Karar
Sayısı : 2007/13012
Ekli “Suç Gelirlerinin
Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik”in yürürlüğe konulması; Maliye Bakanlığının 3/10/2007 tarihli ve 11032 sayılı yazısı üzerine, 5549
sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanunun 27 nci maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 10/12/2007
tarihinde kararlaştırılmıştır.
Abdullah GÜL
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
C.
ÇİÇEK H.
YAZICI N.
EKREN M.
AYDIN
Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve
Başb. Yrd. Devlet
Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bakanı
M.
BAŞESGİOĞLU K.
TÜZMEN N.
ÇUBUKÇU M.
ŞİMŞEK
Devlet
Bakanı Devlet
Bakanı Devlet
Bakanı Devlet
Bakanı
M. S.
YAZICIOĞLU M.
A. ŞAHİN M.
V. GÖNÜL B.
ATALAY
Devlet
Bakanı Adalet
Bakanı Millî
Savunma Bakanı İçişleri
Bakanı
A.
BABACAN K.
UNAKITAN H.
ÇELİK F.
N. ÖZAK
Dışişleri
Bakanı Maliye
Bakanı Millî
Eğitim Bakanı Bayındırlık
ve İskân Bakanı
R.
AKDAĞ B.
YILDIRIM M.
M. EKER F.
ÇELİK
Sağlık
Bakanı Ulaştırma
Bakanı Tarım ve Köyişleri Bakanı Çalışma
ve Sos. Güv. Bakanı
M. Z.
ÇAĞLAYAN M.
H.GÜLER M. Z.
ÇAĞLAYAN V.
EROĞLU
Sanayi ve
Ticaret Bakanı Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanı Kültür ve Turizm
Bakanı V. Çevre ve Orman
Bakanı
SUÇ
GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİNE DAİR
TEDBİRLER HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 11/10/2006
tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında
Kanunun uygulanmasına yönelik olarak; suç gelirlerinin aklanmasının ve
terörün finansmanının önlenmesi amacıyla yükümlüler, yükümlülükler,
yükümlülüklere uyumun denetimi, gümrük idaresine açıklama yapılması ve
diğer tedbirlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Hukuki dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 5549 sayılı Kanunun 27 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aktarmalı muhabir hesap:
Muhabirlik ilişkisi kapsamında yabancı ülkede yerleşik bir finansal kuruluş
tarafından Türkiye’de yerleşik bir finansal kuruluşta açılan ve yabancı
finansal kuruluşun müşterilerine çek yazma imkânı da tanıyan hesap türünü,
b)
Bakanlık: Maliye Bakanlığını,
c)
Başkanlık: Mali Suçları Araştırma
Kurulu Başkanlığını,
ç) Başkan: Mali Suçları Araştırma
Kurulu Başkanını,
d) Denetim
elemanı: Maliye Müfettişi, Hesap
Uzmanı, Gümrük Müfettişi, Gelirler Kontrolörü, Bankalar Yeminli Murakıbı,
Hazine Kontrolörü, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Uzmanı ve
Sermaye Piyasası Kurulu Uzmanını,
e) Elektronik transfer: Gönderen adına bir finansal
kuruluştan başka bir finansal kuruluştaki alıcıya elektronik araçlar
kullanılmak suretiyle belli tutardaki para ve menkul kıymetin gönderilmesi
amacıyla yapılan işlemi,
f) Finansal kuruluş: Bu Yönetmeliğin
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ila (h) bentlerinde sayılan yükümlüler
ile bankacılık faaliyetleriyle sınırlı olarak Posta ve Telgraf Teşkilatı
Genel Müdürlüğünü,
g) Kanun: 11/10/2006
tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında
Kanunu,
ğ) Malvarlığı: Para, değeri para ile
temsil edilebilen taşınır veya taşınmaz, maddi veya gayri maddi her türlü
mal ve haklar ile bunlar üzerindeki hakları tevsik eden her türlü yasal
belge veya araçları,
h) Gerçek faydalanıcı:
Yükümlü nezdinde adına işlem yapılan gerçek kişi, tüzel kişi veya tüzel
kişiliği olmayan teşekkülleri kontrolünde bulunduran ya da bunlara ait
hesap ya da işlemin nihai faydalanıcısı durumunda olan gerçek kişi veya kişileri,
ı)
Riskli ülkeler: Aklama ve terörün finansmanının önlenmesi konusunda yeterli
düzenlemelere sahip olmayan, bu suçlarla mücadele konusunda işbirliği yapmayan
veya yetkili uluslararası kuruluşlarca riskli kabul edilen ülkelerden Bakanlıkça
duyurulanları,
i)
Sürekli iş ilişkisi: Yükümlü ile müşteri arasında hesap açılması, kredi veya kredi kartı verilmesi, kiralık
kasa, finansman, faktoring, finansal kiralama
gibi hizmetler nedeniyle kurulan, niteliği itibarıyla devamlılık unsuru
taşıyan iş ilişkisini,
j) Tabela banka: Herhangi bir ülkede fiziki bir hizmet ofisi bulunmayan, tam gün
çalışan personel istihdam etmeyen ve bankacılık işlemleri ile kayıtları
açısından resmi bir otoritenin denetimine ve iznine tabi olmayan bankayı,
k) Uyum görevlisi: Kanun ve Kanuna dayanılarak yürürlüğe
konulan mevzuatla getirilen yükümlülüklere uyumu sağlamak amacıyla,
yükümlülerce tayin edilen gerekli yetkiyle donatılmış görevliyi,
l) Yolcu: Geçerli pasaport veya pasaport yerini
tutan belgeler taşıyan ve Türkiye’ye girmek veya Türkiye’den çıkmak üzere giriş
ve çıkış kapılarına gelen kişileri,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Yükümlüler
Yükümlü
MADDE 4- (1) Kanunun uygulanmasında yükümlü, aşağıda sayılanlar ile bunların şube,
acente, temsilci ve ticari vekilleri ile benzeri bağlı birimleridir:
a) Bankalar.
b) Bankalar dışında banka kartı
veya kredi kartı düzenleme yetkisini haiz kuruluşlar.
c) Kambiyo mevzuatında
belirtilen yetkili müesseseler.
ç) Ödünç para verme işleri
hakkındaki mevzuat kapsamındaki ikrazatçılar, finansman
ve faktoring şirketleri.
d) Sermaye piyasası aracı
kurumları ve portföy yönetim şirketleri.
e) Yatırım fonu yöneticileri.
f) Yatırım ortaklıkları.
g) Sigorta, reasürans
ve emeklilik şirketleri.
ğ) Finansal kiralama şirketleri.
h) Sermaye piyasası mevzuatı
çerçevesinde takas ve saklama hizmeti veren kuruluşlar.
ı) Saklama hizmeti ile sınırlı
olmak üzere İstanbul Altın Borsası Başkanlığı.
i) Posta ve Telgraf Teşkilatı
Genel Müdürlüğü ile kargo şirketleri.
j) Varlık yönetim şirketleri.
k) Kıymetli maden, taş veya
mücevher alım satımı yapanlar.
l) Cumhuriyet altın sikkeleri
ile Cumhuriyet ziynet altınlarını basma faaliyeti ile sınırlı olmak üzere
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü.
m) Kıymetli madenler borsası
aracı kuruluşları.
n) Ticaret amacıyla taşınmaz
alım satımıyla uğraşanlar ile bu işlemlere aracılık edenler.
o) İş makineleri dâhil her
türlü deniz, hava ve kara nakil vasıtalarının alım satımı ile uğraşanlar.
ö) Tarihi eser, antika ve sanat
eseri alım satımı ile uğraşanlar veya bunların müzayedeciliğini yapanlar.
p) Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü,
Türkiye Jokey Kulübü ve Spor Toto Teşkilat Başkanlığı dâhil talih ve bahis oyunları alanında
faaliyet gösterenler.
r) Spor kulüpleri.
s) Noterler.
ş) Savunma hakkı bakımından diğer kanun hükümlerine
aykırı olmamak kaydıyla 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 35 inci maddesinin
ikinci fıkrası kapsamındaki işlerden taşınmaz alım satımı, şirket, vakıf ve
dernek kurulması, idaresi ve devredilmesi gibi işlerle sınırlı olmak üzere serbest
avukatlar.
t) Şirket, vakıf ve dernek kurulması, idaresi ve
devredilmesi gibi işlerle sınırlı olmak üzere, bir işverene bağlı olmaksızın
çalışan serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler ile
yeminli mali müşavirler.
