TEBLİĞ Devlet Bakanlığından: MESLEKİ
SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI A. SİGORTANIN KAPSAMI A.1. Sigortanın Konusu Bu sigorta sözleşmesi ile
sigortalının poliçede belirtilen ve ilgili taraflarca konusu tarif edilerek
sınırları çizilen mesleki faaliyeti ifa ederken; a)
Sözleşme süresi içinde meydana gelen olay sonucu doğan ve sorumluluk
hükümleri uyarınca tazmini sözleşme süresi içinde ya
da sonrasında talep edilen zararlara karşı veya b)
Sözleşme yapılmadan önce veya sözleşme yürürlükteyken meydana gelen bir olay
nedeniyle, sadece sözleşme süresi içinde sigortalıya karşı doğabilecek
taleplere karşı sözleşmede belirtilen miktara kadar teminat verilir.
Taraflar, (a) ve (b) bendlerinden birini içerecek
şekilde sözleşme yapabilecekleri gibi, her ikisini içerecek şekilde de
sözleşme yapabilir. A.2.
Sigortanın Coğrafi Sınırı Bu sigorta, sigortalının Türkiye
Cumhuriyeti sınırları içinde ifa ettiği mesleki faaliyetler için geçerlidir;
Ancak, taraflar sigortalının yurtdışında yürüteceği mesleki faaliyetlerin de
sigorta kapsamına alınmasını kararlaştırabilir. A.3.
Teminat Dışında Kalan Hâller Aşağıdaki
hâller teminat kapsamı dışındadır: a) Sigortalının poliçede
belirtilen mesleki faaliyetlerinin kapsamını aşan her türlü faaliyeti; b) Mesleki faaliyetin ifası
sırasında sigortalı tarafından kasten sebep olunan her tür olay ile
davranışları; c) Sigortalı veya çalıştırdığı
kişilerin, poliçede belirtilen mesleki faaliyeti ifa ederken alkol,
uyuşturucu ya da narkotik maddelerin tesiri altında
bulunması sonucunda meydana gelen olaylar. A.4 Aksine Sözleşme Yoksa Teminat
Dışında Kalan Haller, Tazminat Talepleri ve Ödemeler A.4.1 Aksine Sözleşme Yoksa Teminat
Dışında Kalan Haller a) Herhangi bir bilgisayar
esaslı veya elektronik ortamda saklanabilir, yazılı, basılmış veya herhangi
bir yöntem ile (veya benzer bir şekilde) tekrar çoğaltılmış olsun veya
olmasın her tür belge kaybı veya sigortalının bakım, gözetim ve kontrolüne
verilmiş bilgi ve malzemenin kaybı, suistimali veya
imha edilmesi; b) Türkiye Cumhuriyeti
mahkemeleri haricinde bir mahkemede açılan tazminat davaları ve tahkim; c) Her türlü haksız rekabet. A.4.2 Aksine Sözleşme Yoksa Teminat Dışında Kalan
Tazminat Talepleri a) Her tür patent, telif hakkı
ile ticaret unvanı, marka ve benzeri fikrî mülkiyet hak ihlallerinden
kaynaklanan tazminat talepleri; b) Sigortalının mesleki
faaliyeti ifası sırasında anne, baba, kardeş, eş ve çocuklarına karşı
sorumluluğundan doğan tazminat talepleri; c) Her türlü çevre
kirliliğinden doğrudan veya dolaylı olarak doğan sorumluluklar nedeniyle
yapılan tazminat talepleri; d) Niteliği ne olursa olsun
aşağıdaki hâllerden doğrudan veya dolaylı olarak kaynaklanacak tazminat
talepleri: aa) Herhangi bir nükleer yakıttan veya nükleer yakıtın
yanması sonucu meydana gelen nükleer atıklardan kaynaklanan iyonize ışınımlar
veya kirlilik, bb) Radyoaktif, zehirli, patlayıcı veya herhangi bir
patlayıcı nükleer bileşim veya bunun nükleer bir parçasının tehlikeli
