Başbakanlık (Gümrük
Müsteşarlığı)’tan:
BATI BALKAN MENŞE KÜMÜLASYON SİSTEMİ
KAPSAMI TİCARETTE
EŞYANIN
TERCİHLİ MENŞEİNİN TESPİTİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti ile Batı
Balkan Menşe Kümülasyon Sisteminde yer alan diğer ülkeler arasında
imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmalarının eki Menşeli Ürünler Kavramının
Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Protokollerden 2 nci maddede
yer alanların uygulanmasına dair usul ve esasları düzenler.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti ile Batı
Balkan Menşe Kümülasyon Sisteminde yer alan ülkelerden Makedonya
Cumhuriyeti arasında imzalanan Türkiye Cumhuriyeti ile Makedonya
Cumhuriyeti arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasının 22 nci maddesinde
belirtilen, Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği
Yöntemlerine İlişkin Protokol 2’nin uygulanmasına dair usul ve esasları
kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik,
2/7/1993 tarihli ve 485 sayılı Gümrük Müsteşarlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi ile 11/3/2009
tarihli ve 2009/14829 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Türkiye
Cumhuriyeti ile Makedonya Cumhuriyeti Arasındaki Serbest Ticaret
Anlaşmasının ekinde yer alan Protokol 2’ye dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a)
Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Makedonya Cumhuriyeti arasındaki Serbest
Ticaret Anlaşmasını,
b)
Batı Balkan Menşe Kümülasyon Sistemi: Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa
Topluluğu ile Avrupa Birliğinin İstikrar ve Ortaklık Sürecinde yer alan
Arnavutluk Cumhuriyeti, Bosna ve Hersek, Hırvatistan Cumhuriyeti, Karadağ,
Makedonya Cumhuriyeti ve Sırbistan Cumhuriyeti arasında aynı menşe
kuralları ile menşeli olmayan girdiler için öngörülen gümrük vergilerinin
geri ödenmesi veya muafiyet getirilmesini yasaklayan hükümleri içeren
serbest ticaret anlaşmaları kapsamında yapılan tercihli ticarette, sisteme
taraf ülkeler menşeli girdilerin diğer taraf ülkelerce serbestçe
kullanılmasına ve üretilen eşyanın söz konusu ülkelerin tercihli rejiminden
yararlanabilmesine ve bu şekilde mevcut üretim kaynaklarının
birleştirilmesine olanak tanıyan ticaret sistemini,
c)
Eşya: Hem madde hem de ürünü,
ç)
EUR.1 dolaşım belgesi: Menşeli ürünlerin Anlaşma hükümlerinden
yararlanabilmesini sağlamak üzere gümrük idareleri veya Müsteşarlıkça
yetkilendirilen kişi veya kuruluşlarca usulüne uygun olarak düzenlenip
gümrük idarelerince vize edilen, örneği Ek III'te yer alan menşe ispat
belgesini,
d)
EUR.1 dolaşım belgesi başvuru formu: İhracatçı veya yetkili kanuni
temsilcisi tarafından EUR.1 dolaşım belgesi talep edilmek üzere
doldurulması gereken, örneği Ek III'te yer alan Formu,
e)
Fabrika çıkış fiyatı: Ürün için Taraf ülkelerden birinde, nihai işçilik
veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya fabrika çıkışı
itibariyle ödenen, kullanılan bütün maddelerin kıymetlerinin dahil edilmiş
olduğu, elde edilmiş ürünün ihracında geri ödenmiş veya ödenecek yurt içi
vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,
f)
Fasıllar ve pozisyonlar: Bu Yönetmelikte Armonize Sistem veya AS olarak
geçen, Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemini oluşturan nomanklatürde
kullanılan fasıllar ve pozisyonları (dört haneli kodlar),
g)
Fatura beyanı: İhracatçı tarafından fatura, teslimat notu veya herhangi bir
ticari belge üzerinde belirtilen, ilgili ürünlerin teşhislerini mümkün
kılmayı yeterli ayrıntıda tanımlayan metni Ek IV’te yer alan, usulüne uygun
olarak yapılan beyanı,
ğ)
Gümrük idareleri: Türkiye için Gümrük Müsteşarlığı ve diğer Taraf ülkelerde
yetkilendirilmiş idareleri,
h)
Gümrük kıymeti: Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII nci
Maddesinin Uygulanmasına Dair Gümrük Kıymetine İlişkin 1994-Dünya Ticaret
Örgütü Anlaşmasına göre tespit edilen kıymeti,
ı)
İmalat: Montaj veya özel işlemler de dahil olmak üzere her türlü işçilik
veya işleme tabi tutmayı,
i)
Katma değer: Fabrika çıkış fiyatından, eşyaya dahil edilen diğer Taraf ülke
menşeli her bir maddenin gümrük kıymetinin veya bu kıymetin bilinmemesi
veya tespit edilememesi halinde Taraf ülkelerde madde için ödendiği
doğrulanabilir ilk fiyatın çıkarılması ile bulunan değeri,
j)
Madde: Ürünün imalatında kullanılan herhangi bir girdi, hammadde, parça
veya aksamlar ve benzerini,
k)
Maddelerin kıymeti: Kullanılan menşeli olmayan maddelerin ithalatı
esnasındaki gümrük kıymetini, bunun bilinmemesi veya tespit edilememesi
halinde ise Taraf ülkelerden birinde maddeler için ödenen tespiti mümkün
ilk fiyatı,
l)
Menşe ispat belgesi: EUR.1 dolaşım belgesi veya fatura beyanını,
m)Menşeli
madde kıymeti: (k) bendindeki tanıma uygun olarak, gerekli değişiklikler
yapılarak uygulanan, bu tür maddenin gümrük kıymetini,
n)
Müsteşarlık: Gümrük Müsteşarlığını,
o)
Sevkiyat: Bir ihracatçıdan bir alıcıya birlikte gönderilen ya da
ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan veya
böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura kapsamına giren ürünleri,
ö)
Sınıflandırma: Ürün veya maddelerin belirli bir pozisyon altında
sınıflandırılmasını,
p)
Taraf ülkeler: Türkiye Cumhuriyeti ile Makedonya Cumhuriyetini,
r)
Topluluk: Avrupa Topluluğunu,
s)
Ülkeler: Karasuları da dahil olmak üzere ülkeleri,
ş)
Ürün: Bilahare başka bir imalatta da kullanılması söz konusu olsa bile,
imal edilmiş ürünü
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menşeli Ürün Kavramının Tanımı ve Şartları
Menşe kuralı
MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, aşağıda
belirtilen ürünler Taraf ülkelerden biri menşeli kabul edilir:
a)
7 nci maddede belirtildiği şekilde, tamamen ilgili Taraf ülkede elde edilen
ürünler,
b)
8 inci maddede belirtildiği şekilde, ilgili Taraf ülkede yeterli işçilik
veya işleme tabi tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen elde edilmemiş
maddeler ihtiva ederek anılan Taraf ülkede elde edilmiş ürünler.