(2) Merkezi
Türkiye’de bulunan yükümlünün yurt dışındaki şube, acente, temsilci ve
ticari vekilleri ile benzeri bağlı birimleri, faaliyet gösterdikleri
ülkenin mevzuatı ve yetkili otoritelerinin izin verdiği ölçüde bu
Yönetmelik hükümlerini uygulamak zorundadır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Müşterinin
Tanınmasına İlişkin Esaslar
Kimlik
tespiti
MADDE 5- (1) Yükümlüler;
a)
Sürekli iş ilişkisi tesisinde tutar gözetmeksizin,
b) İşlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı birden
fazla işlemin toplam tutarı yirmibin YTL veya
üzerinde olduğunda,
c) Elektronik transferlerde işlem tutarı ya da
birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı ikibin YTL veya üzerinde olduğunda,
ç) Hayat sigortası sözleşmelerine ilişkin
işlemlerde bir yıl içinde ödenecek prim tutarı toplamı iki bin veya tek
primli olup prim tutarı beşbin YTL veya üzerinde
olduğunda,
d) Şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlarda
tutar gözetmeksizin,
e) Daha önce elde edilen müşteri kimlik bilgilerinin
yeterliliği ve doğruluğu konusunda şüphe olduğunda tutar gözetmeksizin,
kimliğe ilişkin bilgileri almak ve bu bilgilerin
doğruluğunu teyit etmek suretiyle müşterilerinin ve müşterileri adına veya
hesabına hareket edenlerin kimliğini tespit etmek zorundadır.
(2) Kimlik tespiti, iş ilişkisi tesisinden veya işlem
yapılmadan önce tamamlanır.
(3) Kimlik tespiti sırasında alınan adres ve diğer
iletişim bilgilerinin teyidi, işlemin yapılmasından itibaren en geç on iş
günü içinde yapılır.
Gerçek
kişilerde kimlik tespiti
MADDE 6- (1) Gerçek kişilerin kimlik
tespitinde; ilgilinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu,
Türk vatandaşları için T.C. kimlik numarası, kimlik belgesinin türü ve
numarası, adresi ve imza örneği, varsa telefon numarası, faks numarası,
elektronik posta adresi ile iş ve mesleğine ilişkin bilgiler alınır.
(2) İlgilinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne
ve baba adı, uyruğu ve kimlik belgesinin türü ve numarasına ilişkin
bilgilerin doğruluğu;
a) Türk uyruklular için T.C. nüfus cüzdanı, T.C.
sürücü belgesi veya pasaport,
b) Türk uyruklu olmayanlar için pasaport, ikamet
belgesi veya Bakanlıkça uygun görülen kimlik belgesi,
üzerinden teyit edilir. Yetkililerce istenildiğinde sunulmak
üzere teyide esas kimlik belgelerinin asıllarının veya noterce onaylanmış
suretlerinin ibrazı sonrası okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü
alınır yahut kimliğe ilişkin bilgiler kaydedilir.
(3) Sürekli iş ilişkisi tesisinde
beyan edilen adresin doğruluğu; yerleşim yeri belgesi, ilgili adına
düzenlenmiş elektrik, su, doğalgaz, telefon gibi abonelik gerektiren bir
hizmete ilişkin olan ve işlem tarihinden önceki üç ay içinde düzenlenmiş fatura,
herhangi bir kamu kurumu tarafından
verilen belge veya Başkanlıkça uygun görülen diğer belge ve yöntemlerle teyit
edilir. Teyide esas belgelerin
okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut belgeye ait
ayırt edici bilgiler kaydedilir.
(4) Telefon ve faks numarası ile elektronik posta
adresinin doğruluğunun teyidi, bu araçları kullanarak ilgiliyle irtibat
kurmak suretiyle yapılır.
Ticaret
siciline kayıtlı tüzel kişilerde kimlik tespiti
MADDE 7- (1) Ticaret siciline kayıtlı tüzel
kişilerin kimlik tespitinde; tüzel kişinin unvanı, ticaret sicil numarası, vergi
kimlik numarası, faaliyet konusu, açık adresi, telefon numarası, varsa faks
numarası ve elektronik posta adresi ile tüzel kişiliği temsile yetkili
kişinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu ve Türk
vatandaşları için T.C. kimlik numarası, kimlik belgesinin türü ve numarasına
ilişkin bilgiler ile imza örneği alınır.
(2) Tüzel kişiliğin unvanı, ticaret sicil numarası,
faaliyet konusu ve adresinin teyidi ticaret siciline tescile dair belgeler;
vergi kimlik numarasının teyidi ise Gelir İdaresi Başkanlığının ilgili
birimi tarafından düzenlenen belgeler üzerinden yapılır.
(3) Tüzel kişiyi temsile yetkili kişilerin kimlik
bilgilerinin doğruluğu, 6 ncı maddede belirtilen
kimlik belgeleri; temsil yetkileri ise tescile dair belgeler üzerinden
teyit edilir.
(4) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere,
teyide esas belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin
ibrazı sonrası okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut
kimliğe ilişkin bilgiler kaydedilir.
(5) Finansal kuruluşlar sürekli iş ilişkisi tesisinde,
ilgili ticaret sicil memurluğu kayıtlarına başvurmak veya Türkiye Odalar ve
Borsalar Birliğinin veri tabanından sorgulama yapmak suretiyle kendilerine sunulan
tescil belgelerinde yer alan bilgilerin güncelliğini ve doğruluğunu teyit
eder.
(6) Tüzel kişiliğin telefon ve faks numarası ile
elektronik posta adresinin doğruluğunun teyidi, bu araçları kullanarak
ilgiliyle irtibat kurmak suretiyle yapılır.
(7) Mevcut bir sürekli iş ilişkisi kapsamında,
tüzel kişiyi temsile yetkili kişinin yazılı talimatıyla tüzel kişi adına işlem
talep edilmesi durumunda, talimatın şirket yetkilisine ait olduğundan emin
olmak kaydıyla, şirketi temsile yetkili kişinin kimlik bilgilerinin
doğruluğu, kimlik belgelerinde yer alan bilgileri içeren noter onaylı imza
sirküleri üzerinden teyit edilebilir.
Dernek ve
vakıflarda kimlik tespiti
MADDE 8- (1) Derneklerin
kimlik tespitinde; derneğin adı, amacı, kütük numarası, açık adresi, telefon numarası, varsa faks numarası ve
elektronik posta adresine ilişkin bilgiler ile derneği temsile yetkili
kişinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, Türk
vatandaşları için T.C. kimlik numarası, kimlik belgesinin türü ve numarasına
ilişkin bilgiler alınır. Derneğin
adı, amacı, kütük numarası ve adres bilgileri, dernek tüzüğü ile dernek
kütüğündeki kayda ilişkin belgeler; derneği temsile yetkili kişilerin
kimlik bilgilerinin doğruluğu, 6 ncı maddede
belirtilen kimlik belgeleri; temsil yetkisi ise temsile yetkili olunduğuna
dair belgeler üzerinden teyit edilir.
(2) Vakıfların kimlik tespitinde;
vakfın adı, amacı, merkezi sicil kayıt numarası, açık adresi, telefon
numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresine ilişkin bilgiler
ile temsile yetkili kişinin adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba
adı, uyruğu, Türk vatandaşları için T.C. kimlik numarası, kimlik belgesinin
türü ve numarasına ilişkin bilgiler alınır. Vakfın adı, amacı, merkezi sicil kayıt numarası ve
adres bilgileri, vakıf senedi ile Vakıflar Genel Müdürlüğünde tutulan
sicile ilişkin belgeler; vakfı temsile yetkili kişilerin kimlik
bilgilerinin doğruluğu, 6 ncı maddede belirtilen
kimlik belgeleri; temsil yetkisi ise temsile yetkili olunduğuna dair belgeler
üzerinden teyit edilir.
(3) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere
teyide esas belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin
ibrazı sonrası okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut
kimliğe ilişkin bilgiler kaydedilir.
(4) Vakıf ve derneklerin kimlik tespiti sırasında
alınan telefon ve faks numarası ile elektronik posta adresine ilişkin
bilgilerin doğruluğunun teyidi bu araçları kullanarak ilgiliyle irtibat
kurmak suretiyle yapılır.
