci Paragrafları. 25. İşletme, satış amaçlı
sınıflandırılan veya satış amaçlı sınıflandırılan elden çıkarılacak varlık
grubunun bir parçası olan bir duran varlığı amortismana tabi tutmaz (veya
itfa etmez). Satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılan elden
çıkarılacak varlık grubuna ilişkin borçlara ait faiz veya diğer giderlerin
muhasebeleştirilmesine devam eder. Satış planına ilişkin değişiklikler 26. İşletme bir varlığı (veya
elden çıkarılacak varlık grubunu) satış amaçlı olarak sınıflandırılmış ancak,
Paragraf 7-9’da yer alan koşullar artık karşılanamamakta ise, söz konusu
varlığın (veya elden çıkarılacak grubunun) satış amaçlı olarak
sınıflandırılmasına son verir. 27. İşletme, satış amaçlı elde
tutulan olarak sınıflandırılmasına son verilen bir duran varlığı (veya satış
amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılan elden çıkarılacak bir varlık
grubuna dahil edilmesine son verilen bir duran varlığı); (a) Satış amacıyla elde tutulan
olarak sınıflandırılmasından önceki ve varlığın (veya elden çıkarılacak
varlık grubunun) satış amacıyla elde tutulan olarak sınıflandırılmamış olması
durumunda ortaya çıkan amortisman, itfa veya yeniden değerleme ile ilgili
düzeltmeler göz önüne alınarak belirlenen defter değeri, ve (b) Sonradan satılmamasına karar
verildiği gündeki geri kazanılabilir tutarından4, düşük olanı ile ölçer. 28. İşletme, Paragraf 7-9’da yer
alan koşulların artık karşılanmadığı dönemde; satış amaçlı elde tutulan
olarak sınıflandırılmasına son verilen duran varlığın defter değeri için
gerekli olan düzeltmeleri, devam etmekte olan faaliyetlerden elde edilen
gelirler5 hesabına dahil eder. İşletme bu düzeltmeleri, varsa, Paragraf 37
doğrultusunda muhasebeleştirilen kâr veya zararın sunulduğu gelir tablosu
içerisinde sunar. 29. İşletme satış amaçlı elde
tutulan olarak sınıflandırılan elden çıkarılacak gruptan tek bir varlık veya
borcu çıkarması durumunda; söz konusu grupta kalan diğer varlık ya da borçları, Paragraf 79’da yer alan koşulların
sağlanması şartıyla grup olarak ölçmeye devam eder. Aksi takdirde, grupta
kalan ve kendi başlarına satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılma
koşullarını sağlayan duran varlıklar, defter değeri ile o tarihteki satış
maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değerlerinin düşük olanı üzerinden bireysel
olarak ölçülür. Koşulları sağlamayan herhangi bir duran varlığın satış amaçlı
elde tutulan olarak sınıflandırılmasına Paragraf 26 uyarınca son verilir. Sunum ve açıklama 30. İşletme, duran varlıkların
(veya elden çıkarılacak varlık gruplarının) elden çıkarılmasının veya
durdurulan faaliyetlerin finansal etkilerini finansal tablo kullanıcılarının değerlendirebilmelerini
sağlayacak bilgiyi sunar ve kamuoyuna açıklar. Durdurulan faaliyetlerin sunumu 31. Bir işletme birimi,
faaliyetleri ve finansal raporlama amaçları
açısından işletmenin diğer kısmından açıkça ayırt edilebilen faaliyet ve
nakit akışlarını kapsar. Başka bir deyişle; bir işletme birimi, kullanım
amaçlı olarak elde tutulması sırasında nakit yaratan birim ya da birimler grubu olacaktır. 32. Durdurulan bir faaliyet, bir
işletmenin elden çıkarılan veya satış amacıyla elde tutulan olarak
sınıflandırılan bir kısmıdır ve: (a) Ayrı bir ana iş kolunu veya
faaliyetlerin coğrafi bölgesini ifade eder, (b) Ayrı bir ana iş kolunun veya
faaliyetlerin coğrafi bölgesinin tek başına koordine edilmiş bir plan
çerçevesinde satışının bir parçasıdır, veya (c) Sadece yeniden satış amacı
ile elde edilen bir bağlı ortaklıktır. 33. İşletme aşağıdakileri
kamuoyuna açıklar: (a) Gelir tablosunda
aşağıdakilerin toplamını gösteren tek bir tutar: (i) Durdurulan faaliyetlerin
vergi sonrası kâr veya zararı ve (ii)
Gerçeğe uygun değerden satış maliyetlerinin düşülmesi suretiyle ölçülmesi
veya durdurulan faaliyetleri oluşturan varlık veya varlık grubunun
(gruplarının) elden çıkarılması sırasında muhasebeleştirilen vergi öncesi
kazanç veya kayıplar. (b) (a) maddesinde yer alan
tutarın aşağıdakiler çerçevesinde analizi: (i) Durdurulan faaliyetlerle
ilgili gelirler, giderler ve vergi öncesi kâr veya zarar; (ii)
TMS 12 Paragraf 81(h) uyarınca ilgili gelir vergisi gideri, (iii)
Gerçeğe uygun değerden satış maliyetlerinin düşülmesi suretiyle ölçülmesi
veya durdurulan faaliyetleri oluşturan varlık veya varlık grubunun
(gruplarının) elden çıkarılması sırasında muhasebeleştirilen kazanç veya
kayıplar; ve (iv) TMS 12 paragraf 81(h)
uyarınca ilgili gelir vergisi gideri. Söz konusu analiz, dipnotlarda
veya gelir tablosunda sunulabilir.