Menşe kümülasyonu
MADDE 6 – (1) Türkiye, Avrupa Topluluğu1 ve Batı
Balkan Menşe Kümülasyon Sisteminde yer alan 2 nci maddede belirtilen diğer
Taraf ülkeler menşeli maddeler, Türkiye Cumhuriyeti ya da ilgili Taraf
ülkede elde edilmiş bir ürün içine dahil edildikleri takdirde Türkiye
Cumhuriyeti ya da ilgili Taraf ülke menşeli olarak kabul edilirler. Söz
konusu maddelerin 9 uncu maddede belirtilenlerin ötesinde bir işçilik veya
işlemden geçmiş olmaları koşuluyla, yeterli işçilik veya işlemden geçmiş
olma şartı aranmaz.
(2)
Türkiye Cumhuriyeti ya da ilgili Taraf ülkede gerçekleştirilen işçilik veya
işlem, 9 uncu maddede belirtilen işlemlerin ötesine geçmez ise, yalnızca
Türkiye Cumhuriyeti ya da ilgili Taraf ülkede eklenen katma değerin,
imalatta kullanılan birinci fıkrada belirtilen diğer ülkelerden biri
menşeli maddelerin kıymetini geçmesi halinde, elde edilen ürün Türkiye
Cumhuriyeti ya da ilgili Taraf ülke menşeli olarak kabul edilir. Eğer bu
gerçekleşmez ise, elde edilen ürün, Türkiye Cumhuriyeti ya da ilgili Taraf
ülkedeki imalat işlemlerinde kullanılan en yüksek kıymete sahip maddeyi
sağlayan birinci fıkrada belirtilen ülke menşeli olarak kabul edilir.
(3)
Birinci fıkrada belirtilen ülkelerden biri menşeli ve Türkiye Cumhuriyeti
ya da ilgili Taraf ülkede hiçbir işçilik veya işleme uğramamış ürünler, bu
ülkelerden birine ihraç edilmeleri halinde menşe statülerini korurlar.
(4)
Bu maddede düzenlenen kümülasyon sadece, birinci fıkrada belirtilen ülkeler
arasında Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'nın (GATT) XXIV.
Maddesi çerçevesinde bir tercihli ticaret anlaşmasının mevcut olması ve
ürünlerin bu Yönetmelikteki kurallarla aynı menşe kurallarının uygulanması
suretiyle menşeli ürün statüsü kazanmaları durumunda uygulanabilir olup
anılan kümülasyonun uygulanmasında Ek VI’daki tablo esas alınır.
(5)
Ek V’te yer alan ürünler bu maddede belirtilen kümülasyonun dışındadır.
Tamamen elde edilmiş ürünler
MADDE 7 – (1) Aşağıda belirtilen ürünlerin tamamen Taraf
ülkelerden birinde elde edilmiş oldukları kabul edilir:
a)
Kendi topraklarından veya deniz yataklarından çıkarılan mineral ürünler,
b)
Taraf ülkede hasat edilen bitkisel ürünler,
c)
Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar,
ç)
Taraf ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde edilen ürünler,
d)
Taraf ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde edilen ürünler,
e)
Taraf ülke karasuları dışında kendi gemileri tarafından denizden elde
edilen balıkçılık ürünleri ve diğer ürünler,
f)
Münhasıran (e) bendinde atıfta bulunulan ürünlerden, kendi fabrika
gemilerinin bordasında üretilen ürünler,
g)
Taraf ülkede toplanmış, yalnızca hammaddelerin geri kazanılabilmesine
müsait, sadece sırt geçirmeye veya atık olarak kullanılmaya elverişli
kullanılmış lastikler dahil olmak üzere, kullanılmış maddeler,
ğ)
Taraf ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu ortaya çıkan atık ve hurdalar,
h)
Kendi karasuları dışındaki deniz toprağı veya deniz toprağı altı ile ilgili
münhasır işletme haklarına sahip olmaları kaydıyla deniz toprağı veya deniz
toprağı altından çıkarılan ürünler,
ı)
Münhasıran (a) ila (h) bentlerindeki ürünlerden üretilmiş eşya.
———————————
1AT-Türkiye Ortaklık Konseyi’nin 22
Aralık 1995 tarihli ve 1/95 sayılı Kararı kapsamı Topluluk menşeli ürünler
kümülasyona tâbi olup, Avrupa Ekonomik Topluluğu ve Türkiye arasında
Ortaklık kuran Anlaşma’da tanımlanan tarım ürünleri ile Avrupa Kömür ve
Çelik Topluluğunu kuran sözleşme kapsamında yer alan ürünlerin ticaretine
ilişkin Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ve Türkiye Cumhuriyeti arasındaki
Anlaşma’da tanımlanan kömür ve çelik ürünleri, bu maddede belirtilen
kümülasyonun dışındadır.
