YÖNETMELİK Sanayi ve Ticaret
Bakanlığından: MOTORLU ARAÇLARIN DOLAYLI GÖRÜŞ
CİHAZLARI HAKKINDA TİP ONAYI YÖNETMELİĞİ (2005/27/AT İLE DEĞİŞİK 2003/97/AT) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE
1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca,
araçların yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik
güvenliğine uyma zorunluluğunu yerine getirmek üzere, motorlu araçların
dolaylı görüş cihazlarının ve bu cihazlarla donatılmış araçların
belgelendirilmelerine ilişkin hükümleri ve bunların uygulanmasına ilişkin
usul ve esasları düzenlemektir. Kapsam MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik, Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip
Onayı Yönetmeliği (MARTOY) kapsamında yer alan motorlu araçlara takılan
dolaylı görüş cihazlarına bu Yönetmeliğe göre AT Aksam Tip Onayı Belgesi ve
bu aksamların takılması bakımından araca, bu Yönetmeliğe göre AT Araç Tip
Onayı Belgesi verilmesine ilişkin hususları kapsar. Dayanak MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanununun 29 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Araç: Bu Yönetmeliğin amaçları
bakımından, MARTOY’un Ek II, A Bölümünde tanımlandığı şekliyle herhangi bir
motorlu aracı, b) AT: Avrupa Topluluğunu, c) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret
Bakanlığını, ç) Dolaylı Görüş Cihazı: Bu
Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek I’in 1.1 numaralı paragrafında tanımlanan
cihazları, d) e İşareti: Motorlu araçların
dolaylı görüş cihazının bu Yönetmelik hükümlerine göre uygun olarak
üretildiğini gösteren işareti, e) İmalâtçı: Tip onayı
işlemlerinin bütün unsurlarından ve imalâtın uygunluğunun sağlanmasından,
Onay Kuruluşuna ve teknik hizmetler kuruluşuna karşı sorumlu olan ve araçların
veya dikiz aynalarının ticarî isim, marka veya lisansının sahibi veya
temsilcisini, f) MARTOY: 1/4/1999 tarihli ve
23653 sayılı Resmî Gazete’de 98/14/AT seviyesinde yayımlanan Avrupa Topluluğunun
70/156/AT sayılı Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğinin son
seviyesini, g) Onay Kuruluşu: Teknik
Hizmetler Kuruluşlarını görevlendiren, tip onayı belgelerini veren,
gerektiğinde geri alan, diğer onay kuruluşlarıyla muhatap olan ve bunlarla
temasları yürüten, imalâtçının üretim uygunluk düzenlemelerine uyup
uymadığını belirlemekten sorumlu kuruluş olan Bakanlığı, ğ) R-46: Dolaylı görüş cihazı ve
bu cihazların takılması konusunda motorlu araçların onayı ile ilgili
Birleşmiş Milletler/Avrupa Ekonomik Komisyonunun (BM/AEK) - 46 sayılı
Regülasyonunu, h) Tanıtım Dosyası (Bilgi
Dokümanı): Başvuru sahibi tarafından teknik hizmetler kuruluşuna veya Onay Kuruluşuna tanıtım bildirimi
gereğince verilen bilgi, çizim, fotoğraf ve bunun gibi belgeleri içeren
dosyayı, ı)
Tanıtım Paketi: Teknik hizmetler kuruluşunun veya Onay Kuruluşunun
görevlerini yerine getirmeleri sürecinde tanıtım dosyasına eklemiş oldukları
deney raporları ve diğer belgeleri, i) Tanıtım Paketi Fihristi:
Tanıtım paketi içinde bulunan belgelerin uygun bir şekilde numaralandırılarak
veya bütün sayfaların tanımlanabilmesine imkân verecek şekilde işaretlenerek
bir liste hâlinde yazılmasıdır. j) Teknik Hizmetler Kuruluşu
(Teknik Servis): EN 17025 standardını veya eşdeğer ulusal veya uluslararası