(5) Yabancı dernek ve vakıfların Türkiye’deki şube
ve temsilciliklerinin kimlik tespiti, İçişleri Bakanlığındaki kayda ilişkin
belgeler esas alınmak suretiyle yapılır.
Sendika
ve konfederasyonlarda kimlik tespiti
MADDE 9- (1) Sendika ve konfederasyonların
kimlik tespitinde; bu kuruluşların adı, amacı, sicil numarası, açık adresi,
telefon numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresi ile
sendika veya konfederasyonu temsile yetkili kişilerin adı, soyadı, doğum
yeri ve tarihi, anne ve baba adı, uyruğu, Türk vatandaşları için T.C.
kimlik numarası, kimlik belgesinin türü ve numarasına ilişkin bilgiler
alınır. Alınan bilgiler, bu
kuruluşların tüzükleri ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge
çalışma müdürlüklerinde tutulan sicile esas diğer belgeler; bu kuruluşları
temsile yetkili kişilerin kimlikleri, 6 ncı
maddede belirtilen kimlik belgeleri; temsil yetkisi ise tescile dair
belgeler veya temsile yetkili olunduğuna dair belgeler üzerinden teyit
edilir.
(2) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere
teyide esas belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin
ibrazı sonrası okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut
kimliğe ilişkin bilgiler kaydedilir.
(3) Sendika ve konfederasyonların kimlik tespiti
sırasında alınan telefon ve faks numarası ile elektronik posta adresine
ilişkin bilgilerin doğruluğunun teyidi, bu araçları kullanarak ilgiliyle
irtibat kurmak suretiyle yapılır.
Siyasi
partilerde kimlik tespiti
MADDE 10- (1) Siyasi parti teşkilatının kimlik
tespitinde; siyasi partinin ilgili biriminin adı, açık adresi, telefon
numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresi ile temsile
yetkili kişinin adı ve soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı,
uyruğu, Türk vatandaşları için T.C. kimlik numarası, kimlik belgesinin türü
ve numarasına ilişkin bilgiler alınır. Siyasi partilerin ilgili biriminin adı ve adresi,
tüzükleri; temsile yetkili kişinin kimliği, 6 ncı
maddede belirtilen kimlik belgeleri; yetki durumları ise temsile yetkili
olunduğuna dair belgeler üzerinden teyit edilir.
(2) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere
teyide esas belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin
ibrazı sonrası okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut
kimliğe ilişkin bilgiler kaydedilir.
(3) Siyasi partilerin kimlik tespiti sırasında
alınan telefon ve faks numarası ile elektronik posta adresine ilişkin bilgilerin
doğruluğunun teyidi, bu araçları kullanarak ilgiliyle irtibat kurmak
suretiyle yapılır.
Yurt
dışında yerleşik tüzel kişilerde kimlik tespiti
MADDE 11- (1) Yurt dışında yerleşik tüzel
kişilerin kimlik tespiti; Türkiye’de yerleşik tüzel kişiler için aranan
belgelere ilgili ülkede tekabül eden belgelerin Türkiye Cumhuriyeti konsoloslukları
tarafından onaylanan veya “Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin
Kaldırılması Sözleşmesi” çerçevesinde bu Sözleşmeye taraf ülke makamı
tarafından tasdik şerhi düşülen örneklerinin noter onaylı Türkçe
tercümeleri üzerinden yapılır.
Tüzel
kişiliği olmayan teşekküllerde kimlik tespiti
MADDE 12- (1) Apartman, site veya iş hanı yönetimi gibi tüzel kişiliği
olmayan teşekküller adına yapılan işlemlerde; teşekkülün adı, açık adresi ile
varsa telefon numarası, faks numarası ve elektronik posta adresi ile teşekkülü
temsile yetkili kişinin adı ve soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba
adı, uyruğu, Türk vatandaşları için T.C. kimlik numarası, kimlik belgesinin
türü ve numarasına ilişkin bilgiler alınır. Teşekkül adına hareket eden kişinin kimlik
bilgilerinin doğruluğu, 6 ncı maddede belirtilen
kimlik belgeleri; teşekküle ait bilgiler ile teşekkül adına hareket eden
kişinin yetki durumu ise noter onaylı karar defteri üzerinden teyit edilir.
(2) Tüzel kişiliği olmayan iş ortaklıkları gibi
teşekküllerin kimlik tespitinde; ortaklığın adı, amacı, faaliyet konusu, vergi
kimlik numarası, açık adresi, telefon numarası, varsa faks numarası ve
elektronik posta adresine ilişkin bilgiler alınır. Ortaklığın adı, amacı,
faaliyet konusu ve adresine ilişkin bilgilerin doğruluğu, noter onaylı
ortaklık sözleşmesi; vergi kimlik numarası, Gelir İdaresi Başkanlığının
ilgili birimi tarafından düzenlenen belgeler; ortaklık adına işlem talep
eden kişilerin kimliği, 6 ncı maddede belirtilen
kimlik belgeleri; yetki durumları ise temsile yetkili olunduğuna dair belgeler
üzerinden teyit edilir.
(3) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere
teyide esas belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin
ibrazı sonrası okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut
kimliğe ilişkin bilgiler kaydedilir.
(4) Tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin kimlik
tespiti sırasında alınan telefon ve faks numarası ile elektronik posta
adresine ilişkin bilgilerin doğruluğunun teyidi, bu araçları kullanarak
ilgiliyle irtibat kurmak suretiyle yapılır.
Kamu
kurumlarında kimlik tespiti
MADDE 13-
(1) 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa göre genel
yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarının müşteri olduğu işlemlerde, bunlar adına işlem yapan kişinin
kimliği 6 ncı maddeye göre tespit edilir. Yetki
durumu ise mevzuata uygun olarak düzenlenmiş yetki belgesi üzerinden teyit
edilir.
Başkası
adına hareket edenlerde kimlik tespiti
MADDE 14-
(1) Tüzel kişiler veya tüzel kişiliği olmayan teşekküller adına
bunları temsile yetkili kimselerin yetkilendirdiği kişilerce işlem talep
edilmesi durumunda;
a) Tüzel kişiler veya tüzel kişiliği olmayan
teşekküllerin kimlik tespiti, 7 ila 12 nci
maddelere göre yapılır.
b) Tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan teşekkülü
temsile yetkili kimseler ile bunların yetkilendirdiği kişinin kimlik
tespiti, 6 ncı maddedeki usule göre yapılır. Temsile
yetkili kişinin kimlik tespitinin 6 ncı maddedeki
kimlik belgeleri üzerinden yapılamaması halinde tespit, kimlik belgelerinde
yer alan bilgileri içermek ve noter onaylı olmak kaydıyla vekâletname veya
imza sirküleri üzerinden yapılabilir.
c) Temsile yetkili olanlarca yetkilendirilen
kişilerin yetki durumu noter onaylı vekâletname veya temsile yetkili
olanlar tarafından verilmiş yazılı talimat üzerinden yapılır. Temsile
yetkili kimselerin yazılı talimat üzerindeki imzaları bunlara ait noter
onaylı imza sirküleri üzerindeki imzalar ile teyit edilir.
(2) İşlemlerin gerçek kişi müşteri
adına başka bir kişi tarafından yapılması durumunda müşteri adına hareket
eden kişinin kimlik tespiti 6 ncı maddeye göre
yapılır. Ayrıca müşteri adına hareket eden kimsenin yetki durumu noter
onaylı vekâletname üzerinden teyit edilir. Adına hareket edilen müşterinin
kimlik tespiti 6 ncı maddeye göre yapılamadığı
durumda noter onaylı vekâletname üzerinden yapılır. Adına hareket edilen
müşterinin daha önce yapılan işlemler nedeniyle kimlik tespitinin yapılmış
olması durumunda talep edilen işlem, yazılı talimat üzerinde yer alan
müşteri imzasının yükümlü nezdindeki imza ile
teyit edilmesi kaydıyla, adına hareket edilen müşterinin yazılı talimatı
ile yapılabilir.
(3) Küçükler ve kısıtlılar adına bunların kanuni
temsilcileri tarafından yapılan işlemlerde mahkeme kararıyla veli tayin
edilenler ile vasi ve kayyımların yetkisi, ilgili mahkeme kararının aslı
veya noter tasdikli sureti üzerinden teyit edilir. Anne ve babaların reşit
olmayan çocukları adına işlem talep etmeleri durumunda adına işlem talep
edilen çocuk ve işlemi talep eden velinin 6 ncı
maddeye göre kimliğinin tespiti yeterlidir.