(2)
Birinci fıkranın (e) ve (f) bentlerinde geçen kendi gemileri ve kendi
fabrika gemileri tabirleri sadece:
a)
Bir Taraf ülkede kayıtlı veya tescilli,
b)
Anılan Taraf ülke bayrağı altında seyreden,
c)
En az % 50’sine anılan Taraf ülke vatandaşları tarafından sahip olunan veya
idare merkezinin anılan Taraf ülkelerden birinde bulunduğu, müdür veya
müdürlerinin, yönetim veya denetleme kurulu başkanı ve bu kurullar üyelerinin
çoğunluğunun anılan Taraf ülke vatandaşı olduğu ve ilaveten ortaklık veya
limited şirket durumunda sermayesinin
en az yarısının Taraf ülkelere veya bunların kamu kuruluşları veya
vatandaşlarına ait olduğu bir şirket tarafından sahip olunan,
ç)
Yönetici ve yetkilileri anılan Taraf ülke vatandaşı olan,
d)
Mürettebatının en az % 75'i anılan
Taraf ülke vatandaşı olan
gemiler
ve fabrika gemileri için kullanılır.
Yeterli işçilik veya işlem görmüş
ürünler
MADDE 8 – (1) 5 inci maddeye göre tamamen elde edilmemiş
ürünler, Ek II'de yer alan listede belirtilen şartlar yerine getirildiği
takdirde yeterli derecede işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilir. Ek
II'de yer alan listede belirtilen şartlar, Anlaşma kapsamındaki tüm ürünler
için, bu ürünlerin imalatında kullanılan menşeli olmayan maddeler üzerinde
yapılması gerekli işçilik ve işlemleri gösterir ve sadece bu maddelerle
ilişkili olarak geçerlidir. Aynı şekilde söz konusu listede o ürün için
belirtilen şartları yerine getirerek menşe statüsü kazanmış bir ürün, başka
bir ürünün imalatında kullanıldığı durumda, onun bileşiminde yer aldığı
ürüne tatbiki mümkün şartlar kendisine uygulanmaz ve bu malların imalatında
kullanılmış olabilecek menşeli olmayan maddeler dikkate alınmaz.
(2)
Birinci fıkrada belirtilen duruma rağmen, listede belirtilen şartlar
uyarınca bir ürünün imalatında kullanılmaması gereken menşeli olmayan
maddeler, ancak;
a)
Toplam kıymetlerinin, ürünün fabrika çıkış fiyatının % 10'unu geçmemesi,
b)
Menşeli olmayan maddelerin azami değeri olarak listede verilmiş olan
yüzdelerin, bu bendin uygulanması suretiyle aşılmaması
şartı
ile kullanılabilir.
(3)
İkinci fıkra hükümleri, Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarındaki
ürünlere uygulanmaz.
(4)
Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, üretim sırasında gerçekleştirilen işlem
veya işçiliğin 9 uncu madde hükümlerine göre yetersiz sayılmadığı hallerde
uygulanır.
Yetersiz işçilik veya işlem
MADDE 9 – (1) 8 inci maddede belirtilen koşulların sağlanıp sağlanmadığına
bakılmaksızın, ikinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki
işlemler menşeli ürün statüsü verilmesi için yetersiz işçilik veya işlem
olarak kabul edilir:
a)
Nakliyat ve depolama süresince eşyanın iyi şartlarda muhafazasını sağlamaya
yönelik koruyucu işlemler,
b)
Ambalaj ayırma ve birleştirme,
c)
Yıkama, temizleme, toz, oksit, yağ, boya veya diğer tabakalardan arındırma,
ç)
Dokuma kumaşları ütüleme veya presleme,
d)
Basit boyama ve cilalama işlemleri,
e)
Tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma, kısmi veya tam beyazlatma, parlatma
ve perdahlama,
f)
Şeker renklendirme veya şeker topaklarını biçimlendirme işlemleri,
g)
Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin kabuklarını soyma, çekirdeklerini
çıkarma, zarlarını ayıklama,
ğ)
Keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme,
h)
Maddelerden setler oluşturma dahil, eleme, kalburdan geçirme, sıraya koyma,
tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme,
ı)
Basit şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma, torbalama, sandıklama,
kutulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm diğer basit
paketleme işlemleri,
i)
Ürün veya paketler üzerine marka, etiket, logo ve diğer benzeri ayırt edici
işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri,
j)
Farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin basit karıştırılma
işlemleri,
k)
Tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere parçaların basit montajı veya
ürünlerin parçalarına ayrılması,
l)
(a) ila (k) bentlerinde belirtilen işlemlerden iki veya daha fazlasının bir
arada yapılması,
m)
Hayvan kesimi.
(2)
Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya işlemin birinci fıkra hükümleri
çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine karar verilirken, Taraf
ülkelerden birinde gerçekleştirilen işlemlerin tümü bir arada mütalaa
edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Nitelendirme Birimi, Aksesuarlar, Yedek Parçalar,
Aksam,
Setler ve Etkisiz Unsurlar
Nitelendirme birimi
MADDE 10 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında
nitelendirme birimi, AS nomanklatürünü kullanmak suretiyle sınıflandırma
yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli bir üründür. Buna göre;
a)
Muhtelif maddelerin montajı veya gruplandırılmasından oluşan bir ürün,
Armonize Sistemde tek bir pozisyonda sınıflandırıldığında, bu ürün bir
bütün olarak nitelendirme birimidir.
b)
Bir sevkiyat, Armonize Sistemde aynı pozisyon içinde sınıflandırılan, belli
sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir ürün bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilir.