standartları haiz, deney ve analizleri yapabilecek laboratuvar ve/veya teknik
imkânları bulunan, Onay Kuruluşunca yapılacak protokolle belirlenecek şartlar
çerçevesinde deneyleri veya kontrolleri yapmak üzere deney laboratuvarı
olarak görevlendirilen kurum veya kuruluşu, k) Tip Onayı: Dolaylı görüş
cihazının bu Yönetmeliğin eklerine uygun olarak imal edildiğinin belgelenmesi
işlemini, ifade eder. (2) Bu Yönetmelikte geçen diğer
tanımlar Yönetmeliğin ilgili eklerinde açıklanmıştır. İKİNCİ BÖLÜM Uygulama Usul ve Esasları Tip Onayı Belgesi başvuruları MADDE
5 – (1) Tip Onayı Belgesi başvuruları aşağıda
belirtilmiştir. a) Dolaylı görüş cihazlarının Tip
Onayı Belgesi başvuruları, tanıtım paketi içinde tanıtım fihristine uygun
olarak düzenlenmiş tanıtım dosyasıyla birlikte imalâtçı tarafından Onay
Kuruluşuna yapılır. Tanıtım paketi başvurudan itibaren onayın verildiği veya
reddedildiği tarihe kadar Onay Kuruluşunun incelemesine açıktır. b) Tek bir araç ya da aksam ile
ilgili Tip Onayı Belgesi başvuruları, ancak bir Onay Kuruluşuna yapılabilir.
Başvuru sahibi, başka bir ülkenin Onay Kuruluşuna başvuruda bulunmadığını bir
yazı ile Onay Kuruluşuna bildirir. c) Onaylanacak her tip için ayrı
bir başvuru yapılır. Tip Onayı işlemleri MADDE
6 – (1) Tip onayı işlemleri aşağıda belirtilmiştir. a) Onay Kuruluşu, bu Yönetmeliğin
ekinde yer alan Ek II’de belirtilen tasarım, yapım ve test şartlarını yerine
getiren herhangi bir dolaylı görüş cihazı tipine bu Yönetmeliğin ilgili ek ve
ilâvelerinde yer alan hükümlere uygun olarak, Tip onayı işareti, AT Aksam Tip
Onayı Belgesi ve AT Aksam Tip Onayı Numarasını verir. b) Onay Kuruluşu, bu Yönetmeliğin
ekinde yer alan Ek III’te belirtilen dolaylı görüş cihazlarının araca
montajına dair şartları sağlayan araca ilgili ek ve ilâvesinde belirtilen
hükümlere uygun olarak AT Araç Tip Onayı Belgesini verir. Yetkili kuruluşlar MADDE
7 – (1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanmasından
sorumludur. Bu Yönetmeliğin uygulanmasını teminen deneyleri yapmaya veya
yaptırmaya, Teknik Hizmetler Kuruluşu olarak; Türk Standardları Enstitüsü
(TSE), İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve TÜVSÜD Teknik Güvenlik ve Kalite
Denetim Ticaret Limited Şirketi yetkili kılınmıştır. Eşdeğer belgeler MADDE
8 – (1) Dolaylı görüş cihazları ve bu tür cihazlarla
donatılmış araçların tip onayı ile ilgili Birleşmiş Milletler/Avrupa Ekonomik
Komisyonunun (BM/AEK) 46 sayılı Regülasyonunun son seviyesine göre verilen
belgeler eşdeğer olarak kabul edilir. Bildirim MADDE
9 – (1) Bildirime ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir. a) Dolaylı görüş cihazları ile
ilgili 2005/27/EC ile değişik 2003/97/EC sayılı Avrupa Birliği direktifine
göre hazırlanan bu Yönetmeliğin uygulamaya konulduğu, Avrupa Birliği üyesi
ülkelerin onay kuruluşlarına, Gümrük Birliği Ortaklık Komitesine ve Avrupa
Birliği Komisyonuna bildirilir. b) Onaylanan veya reddedilen Tip
Onayı Belgelerinin bir nüshası bir ay içinde Avrupa Birliği Komisyonuna, Avrupa
Birliği üyesi ülkelerin onay kuruluşlarına, Gümrük Birliği Ortaklık
Komitesine ve Avrupa Birliği Komisyonuna gönderilir. Tedbirler ve uygulama takvimi MADDE
10 – (1) Tedbirler ve uygulama takvimine ilişkin hususlar