(4) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere
teyide esas belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin
ibrazı sonrası okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut
kimliğe ilişkin bilgiler kaydedilir.
Teyide
esas belgelerin gerçekliğinin kontrol edilmesi
MADDE 15-
(1) Yükümlüler 6 ila 14 üncü maddeler kapsamında alınan bilgilerin
teyidi amacıyla kullanılan belgelerin gerçekliğinden şüphe duydukları
durumda imkânların elverdiği ölçüde, belgeyi düzenleyen kişi ya da kuruma
veya diğer yetkili mercilere başvurmak suretiyle belgenin gerçekliğini
doğrular.
Müteakip
işlemlerde kimlik tespiti
MADDE 16-
(1) Daha önce usulüne uygun olarak kimliği tespit edilenlerin sürekli
iş ilişkisi kapsamındaki müteakip işlemlerinde, kimliğe ilişkin bilgiler
alınarak bu bilgiler yükümlüde bulunan bilgilerle karşılaştırılır. Alınan
bilgilerin doğruluğundan şüpheye düşülmesi halinde bu bilgilerin doğruluğu,
teyide esas kimlik belgelerinin veya bunların noterce onaylanmış
suretlerinin ibrazı sonrası bu belgelerde yer alan bilgilerin yükümlüde
bulunan bilgilerle karşılaştırılması suretiyle yapılır.
Gerçek faydalanıcının
tanınması ve tüzel kişilere özel dikkat gösterilmesi
MADDE 17- (1) Yükümlüler bir başkası hesabına hareket edilip
edilmediğini ve işlemin gerçek faydalanıcısının kimliğini tespit etmek için
gerekli tedbirleri alır. Bu kapsamda kendi adına ve fakat başkası hesabına
hareket eden kimselere sorumluluklarını hatırlatmak amacıyla yükümlüler, gerekli
duyuruları hizmet verdikleri tüm işyerlerine müşterilerin rahatça
görebileceği şekilde asarlar. Finansal kuruluşlar ayrıca sürekli iş
ilişkisi tesisinde başkası hesabına hareket edilip edilmediğine ilişkin
müşterinin yazılı beyanını alır. Bu beyan müşteri sözleşmesinde
belirtilebilir veya uygun formlar kullanılarak alınabilir.
(2) İşlemi talep eden kimse, bir başkası hesabına
hareket ettiğini beyan ettiğinde, 6 ila 14 üncü maddelere göre işlemi talep
edenin kimliği ve yetki durumu ile hesabına hareket edilenin kimliği tespit
edilir.
(3) Finansal kuruluşlar ticaret
siciline kayıtlı tüzel kişilerle sürekli iş ilişkisi tesisinde, tüzel
kişiliğin yüzde yirmibeşi aşan hisseye sahip gerçek
ve tüzel kişi ortaklarının kimliğini 6 ve 7 nci
maddelere göre tespit eder.
(4) Finansal kuruluşlar sürekli iş
ilişkisi kapsamında müşterisi olan bir tüzel kişiliği gerçekte yöneten,
kontrolünde veya sahipliğinde bulunduranlar hakkında doğru bilgilere
ulaşmak için gerekli tedbirleri alır.
(5) Kişinin başkası hesabına hareket
etmediğini beyan etmesine rağmen kendi adına ve fakat başkası hesabına hareket
ettiğinden şüphelenilmesi halinde yükümlü gerçek faydalanıcıyı ortaya
çıkarmak için makul araştırmayı yapar.
Özel dikkat gerektiren işlemler
MADDE 18- (1) Yükümlüler karmaşık ve olağandışı büyüklükteki
işlemler ile görünürde makul hukuki ve
ekonomik amacı bulunmayan işlemlere
özel dikkat göstermek, talep edilen işlemin amacı hakkında yeterli bilgi
edinmek için gerekli tedbirleri almak ve bu kapsamda elde edilen bilgi,
belge ve kayıtları istenildiğinde yetkililere sunmak üzere muhafaza etmek
zorundadır.
Müşteri durumunun ve işlemlerin izlenmesi
MADDE 19-
(1) Finansal kuruluşlar, mesleği, iş
geçmişi, mali durumu, hesapları, ticari faaliyetleri,
yerleşik olduğu
ülke ve ilgili diğer göstergeleri dikkate alarak müşterilerinin aklama ve
terörün finansmanı açısından risk profilini
çıkarmak, yüksek risk taşıyan müşterilerini, iş ilişkilerini ve işlemleri
belirlemek ve bunları devamlı olarak takip etmek, müşteri hakkındaki bilgi, belge ve kayıtları güncel
tutmak zorundadır. Finansal
kuruluşlar bu amaçla uygun risk yönetim sistemi oluşturur.
Teknolojik risklere karşı tedbir alınması
MADDE 20-
(1) Finansal kuruluşlar, yeni ve gelişen teknolojilerin getirdiği
imkânların aklama ve terörün finansmanı amacıyla kullanılması riskine karşı
özel dikkat göstermek ve bunu önlemeye yönelik uygun tedbirleri almak
zorundadır.
(2)
Finansal kuruluşlar yüz yüze olmayan işlemler yapılmasını mümkün kılan
sistemleri kullanarak gerçekleştirilen hesaba para yatırma, hesaptan para
çekme ve elektronik transfer gibi işlemlere özel dikkat göstermek,
müşterinin mali profiline ve faaliyetlerine uygun
olmayan veya faaliyetleriyle ilgisi bulunmayan işlemleri yakından izlemek, tutar
ve işlem sayısı limiti belirlemek de dâhil uygun ve etkili tedbirleri almak
zorundadır.
Üçüncü
tarafa güven
MADDE 21- (1) Finansal kuruluşlar; müşterinin, müşteri adına
hareket eden kişinin ve gerçek faydalanıcının kimliğinin tespiti ve iş
ilişkisinin veya işlemin amacı hakkında bilgi elde etme konularında,
müşteriyle ilgili olarak başka bir finansal kuruluşun aldığı tedbirlere
güvenerek iş ilişkisi tesis edebilir veya işlem yapabilir. Bu durumda Kanun
ve Kanuna ilişkin düzenlemeler kapsamında nihai sorumluluk üçüncü tarafa
güvenerek işlem gerçekleştiren finansal kuruluşa aittir.
(2) Üçüncü tarafa güvenilebilmesi;
a) Üçüncü tarafın, kimlik tespiti, kayıtların
saklanması ve müşterinin tanınması kuralının gereklerini sağlayacak diğer
tedbirleri aldığından, yurt dışında yerleşik olması durumunda ise ayrıca
aklama ve terörün finansmanıyla mücadelede etkin düzenleme ve denetlemelere
tabi olduğundan,
b) Kimlik tespitine ilişkin belgelerin onaylı
örneklerinin, talep edildiğinde üçüncü taraftan derhal temin edileceğinden,
emin olunması şartıyla mümkündür.
(3) Üçüncü tarafa güvenerek iş ilişkisi tesis eden
veya işlem yapan finansal kuruluş müşterinin kimlik bilgilerini üçüncü
taraftan derhal alır.
(4) Üçüncü tarafa güven ilkesi;
a) Üçüncü tarafın riskli ülkelerde yerleşik olması
durumunda,
b) Finansal kuruluşların kendi aralarında
müşterileri adına yaptıkları işlemlerde,
c) Finansal kuruluşların acente ve benzeri
birimleri ile ana hizmet birimlerinin uzantısı veya tamamlayıcısı niteliğindeki
hizmetleri yaptırdıkları kişilerle olan ilişkilerinde,
uygulanmaz.
İşlemin
reddi ve iş ilişkisinin sona erdirilmesi
MADDE 22-
(1) Yükümlüler, kimlik tespiti yapamadıkları veya iş ilişkisinin amacı hakkında yeterli bilgi
edinemedikleri durumlarda; iş ilişkisi tesis etmez ve kendilerinden
talep edilen işlemi gerçekleştirmezler. Bu kapsamda isimsiz veya hayali
isimlere hesap açamazlar.