(2)
Armonize Sistemin 5 sayılı Genel Kuralı çerçevesinde ambalaj, sınıflandırma
açısından ürüne dahil ediliyorsa, menşeinin tespiti açısından da dahil
edilir.
Aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam
MADDE 11 – (1) Bir
cihaz, makine, alet veya aracın parçası beraberinde teslim edilen, normal
olarak bir cihazın bölümü
durumundaki ve fiyata dahil edilmiş bulunan ve bu nedenle ayrıca fatura
edilmemiş olan aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam; söz konusu cihaz,
makine, alet veya araç içinde mütalaa edilir.
Setler
MADDE 12 – (1) Armonize Sistemin 3 sayılı Genel Kuralında
tanımlanan setler, kendisini meydana getiren tüm ürünler menşeli ürün ise,
o ülke menşeli olarak addedilir. Ancak, bir set menşeli ve menşeli olmayan
ürünlerden müteşekkil ise, menşeli olmayan ürünlerin kıymetinin setin
fabrika çıkış fiyatının %15'ini geçmemesi koşuluyla, set bir bütün olarak menşeli
kabul edilir.
Etkisiz unsurlar
MADDE 13 – (1) Bir ürünün menşeli olup olmadığını belirlemek
için, imalatında kullanılabilecek;
a)
Enerji ve yakıtın,
b)
Tesis ve teçhizatın,
c)
Makine ve aletlerin,
ç)
Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan eşyanın
menşeini
belirlemek gerekmez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel Gereklilikler
Ülkesellik ilkesi
MADDE 14 – (1) İkinci ve üçüncü bölümde yer alan menşe
statüsü kazandırılmasına ilişkin koşullar, Taraf ülkelerden birinde
kesintisiz olarak yerine getirilir.
(2)
Taraf ülkelerden birinden başka bir ülkeye ihraç edilmiş olan menşeli
eşyanın geri gelmesi halinde, geri gelen eşyanın ihraç edilmiş bulunan eşya
ile aynı olduğu, söz konusu ülkede bulunma veya ihraç edilme süresi içerisinde
iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için gerekli olanların ötesinde herhangi
bir işleme tabi tutulmadığı hususları gümrük idarelerini tatmin edecek
şekilde ispat edilmediği takdirde menşeli olmadığı kabul edilir.
(3)
İkinci ve üçüncü bölümde belirlenen kurallar uyarınca kazanılan menşe
statüsü, Taraf ülkelerin birinden ihraç edilen ve daha sonra yeniden ithal
edilen maddeler üzerinde, anılan Taraf ülke dışında yapılan işçilik veya işlemden,
aşağıdaki koşulların sağlanması halinde etkilenmez: Bu koşullar;
a)
Söz konusu maddelerin tamamen Taraf ülkelerden birinde elde edilmiş veya
ihraç edilmelerinden önce 9 uncu maddede belirtilen yetersiz işlemlerin
ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmiş olması,
b)
Gümrük idarelerinin geri gelen eşyanın, ihraç edilen maddelerin işçilik
veya işlemden geçirilmesi ile elde edildiği ve bu madde hükümlerinin
uygulanması ile taraf ülke dışında kazanılan toplam katma değerin, menşe
statüsü talebine konu nihai ürünün fabrika çıkış fiyatının % 10’unu
aşmadığı hususlarında ikna edilmiş olmasıdır.
(4)
Üçüncü fıkranın amaçları açısından, ikinci ve üçüncü bölümde düzenlenen
menşe statüsünün kazanılması için gerekli koşullar, Taraf ülke dışında
yapılan işçilik ve işlemlere uygulanamaz. Fakat, nihai ürünün menşe statüsünün
belirlenmesinde, ürüne dahil edilen menşeli olmayan tüm maddeler için EK
II’deki listede belirlenen bir azami kıymet koşulu bulunduğu durumda,
anılan taraf ülkede ürüne dahil edilen menşeli olmayan maddelerin toplam
kıymeti ile bu madde hükümlerinin uygulanmasıyla, taraf ülke dışında
kazanılmış toplam katma değer birlikte dikkate alındığında, belirlenen
yüzdeyi aşmayacaktır.
(5)
Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümlerinin uygulanması amacıyla, toplam katma
değer, orada dahil edilen maddelerin kıymetlerini de içerecek şekilde,
Taraf ülke dışında oluşan tüm maliyetleri ifade eder.
(6)
Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri, EK II’deki listede düzenlenen koşulları
yerine getirmeyen veya 8 inci maddenin ikinci fıkrasında yer alan genel
tolerans kuralının uygulanması ile yeterli işçilik veya işlemden geçmiş
olduğu kabul edilen ürünler için uygulanmaz.
(7)
Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü
fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz.
(8)
Bu madde hükümleri tarafından kapsanan türde Taraf ülke dışında yapılan
herhangi bir işçilik veya işlem, hariçte işleme veya ilgili diğer
düzenlemeler vasıtasıyla yürütülür.
Doğrudan nakliyat
MADDE 15 – (1) Anlaşma hükümlerinde sağlanan tercihli muamele
sadece, bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getirmiş, Taraf ülkeler
arasında doğrudan veya 2 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen diğer
ülkeler üzerinden nakledilen ürünler için uygulanır. Bununla beraber tek
bir sevkiyatı oluşturan ürünler, aktarılması veya geçici depolanması
yoluyla, ancak transit geçtiği veya depolandığı ülkenin gümrük
yetkililerinin gözetimi altında olmaları ve boşaltma, tekrar yükleme veya
iyi koşullarda muhafaza etmeye yönelik işlemler dışında bir işlemden
geçmemiş olmaları koşullarıyla, gerektiğinde başka ülkeler üzerinden
nakledilebilir.
(2)
Menşeli ürünler Taraf ülkeler dışındaki ülkeler üzerinden boru hattı ile
nakledilebilir.