özellikleri, cc) Diethylstilbesterol (DES), dioxin, urea formaldehyde, asbest, asbestli ürünler veya asbest içeren
ürünlerin varlığından, üretiminden, elleçlenmesinden,
işlenmesinden, satış, dağıtım, depolama, bırakılma veya kullanımından
kaynaklanan her tür hastalık (kanser dahil) veya asbestten kaynaklanan bütün
tazminat talepleri. e) Bir sözleşmenin ifasına
veya özel bir anlaşmaya dayanıp, sigortalının yasal sorumluluk ölçüsünü aşan
her tür talepleri; f) Manevi tazminat talepleri. A.4.3
Aksine Sözleşme Yoksa Teminat Dışında Kalan Ödemeler a) İdarî
ve adlî para cezaları dahil her tür ceza ve cezai şartlar; b)
Sigortalının iflasına bağlı olarak ortaya çıkabilecek her tür zarar; c) Sigortalının aleyhine cezai
takibata geçilmesi hâlinde, bu takibattan doğan
diğer bilumum masraflar. A.5. Sigortanın Başlangıcı ve Sonu Sigorta, poliçede başlama ve sona erme
tarihleri olarak yazılan günlerde, aksi kararlaştırılmadıkça, Türkiye saati
ile öğlen saat 12.00’de başlar ve öğlen saat 12.00’de sona erer. B. ZARAR VE TAZMİNAT B.1. Rizikonun Gerçekleşmesi Sözleşmenin; -
A.1.’in (a) bendinde belirtilen şekilde yapılması hâlinde, sigortalının,
sözleşme süresi içinde yürüttüğü mesleki faaliyeti dolayısıyla, gerek
sözleşme dönemi gerekse sözleşmenin bitiminden itibaren iki yıl içinde
başkalarının zarara uğraması sonucunda, - A.1.’in
(b) bendinde belirtilen şekilde yapılması hâlinde bir yıldan az olmamak kaydıyla sözleşme yapılmasından önce veya
sözleşme yürürlükteyken meydana gelen olaya bağlı olarak; a) Sigortacının bilgisi ve yazılı muvafakatı
dahilinde olmak koşuluyla sigortalı tarafından ödeme yapılması veya, b)
Sigortacının, sigortalıya ayrıca hukuki yardımda bulunmayı da üstlendiği
mesleki sorumluluk sigortalarında, tebligat ile davanın veya hukuki takibin
öğrenilmesiyle, c)
Zararın gerçekleştiğinin ve bu zararın sigortalının sorumluluğundan
kaynaklandığının mahkeme tarafından karar altına alınması hallerinde riziko
gerçekleşmiş olur. B.2. Rizikoya İlişkin Olarak Sigorta Ettirenin ve
Sigortalının Yükümlülükleri Sigortalı ve sigorta ettiren, aşağıdaki hususları
yerine getirmekle yükümlüdür: a) Haberdar olduğu andan itibaren rizikonun
gerçekleştiğini, beş gün içinde sigortacıya ihbar etmek, b) Sigorta
sözleşmesi yokmuş gibi gerekli kurtarma ve koruma önlemlerini almak ve bu
amaçla sigortacı tarafından verilecek makul talimatlara uymak, c) Sigortacının
talebi üzerine, olayın ve zararın nedeni ile hangi hâl ve şartlar altında
gerçekleştiğini ve sonuçlarını tespiti, tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu hakkının kullanılmasına yararlı, elde edilmesi mümkün
bilgi ve belgeleri gecikmeksizin vermek, d) Sigortacının
yazılı onayı olmadıkça, sorumluluğu veya tazminat talebini kısmen veya
tamamen kabul etmemek, ödeme taahhüdünde bulunmamak, zarar görenlere herhangi
bir tazminat ödemesinde bulunmamak; e) Zarardan
dolayı, dava yolu ile veya başka yollarla bir tazminat talebi karşısında
kaldığı veya aleyhine cezai kovuşturmaya geçildiği
hâllerde, durumdan sigortacıyı derhal haberdar etmek ve zarar ziyan talebine