(2)
Daha önce elde edilen müşteri kimlik bilgilerinin yeterliliği ve doğruluğu
konusunda şüphe duyulması nedeniyle yapılması gereken kimlik tespit ve
teyidinin yapılamadığı durumda iş ilişkisi sona erdirilir.
(3) Yükümlüler bu maddenin birinci ve ikinci
fıkralarında belirtilen hallerin şüpheli
işlem olup olmadığını da ayrıca değerlendirirler.
Muhabirlik ilişkisi
MADDE 23-
(1) Finansal kuruluşlar yurt dışı muhabirlik ilişkilerinde;
a) Muhatap finansal kuruluşun aklama veya terörün
finansmanı yönünden soruşturma geçirip geçirmediği ve ceza alıp almadığı,
iş konusu, itibarı ve üzerindeki denetim yeterliliği hususlarında kamuya
açık kaynaklardan yararlanarak sıhhatli bilgi edinmek,
b) Muhatap finansal kuruluşun aklama ve terörizmin
finansmanıyla mücadele sistemini değerlendirmek, sistemin uygun ve etkin
olduğundan emin olmak,
c) Yeni muhabir ilişkiler kurmadan önce üst düzey
yöneticinin onayının alınmasını sağlamak,
ç) Kendilerinin ve muhatap finansal kuruluşun
sorumluluklarını bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümündeki yükümlülükleri
karşılayacak şekilde bir sözleşmeyle açıkça belirlemek,
d) Muhabirlik ilişkisinin
aktarmalı muhabir hesapların kullanılmasını kapsadığı durumlarda muhatap finansal
kuruluşun bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümündeki esaslar çerçevesinde yeterli
önlemleri aldığından ve talep edildiğinde ilgili müşterilerin kimlik
bilgilerini sağlayabileceğinden emin olmak,
için gerekli tedbirleri alır.
(2) Finansal kuruluşlar, tabela bankalarla ve hesaplarını
tabela bankalara kullandırmadığından emin olamadıkları finansal
kuruluşlarla muhabirlik ilişkisine giremezler.
Elektronik
transferler
MADDE
24- (1) İki bin YTL veya üzeri yurt dışı elektronik transfer
mesajlarında, gönderenin;
a) Adı ve soyadına, ticaret siciline
kayıtlı tüzel kişinin unvanına, diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği
olmayan teşekküllerin tam adına,
b) Hesap numarasına, hesap
numarasının bulunmadığı durumda işlemle ilgili referans numarasına,
c) T.C. kimlik numarası, pasaport
numarası, vergi kimlik numarası gibi göndereni belirlemeye yarayan
bilgilerden en az birine,
yer verilmesi zorunludur.
(2) İki bin YTL veya üzeri yurt içi
elektronik transfer mesajlarında, gönderenin;
a) Adı ve soyadına, ticaret siciline
kayıtlı tüzel kişinin unvanına, diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği
olmayan teşekküllerin tam adına,
b) Hesap numarası, hesap numarasının
bulunmadığı durumda işlemle ilgili referans numarası, T.C. kimlik numarası,
pasaport numarası, vergi kimlik numarası gibi göndereni belirlemeye yarayan
bilgilerden en az birine,
yer verilmesi zorunludur.
(3) Bankaların kendi nam ve hesaplarına aralarında
gerçekleştirdikleri transferler ile kart numaralarının mesajlarda kullanılması
kaydıyla, kredi ve banka kartları kullanılarak gerçekleştirilen transferler
birinci ve ikinci fıkra kapsamı dışındadır.
Riskli
ülkelerle ilişkiler
MADDE 25- (1) Finansal kuruluşlar, riskli
ülkelerde yerleşik gerçek ve tüzel kişiler, tüzel kişiliği olmayan teşekküller
ve bu ülkelerin vatandaşları ile girecekleri iş ilişkilerine ve işlemlere
özel dikkat göstermek, görünürde makul hukuki ve ekonomik amacı bulunmayan
işlemlerin amacı ve mahiyeti hakkında mümkün olduğu ölçüde bilgi toplamak
ve bunları kayda geçirmek zorundadır.
Basitleştirilmiş
tedbirler
MADDE 26-
(1) Bakanlıkça,
a) Finansal kuruluşların kendi
aralarında kendi ad ve hesaplarına gerçekleştirdikleri işlemlerde,
b) Müşterinin 5018 sayılı Kanuna göre
genel yönetim kapsamında olan kamu idaresi veya kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşu olduğu işlemlerde,
c) Maaş ödemesi anlaşması kapsamında
toplu müşteri kabulü yoluyla iş ilişkisi tesisinde,
ç) Çalışanlara ücretlerinden kesinti
yapılmak suretiyle emeklilik hakları sağlayan emeklilik planları ve kişinin
haklarını temlik etme yetkisi içermeyen emeklilik sözleşmelerine ilişkin
işlemlerde,
d) Müşterinin halka açık ve hisseleri
borsaya kote edilmiş şirket olduğu işlemlerde,
müşterinin tanınmasına yönelik tedbirler bakımından yükümlülerin daha basit tedbirler almalarına
izin verilebilir. Bakanlık bu madde kapsamında uygulanabilecek tedbirler
ile yukarıda sayılanlar dışında işlem türleri belirlemeye yetkilidir.
(2) Yükümlüler işlem
nedeniyle aklama veya terörün finansmanı riskinin oluşabileceği durumlarda,
basitleştirilmiş tedbirleri uygulayamazlar ve işlemin 27 nci maddeye göre şüpheli işlem olabileceğini göz önünde
bulundururlar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Şüpheli İşlem Bildirimine İlişkin Esaslar
Şüpheli işlem bildirimi
MADDE 27- (1) Şüpheli işlem, yükümlüler nezdinde veya bunlar
aracılığıyla yapılan veya yapılmaya teşebbüs edilen işleme konu
malvarlığının; yasa dışı yollardan elde edildiğine veya yasa dışı amaçlarla
kullanıldığına, bu kapsamda terörist
eylemler için ya da terör örgütleri, teröristler veya terörü finanse
edenler tarafından kullanıldığına veya bunlarla ilgili ya da bağlantılı
olduğuna dair herhangi bir bilgi, şüphe veya şüpheyi gerektirecek bir
hususun bulunması halidir.
(2) Şüpheli işlemler yükümlüler
tarafından tutar gözetilmeksizin Başkanlığa bildirilir. Şüpheli işlem
bildirimi; gerçek kişi yükümlünün bizzat kendisi, tüzel kişi yükümlünün
kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği bulunmayanların yöneticileri veya
bunlar tarafından yetkili kılınanlar, uyum görevlisi atanan yükümlülerde ise
bu görevliler tarafından yerine getirilir.
(3) Şüphe veya şüpheyi gerektiren makul bir sebebin
olup olmadığı hususu gerektiğinde birden çok işlem bir arada ele alınarak
değerlendirilir.
(4) Şüpheli işlemlerin devamlı bilgi verme
kapsamında bildirilmiş olması şüpheli işlem bildirim yükümlülüğünü ortadan
kaldırmaz.
(5) Başkanlık şüpheli işlem tipleri belirlemeye
yetkilidir.
Şüpheli işlem bildirim formunun düzenlenmesi ve
bildirimde süre
MADDE 28- (1) Yükümlüler şüpheli bir işlemle
karşılaştıklarında işlem hakkında gerekiyorsa yetki ve imkânları ölçüsünde
araştırma yaparak edinilen bilgi ve bulguları göz önüne alıp Şüpheli İşlem
Bildirim Formu doldurmak suretiyle Başkanlığa şüpheli işlem bildiriminde
bulunurlar.
(2) Şüpheli işlemler, işleme ilişkin şüphenin
oluştuğu tarihten itibaren en geç on iş günü içinde Başkanlığa bildirilir.
(3) Bildirimde bulunulan işlemle
ilgili olarak daha sonra yeni bilgi ve bulgular elde edildiği takdirde,
tekrar Şüpheli İşlem Bildirim Formu doldurulur ve daha önce yapılan
bildirime ek olduğu belirtilerek gecikmeksizin Başkanlığa gönderilir.
(4) Bakanlık, Şüpheli İşlem Bildirim Formlarının
düzenlenmesine, bildirimlerin elektronik ortam ve bilgi iletişim araçları
kullanılarak yapılması zorunluluğu getirilmesine ve şüpheli işlem
bildirimlerinde elektronik imza kullanılmasına ilişkin usul ve esasları
yükümlüler bazında ayrı ayrı belirlemeye
yetkilidir.