(3)
Birinci fıkrada yer alan hükümlerin yerine getirildiğinin, ithalatçı
ülkenin gümrük yetkililerine ispatı, aşağıdaki belgelerden birinin ibrazı
yoluyla yapılır:
a)
İhracatçı ülkede düzenlenmiş transit ülkesi geçişini kapsayan tek bir sevk
evrakı,
b)
Transit ülkesinin gümrük yetkililerince düzenlenen, ürünlerin tam bir
tanımını veren, boşaltma ve tekrar yükleme tarihlerini ve uygulanabildiği
durumlarda kullanılan gemi veya diğer nakil araçlarının adlarını belirten
ve transit ülkesi içinde hangi koşullarda kalmış olduğunu belgeleyen bir
belge,
c)
(a) veya (b) bendindeki belgelerin temin edilememesi halinde ikame
kanıtlayıcı belgeler.
Sergiler
MADDE 16 – (1) Taraf ülkelerin birinden 6 ncı maddenin
birinci fıkrasında belirtilen ülkeler dışında bir başka ülkeye sergilenmek
üzere gönderilen ve sergi sonrasında diğer bir Taraf ülkeye ithal edilmek
üzere satılan menşeli ürünler, gümrük idarelerinin;
a)
İhracatçının bu ürünleri Taraf ülkelerin birinden serginin düzenlendiği
ülkeye naklettiği ve burada sergilediği,
b)
Ürünlerin aynı ihracatçı tarafından diğer Taraf ülkedeki bir kimseye
satıldığı veya tasarrufuna verildiği,
c)
Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere
gönderildiği durumunu koruyarak sevk edildiği,
ç)
Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri andan itibaren, bu sergide
teşhir edilmek dışında başka bir amaçla kullanılmadığı
hususlarında
tatmin edilmesi kaydıyla, ithallerinde Anlaşma hükümlerinden yararlanır.
(2)
Altıncı, yedinci, sekizinci, dokuzuncu, onuncu ve onbirinci bölüm
hükümlerine uygun olarak düzenlenen veya hazırlanan menşe ispat belgesi,
normal usullere uygun olarak ithalatçı ülke gümrük yetkililerine ibraz
edilir. Bu belge üzerinde serginin adı ve adresi belirtilir. Gerektiği
takdirde ürünlerin durumu ve sergilenmelerine ilişkin koşullar hakkında ek
kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
(3)
Birinci fıkra, yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda
özel amaçla düzenlenmemiş olan, açık olduğu süre içinde ürünün gümrük
denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve el sanatları
sergi, fuar veya benzeri umumi gösteri veya teşhirlerine uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geri Ödeme veya Muafiyet
Gümrük vergilerinde geri ödemenin veya
muafiyetin yasaklanması
MADDE 17 – (1) Altıncı, yedinci, sekizinci, dokuzuncu, onuncu
ve onbirinci bölüm hükümlerine uygun olarak menşe ispat belgesi düzenlenen
veya hazırlanan Taraf ülkelerden veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasında
belirtilen ülkelerden biri menşeli ürünlerin imalatında kullanılan menşeli
olmayan maddeler, Taraf ülkelerde her ne türde olursa olsun gümrük
vergilerinin geri ödenmesine veya bunlardan muafiyete tabi değildir.
(2)
Birinci fıkrada belirtilen yasak;
a)
Taraf ülkelerden herhangi birinde imalatta kullanılan maddelere
uygulanabilen gümrük vergisi veya eş etkili vergilerin kısmen veya tamamen
iadesi veya muaf tutulması veya ödenmemesi yönündeki her türlü düzenlemeye,
b)
Ürünlerin söz konusu maddelerden elde edilip ihraç edildiği ve dahilde
kullanım için alıkonmadığı hallerde,
c)
Birinci fıkrada ve (a) bendinde belirtilen iade, muafiyet veya geri
ödemelerin açıkça veya aynı etkiyi doğuracak şekilde geçerli olduğu
durumlarda
uygulanır.
(3)
Bir menşe ispat belgesi kapsamındaki ürünlerin ihracatçısı, menşeli olmayan
maddeler kullanılarak üretilen ilgili ürünlere geri ödeme sağlanmadığını ve
bu maddelere uygulanabilen tüm gümrük vergileri ile eş etkili vergilerin
fiilen ödendiğini ispat eden tüm geçerli belgeleri gümrük yetkililerinin
talebi üzerine herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazır olmak zorundadır.
(4)
Birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri, 10 uncu maddenin ikinci
fıkrasında belirtilen ambalajlara, 11 inci maddede belirtilen aksesuar,
yedek parça ve aksama ve 12 nci maddede belirtilen set halindeki ürünlere,
menşeli olmadıkları durumlarda uygulanır.
(5)
Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri, yalnızca Anlaşmanın
uygulandığı türden maddeler için geçerlidir. Ayrıca bu hükümler, Anlaşma
hükümleri uyarınca ihracatta uygulanabilen tarım ürünleri için ihracat
iadesi sisteminin işlemesine engel teşkil etmez.
ALTINCI BÖLÜM
Eşyanın Menşeinin İspatı
Menşe ispat belgeleri
MADDE 18 – (1) Taraf ülkelerden biri menşeli ürünler, diğer
bir Taraf ülkeye ithal edilmeleri sırasında, aşağıdaki belgelerden birinin
ibrazı üzerine Anlaşmadan yararlanır:
a)
Örneği Ek III'te yer alan EUR.1 dolaşım belgesi,
b)
Metni Ek IV’te yer alan Fatura beyanı.
(2)
Birinci fıkra hükümlerine rağmen, bu Yönetmelik çerçevesinde menşeli
ürünler, 36 ncı maddede belirtilen durumlarda, birinci fıkrada belirtilen
belgelerden herhangi birisinin ibraz edilmesine gerek bulunmaksızın
Anlaşmadan yararlanır.
