TEBLİĞ Maliye Bakanlığından: TÜRKİYE – AVRUPA
BİRLİĞİ ÇERÇEVE ANLAŞMASI GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 2) Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye
arasında, AB’nin finanse ettiği ya da Türkiye-AB
ortak finansmanı ile yürütülen projeler, faaliyetler ve eylemler çerçevesinde
yapılan mal ve hizmet alımları, işler ve işlemlere ilişkin Türkiye ile AB
arasındaki idari işbirliğine dair kuralların ortaya konulması amacıyla
imzalanan Türkiye Cumhuriyeti ile AB arasındaki mali işbirliği çerçevesinde
temin edilecek mali yardımların uygulanmasına ilişkin “Çerçeve Anlaşma”,
Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, 26.2.2005 tarih ve 25739 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan 22.2.2005 tarih ve 5303 sayılı Kanunla onaylanması
uygun bulunmuş, Bakanlar Kurulunca 17.3.2005 tarih ve 2005/8636 sayılı
Kararla onaylanmak suretiyle 15.4.2005 tarih ve 25787 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Çerçeve Anlaşma’nın vergi
muafiyetleri ile ilgili hükümlerinin uygulama usul ve esasları da 1 Sıra No’lu Türkiye-Avrupa Birliği Çerçeve Anlaşması Genel
Tebliği1inde belirlenmiştir. Söz konusu Tebliğde; mükellef
olmayan Avrupa Topluluğu (AT) yüklenicilerinin bu Anlaşma kapsamında satın
aldıkları mal, hizmet ve işlerle ilgili yüklendikleri ve indirim konusu
yapamadıkları katma değer vergisinin (KDV) iadesi için Maliye Bakanlığı Gelir
İdaresi Başkanlığına başvuracağı belirtilmişti. Bu tebliğde, KDV yönünden
mükellefiyeti bulunmayan AT yüklenicilerine bu Anlaşma kapsamında satın aldıkları mal, hizmet ve
işlerle ilgili ödedikleri katma değer vergisinin iadesine ilişkin usul ve
esaslar, iadeye ilişkin vergi dairesince yapılacak iş ve işlemler ile
uygulamada ortaya çıkan bazı tereddütlere yönelik açıklamalara yer
verilmiştir. I- KDV Yönünden
Mükellefiyet Kaydı Olmayan AT Yüklenicilerine Yapılacak Katma Değer
Vergisinin İadesine İlişkin Esaslar: Çerçeve Anlaşma’nın “İşbirliğinin Genel Esasları”
başlıklı EK A’nın 8’inci maddesinin 3’üncü
fıkrasında; “AT yüklenicileri, AT sözleşmesi kapsamında sunulan
herhangi hizmet veya tedarik edilen mal veya yapılan iş için katma değer
vergisinden muaf tutulacaklardır. Bir tedarikçi tarafından AT yüklenicisine
temin edilen mallar veya sunulan hizmetler veya yapılan işler de katma değer
vergisinden muaf tutulacaktır. Bu muafiyet sadece AT sözleşmesi kapsamında AT
yüklenicisi tarafından teslim edilen mallar veya sunulan hizmetler veya
yapılan işler ile bağlantılı olarak temin edilen mallara veya sunulan
hizmetlere veya yapılan işlere uygulanacaktır. Bir AT yüklenicisi veya bu Anlaşmada öngörüldüğü şekilde
muafiyete hak kazanan AT yüklenicisine mal teslim eden ve/veya hizmet sunan
veya iş yapan herhangi bir tedarikçi, bu Anlaşmada öngörüldüğü şekilde katma
değer vergisinden muaf olarak teslim ettiği mallar veya sunduğu hizmetler
veya yürüttüğü işlerle ilgili olarak ödediği katma değer vergisini, diğer
işlemleri için tahsil ettiği katma değer vergisinden indirme hakkına
sahiptir. Eğer AT yüklenicisi veya tedarikçi bu imkânı kullanamazsa, katma
değer vergisinin iadesine ilişkin Türk Kanunu kapsamında istenilen gerekli
belgeleri ekleyerek vergi idaresine yazılı talepte bulunması halinde bu
talebi takip eden azami 10 günlük bir sürede vergi idaresi KDV iadesini
yapacaktır. KDV muafiyeti bu Anlaşmanın imzalanmasından sonra mevcut
katma değer vergisinin yerini alan veya bu vergiye ek olarak tesis
edilebilecek olan herhangi bir benzeri vergiye de uygulanacaktır. İlgili vergi idaresi bu Anlaşma hükümleri uyarınca
muafiyet tanınan AT yüklenicisine yazılı talebi üzerine, bu muafiyeti teyit
eden bir sertifika verecektir. Söz konusu talep, talep eden AT yüklenicisinin
kimliği ve statüsünü teyit eden belgeyi de içermelidir. Vergi makamı bu
sertifikayı verecek veya azami 30 takvim günü içinde geçerli sebeple
reddedecektir." hükmü yer almaktadır. Çerçeve Anlaşmanın 6’ncı