(5) Başkanlıkça, bildirimlerin
elektronik ortamda gönderilmesine yönelik rehberler çıkarılabilir ve bu rehberler
elektronik ortamda yayımlanabilir. Bildirimler bu rehberlere uygun şekilde
yapılır.
Şüpheli
işlem bildirimlerinin gizliliği ve bildirimde bulunanların korunması
MADDE 29- (1) Yükümlüler, Başkanlığa şüpheli işlem
bildiriminde bulunulduğuna veya bulunulacağına dair, yükümlülük denetimi
ile görevlendirilen denetim elemanlarına ve yargılama sırasında mahkemelere
verilen bilgiler dışında, işleme taraf olanlar dâhil olmak üzere hiç
kimseye bilgi veremezler.
(2) Bu
yükümlülük şüpheli işlemi Başkanlığa bildiren kişi, kurum ve kuruluşlar
veya bu kimselerin işlemi fiilen yapan ve yöneten mensupları veya bunların
kanuni temsilcileri ve vekillerinin yanı sıra şüpheli işlem bildiriminde
bulunulduğuna herhangi bir şekilde vakıf olan diğer personeli de kapsar. Uyum görevlisi tayin edilen yükümlülerde, uyum görevlisine yapılan dâhili
bildirimler de gizlilik kapsamındadır. Şüpheli işlem bildirimlerini
elektronik ortamda gerçekleştiren uyum görevlileri, sisteme erişimi
sağlayan her türlü ortamdaki kart,
şifre ve sair bilgi ve araçları hiç kimseye veremez.
(3) Yükümlüler yurt dışındaki merkezlerine veya
şube, acente, temsilci ve ticari vekilleri ile benzeri bağlı birimlerine,
müşterisi hakkında şüpheli işlem bildiriminde bulunduğuna dair hiçbir
şekilde bilgi veremez.
(4) Şüpheli işlem bildirimi yükümlülüğünü yerine
getiren gerçek ve tüzel kişiler, bunların uyum görevlileri, yükümlülerin
kanuni temsilcisi, yöneticisi ve çalışanları hiçbir şekilde hukukî ve cezaî
bakımdan sorumlu tutulamaz.
Geri
bildirim
MADDE 30- (1) Şüpheli işlem bildiriminde bulunan yükümlülere Başkanlıkça,
bildirimin kayda alındığına dair bilgi verilir.
(2) Başkanlık şüpheli işlem bildirimlerine ilişkin
istatistikî verileri, aklama ve terörün finansmanında kullanılan
yöntemleri, oluşan eğilimleri, şüpheli işlem bildirimleri sonrası süreçler
ve varılan sonuçlardan faydalanılarak hazırlanan örnek olayları, yıllık
faaliyet raporları, rehberler ya da periyodik yayınlar yoluyla yayımlayabilir,
eğitim amacıyla kullanabilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Bilgi ve
Belge Vermeye İlişkin Esaslar
Bilgi ve
belge verme
MADDE 31- (1) Kamu
kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan
kuruluşlar; Başkanlık ve denetim elemanları tarafından istenilecek her
türlü bilgi, belge ve bunlara ilişkin mikrofiş, mikrofilm, manyetik teyp, disket ve benzeri
ortamlar da dâhil olmak üzere her türlü ortamdaki kayıtlarını, bu
kayıtlara erişimi sağlamak veya okunabilir hale getirmek için gerekli tüm
bilgi ve şifreleri tam ve doğru olarak vermek ve gerekli kolaylığı sağlamak
zorundadır.
(2) Kendisinden talepte bulunulanlar, savunma hakkına
ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, özel kanunlarda yazılı hükümleri
ileri sürerek bilgi ve belge vermekten kaçınamazlar.
(3) Yükümlüler yerinde yapılacak denetimler
kapsamında defter ve belgeleri denetime hazır bulundurmak; tüm bilgi işlem
sistemini, denetimin amaçlarına uygun olarak denetim elemanlarına açmak ve
verilerin güvenliğini sağlamak zorundadır.
(4) Bilgi ve belgeler acil haller dışında yazılı
olarak istenir. Yazıyla istenilen bilgi ve belgeler için yedi günden az
olmamak üzere uygun bir süre verilir. Sözlü olarak bilgi ve belge talep
edilmesi halinde bu talep yazı ile teyit edilir.
Yükümlüler tarafından devamlı
bilgi verme
MADDE 32- (1) Yükümlüler taraf oldukları veya aracılık ettikleri
işlemlerden, Bakanlıkça belirlenecek tutarı aşanları Başkanlığa bildirmek
zorundadır.
(2) Mahiyeti itibarıyla birbiriyle bağlantılı
işlemler tek bir işlem olarak değerlendirilir.
(3) Hafta sonu ve tatil günleri ile gece boyunca
yapılan işlemler, bu işlemlerin yapıldığı zamanı takip eden ilk iş gününün
işlemi olarak kabul edilir.
(4) Devamlı bilgi verme kapsamındaki işlem türleri,
bilgilerin ne şekilde ve hangi sürelerde verileceği, kapsam dışında
tutulacak yükümlüler ile uygulamaya ilişkin diğer usul ve esaslar
Bakanlıkça belirlenir.
(5) Bakanlık, devamlı bildirime
ilişkin formların düzenlenmesine, her türlü elektronik bilgi iletişim araç
ve ortamı yoluyla Başkanlığa bildirilmesine ve bildirimlerde elektronik
imza kullanımına ilişkin usul ve esasları, yükümlüler bazında ayrı ayrı belirlemeye yetkilidir. Bildirimlerin elektronik
ortamda yapılmasına yönelik uygulama tarihleri Başkanlıkça belirlenir.
(6) Başkanlıkça, bildirimlerin elektronik ortamda
gönderilmesine yönelik rehberler çıkarılabilir ve bu rehberler elektronik
ortamda yayımlanabilir. Bildirimler bu rehberlere uygun şekilde yapılır.
Devamlı bilgi vermede istisna
ve muafiyetler
MADDE 33- (1) Yükümlülerce Başkanlığa devamlı bilgi verilmesinde, bankaların kendi aralarında
kendi ad ve hesaplarına gerçekleştirdikleri işlemler ile finansal
kuruluşların 5018 sayılı Kanuna göre genel yönetim kapsamındaki idareler,
kamu iktisadi teşebbüsleri ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları
ile yaptıkları işlemler devamlı bilgi verme yükümlülüğü kapsamında
değildir.
Kamu
kurumları tarafından devamlı bilgi verme
MADDE 34- (1) Kanunları
gereğince yükümlülere kuruluş ve faaliyet izni veren veya bunlara ilişkin
kayıt tutmak zorunda olan kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu
niteliğindeki kurum ve kuruluşlar; yükümlülerin adı, soyadı veya unvanı, yüzde
ondan fazla hisseye sahip ortakları, yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile
genel müdür veya yöneticilerine ilişkin bilgiler ile iletişim bilgilerini
Başkanlığa bildirirler.
(2) Birinci fıkrada belirtilen bilgilerde meydana
gelen değişiklikler, ilgili kurum veya kuruluş tarafından değişikliği takip
eden ayın onbeşinci gününe kadar Başkanlığa
bildirilir.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen
hususların Kanunun 9 uncu maddesine istinaden kurulan erişim sistemi ile
sağlanması halinde birinci fıkra hükmü uygulanmaz.
(4) Bildirime ilişkin diğer usul ve esasları
belirlemeye Bakanlık yetkilidir.
ALTINCI
BÖLÜM
Yükümlülük
Denetimi
Denetimin
kapsamı
MADDE 35- (1) Yükümlülük
denetimi, yükümlülerin yükümlülüklere uyum durumunu tespit amacıyla yapılan
yükümlülüklere uyum denetimi ile yükümlülük ihlallerini tespite yönelik yükümlülük
ihlal incelemesini kapsar.
(2) Başkanlık, yükümlülük denetiminin münferiden veya bir denetim programı kapsamında yapılmasını
isteyebilir. Başkanlık, uygulama zamanı konusunda ilgili denetim biriminin
görüşünü alarak denetim programı hazırlayabileceği gibi bu birimin denetim
programına yükümlülük denetiminin de dâhil edilmesini talep edebilir.
(3) Başkanlık yükümlülüklere uyum denetimlerinin ve yükümlülük
ihlal incelemelerinin kapsam ve
süresini belirlemeye yetkilidir.