Fatura beyanı
MADDE 19 – (1) Fatura beyanı; 38 inci madde çerçevesinde bir
Onaylanmış İhracatçı tarafından veya toplam kıymeti 6000 Euro'yu geçmeyen
menşeli ürünler ihtiva eden bir veya daha fazla kaptan müteşekkil bir
sevkiyat için herhangi bir ihracatçı tarafından hazırlanabilir.
(2)
Fatura beyanı, söz konusu ürünlerin Türkiye veya 6 ncı maddenin birinci
fıkrasında belirtilen ülkelerden biri menşeli olduğunun kabulü ve bu
Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmesi halinde hazırlanabilir.
(3)
Fatura beyanında bulunan ihracatçı, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu
Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu kanıtlayan
ilgili tüm belgeleri, ihracatçı ülkenin gümrük idarelerinin talebi üzerine
herhangi bir anda ibraz etmeye hazırlıklı olur.
(4)
Fatura beyanı, ihracatçı tarafından, metni Ek IV'te yer alan, Anlaşmada
aynı ekte belirtilen dillerden birinde ve ihracatçı ülkenin ulusal
mevzuatıyla uyumlu olan beyanın, fatura, teslimat notu veya herhangi bir
ticari belge üzerine daktilo edilmesi, ıstampa ile damgalanması veya
basılması suretiyle hazırlanır. Beyan el yazısı ile de yapılabilir; bu
takdirde, mürekkeple ve matbaa harfleriyle yazılır.
(5)
Fatura beyanı, ihracatçının kendi el yazısı ile atacağı orijinal imzasını
ihtiva eder. Ancak, 38 inci madde çerçevesinde onaylanmış ihracatçıdan,
kendi adıyla hazırlanmış herhangi bir fatura beyanının kendi el yazısıyla
imzalanmış addedilerek tüm sorumluluğu üzerine aldığına dair yazılı bir
taahhütnameyi ihracatçı ülkenin gümrük idarelerine vermiş olması koşuluyla,
böyle bir beyanı imzalama şartı aranmaz.
(6)
Bir fatura beyanı, ihracatçı tarafından, kapsadığı ürünlerin ihracatı
esnasında veya ithalatından itibaren iki yıl içinde ithalatçı ülkede ibrazı
koşuluyla, ihracattan sonra da hazırlanabilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
EUR.1 Dolaşım Belgelerinin Düzenlenmesi ve Vize
işlemleri
EUR.1 dolaşım belgesinin şekli, basımı
ve dağıtılması
MADDE 20 – (1) EUR.1 dolaşım belgeleri Ek III'te belirlenen
form ve niteliklere uygun olarak ve seri numaraları verilerek Müsteşarlık
veya Müsteşarlıkça yetkilendirilen kuruluşlarca bastırılır ve ihtiyaca göre
dağıtılır.
(2)
EUR.1 dolaşım belgeleri yalnızca ihracatçı veya ihracatçının gümrük
beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni temsilcisi tarafından, örneği Ek
III’te yer alan EUR.1 dolaşım belgesi ile başvuru formunun bu Yönetmeliğe
uygun olarak doldurulması suretiyle yazılı başvurusu üzerine düzenlenir.
EUR.1 dolaşım belgesinin doldurulması
MADDE 21 – (1) İhracatçılar veya yetkili kanuni temsilcileri
EUR.1 dolaşım belgelerini ve EUR.1 dolaşım belgesi başvuru formlarını, bu
belgelerin arka sayfasında yazılı kurallara uygun olarak doldurur.
(2)
Bu maddenin birinci fıkrası hükümlerine göre;
a)
Sertifikalar Anlaşmada belirtilen dillerden birinde ve ihracatçı ülkenin
ulusal mevzuat hükümleri çerçevesinde doldurulur.
b)
Sertifikalar yazı makinesi veya elle doldurulabilir. Elle doldurulmaları
halinde mürekkepli kalem ve matbaa harfleri kullanılır.
c)
Sertifika üzerinde silinti ve birbiri üzerine yazılmış sözcük ve ilaveler
bulunamaz ve değişiklikler doğru olmayan kayıtların üzeri çizilerek, gerekli
düzeltmelerin eklenmesi suretiyle yapılır. Bu şekilde yapılan düzeltmelerin
belgeyi düzenleyen kişi tarafından imzalanması ve gümrük idaresi tarafından
tasdik edilmesi gerekir.
ç)
Sertifikada kayıtlı her bir maddeye sıra numarası verilir ve madde aralarında
boşluk bırakılmaz. Son kaydın hemen altına sonradan bir ilave yapılmasını
önlemek üzere yatay bir çizgi çekilerek, kullanılmayan yerler çapraz bir
çizgiyle iptal edilir.
d)
Sertifikalarda kayıtlı eşyanın, tanınmalarına olanak verecek kesinlikte ve
ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde yer vermeyecek açıklıkta cins, nevi,
nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan edilir.
(3)
İhracatçılar veya yetkili kanuni temsilcilerinin, EUR.1 dolaşım belgesi
başvuru formlarının arka yüzünde yer alan İhracatçı Beyanında belirtilen
hususları yer ve tarih göstererek imza ile teyit etmeleri gerekir.
(4)
İhracatçı beyanı eşyanın menşeinin tespitini teminen, ihracatçılar veya
yetkili kanuni temsilcileri tarafından; eşyanın imalatında kullanılan
menşeli olmayan maddelere uygulanan işlem ve işçiliğin, Ek II'de yer alan
listede belirtilen şartları sağladığı hususları ile eşyanın imalatında
kullanılan Türkiye dahil 6 ncı maddede belirtilen ülkeler menşeli maddeler
ve bu maddeler üzerinde gerçekleştirilen işlem ve işçilikleri belirtilecek
şekilde, eksiksiz olarak doldurulur ve bu hususları destekleyici belgeler
ibraz edilir.