Analizin gelir tablosunda sunulması durumunda, sürdürülen
faaliyetlerden ayrı olarak, durdurulan faaliyetler için tanımlanan bir
bölümde gösterilir. Edinilmesi sırasında satış amaçlı elde tutulan duran
varlık olarak sınıflandırılma koşullarını taşıyan, yeni elde edilen bağlı
ortaklık niteliğindeki elden çıkarılacak varlık gruplarına ilişkin herhangi
bir analiz yapılmasına gerek yoktur (bakınız: Paragraf 11). (c) Durdurulan faaliyetlerin
işletme, yatırım ve finansman faaliyetleriyle ilişkilendirilen net nakit
akışları. Söz konusu açıklama dipnotlarda veya gelir tablosu üzerinde
sunulabilir. Edinilmesi sırasında satış amaçlı elde tutulan duran varlık
olarak sınıflandırılma koşullarını taşıyan, bağlı ortaklık niteliğindeki yeni
edinilen elden çıkarılacak varlık grupları açısından anılan tür bir
açıklamaya gerek yoktur (bakınız: Paragraf 11). 34. Kamuoyuna yapılacak
açıklamanın, sunumu yapılan son döneme ilişkin bilanço tarihi itibariyle
durdurulan faaliyetlerin tamamını kapsaması açısından; işletme, Paragraf
33’te belirtilen açıklamaları finansal tablolarında
yer alan önceki dönemlere ilişkin olarak yeniden sunar. 35. Daha önce durdurulan
faaliyetler içinde gösterilmiş önceki dönemlere ait durdurulan faaliyetlerin
elden çıkarılması ile doğrudan ilişkili olan tutarlara ilişkin olarak cari
dönemde yapılacak düzeltmeler, ayrı bir "durdurulan faaliyetler"
bölümünde yer alır. Söz konusu düzeltmelerin niteliği ve tutarı açıklanır. Bu
düzeltmelerin ortaya çıkabileceği durumlara ilişkin örneklere aşağıda yer
verilmiştir: (a) Satın alma fiyatına ilişkin
düzeltmeler ile tazminat konularının alıcı ile çözülmesi gibi, elden çıkarma
işleminin koşullarından ortaya çıkan belirsizliklerin çözümü. (b) Satıcı tarafından yüklenilmiş
olan çevresel ve ürün garantisi ile ilgili yükümlülükler gibi, elden çıkarma
öncesi ilgili bölümün faaliyetleri ile doğrudan bağlantılı olan ve bu nedenle
ortaya çıkan belirsizliklerin çözümü. (c) Anlaşmanın elden çıkarma
işlemi ile doğrudan bağlantılı olması durumunda, çalışanlara sağlanan fayda
planı yükümlülüklerinin ödenmesi. 36. Bir işletme, işletmenin bir
bölümünün satış amacıyla elde tutulan olarak sınıflandırılmasına son vermesi
durumunda; bölüm faaliyetlerinin Paragraf 33–35 doğrultusunda önceden
durdurulan faaliyetler içinde gösterilen sonuçları yeniden sınıflandırılır ve
gösterilen tüm dönemler için sürdürülen faaliyetlerden elde edilen gelirler
hesabına dahil edilir. Önceki dönemlere ait tutarlar için ise, sunumunun
yeniden yapılmış olduğu açıklaması yapılır. Sürdürülen faaliyetlere ilişkin kazanç veya kayıplar 37. Durdurulan faaliyetler tanımına
uymayan satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılmış duran varlığın
(veya elden çıkarılacak varlık grubunun) yeniden ölçülmesinden kaynaklanan
herhangi bir kazanç veya kayıp, sürdürülen faaliyetlere ilişkin kâr veya
zarara dahil edilir. Satış amacıyla elde tutulan olarak sınıflandırılan duran varlık ya da elden çıkarılacak varlık grubunun sunumu 38. Bir işletme, satış amacıyla
elde tutulan olarak sınıflandırılan bir duran varlığı ve satış amacıyla elde
tutulan olarak sınıflandırılan elden çıkarılacak bir varlık grubunun içindeki
varlıklarını bilançoda diğer varlıklardan ayrı olarak gösterir. Satış
amacıyla elde tutulan olarak sınıflandırılan elden çıkarılacak bir varlık
grubuna ilişkin borçlar da bilançoda diğer borçlardan ayrı olarak gösterilir.
