Devlet
Bakanlığından: TÜRK PARASI
KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI
KARARA İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO:
2006 - 32/32) Amaç
ve kapsam MADDE
1 – (1) Bu Tebliğin amacı, Türk
Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Kararda tanımlanan yetkili
müesseselerin kuruluş, şube açma, faaliyet, yükümlülük ve denetimlerine dair usul ve esasları
düzenlemektir. Tanımlar MADDE
2 – (1) Bu Tebliğde geçen; a) Müsteşarlık: Hazine
Müsteşarlığını, b) Merkez Bankası: Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasını, c) Yetkili Müesseseler:
Bakanlıkça tespit edilen usul ve esaslar çerçevesinde dövize ilişkin işlemler
yapmasına izin verilen ve kıymetli maden, taş ve eşyalara ilişkin işlemler de
yapabilen anonim şirketleri, ç) Şube: Münhasıran yetkili
müesseseye bağlı olarak çalışan, idaresi yönetim kurulu kararı ile atanan
yönetici vasıtasıyla yürütülen kuruluşu, d) Yetkili Müessese İzin
Belgesi: Faaliyette bulunmasına izin verilen yetkili müesseselerin merkezleri
adına düzenlenen ıslak imzalı ve soğuk damgalı belgeyi, e) Şube İzin Belgesi: Yetkili
müesseselerin Müsteşarlıkça açılmasına izin verilen şubeleri için
bulundukları mahallin adı belirtilmek suretiyle düzenlenen ıslak imzalı ve
soğuk damgalı belgeyi, ifade eder. Faaliyet
konusu MADDE
3 – (1) Yetkili müesseseler Türk
Parası Kıymetini Koruma ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde
aşağıda belirtilen faaliyetlerde bulunabilirler. a) Merkez Bankasınca alım
satım konusu yapılan efektifleri almak ve satmak. b) Efektifleri daha küçük veya
daha büyük küpürlerle veya ayrı cins efektiflerle
değiştirmek. c) Merkez Bankasınca tespit
edilen usul ve esaslar çerçevesinde dövizi natık
çekleri satın almak. ç) Kıymetli Madenler Borsasına
üye olmak kaydıyla, ilgili yönetmelik ve mevzuat hükümleri çerçevesinde
işlenmemiş kıymetli madenler ile barlar veya külçeler halindeki işlenmiş
kıymetli madenlerin ithalini, ihracını ve söz konusu Borsada sürdürülmekte
olan kıymetli madenlere ilişkin işlemleri yapmak. d) Merkez Bankası bünyesinde
kurulan Döviz ve Efektif Piyasalarında, öngörülen şartları yerine getirmek
kaydıyla anılan Bankaca belirlenen esas ve usuller dahilinde döviz ve efektif
alım satımı yapmak. e) Darphane ve Damga Matbaası
Genel Müdürlüğü tarafından üretilen basılı altınlar (milli ziynet ve meskük vb.) ile bir kilogramdan küçük külçe şeklindeki
standart altınların alım satımını
yapmak. (2) Yetkili müesseseler
yukarıda belirtilen işlemler dışındaki faaliyetlerde bulunamazlar. (3) Bu madde hükümlerine
aykırı faaliyette bulunduğu tespit edilen yetkili müessese hakkında yasal
kovuşturmaya geçilir ve mevzuata aykırı faaliyeti
durdurmasını teminen uyarılır. Yapılan uyarıya
rağmen mevzuata aykırı faaliyete devam edilmesi halinde yetkili müessesenin
faaliyet izni Müsteşarlıkça iptal edilir.