ve cezai kovuşturmaya ilişkin olarak almış olduğu ihbarname, davetiye ve
benzeri tüm belgeleri gecikmeksizin sigortacıya vermek, f) Sigorta konusu ile ilgili başka sigorta sözleşmesi varsa
bunları sigortacıya bildirmek. B.3. Tazminat ve Ödenmesi Rizikonun gerçekleşmesi hâlinde, özel
durumlar hariç olmak üzere, hangi belgelerin istenileceği poliçe ekinde açık
ve anlaşılır şekilde yer almak zorundadır. Sigortacı, talep edilen tazminat
ve giderleri, hak sahibinin tazminata konu olay ve zarara ilişkin tespit
tutanağını veya bilirkişi raporunu ve poliçe ekinde de yer alan diğer gerekli
belgeleri eksiksiz olarak şirketin merkez veya kuruluşlarına ilettiği
tarihten itibaren on beş iş günü içinde gerekli incelemeleri tamamlayıp
sözleşmeye aykırı olmayan zararlara ilişkin tazminatı öder. B.4. Halefiyet Sigortacı, ödediği tazminat tutarınca, hukuken
sigortalının yerine geçer. C. ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER C.1. Sigorta Priminin Ödenmesi ve Sigortacının
Sorumluluğunun Başlaması Sigortacının sorumluluğu, primin tamamının veya
taksitle ödenmesi kararlaştırılmış ise ilk taksidin
poliçenin tesliminde ödenmesi ile başlar. Aksi kararlaştırılmadıkça, primin
tamamının veya ilk taksidin ödenmemesi hâlinde,
poliçe teslim edilmiş olsa dahi sigortacının sorumluluğu başlamaz ve bu şart
poliçeye yazılır. Prim ödemede temerrüde düşülmesi hâlinde Borçlar
Kanunu hükümleri uygulanır. C.2. Sigortalı ve Sigorta Ettirenin Sözleşme Yapıldığı
Sırada Beyan Yükümlülüğü Sigortacı
sigorta sözleşmesini, sigorta ettirenin veya bilgisinin olması durumunda
sigortalının beyanı ve varsa teklifname ve
eklerinde yazılı sorulara verdiği cevaplara dayanarak yapar. Sigortalı
ve sigorta ettirenin beyanı yanlış veya eksik ise ve bu durum, sigortacının
sözleşmeyi yapmaması veya daha ağır şartlarla yapmasına neden oluyorsa,
sigortacı durumu öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde sözleşmeden cayabilir veya sözleşmeyi yürürlükte tutarak
aynı süre içinde prim farkını talep edebilir. Sigorta
ettiren, talep edilen prim farkını kabul ettiğini sekiz gün içinde bildirmediği
takdirde sözleşmeden cayılmış olur. Ancak, prim farkının kabul edilmemesi
nedeniyle sözleşmeden cayılması, sigortacının gerçeğe aykırı veya eksik
beyanı öğrendiği tarihten itibaren bir aylık süre içinde gerçekleşmek
durumundadır. Sigortalı
ve sigorta ettirenin kasıtlı
davrandığının anlaşılması hâlinde sigortacı, sözleşmeden cayabilir ve gün
esasına dayanarak hesap edilen prime hak kazanır. C.3. Sözleşmenin Devamı Sırasındaki
Beyan Yükümlülüğü Sözleşmenin devamı
sırasında sigortacının izni olmadan rizikoya etki edici nitelikte değişiklik
yapılması hâlinde sigorta ettiren veya sigortalı durumu sekiz gün içinde
sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Durumun sigortacı tarafından öğrenilmesinden sonra,
değişiklik, sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya daha ağır şartlarla
yapmasını gerektiren hâllerden ise sigortacı, sekiz gün içinde sözleşmeyi
fesheder veya prim farkını talep etmek suretiyle sözleşmeyi yürürlükte tutar.