İhracatçının ibraz yükümlülüğü
MADDE 22 – (1) EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesi için
başvuruda bulunan ihracatçı, bu belgeleri düzenleyecek gümrük idarelerinin
veya Müsteşarlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşların talep
edebileceği, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer
hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden ilgili bilgi ve
belgeleri vermekle yükümlüdür.
Başvurunun değerlendirilmesi
MADDE 23 – (1) İhracatçılar veya yetkili kanuni temsilcileri
tarafından 20 nci madde hükümlerine uygun olarak doldurulan ve imzalanan
başvuru formları ile belgeler gümrük idarelerine veya Müsteşarlıkça
yetkilendirilen kişi veya kuruluşlara verilir.
(2)
Gümrük idareleri veya Müsteşarlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar,
başvuru formları ile EUR.1 dolaşım belgelerinin kurallara uygun olarak
doldurulup doldurulmadığını kontrol edip, belgede kayıtlı eşyanın 5 ve 6 ncı madde
hükümleri gereğince Türkiye veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasında yer alan
ülkelerden biri menşeli olduğu veya sayıldığı hususunda, ihracata ait diğer
evrakı da inceleyerek kesin bir kanıya vardıktan sonra gerekli işlemleri
tamamlar.
(3)
Düzenlenen EUR.1 dolaşım belgesinin
(4) nolu kutusuna ilgili menşe ülke yazılır.
EUR.1 dolaşım belgesinin gümrük
idaresince incelenmesi
MADDE 24 – (1) Gümrük idareleri, 23 üncü madde hükümleri
çerçevesinde başvurunun değerlendirilmesini müteakip;
a)
Dolaşım belgelerinin bu Yönetmelikteki şartlara uygun olup olmadığını,
özellikle ürünün tanımı için ayrılmış bulunan boşluğun her türlü sahte
ilaveler yapılması imkanını ortadan kaldıracak şekilde doldurulup
doldurulmadığını,
b)
İhraç konusu eşyanın cins, nevi, nitelik ve miktar itibariyle dolaşım
belgesindeki kayıtlara uygun olup olmadığını,
c)
İhraç konusu eşyanın menşeli olduğunu veya sayıldığını
ürün ve imalatında kullanılan
girdilere ait diğer evrakın yanısıra, nakliyeciler tarafından verilen kara,
demiryolu, hava ve deniz taşımalarına ilişkin konşimento, manifesto, yük
senetleri, fatura ve beyannameye eklenen diğer belgeleri ve gerektiğinde
muhasebe kayıt ve defterlerini incelemek ve ihraç konusu eşyayı 31/5/2002
tarihli ve 24771 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük
Yönetmeliğindeki esaslara göre muayene etmek suretiyle kontrol eder.
(2)
Bu şekilde dolaşım belgelerinin kontrolü yapıldıktan sonra 25 inci madde
hükümleri uyarınca vize işlemine geçilir.
EUR.1 dolaşım belgesinin vize edilmesi
MADDE 25 – (1) İhracatçılar tarafından vize edilmek üzere
ibraz olunan, usulüne uygun olarak doldurulmuş EUR.1 dolaşım belgeleri, 23
ve 24 üncü maddeler uyarınca yapılacak değerlendirme ve incelemelerin uygun
sonuç vermesi halinde gümrük idarelerince vize edilir.
(2)
Dolaşım belgelerinin gümrük idaresince vize edilmesini talep etme hakkı,
bizzat ihracatçıya veya gümrük beyannamelerini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisine aittir. Yetkili olmayan kimseler tarafından yapılan vize talepleri,
gümrük idaresince reddedilir.
(3)
Dolaşım belgelerinin gümrük vizesine ayrılmış (11) numaralı kutusunun doğru
olarak ve noksansız doldurulması şarttır. Yanlış veya noksan yapılan vize
işlemi belgeyi geçersiz kılar ve sonradan kontrol sebeplerinden birini
teşkil eder.
(4)
Gümrük idareleri, dolaşım belgesindeki (11) numaralı vize kutusuna; gümrük
beyannamesinin tarihi, sayısı ve gümrük idaresinin açık posta adresini,
yazı makinesi veya mürekkepli kalemle ve matbaa harfleriyle okunabilecek
şekilde olmasına özen göstererek yazar ve idarenin okunabilir mührünü
işaretli bölümdeki yere basarak, tarih, imza ve kaşe koymak suretiyle vize
işlemini tamamlar.
(5)
EUR.1 dolaşım belgesi Anlaşma ile sağlanan tercihli ticarette yazılı delil
olarak ancak gümrük idaresinin vizesi ile hüküm ifade edeceğinden,
düzenlenme işlemi vize ile tamamlanmış olur.
(6)
Düzenlenen EUR.1 dolaşım belgesi fiili ihraç gerçekleştiği veya
kesinleştiği anda ihracatçıya verilmek üzere hazır bulundurulur.
(7)
Biri beyaz üzerine yeşil meneviş zeminli, dördü beyaz olan beş nüshalık
takım halindeki dolaşım belgesinin nüshalarının hangi birimlere
verileceğini Müsteşarlık belirler.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
EUR.1 Dolaşım Belgelerinin Sonradan Verilmesi,
İkinci Nüsha Düzenlenmesi ve
Değiştirilmesi
EUR.1 dolaşım belgesinin ihracattan
sonra verilmesi
MADDE 26 – (1) 25 inci madde hükümlerine istisna olarak,
EUR.1 dolaşım belgeleri; hata, istenmeyerek yapılan ihmal veya özel
durumlar nedeniyle ihraç anında düzenlenmemiş olması veya EUR.1 dolaşım
belgesinin düzenlenmiş, ancak teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş
olduğu hususu, gümrük idarelerine veya Müsteşarlıkça yetkilendirilen kişi
veya kuruluşlara tatmin edici bir şekilde ispat edilmesi halinde ait olduğu
ürünün ihracından sonra düzenlenebilir.