Kuruluş
izni MADDE
4 – (1) Yetkili müesseselerin
kurulması ve faaliyete geçmesi için Müsteşarlıktan
izin alınması şarttır. (2) Faaliyet izni
bulunmayanlar veya iptal edilenler, yetkili müessese faaliyetinde bulunamazlar;
ticaret unvanlarında, ilan ve reklamlarında veya işyerlerinde dövize ilişkin
işlem yaptıkları izlenimini yaratacak hiçbir kelime, deyim ve işaret
kullanamazlar. Kuruluş
şartları MADDE
5 – (1) Kurulmasına izin verilecek
yetkili müesseselerin; a) Anonim şirket olması, b) Münhasıran yetkili
müesseselerin faaliyet konuları ile iştigal etmek üzere kurulması, c) Ödenmiş sermayelerinin 250
bin Yeni Türk Lirasından az olmaması, ç) T.C. Ziraat Bankasına 80
bin EURO yatırılması, d) Kurucuların, müflis, konkordato
ilan etmiş veya taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar dahi
ağır hapis veya 5 yıldan fazla hapis yahut zimmet, nitelikli zimmet, irtikap,
rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma,
dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı
dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve alım satımlara fesat
karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı, suçtan
kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlarından dolayı hüküm giymiş
bulunmaması, e) Hisse senetlerinin nama
yazılı olması ve nakit karşılığı çıkarılması, f) Ana sözleşmelerinin Türk
Parası Kıymetini Koruma Hakkında mevzuat hükümlerine uygun olması, g) Türkiye’de yetkili müessese
olarak faaliyette bulunmak isteyen yurt dışında yerleşik kişilerin bulundukları ülkede döviz alım
satım işleri ile iştigal ettiklerinin belgelenmesi, şarttır. (2) Yukarıda belirtilen
şartlardan birini kaybeden veya taşımadığı tespit edilen yetkili
müesseselere, söz konusu eksikliklerin tamamlanmasını teminen
en fazla 90 günlük süre verilir. Bu süre içerisinde yükümlülüğünü yerine
getirmeyen yetkili müesseselerin faaliyet izni başka bir uyarıya gerek
olmaksızın iptal edilir. Başvuru MADDE
6 – (1) Yetkili müessese kurulması
için Müsteşarlığa verilecek başvuru dilekçesine; a) Şirket ana sözleşme
taslağının, b) Türkiye’de yerleşik her bir
kurucu ortak için; 1) Müflis olmadıklarına
ilişkin Asliye Ticaret Mahkemelerinden alınacak belgenin, 2) Konkordato ilan etmiş
olmadıklarına ilişkin İcra Mahkemesi Hakimliklerinden alınacak belgenin, 3) Ağır hapis veya 5 yıldan
fazla hapis yahut zimmet, nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz
kızartıcı suçlardan mahkumiyetlerinin bulunmadığına ve vergi kaçakçılığı,
suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlarından dolayı hüküm
giymemiş olduklarına ilişkin, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünden
veya Cumhuriyet Savcılıklarından alınan arşiv kayıtlarını da içeren adli
sicil belgesinin, 4) Vergi borcu bulunmadığına
dair bağlı bulunulan vergi dairesinden alınacak belgenin, 5) Gerçek kişiler için
Tebliğin 1 numaralı, tüzel kişiler için 2 numaralı ekindeki örneğe uygun
şekilde ve noter huzurunda düzenlenip kurucu ortaklarca imza edilecek birer beyannamenin, c) Müsteşarlıkça gerekli
görülecek diğer bilgi ve belgelerin, eklenmesi zorunludur. (2) Yurt dışında yerleşik
kişilerden istenecek bilgi ve belgeler hakkında bu madde hükümleri kıyasen uygulanır. Ön
izin MADDE
7 – (1) Kurucular, 5’inci maddede
belirtilen bilgi ve belgeler ile birlikte yetkili müessese kurmak amacıyla ön