Bu varlık ve borçlar mahsup edilmez ve tek bir tutar olarak gösterilmez.
Paragraf 39’da izin verilenler hariç olmak üzere, satış amacıyla elde tutulan
olarak sınıflandırılan varlık ve borçların ana sınıfları bilanço üzerinde
ayrı ayrı veya dipnotlarda açıklanır. İşletme,
doğrudan özkaynaklar içinde finansal
tablolarına yansıtmış olduğu satış amacıyla elde tutulan olarak
sınıflandırılan duran varlık (veya elden çıkarılacak varlık grubu) ile
ilişkili herhangi bir birikmiş gelir veya gider tutarını ayrı ayrı gösterir. 39. Elden çıkarılacak varlık
grubunun, edinildiğinde satış amaçlı sınıflandırma kriterlerine uyan
(bakınız: Paragraf 11) yeni edinilmiş bir bağlı ortaklık olması durumunda,
varlık ve borçların ana sınıflamalarına ilişkin açıklamanın yapılması gerekmez. 40. İşletme, önceki dönem
bilançolarında duran varlıklar veya satış amaçlı elde tutulan olarak
sınıflandırılan elden çıkarılacak varlık gruplarına ilişkin varlık ve
borçlara ait tutarları; son dönem bilanço sunumundaki sınıflandırmayı
yansıtması için tekrar sınıflandırmaz veya yeniden göstermez. Ek açıklamalar 41. Cari dönem içinde satış
amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılan veya satılmış olan bir duran
varlığa (veya elden çıkarılacak varlık grubuna) ilişkin olarak aşağıdaki
bilgiler dipnotlarda açıklanır: (a) İlgili duran varlığın (veya
elden çıkarılacak varlık grubunun) tanımı; (b) Satışın veya muhtemel elden
çıkarmanın nitelik ve koşulları ile anılan elden çıkarma işleminin tahmini
yöntem ve zamanlaması; (c) Paragraf 20-22 doğrultusunda
muhasebeleştirilen kazanç veya kayıp ile, gelir tablosu üzerinde ayrıca
gösterilmemiş olması durumunda, gelir tablosunda anılan kazanç veya kayıp yer
aldığı başlık; (d) Uygulanabilmesi durumunda,
duran varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) "TMS 14
Bölümlere Göre Raporlama" Standardı çerçevesinde gösterildiği bölüm. 42. Paragraf 26 veya 29’dan
herhangi birinin uygulanması durumunda, işletmenin duran varlık (veya elden
çıkarılacak varlık grubunun) satış planında değişiklik yapıldığı dönemde ilgili
kararın alınmasına yol açan nitelik ve koşullar ile alınan kararın sunulduğu
dönem veya herhangi bir önceki dönem faaliyet sonuçlarına olan etkisi
açıklanır. Geçiş hükümleri 43. Bu TFRS, yürürlük tarihinden
sonra, satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırma koşullarını sağlayan
duran varlıklar (veya elden çıkarılacak varlıklar grubu) ile durdurulan
faaliyet olarak sınıflandırılma koşullarını sağlayan faaliyetlere uygulanır.