Sigorta ettiren, talep edilen prim farkını kabul ettiğini sekiz gün içinde bildirmediği
takdirde sözleşme feshedilmiş olur. Feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçen sürenin
primi, gün esası üzerinden hesap edilir ve fazlası geri verilir. Süresinde kullanılmayan fesih veya prim farkını talep
etme hakkı düşer. Rizikodaki değişikliği öğrenen sigortacı, sigorta
hükmünün devamına razı olduğunu gösteren bir harekette bulunursa fesih ve
prim talep hakkı düşer. Değişiklik, rizikoyu hafifletici nitelikte ve daha az
prim uygulamasını gerektirir hâllerden ise; sigortacı, bu değişikliğin yapıldığı
tarihten sözleşmenin sona ermesine kadar geçecek
süre için gün esasına göre hesap edilecek prim farkını sigorta ettirene geri
verir. Sigortacının sözleşmeyi bu değişiklere göre
yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektiren hâllerde: a) Sigortacı durumu öğrenmeden önce, b)
Sigortacının fesih ihbarında bulunabileceği süre içinde, c) Fesih ihbarının hüküm ifade etmesi için geçecek süre içinde, riziko gerçekleşirse, sigortacı,
tazminatı tahakkuk ettirilen prim ile tahakkuk ettirilmesi gereken prim
arasındaki orana göre öder. C.4.
Sigorta Ettirenin ve Sigortalının Durumu Bu
genel şartlarda düzenlenen sigorta ettirenin
borç ve yükümlülüklerinin sigortalı tarafından veya sigortalıya yüklenen
yükümlülüklerin sigorta ettiren tarafından yerine getirilmesi hâllerinde,
borç ve yükümlülükler, ifa edilmiş sayılır. Ancak sigortacının sırf bu nedenle durumunun
ağırlaştığını ileri sürerek itiraz etme hakkı saklıdır. C.5. Tebliğ ve
İhbarlar
Sigortalının ve sigorta ettirenin bildirimleri,
sigorta şirketinin merkezine veya sigorta sözleşmesine aracılık eden acenteye
yapılır. Sigortacının bildirimleri de sigortalıya karşı
yapılacaksa sigortalının, sigorta ettirene karşı yapılacaksa sigorta ettirenin
son bildirilen adresine noter eliyle veya taahhütlü mektupla yapılır. Taraflara imza karşılığı elden verilen mektup veya
telgrafla yapılan bildirimler de taahhütlü mektup hükmündedir. Güvenli elektronik imza kullanılarak
elektronik ortamda yapılan ve sigortacıya, sigortalıya ve sigorta ettirene
ulaştığı kanıtlanabilen bildirimler de geçerli sayılır. C.6.
Mesleki Faaliyete Son Verilmesi
Poliçede tanımlanan mesleki faaliyete son verilmesi hâlinde sigorta
sözleşmesi sona erer ve işlemeyen günlere ait prim sigorta ettirene iade
edilir. C.7. Ticari ve Mesleki Sırların Saklı Tutulması Sigortacı ve sigortacı adına hareket edenler bu
sözleşmenin yapılması dolayısıyla sigortalıya ve sigorta ettirene ilişkin
öğreneceği sırların saklı tutulmamasından doğacak zararlardan sorumludur. C.8. Yetkili Mahkeme Sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar nedeniyle
sigortacı aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, sigorta şirketinin
merkezinin veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acentenin ikametgahının
bulunduğu yerdeki, sigortalı veya sigorta
ettiren aleyhine açılacak davalarda ise davalının ikametgahının bulunduğu
yerdeki mahkemedir. C.9. Zaman aşımı Sigorta
sözleşmesinden doğan bütün talepler iki yılda zaman aşımına uğrar. C.10. Klozlar ve Özel Şartlar Bu genel şartların eki niteliğindeki klozlar genel şartlara göre özel düzenlemeler
içerebilir. Taraflar,
sigorta ettiren ve sigortalının aleyhine olmamak üzere özel şartlar
kararlaştırabilir. |