(4) Kendisinden
yükümlülük denetimi yapılması talebinde bulunulan birim bu talebin gereğini
yerine getirmek zorundadır.
(5) Başkanlık yükümlülük
denetimi konusunda diğer usul ve esasları belirlemeye, bu kapsamda denetim
rehberleri hazırlamaya yetkilidir.
Denetime yetkililer ve yetkileri
MADDE 36- (1) Yükümlülük
denetimleri denetim elemanları vasıtasıyla yerine getirilir.
(2) Yükümlülük denetimiyle
görevlendirilen denetim elemanları, kamu kurum ve kuruluşları da dâhil
gerçek ve tüzel kişilerden ve tüzel kişiliği olmayan kuruluşlardan her
türlü bilgi, belge ve kanunî defterleri istemeye ve bunlar nezdinde her
türlü evrak ve kayıtları incelemeye, ilgililerden yazılı ve sözlü bilgi
almaya yetkili olup ayrıca diğer kanunların kendilerine verdiği yetkileri
de kullanır.
(3) Yükümlüler, denetim esnasında denetim
elemanlarına uygun çalışma ortamı sağlamak da dâhil gerekli her türlü
kolaylığı göstermek zorundadır.
Denetim
elemanının görevlendirilmesi
MADDE 37-
(1) Başkanın görevlendirme talebi üzerine
ilgili birim amirinin teklifi ve bağlı veya ilgili bulundukları Bakanın
onayı ile yükümlülük denetimi yapmak üzere denetim elemanı görevlendirilir.
Görevlendirme, talep tarihinden itibaren en geç on gün içinde yapılır.
(2) Münferiden yapılacak yükümlülük denetimi ile
görevlendirilen denetim elemanı, göreve ilişkin Başkanlık yazısının
kendisine tebliğinden itibaren en geç 15 gün içinde göreve başlayarak
göreve başlama tarihini bu süre içinde Başkanlığa ve birimine yazılı olarak
bildirir. Bir denetim programı kapsamında yapılan yükümlülük denetimlerinde
denetim elemanı göreve fiilen başladığı tarihi Başkanlığa yazılı olarak
bildirir.
(3) Denetim elemanları, Başkanlıkça, yürütmekte
oldukları denetimlerde bağlantı kurularak kendilerine intikal ettirilen
konuları, ayrı bir görevlendirme onayı aramaksızın ilk görevlendirme onayı
kapsamında sonuçlandırır.
(4) Denetim sonuçlanmadan herhangi bir nedenle
görevinden ayrılacak olan denetim elemanı, denetimde gelinen aşamaları
gösterir bir devir raporu düzenleyerek Başkanlığa gönderir. İlgili birim, mevcut denetim elemanı görevinden ayrılmadan
en az on gün önce, yeni denetim elemanı görevlendirir. Görevinden ayrılacak
olan denetim elemanı devir raporunun bir örneğini ve ilgili tüm belgeleri,
yeni görevlendirilen denetim elemanına bu süre içerisinde tutanakla teslim
eder. Yeni görevlendirilen denetim elemanı tutanağın birer örneğini
birimine ve Başkanlığa gönderir. İşe başlama ve ayrılma açısından tutanak
tarihi esas alınır. Bu işlemlerin zamanında gerçekleştirilmesi hususunda
ilgili birimce gerekli tedbirler alınır.
(5) Başkanlık, denetim için birden fazla denetim
elemanından oluşan ekip teşkil edebilir. Başkanlık, denetim elemanlarından
birini koordinasyonu sağlamak amacıyla görevlendirir. Koordinasyonu
sağlayan denetim elemanı, ekip içerisinde bilgi ve belge akışını sağlar.
Ekip çalışmalarının birlikte planlanması, yürütülmesi, sonuçlandırılması ve
raporların birlikte düzenlenmesi esastır.
(6) Birden fazla ekip oluşturulması halinde
koordinasyonu sağlayan denetim elemanlarından biri genel koordinasyonu
sağlamak üzere Başkanlıkça görevlendirilebilir.
(7) Yükümlülük denetiminin, denetime
konu işlemlerin gerçekleştiği yerde yapılması esastır. Denetim elemanları,
yanlarında memuriyet sıfatlarını gösteren fotoğraflı resmi bir belge
bulundururlar ve gittikleri yerde işe başlamadan önce bu belgeyi ilgililere
gösterirler.
(8) Hazırlanan raporun Başkanlıkça işleme
konulmasına karar verilen tarihte görev sona erer. Bu durum, denetim
elemanına ve bağlı olduğu birime bildirilir.
Denetim
raporları
MADDE 38-
(1) Yükümlülüklere uyum denetimi
sonucunda yükümlülük uyum denetimi raporu, yükümlülük ihlal incelemesi
sonucunda ise yükümlülük ihlali inceleme raporu düzenlenir.
(2) Denetim elemanları yükümlülüklere uyum denetimi
sırasında tespit ettikleri yükümlülük ihlalleri için ayrıca yükümlülük
ihlali inceleme raporu düzenler.
(3) Denetim raporlarına ilişkin usul ve esaslar
Başkanlıkça belirlenir.
Raporlar
üzerine yapılacak işlemler
MADDE 39-
(1) Denetim elemanları tarafından
düzenlenerek Başkanlığa sunulan raporlar, Başkanlıkça belirlenen rapor
standartlarına uygunluk ve hukuki ya da maddi hata bulunup bulunmadığı yönünden
değerlendirilir. Standartlara uymayan, açık hukuki ve maddi hata bulunan
raporlar denetim elemanına iade edilerek düzeltilmesi sağlanır.
(2) Bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümü ile 27 nci ve 28 inci maddelerinde belirtilen hükümlere uymayan
yükümlüler, bunların işlemi fiilen yapan çalışanları ve işlemin
sonuçlandırılması bakımından görev ve sorumluluğu bulunan yöneticileri ile bu
Yönetmeliğin 32 nci maddesinde belirtilen hükümlere
uymayan yükümlüler hakkında idari para cezası uygulanır.
(3) Kanunun 5 inci maddesinde yer alan eğitim, iç
denetim, kontrol ve risk yönetim sistemleri oluşturulması, uyum görevlisi
tayini ile Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek diğer tedbirler
kapsamındaki yükümlülüklere uymayan yükümlülere, Başkanlıkça eksikliklerin
giderilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması için otuz günden az olmamak
üzere süre verilir. Verilen sürede eksikliklerin giderilmemesi veya gerekli
tedbirlerin alınmaması durumunda idari para cezası uygulanır.
(4) Yönetmeliğin 29 uncu, 31 inci ve 46 ncı maddelerindeki yükümlülüklerin ihlali konusunda
düzenlenen yükümlülük ihlali inceleme raporu Başkanlıkça yetkili Cumhuriyet
savcılığına gönderilir.
(5) Yükümlülük ihlali inceleme raporlarının
Cumhuriyet başsavcılıkları nezdinde izlenmesi ve davaların takibi ile diğer
usule ilişkin işlemler 8/1/1943 tarihli ve 4353
sayılı Kanun gereğince yapılır.
Bildirim
MADDE 40-
(1) Denetim elemanları, kendi görev alanlarına ilişkin olarak
kurumlarınca verilen görevler ile aklama suçu incelemeleri sırasında
karşılaştıkları yükümlülük ihlallerini Başkanlığa yazılı olarak derhal
bildirir.
(2)
Yükümlü nezdinde herhangi bir kanunla verilmiş denetim yetkisini haiz
olanlar, kendi birimlerince verilen görevlerin ifası sırasında, Kanun
kapsamındaki bir yükümlülük ihlaliyle karşılaştıklarında durumu birimleri
aracılığıyla Başkanlığa intikal ettirir.
(3) Yükümlülük denetimi sırasında aklama ve terörün
finansmanına ilişkin herhangi bir hususun tespit edilmesi veya böyle bir
durumun varlığından şüphe edilmesi halinde konu, denetim elemanları
tarafından derhal Başkanlığa yazılı olarak bildirilir.