izin almak üzere Müsteşarlığa başvuruda bulunurlar. (2) Başvuruları Müsteşarlıkça
uygun görülenlere, Türk Ticaret Kanunu hükümleri dahilinde anonim şirket
kurabilmeleri için ön izin verilir. (3) Yetkili müessese kurmak
için ön izin alan kurucular, faaliyet izni alana kadar döviz alım satım
faaliyetinde bulunamazlar. Faaliyet izni verilmeden önce faaliyete geçtikleri tespit edilenlerin ön izinleri iptal edilir ve
kurucuları hakkında yasal kovuşturmaya geçilir. Faaliyet
izni MADDE
8 – (1) Kurucular, ön izin
tarihinden itibaren 90 gün içerisinde yetkili müessesenin kuruluş işlemlerini
tamamlayarak faaliyet izni almak üzere Müsteşarlığa başvuruda bulunurlar. (2) Faaliyet izni almak üzere
yapılacak başvuruya; a) Ana sözleşmenin
yayımlandığı Ticaret Sicili Gazetesi'nin bir nüshası, b) Ortaklar tarafından şirket
ana sözleşmesinde taahhüt edilen asgari şirket sermayesinin nakden ve defaten
ödendiğini gösterir bankadan alınacak belge, c) Kuruluş işlemlerinin
tamamlanmasını müteakip, 80 bin EURO’nun şirket
adına T.C. Ziraat Bankasına yatırıldığını tevsik eden belge, ç) Faaliyette bulunacakları
ilin valiliğince düzenlenen, işyerinin yeterli fiziki güvenlik önlemlerine
sahip olduğunu gösterir belge, d) 492 sayılı Harçlar Kanunu
uyarınca ödenmesi gereken harcın ödendiğini tevsik eden belge, eklenir. (3) Müsteşarlıkça yapılan
inceleme neticesinde durumları uygun görülen yetkili müesseselere faaliyette
bulunma izni verilerek, şirket adına "Yetkili Müessese İzin
Belgesi" düzenlenir. (4) Faaliyet izin tarihinden
itibaren 90 gün içerisinde faaliyete geçilmemesi
veya faaliyete aralıksız 90 gün veya daha fazla süreyle ara verilmesi halinde,
faaliyet izni ve "Yetkili Müessese İzin Belgesi" iptal edilir. İzin
belgesi iptal edilenler yetkili müessese olarak faaliyette bulunamazlar. Şube
açma MADDE
9 – (1) Yetkili müesseselerin
merkezlerine ilaveten şube açmaları Müsteşarlığın ön iznine tabidir. Şube
açmak üzere yapılacak başvurulara yönetim kurulu kararı ile birlikte şube
açılması nedenlerini belirtir bir raporun eklenmesi zorunludur. Yapılacak
değerlendirme neticesinde durumları uygun bulunan yetkili müesseselere şube
açma ön izni verilir. (2) Şube açma iznini müteakip
90 gün içerisinde; a) Her bir şube için 4’üncü
maddede belirtilen ödenmiş sermayeye 250 bin Yeni Türk Lirası ilave
edildiğine ilişkin Ticaret Sicili Gazetesi ve artırılan sermayenin tamamının
ödendiğini gösterir bankadan alınacak belgenin, b) 80 bin EURO’nun
şirket adına T.C. Ziraat Bankasına yatırıldığını tevsik eden belgenin, c) Faaliyette bulunacakları
ilin valiliklerince düzenlenen, şubenin yeterli fiziki güvenlik önlemlerine
sahip olduğunu gösterir belgenin, ç) Şubenin tescil edildiği
Ticaret Sicili Gazetesi’nin bir nüshasının, d) 492 sayılı Harçlar Kanunu
uyarınca ödenmesi gereken harcın ödendiğini tevsik eden belgenin, tevdii halinde, faaliyete geçmesi uygun görülen şubelere Müsteşarlıkça "Şube
İzin Belgesi" verilir. (3) "Şube İzin
Belgesi" verilmesinden önce faaliyete geçen şubenin ön izni
Müsteşarlıkça iptal edilir ve şirket
hakkında yasal kovuşturmaya geçilir. (4) Şube izin belgesinin
veriliş tarihinden itibaren 90 gün içerisinde faaliyete geçilmemesi
veya faaliyete aralıksız 90 gün veya daha fazla süreyle ara verilmesi
halinde, faaliyet izni ve "Şube İzin Belgesi" iptal edilir. İzin
belgesi iptal edilen şubeler yetkili müessese olarak faaliyette bulunamazlar.