aşağıda belirtilmiştir. a) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren ilgili araçların veya dolaylı görüş cihazlarının bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olması şartıyla, dolaylı görüş cihazları gerekçe
gösterilerek; 1) Bir araca veya dolaylı görüş
cihazına AT tip onayı veya ulusal tip onayı verilmesi reddedilemez. 2) Araçların veya dolaylı görüş cihazlarının
satışı, tescili veya hizmete sokulması yasaklanamaz. b) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren, yeni tip araçlar ve yeni tip dolaylı görüş
cihazlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmaması hâlinde, dolaylı görüş
cihazı gerekçe gösterilerek yeni tip araçlara ve yeni tip dolaylı görüş
cihazlarına AT Tip Onayı verilmez. Ancak, aksam olarak bu Yönetmeliğin
eklerinde yer alan Sınıf VI ön aynalarla ve bunların araçlara takılmasıyla
ilgili hükümlerin uygulanması 26/1/2007’ye ertelenir. c) MARTOY’un 9 uncu maddesinin
(b) bendinin (70/156/EEC sayılı direktif Madde 7(2)) amaçları bakımından; bu
Yönetmeliğin aksam niteliği taşıyan dolaylı görüş cihazlarıyla ilgili
hükümleri, M1 ve N1 kategorilerindeki araçlar için 26/1/2010, diğer tüm kategorilerdeki
araçlar için 26/1/2007 tarihinden itibaren uygulanır. ç) Yedek parçalar konusunda, bu
maddenin 1 inci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinin hükümlerine rağmen,
26/1/2007’den önce onaylanan araç tiplerinde kullanılmak üzere 9/11/1999
tarihli ve 23871 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçların Dikiz
Aynalarıyla İlgili Tip Onayı Yönetmeliğine (71/127/AT) göre tasarlanmış aksam
veya ayrı teknik ünitelere AT tip onayı verilmesine ve bu tür aksam veya ayrı
teknik ünitelerin satışına ve hizmete sokulmasına ve gerektiğinde bu
onayların kapsamın genişletilmesine devam edilir. d) 2/7/2004 tarihli ve 25510
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sürücü Koltuğuna İlave Olarak Sekizden
Fazla Koltuğu Bulunan ve Yolcu Taşımak Amacıyla Kullanılan Araçların Özel
Hükümleri İle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinin (2001/85/AT) (Avrupa Birliğinin
20/11/2001 tarihli ve 2001/85/EC sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey
Direktifi (OJ L 42, 13/2/2002)) ekinde yer alan Ek I’in 2.1.1.1 numaralı
paragrafında tanımlandığı şekilde en az üç mafsallı rijit parçadan oluşan ve
M2 ve M3 kategorileri, bu Yönetmeliğin eklerinde yer alan Sınıf I kapsamına
giren, ancak Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan yeni mafsallı araç
tiplerine, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek III’ün 5 numaralı paragrafında
belirtilen sürücünün görüş alanı konusunda öngörülen hükümlere uyulması
şartıyla, ulusal tip onayı verilmesine devam edilir. Muafiyetler MADDE 11 – (1) Muafiyetlere ait esaslar aşağıda belirtilmiştir. a) Teknolojik olarak gelişmiş
dolaylı görüş cihazlarına ilişkin Tip Onayı Belgesi talep edilmesi hâlinde,
Avrupa Birliği Komisyonuna ve diğer ülkelerin onay kuruluşlarına bilgi
verilerek, dolaylı görüş cihazlarına ulusal Tip Onayı Belgesi verilebilir. b) Bu Yönetmelik hükümleri
trafiğe çıkmış mevcut araçlara uygulanmaz. Atıflar MADDE
12 – (1) Yürürlükten kaldırılan Motorlu Araçların Dikiz
Aynalarıyla İlgili Tip Onayı Yönetmeliğine (71/127/AT) yapılan atıflar, bu