(4) Denetim elemanları, yükümlülük denetimleri
sırasında, diğer kurumların görev alanını ilgilendiren mevzuata aykırı
herhangi bir hususu tespit etmeleri veya böyle bir durumun varlığından
şüphe etmeleri halinde konuyu ilgili birimlere intikal ettirerek, Başkanlığa da bilgi verir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gümrük İdaresine
Yapılacak Açıklama
Açıklama usul ve
esasları
MADDE 41-
(1) Türk parası, döviz veya
bunlarla ödemeyi sağlayan belgeleri yurt dışına çıkaran veya yurda getiren
yolcular, gümrük idaresinin talebi üzerine bunlarla ilgili olarak tam ve
doğru açıklama yapmakla mükelleftir. Bu değerlerin yolcunun üzerinde,
çantasında veya bagajında olması bu maddenin uygulanmasında farklılık arz
etmez.
(2) Bu maddenin uygulanmasında, yolcu beraberinde
bulunan bono, poliçe ve çekler ile seyahat çekleri, posta çekleri, yurt
içinde veya yurt dışında yerleşik kuruluşlarca verilen ödeme emri
mahiyetindeki belgeler Türk parası veya dövizle ödemeyi sağlayan belge
olarak kabul edilir. Bir tutarı ihtiva eden bu neviden belgenin, tarih,
lehtar, imza, adres ve benzeri unsurlar bakımından eksik olması açıklama
yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
(3) Yolculardan açıklamada bulunmalarını
istemeye gümrük idaresinin gümrük kapılarında görevli personeli yetkilidir.
(4)
Yolcu
beraberindeki değerler yolcu tarafından açıklama yapılmış olsun veya
olmasın gümrük idaresinin yetkili personeli tarafından tespit edilir.
(5) Bu maddedeki bildirim mecburiyeti Türk
parasının kıymetini koruma hakkındaki mevzuatla getirilen bildirim
mecburiyetini ortadan kaldırmaz.
Tutanak düzenlenmesi
MADDE 42- (1)
Kendisinden açıklama talep edilen yolcu ile ilgili tespitler bir tutanağa bağlanır.
(2) Düzenlenen tutanakta asgari aşağıdaki
bilgilerin yer alması zorunludur:
a) Tutanağın düzenlendiği yer ve tarih.
b) Yolcunun, 6 ncı
maddede sayılan bir kimlik belgesi üzerinden tespit edilen kimlik bilgileri.
c) Yolcunun mesleği veya iştigal
konusu.
ç) Yolcunun beyan ettiği yerleşim
yeri adresi ile gideceği adres ve varsa telefon numarası.
d) Yolcunun, beraberindeki değerlerin
cinsi, miktarı, tutarı, kime ait olduğu konusundaki açıklamaları.
e) Yolcu beraberindeki değerlerin
gümrük görevlilerince tespit edilen cins, miktar ve tutarları itibarıyla
ayrıntılı listesi.
f) Kanunun 16 ncı
maddesindeki mükellefiyet bakımından ortaya çıkan duruma ilişkin
açıklamalar.
g) Tutanağın sayfa ve nüsha sayısı.
ğ) Yolcunun imzası.
h) Tutanağı düzenleyen görevlinin
adı, soyadı, unvanı, sicil numarası ve imzası.
(3) Tutanaklar ilgili merci ve taraflara
verilecek örnekler de dikkate alınarak yeterli sayıda düzenlenir.
Açıklama yapılmaması
veya gerçeğe aykırı açıklama yapılması
MADDE 43-
(1) Yetkililerce talep edildiği
halde herhangi bir açıklama yapılmaması veya yanlış ya da yanıltıcı açıklama
yapılması halinde, yolcu beraberindeki değerlerin nakli durdurulur ve bu değerler gümrük
idaresi tarafından muhafaza altına alınır. Ayrıca durum şüpheli sayılarak
düzenlenen tutanakla birlikte yedi gün içinde Başkanlığa bildirilmekle
birlikte ilgili diğer mercilere de intikal ettirilir.
(2) Gümrük idaresince, beraberindeki değerler
hakkında açıklama yapmayan yolcuya beraberindeki değerin, tutar konusunda
gerçeğe aykırı açıklamada bulunan yolcuya beyan ettiği değer ile gerçek
değer arasındaki farkın onda biri kadar idari para cezası verilir.
(3) Binbeşyüz Yeni Türk
Lirasına kadar olan farklar için birinci ve ikinci fıkra hükümleri
uygulanmaz.
(4) Gümrük idaresi tarafından talep edilecek
açıklamaya ilişkin diğer usul ve esaslar Başkanlığın görüşü alınarak Gümrük
Müsteşarlığı tarafından belirlenir.
Arama
MADDE
44- (1) Beraberindeki değerlerin tespiti için görevlilere gerekli
kolaylığı sağlamayan yolcuların üst, eşya ve araçları Adli ve Önleme
Aramaları Yönetmeliğine göre kolluk tarafından aranır.
Başkanlığa
yapılacak bildirim
MADDE 45-
(1) Gümrük Müsteşarlığı, 42 nci madde
gereğince düzenlenen tutanaklardaki tespitlerin elektronik ortama
kaydedilmesi ve kayıtların muhafazası için gerekli önlemleri alır.
Başkanlık, elektronik ortama kaydedilen veriler kullanılarak istatistik
hazırlanmasını ve verilerin çeşitli formatlarda Başkanlığa intikal
ettirilmesini isteyebilir.
SEKİZİNCİ
BÖLÜM
Muhafaza
ve İbraz
Muhafaza ve ibraz yükümlülüğü
MADDE 46- (1) Yükümlüler
her türlü ortamdaki, yükümlülüklerine ve işlemlerine ilişkin belgeleri
düzenleme tarihinden, defter ve kayıtları ise son kayıt tarihinden; kimlik
tespitine ilişkin belge ve kayıtları son işlem tarihinden itibaren sekiz
yıl süre ile muhafaza etmek ve istenmesi halinde yetkililere ibraz etmek zorundadır.
Yükümlü nezdindeki hesaplarla ilgili kimlik
tespitine ilişkin belgelerin muhafaza süresinin başlangıç tarihi hesabın
kapatıldığı tarihtir.
(2) Başkanlığa yapılan şüpheli
işlem bildirimine veya uyum görevlisine yapılan dâhili bildirimlere yönelik
belge ve kayıtlar, bildirime ek yapılan belgeler, uyum görevlilerince
bildirimde bulunmama kararı verilen şüpheli işlemlere ilişkin yazılı
gerekçeler, muhafaza ve ibraz yükümlülüğü kapsamındadır.
DOKUZUNCU
BÖLÜM
Diğer
Hükümler
Merkezi
Kayıt Kuruluşu
MADDE 47-
Merkezi Kayıt Kuruluşunun, Yönetmeliğin Üçüncü
ve Dördüncü Bölümündeki hükümler bakımından yükümlülüğü 14/5/2001
tarihli ve 2001/2475 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan
Merkezi Kayıt Kuruluşunun Kuruluş, Faaliyet, Çalışma ve Denetim Esasları
Hakkında Yönetmelikte belirtilen Merkezi Kayıt Kuruluşu üyeleriyle
sınırlıdır.
Döviz
kurları
MADDE 48-
(1) Yabancı para ve yabancı para cinsinden ödemeyi sağlayan belge tutarlarının Yeni Türk Lirası karşılıklarının
tespitinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından ilgili gün için
ilan edilen gösterge niteliğindeki döviz alış kuru esas alınır.
Özel
kayıtların tutulması
MADDE 49- (1) Bakanlık, yükümlüler için 32 nci maddede belirlenen işlemlerin mahiyeti ve
niteliğine göre gerektiğinde özel kayıtların tutulmasına ilişkin usul ve
esasları belirlemeye yetkilidir.
Yürürlükten
kaldırılan hükümler
MADDE 50- (1) 3/6/1997 tarihli ve
97/9523 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair 4208 Sayılı
Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
ONUNCU
BÖLÜM
Geçici ve
Son Hükümler
GEÇİCİ
MADDE 1- Kanunun 5 inci maddesi
gereğince çıkarılacak Yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar 3/6/1997
tarihli ve 97/9523 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair 4208 Sayılı
Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 14/A maddesi, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası ile 16/A maddesinin uygulanmasına
devam olunur.
GEÇİCİ MADDE 2- Yükümlüler bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla sürekli iş ilişkisi içinde
oldukları müşterilerinin kimlik tespiti kapsamındaki bilgilerini,
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde Yönetmeliğe
uygun hale getirir.
Yürürlük
MADDE
51- (1) Bu Yönetmelik 1/4/2008 tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE
52- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
|