İzin
belgesi MADDE
10 – (1) Şirket adına düzenlenen
"Yetkili Müessese İzin Belgesi" ve "Şube İzin Belgesi"
işyerinde herkesin görebileceği şekilde asılı bulundurulmak zorundadır. (2) 492 sayılı Harçlar Kanunu
uyarınca ödenmesi gereken harcın
ödendiğinin tevsik edilmesi kaydıyla, kaybedilen veya herhangi bir
nedenle yenilenmesi istenilen yetkili müessese izin belgesi ile şube izin
belgesinin yenisi düzenlenir. (3) Faaliyet izni iptal edilen
yetkili müesseselerin, "Yetkili Müessese İzin Belgesi"ni ve
"Şube İzin Belgesi"ni Müsteşarlıkça verilen süre dahilinde iade
etmemeleri veya faaliyetlerine devam etmeleri halinde haklarında yasal
kovuşturmaya geçilir. (4) Yetkili Müessese İzin
Belgesi bulunmayan gerçek veya tüzel kişiler ticari amaçla döviz alım satımı
yapamazlar. Döviz
hesabı MADDE
11 – (1) Bu Tebliğ hükümleri
uyarınca yetkili müesseseler tarafından T.C. Ziraat Bankasına yatırılan
dövizler, bankanın "Muhtelif Borçlar-Bloke Paralar" hesabında
izlenir ve herhangi bir nedenle faaliyetin sona ermesi halinde, bu
tutarlardan öncelikle vergi, resim ve harç yükümlülükleri karşılandıktan
sonra kalan tutar Müsteşarlığın talimatı üzerine ilgili şirkete ödenir. (2) Söz konusu tutarların haciz işlemine veya icra takibine konu
edilmesi halinde, haciz işleminin veya icra takibinin kaldırılması
için Müsteşarlıkça ilgili müesseseye 90 günlük süre verilir. Bu süre
içerisinde haciz işleminin veya icra
takibinin kaldırılmaması halinde yetkili müessese izin belgesi iptal
edilir. (3) Bu hesaptaki tutarlara
faiz ödenmez. Adres
ve unvan değişikliği MADDE
12 – (1) Yetkili müesseselerin
merkez ve şubeleri, Müsteşarlıkça izin verilen işyerleri dışında bir adreste
faaliyette bulunamazlar. (2) Yetkili müesseselerin
unvan değişikliği ile merkez ve şubelerinin adres değişikliği Müsteşarlığın
iznine tabidir. Hisse
devirleri MADDE
13 – (1) Yetkili müesseselerin
ortaklarında değişikliğe neden olan hisse devirleri Müsteşarlığın iznine
tabidir. (2) Hisseleri devralacak
kişilerin kurucu ortaklarda aranılan şartları haiz olması ve bu durumun 6’ncı
maddede belirtilen belgeler ile tevsiki gereklidir. (3) Yetkili müesseseler,
faaliyet izni verildiği tarihten itibaren 1 yıl geçmedikçe
hisse devrinde bulunamazlar. Bilgi
verme MADDE
14 – (1) Yetkili müesseseler
Tebliğin 3 numaralı ekindeki örneğe uygun şekilde düzenleyecekleri yıllık
faaliyet raporunu takip eden yılın Nisan ayı sonuna kadar Müsteşarlıkta
olacak şekilde gönderirler. (2) Müsteşarlık, yetkili
müesseselerden gerek görülen her türlü bilgi ve belgeyi belirleyeceği şekil
ve sürelerde isteyebilir. Hesap
ve belge düzeni MADDE
15 – (1) Yetkili müesseseler; a) Türk Ticaret Kanunu ve
Vergi Usul Kanununa göre işletmenin ihtiyacına uygun birinci sınıf tacirlerin
tutmak zorunda oldukları defter ve kayıtları tutmak, b) Merkez Bankasınca
belirlenen esaslar dahilinde her bir işlem itibarıyla döviz alımlarında
"Döviz Alım Belgesi", döviz satımlarında "Döviz Satım
Belgesi" düzenlemek, c) Faaliyet konuları ile
ilgili olarak ilgili kanunlarca düzenlenmesi zorunlu olan diğer belgeleri
düzenlemek ve gerekli kayıtları usulüne uygun şekilde tutmak, ç) Bir takvim yılı içerisinde
merkez ve şubelerinin her biri için en az 3 milyon ABD Doları veya karşılığı
döviz tutarında döviz alış işlemi gerçekleştirmek, zorundadırlar. Denetim MADDE
16 – (1) Yetkili müesseselerin
faaliyet ve işlemleri, 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında
Kanuna göre inceleme ve soruşturma yapmaya yetkili bulunan denetim elemanları
ile kambiyo müdürlükleri ve ilgili kanunlarla denetim yapmaya yetkili
elemanlar tarafından incelenebilir. (2) Merkez Bankası yetkili