maddesinin 3’üncü fıkrasında ise, bu Anlaşmanın vergi muafiyetlerini düzenleyen 6’ncı maddesi ile
Anlaşmanın eki EK A'nın 8/3’üncü maddesinin 10
Eylül 2000 tarihinden itibaren geçerli olacağı hükmüne yer verilmiştir. KDV yönünden mükellefiyet kaydı
olmayan AT yüklenicileri, Çerçeve Anlaşma kapsamında olup, bu Anlaşmanın
vergi muafiyetlerine ilişkin hükümlerinin uygulanmaya başlanmış sayıldığı 10
Eylül 2000 tarihinden sonra imzalanan ve sonuçlanan ya
da halen devam etmekte olan AT sözleşmeleri kapsamında tedarik ettikleri
mal, hizmet veya işler nedeniyle
ödedikleri ve sözleşme makamından tahsil edemedikleri katma değer vergilerini
aşağıdaki usul ve esaslara uygun olarak iade alabileceklerdir. Öncelikle, AB ya
da Türkiye - AB ortak finansmanı ile yürütülen projeler, faaliyetler ve
eylemlerle ilgili olarak imzalanan sözleşmenin; Çerçeve Anlaşma kapsamında
olan bir AT sözleşmesi olduğunu ve bu sözleşme kapsamında tedarik edilen mal,
hizmet ve işlerin katma değer vergisinden muaf olduğunu teyiden,
yükleniciler sözleşmenin süresi bitmiş olsun olmasın, 1 Sıra No’lu Türkiye-Avrupa Birliği Çerçeve Anlaşması Genel
Tebliği’nde belirtilen belgelerle (Dilekçe, Sözleşme makamınca onaylı Bilgi
Formu ve sözleşmenin örneği) birlikte Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi
Başkanlığına müracaat edeceklerdir. Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi
Başkanlığına müracaat eden yüklenicilere, yapmış oldukları sözleşmenin,
Çerçeve Anlaşma kapsamına giren bir sözleşme olup olmadığı, Çerçeve Anlaşma
kapsamına giren bir sözleşme olması halinde, bu sözleşme kapsamında tedarik
edilen ve katma değer vergisinden muaf olan mal, hizmet veya işler nedeniyle
ödenen ve sözleşme makamından tahsil edilemeyen katma değer vergisinin
iadesine ilişkin bir özelge verilecektir. AT yüklenicileri iade için, Maliye
Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından tespit edilmiş ve kendilerine
verilen özelgede belirtilen vergi dairesine,
aşağıdaki belgelerle birlikte başvuracaklardır. 1-
İade
talep dilekçesi, 2-
Sözleşme
Makamı tarafından AT sözleşmesi kapsamında yapılan harcamaya ait olduğu
onaylanmış yüklenilen KDV tablosu, 3-
Mal
ve hizmet alımları ile yaptırılan işlere ilişkin fatura ve benzeri belgelerin
aslı veya onaylı örnekleri, 4-
Sözleşme
makamı tarafından, kendisine ibraz edilen fatura ve benzeri belgeler
karşılığında yapılan ödemelere ilişkin makbuzların aslı veya onaylı
fotokopisi, 5-
Kendisine
Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca verilen özelge
örneği veya KDV İstisna Sertifikasının onaylı fotokopisi, 6-
Katma
değer vergisinden başka bir vergi türünden mükellefiyet kaydı bulunması
halinde, bu vergi türünden dolayı borcu olup olmadığına dair ilgili vergi
dairesinden alınan yazı. Aranılan belgelerin
fotokopilerinin verilmesi halinde, AT yüklenicisi tarafından bu fotokopilerin
aslının aynısı olduğuna dair bir şerh verilerek, varsa kaşe tatbiki ve
imzalanması suretiyle onaylanması
gerekir. Yüklenilen KDV tablosunda, 84 Seri
No’lu Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nin2
1.1.3.1 bölümünde belirtilen bilgilere yer verilecektir. Sözleşme makamı, AT
yüklenicisine Avrupa Birliği fonundan yapılan ödemenin KDV dahil olup
olmadığı konusunda yüklenilen KDV tablosuna şerh düşerek, yetkilinin ismi,
unvanı ve tarihi belirtilmek suretiyle onaylayacaktır. Sözleşme makamı, AB Komisyonu ile
AB Komisyonu tarafından AB fonlarını kullandırmakla görevlendirilen ve AT
yüklenicisi ile AT sözleşmesini imzalayan kurum veya kuruluşlardır. II-Sözleşme Makamınca
Ödenen Katma Değer Vergisinin İadesi: AT sözleşmesi kapsamında yapılan
mal, hizmet alımı ve işlerle ilgili olarak yüklendikleri katma değer
vergisinin iadesini talep edecek çok sayıda AT yüklenicisi bulunması halinde,
Sözleşme Makamı katma değer vergisini ilgili AT yüklenicisine ödeyip, bu
ödediği vergiyi Maliye Bakanlığı Gelir