İşletme bu TFRS’yi, yürürlük tarihinden önceki
herhangi bir tarihte satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırma
koşullarını sağlayan tüm duran varlıklarına (veya elden çıkarılacak varlık
grubuna) ve durdurulan faaliyet olarak sınıflandırılma koşullarını sağlayan
faaliyetlerine; bu TFRS’ yi uygulamak için gerekli olan değerleme ve diğer
bilgilerin gereken koşulların sağlandığı tarihte edinilmiş olmaları koşuluyla
uygulayabilir. Yürürlük tarihi 44. "-" 45. "-" EK A Terimlere ilişkin tanımlar Bu
Ek ilgili TFRS’nin ayrılmaz bir parçasıdır. Nakit
yaratan birim Diğer
varlıklardan veya varlık gruplarından sağlanan nakit girişlerinden büyük
ölçüde bağımsız olan ve nakit girişi oluşturan belirlenebilir en küçük
varlıklar grubu. İşletme
birimi Faaliyetleri
ve finansal raporlama amaçları bakımından
işletmenin geri kalanından açıkça ayırt edilebilen faaliyetler ve nakit
akışları. Satış
maliyetleri Bir
varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) elden çıkarılmasıyla
doğrudan ilişkilendirilebilen ve finansman maliyetleri ile gelir vergisi
gideri dışında kalan ek maliyetler. Dönen
varlık Aşağıdaki
koşullardan herhangi birisini sağlayan varlık: (a)
Varlığın, işletmenin normal faaliyet
döngüsü içerisinde gerçekleşmesinin, satılmasının veya tüketilmesinin
beklenmesi. (b)
Temelde ticari amaçla elde tutulması. (c)
Bilanço tarihinden sonraki oniki ay içerisinde nakde çevrilmesinin beklenmesi, veya (d)
Bilanço tarihinden itibaren en az oniki ay sonrasına kadar, takası veya bir borcun
ödenmesinde kullanılması sınırlandırılmamış nakit veya nakit benzeri varlık. Durdurulan
faaliyet Elden
çıkarılmış veya satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılmış olan ve
aşağıdaki koşullardan birini sağlayan işletme birimi: (a)
Ayrı büyük bir iş alanını veya ayrı
bir coğrafi faaliyet alanını temsil etmektedir, (b)
Ayrı büyük bir iş alanının veya coğrafi
faaliyet alanının elden çıkarılmasını öngören tek başına koordine edilmiş bir
planın parçasıdır veya, (c)
Sadece yeniden satışa yönelik bir
öngörüyle edinilmiş bir bağlı ortaklıktır. Elden
çıkarılacak varlık grubu Satış
veya diğer yollarla, bir grup olarak, içerisinde bulunan varlıklarla doğrudan
ilişkili olan borçlarla beraber tek bir işlemde elden çıkarılacak varlıklar
grubu. Anılan grubun, "TMS 36 Varlıklarda Değer Düşüklüğü"
Standardının 80-87 Paragraflarında belirtildiği şekilde, üzerine şerefiye
tahsis edilmiş nakit yaratan bir birim veya bu birim içerisinde yer alan bir
faaliyet olması durumunda, söz konusu grup işletme birleşmesinde kazanılmış
olan şerefiyeyi de içerir. Gerçeğe
uygun değer Karşılıklı
pazarlık ortamında, bilgili ve istekli gruplar arasında bir varlığın el
değiştirmesi ya da bir borcun ödenmesi durumunda
ortaya çıkması gereken tutardır. Kesin
alış taahhüdü İlişkili
olmayan kişilerle yapılan ve aşağıdaki konularla ilgili olarak her iki tarafı
da bağlayıcı ve çoğunlukla hukuki açıdan zorlayıcı nitelikte, (a) işlemlerin
fiyat ve zamanlaması da dahil olmak üzere bütün önemli koşulların açıkça
belirtildiği, ve (b) başarıyı yüksek biçimde olası kılmaya yetecek düzeyde
başarısızlığa yönelik cezai koşullar içeren anlaşma. Yüksek
düzeyde olası Olasıdan
çok daha muhtemel. Duran
varlık Dönen
varlık tanımına uymayan varlık. Olası
Gerçekleşmesi,
gerçekleşmeme ihtimalinden daha muhtemel. Geri
kazanılabilir tutar Varlığın
gerçeğe uygun değerinden satış maliyetlerinin düşülmesi sonucunda bulunan
tutar ile kullanım değerinden büyük olanı. Kullanım
değeri Bir
varlığın süregelen kullanımından ve ekonomik ömrünün sonunda elden
çıkarılmasından kaynaklanan tahmini gelecek nakit akışlarının bugünkü değeri. EK