müesseselerde inceleme yapmaya yetkilidir. (3) Yetkili müesseseler
yukarıda yazılı denetim elemanlarının ve mercilerin isteyecekleri bilgi ve
belgeleri vermek, evrak ve defterlerini ibraz etmek zorundadırlar. Yaptırım MADDE
17 – (1) Bu Tebliğ hükümlerine
aykırı işlem yaptığı tespit edilenler hakkında, 1567 sayılı Türk Parasının
Kıymetini Koruma Hakkında Kanunun 3/a maddesine istinaden yasal kovuşturmaya geçilir. Yetki MADDE
18 – (1) Müsteşarlık bu Tebliğin
tatbikatını temin etmek amacıyla gerekli göreceği her türlü tedbiri almaya ve
Tebliğde öngörülen haller dışında kalan özel durumları inceleyip
sonuçlandırmaya yetkilidir. Yürürlükten
kaldırılan hükümler MADDE
19 – (1) Türk Parası Kıymetini
Koruma Hakkında 32 sayılı Karara ilişkin 2002-32/27 sayılı Tebliğ yürürlükten
kaldırılmıştır. Yürürlük MADDE
20 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer. Yürütme MADDE
21 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini
Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür. EK:1 KURUCULAR
BEYANNAMESİ (Gerçek Kişiler) - ADI SOYADI : FOTOGRAF - DOĞUM YERİ VE TARİHİ :
- UYRUĞU : - ANA ADI : - BABA ADI : - İKAMETGAH ADRESİ : - ÖĞRENİM DURUMU : (En son mezun olduğu okul ve
bölümü) -MESLEĞİ VE GÖREV ÜNVANI : - HALEN ÇALIŞTIĞI İŞ YERİNİN ADI,
ADRESİ : (Çalışılan kurumun, işverenin ya
da şirketin adı ya da ticari ünvanı
belirtilecektir.) - T.C. KİMLİK NUMARASI : - VERGİ KİMLİK NUMARASI : - DAHA ÖNCE ÇALIŞTIĞI YERLER: ÇALIŞILAN YER SÜRESİ GÖREV ÜNVANI 1) 2) 3) - SON BEŞ YILA AİT YILLIK GELİRLERİ VE ÖDEDİĞİ GELİR
VERGİSİ (BİN YTL):
NET GELİR
ÖDEDİĞİ GELİR VERGİSİ 20......YILI
................................
............................... 20......YILI ................................ …………………….. 20......YILI
................................ …………………….. 20......YILI
................................ …………………….. 20......YILI
................................ …………………….. - ORTAĞI BULUNDUĞU ŞİRKETLER: ŞİRKETİN ADI FAALİYET TÜRÜ SERMAYESİ HİSSE TUTARI 1) 2) 3) 4) 5) - SAHİP OLDUĞU GAYRİMENKULLER: (Sahip olunan tüm gayrimenkuller bu alana yazılacak ve belgeleri
eklenecektir) YERİ CİNSİ PAFTA ADA PARSEL 1) 2) 3) 4) 5) - MENKUL KIYMETLER : (Mevduat, tahvil, bono,
değerli taş ve metaller, altın vs. bu kısma yazılacak ve belgeleri
eklenecektir) 1) 2) 3) 4) 5) - TAAHHÜT EDİLEN SERMAYENİN KARŞILANACAĞI KAYNAKLARIN
AYRINTILI DÖKÜMÜ (Belgeleri eklenecek) : 1) 2) 3) 4) 5) Yukarıdaki bilgilerin
doğruluğunu beyan ederim. İMZA
:
TARİH: .../.../20….. Not: Bu beyanname noter
huzurunda düzenlenip, imzalanacaktır.
EK:2 KURUCULAR
BEYANNAMESİ (Tüzel Kişiler) - UNVANI : - MERKEZİ VE KURULUŞ TARİHİ: - SERMAYESİ : - ADRESİ : - FAALİYET KONUSU : - SON BEŞ YILA AİT
BİLANÇO BİLGİLERİ (bin YTL) NET KARI(ZARARI) ÖZKAYNAKLARI AKTİF TOPLAM 20......YILI ................................ ............................... 20......YILI
................................ … ….……………….. 20......YILI ................................ …………………….. 20......YILI ................................ …………………….. 20......YILI ................................ …………………….. - İŞTİRAKLERİ ŞİRKETİN UNVANI
FAALİYET TÜRÜ SERMAYESİ HİSSE TUTARI 1) 2) 3) 4) 5) - SAHİP OLDUĞU
GAYRİMENKULLER (Tapu fotokopileri eklenecek) YERİ
CİNSİ PAFTA ADA PARSEL !) 2) 3) 4) 5) - MENKUL KIYMETLER (Ayrıntılı şekilde
belirtilecek ve belgeleri eklenecek) !) 2) 3) 4) 5) - TAAHHÜT EDİLEN
SERMAYENİN KARŞILANACAĞI KAYNAKLARIN AYRINTILI DÖKÜMÜ (Belgeleri eklenecek) !) 2) 3) 4) 5) Yukarıdaki bilgilerin
doğruluğunu beyan ederim. İMZA :
TARİH: .../.../20….. Not: Bu beyanname tüzel
kişiliği temsil ve ilzama yetkili kişi tarafından noter huzurunda düzenlenip,
imzalanacaktır. EK:3
|