İdaresi Başkanlığınca belirlenen vergi dairesine başvurarak iade alabilir. Sözleşme Makamı vergi dairesine
her bir AT yüklenicisine ödediği katma değer vergisini ve ilgili AT sözleşmelerini içeren bir
liste ve ödeme makbuzunun aslı veya onaylı fotokopisini ibraz edecektir. Listede; AT sözleşmesinin tarihi,
sayısı, AT yüklenicisinin adı veya unvanı, konusu, tutarı ile ödeme
makbuzunun tarih, sayı, tutarı ve ödenen KDV tutarına yer verilecek, 5303
sayılı Kanunla onaylanan Çerçeve
Anlaşma kapsamında olduğu belirtilerek onaylanacaktır. III-Vergi Dairesince Yapılacak İşlemler: Vergi Dairesi Başkanlıkları, Vergi
Dairesi Başkanlığının olmadığı yerlerde Defterdarlıklar, otomasyonlu bir
vergi dairesini iadeyi yapmakla görevlendirerek, bu Tebliğin yayımından
itibaren 10 gün içerisinde Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına
bildireceklerdir. Tespit edilen ilgili vergi
dairesince, yukarıda belirtilen belgelerle birlikte müracaat eden AT
yüklenicisine, öncelikle hiçbir vergi türünden mükellefiyet kaydı bulunmaması
halinde potansiyel bir vergi kimlik numarası verilecektir. Eğer KDV dışında
başka bir vergi türünden mükellefiyet kaydı varsa, buna ilişkin vergi kimlik
numarasından iade dilekçesi kabul edilecektir. Vergi dairesi iade talebini,
nakden veya mahsuben iade talep edilip edilmediğine bakmaksızın gerekli
incelemeler yapıldıktan sonra yerine getirecektir. İade işlemleri sırasında 84 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin “Özel
Esaslar” bölümündeki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, yukarıda istenilen
belgeler dışında herhangi bir belge istenilmeyecektir. AT sözleşmesinde yer alan bedeli
aşan harcamalara ait KDV ile yüklenici tarafından AT sözleşmesi kapsamında ödenen ve sözleşme makamından tahsil edilen
KDV yükleniciye iade edilmez. IV- Diğer Hususlar: Çerçeve Anlaşma ve 1 Sıra No’lu
Türkiye-Avrupa Birliği Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği’nin uygulamasında
ortaya çıkan bazı tereddütlerle ilgili açıklamalar aşağıda yer almaktadır. a- Katılım öncesi danışman
dışında, bir eşleştirme anlaşması veya sözleşmesine dahil uzmanlar,
eşleştirme sözleşmesi kapsamında yapacakları mal ve hizmet alımı ile işlerle
ilgili olarak Çerçeve Anlaşmada yer alan vergi muafiyetlerinden
yararlanmaları için görevli oldukları
eşleştirme sözleşmesine referansı da içeren muafiyet talep dilekçesi
ve aynı eşleştirme sözleşmesi uyarınca kendisine istisna sertifikası verilen
katılım öncesi danışman tarafından onaylı bu uzmanların isimlerini ve
kalacakları süreleri içeren bir liste ile Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi
Başkanlığına başvurarak muafiyet talebinde bulunacaklardır. Aynı grupta gelen uzmanlar, her
birinin dilekçede imzası olmak kaydıyla tek bir dilekçe ile de muafiyet
talebinde bulunabileceklerdir. Bu talep üzerine muhataplarına ibraz etmeleri
için, kendilerine AT sözleşmesi kapsamında yaptıkları mal ve hizmet alımı ile
işlerin katma değer vergisinden muaf olduğu hususunda özelge
verilecektir. b- Yıllara sari inşaat - taahhüt işi
yapan AT yüklenicileri, bu inşaat - taahhüt işi ile ilgili olarak
yüklendikleri ve ilgili dönemde verdikleri KDV beyannamesinde
indiremedikleri katma değer vergisini,
1 Sıra No’lu Türkiye-Avrupa Birliği Çerçeve
Anlaşması Genel Tebliği’nde belirtilen usul ve esaslar dahilinde iade
alabileceklerdir. Ancak 84 Seri No’lu Katma Değer
Vergisi Genel Tebliği’nde belirtilen satış faturaları yerine, ilgili
vergilendirme döneminde yaptıkları işle ilgili hakediş
belgeleri karşılığında sözleşme makamınca yapılan ödemeye ilişkin verilen
makbuzun yüklenilen KDV tablosuna eklenmesi yeterli olacaktır. Tebliğ olunur. ________________________ 1 20.05.2005 tarih ve 25820 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanmıştır. 2 23.11.2001 tarih ve 24592 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanmıştır. |