B Uygulama
eki Bu ek ilgili TFRS’nin
ayrılmaz bir parçasıdır. Bir
satışın tamamlanması için gereken sürenin uzatılması B1 Paragraf 9’da belirtildiği gibi,
gecikmenin işletmenin kontrolü dışındaki olay veya koşullardan kaynaklandığı
ve işletmenin ilgili varlığı (veya elden çıkarılacak varlık grubunu) satmaya
yönelik planına bağlı kaldığına yönelik ortada yeterli kanıt bulunduğu durumlarda,
bir satışın tamamlanması için gereken sürenin uzatılması bu varlığın (veya
elden çıkarılacak varlık grubunun) satış için elde tutulan varlık olarak
sınıflandırılmasını engellemez. Buna göre, Paragraf 8’de belirtilen bir
senelik süre zorunluluğuna getirilen istisna, aşağıda belirtilen olay veya
koşulların ortaya çıktığı durumlarda uygulanır: (a) İşletme, duran varlığı satmaya yönelik
planını taahhüt ettiği tarihte (veya elden çıkarılacak varlık grubunun),
normal olarak diğerlerinin (alıcı olmayan) ilgili varlığın (veya elden
çıkarılacak varlık grubunun) takasına ilişkin olarak satışın tamamlanması
için gereken süreyi uzatacak yeni koşullar ileri sürmesini bekler ve: (i) Anılan koşulların gerçekleştirilmesine
yönelik eylemler, kesin bir alış taahhüdü elde edilinceye kadar başlatılmaz,
ve (ii) Kesin bir alış
taahhüdünün bir senelik zaman dilimi içerisinde elde edilmesi yüksek derecede
olasıdır. (b) İşletme kesin bir alış taahhüdü elde etmiş
ve sonuç olarak, alıcı veya diğerleri,
daha önce satış için elde tutulan varlık olarak sınıflandırılmış olan
duran varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) satışı için gerekli olan
süreyi beklenmedik şekilde uzatacak yeni koşullar ileri sürmüştür ve: (i) İleri sürülen koşullara yanıt vermek
amacıyla zamanında harekete geçilmiş, ve (ii) Geciktirici
sebeplere ilişkin uygun bir çözüm beklenmektedir. (c) İlk bir yıllık dönem boyunca daha önce
öngörülmeyen koşullar ortaya çıkmış ve sonuç olarak, daha önce satış amaçlı
elde tutulan varlık olarak sınıflandırılan bir duran varlık (veya elden
çıkarılacak varlık grubu) ilgili dönemin sonu itibariyle satılmamış ve: (i) İlk bir yıllık dönem boyunca işletme
koşullardaki değişiklikleri karşılayabilmek için gerekli tedbirleri almıştır, (ii) Duran varlık
(veya elden çıkarılacak varlık grubu), koşullardaki değişikliğe paralel
olarak uygun bir fiyatla aktif olarak pazarlanmaktadır ve, (iii)
Paragraf 7 ve 8’deki koşullar karşılanmıştır. ————————— 1 Likidite
sunumuna göre sınıflandırılan varlıklar açısından duran varlıklar; bilanço
tarihinden itibaren 12 aydan daha fazla bir sürede geri kazanılması
beklenilen tutarları içeren varlıklardır. 3 üncü Paragraf bu tür varlıkların
sınıflandırılmasında uygulanır. 2 Ancak, bir
varlık veya varlıklar grubundan elde edilen nakit akışının, esasen,
sürdürülen kullanımından değil, satışından kaynaklanması beklenmekte ise, söz
konusu varlıklar diğer varlıklardan kaynaklanan nakit akışlarına daha az
bağımlı hale gelir ve nakit yaratan bir birimin parçası olan elden
çıkarılacak varlıklar grubu, ayrı bir nakit yaratan birim şekline bürünür. 3 Söz
konusu varlıkların diğer uygun TFRS’ler
aracılığıyla ölçülmesini gerektiren 18 ve 19 uncu Paragraflar dışındaki.
4 Duran varlığın
nakit yaratan bir birimin parçası olması durumunda, geri kazanılabilir
değeri, TMS 36 doğrultusunda ilgili nakit yaratan birimde oluşan değer
düşüklüğü zararının dağıtılması sonrasında belirlenen defter değeridir. 5 Varlığın satış
amacıyla elde tutulan olarak sınıflandırılması öncesinde TMS 16 veya TMS 38
doğrultusunda yeniden değerlenmiş maddi veya maddi olmayan duran varlık
olmaması durumunda, düzeltme yeniden değerleme artışı veya azalışı olarak
gösterilir. |