Yönetmeliğe yapılmış sayılır. (2) Orijinal 71/127/EEC sayılı
Direktifin ve 2005/27/EC ile değişik 2003/97/EC Direktifinin idarî
hükümlerinin maddeleri ve ekleri, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek IV’te
verilen ilişkilendirme (korelasyon) çizelgesine göre değerlendirilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik MADDE
13 – (1) 9/11/1999 tarihli ve 23871 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Motorlu Araçların Dikiz Aynalarıyla İlgili Tip Onayı Yönetmeliği
(71/127/AT) ve değişikliği 26/1/2010 tarihinde yürürlükten kalkar. Yeni tip araçlar GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) 26/1/2007 tarihinden itibaren yeni tip bir aracın
bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmaması hâlinde, dolaylı görüş cihazı
gerekçe gösterilerek ulusal tip onayı verilmez. (2) Aksam olarak bu Yönetmeliğin
eklerinde yer alan Sınıf VI ön aynalarla ve bunların araçlara takılmasıyla
ilgili hükümler 26/1/2007 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanır. Daha önce alınan Tip Onayı Belgesi GEÇİCİ
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ulusal Tip
Onayı Belgesi almış M1 ve N1 kategorilerindeki araçlar 26/1/2010, diğer tüm
kategorilerdeki araçlar ise 26/1/2008 tarihinden itibaren bu Yönetmelik
hükümlerine uymak zorundadır. (2) Ancak, bu Yönetmelik
yürürlüğe girmeden önce ulusal Tip Onayı Belgesi almış M1 ve N1
kategorilerindeki araçlar 26/1/2010, diğer tüm kategorilerdeki araçlar ise
26/1/2008 tarihine kadar asgarî Motorlu Araçların Dikiz Aynalarıyla İlgili
Tip Onayı Yönetmeliğinin (71/127/AT) şartlarını karşılamalıdır. Bu durum,
mezkur Yönetmeliğe göre alınan Tip Onayı Belgesi ya da yetkili teknik servislerden
alınacak bir rapor ile tevsik edilir. Yeni Tip Onayı Belgesi başvuruları GEÇİCİ
MADDE 3 – (1) 26/1/2007 tarihinden önce yeni Tip Onayı Belgesi
başvurusunda bulunan araçlar asgarî Motorlu Araçların Dikiz Aynalarıyla
İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinin (71/127/AT) şartlarını karşılamalıdır. Bu
durum, mezkur Yönetmeliğe göre alınan Tip Onayı Belgesi ya da yetkili teknik
servislerden alınacak bir rapor ile tevsik edilir. Yürürlük MADDE
14 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE
15 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı
yürütür. Ekler listesi Ek I AT
tip onayına ilişkin tarifler ve idarî hükümler İlâve 1 Dolaylı
görüş cihazının AT tip onayıyla ilgili bilgi dokümanı İlâve 2 Dolaylı
görüş cihazının örnek AT aksam tip onayı belgesi İlâve 3 Araç
AT tip onayıyla ilgili bilgi dokümanı İlâve 4 Aracın
dolaylı görüş cihazlarının montajıyla ilgili örnek AT tip onayı belgesi İlâve 5 AT
aksam tip onayı işareti İlâve 6 H
noktasının belirlenmesi ve R ve H noktalarının nispî konumlarının
doğrulanması işlemi Ek II Dolaylı
görüş cihazının AT aksam tip onayı için gereken tasarım şartları ve deneyler. İlâve 1 Ayna
yansıtıcı yüzeyinin ‘r’ eğrilik yarıçapının belirlenmesi işlemi İlâve 2 Yansıma
derecesini belirlemek için deney yöntemi Ek III Aynalar
ve diğer dolaylı görüş cihazlarının araçlara takılmasına ilişkin şartlar. İlâve Fark
etme mesafesinin hesaplanması. Ek IV Madde
12’de belirtilen ilişkilendirme çizelgesi. Ekleri İçin Tıklayınız |