(2)
Birinci fıkrada belirtilen durumlarda ihracatçı eşyanın cinsi, nevii,
niteliği ve miktarını, ambalaj şeklini, marka ve numaralarını,
işaretlerini, çıkış işleminin yapıldığı gümrük idaresinin adını, gümrük
beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek yazılı talepte bulunur. Söz konusu
eşya için ihraç sırasında EUR.1 dolaşım belgesi verilmediğini veya EUR.1
dolaşım belgesinin ithalatçı ülke gümrük idaresince teknik nedenlerle kabul
edilmediğini sebepleri ile birlikte yazılı olarak beyan eder. Usulüne uygun
olarak doldurulmuş EUR.1 dolaşım belgesi ve başvuru formunu imzalayıp talep
yazısına ekler.
(3)
Bu maddede belirtilen şartları yerine getiren ihracatçının talebi ilgili
gümrük idareleri veya Müsteşarlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar
tarafından incelenir. Söz konusu ihraç eşyasına ait gümrük beyannamesi ve
ekleri diğer evrak ile varsa bu işleme dair dosyaların incelenmesi ve
kontrolü sonucunda, ihracatçının beyanına tamamen uygun olduğu anlaşıldığı
takdirde EUR.1 dolaşım belgesi verilir ve vize edilir.
(4)
İhracattan sonra verilen EUR.1 dolaşım belgelerinin (7) numaralı Gözlemler
kutusuna İngilizce ISSUED
RETROSPECTIVELY ibaresi yazılır.
(5)
İhracatçı ülke gümrük idarelerince düzenlenen ve bu ibarelerden birini
taşıyan EUR.1 dolaşım belgeleri, ithalatçı ülke gümrük idarelerince kabul
edilir.
Teknik nedenlerle EUR.1 dolaşım
belgesinin reddi
MADDE 27 – (1) EUR.1 dolaşım belgesi bu Yönetmelikte
öngörülen şekilde düzenlenmemiş ise teknik nedenlerle reddedilebilir.
Aşağıda belirtilen;
a)
EUR.1 dolaşım belgesinin, ebat veya renk olarak örnekten önemli derecede
farklı olması, seri numarası bulunmaması, resmi olarak öngörülen dillerden
birinde basılmaması gibi öngörülen form dışında bir form kullanılarak
düzenlenmesi,
b)
EUR.1 dolaşım belgesinde (4) numaralı kutu gibi doldurulması zorunlu
kutulardan birinin doldurulmaması,
c)
EUR.1 veya EUR-MED dolaşım belgesinin (11) numaralı kutusunun mühürlenip
imzalanmaması, EUR.1 dolaşım belgesinin yetkili olmayan bir makam
tarafından onaylanması,
ç)
EUR.1 dolaşım belgesi vize edilirken kullanılan mührün 41 inci madde
hükümleri uyarınca örneği gönderilmeyen yeni bir mühür olması,
d)
İbraz edilen EUR.1 dolaşım belgesinin orijinal olmayıp fotokopi veya suret
olması,
e)
EUR.1 dolaşım belgesinin (2) veya (5) numaralı kutusuna Anlaşmaya taraf
olmayan ülkelerden birinin yazılması,
gibi
teknik nedenlerle kabul edilmeyen EUR.1 dolaşım belgeleri sonradan
düzenlenebilir.
(2)
Teknik nedenlerle reddedilen EUR.1 dolaşım belgesi, üzerine BELGE KABUL
EDİLMEMİŞTİR ibaresi yazılarak, hangi nedenlerle kabul edilmediği de
belirtilerek sonradan düzenlenen yeni bir EUR.1 dolaşım belgesi alması için
ithalatçıya iade edilir. Ancak, gümrük idareleri gümrük işlemlerinin
tamamlanmasından sonra kontrol amacıyla veya hile yapıldığından şüphe
edilmesi halinde reddedilen EUR.1 dolaşım belgesinin bir kopyasını saklayabilir.
EUR.1 dolaşım belgesinin ikinci nüsha
düzenlenmesi
MADDE 28 – (1) EUR.1 dolaşım belgesinin çalınma, kaybedilme ve
hasar görmesi hallerinde ihracatçı, ilk belgeyi düzenleyen gümrük idaresine
veya Müsteşarlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlara başvurarak
belgenin ikinci bir nüshasının düzenlenmesini talep edebilir.
(2)
Gümrük idareleri, kendilerinde bulunan ve ihraç işlemi yapılmış olan eşyaya
ait belgelere ve ilk belgeye uygun olarak düzenlendiğini tespit ettikten
sonra ikinci nüsha Sertifikanın vize işlemini yapar.
(3)
Ancak, gümrük vizesi kutusuna vize tarihi olarak hüküm ifade etmek üzere,
ilk dolaşım belgesinin vize tarihi ve seri numarası yazılır.
(4)
Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha belgelerin (7) numaralı Gözlemler
kutusuna İngilizce DUPLICATE ibaresi
yazılır.
EUR.1 dolaşım belgesinin değiştirilmesi
MADDE 29 – (1) Menşeli ürünler, Taraf ülkelerden birinin
gümrük idaresinin kontrolü altında iken, ürünün tamamının veya bir bölümünün
ürünün bulunduğu ülke içinde başka bir yere gönderilmesi gerektiği durumda,
gönderilecek kısım için asıl belge yerine geçmek üzere bir veya birden çok
müfrez EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenir ve durum esas EUR.1 dolaşım belgesi
üzerine işaret edilir.
(2)
Müfrez EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenme talebi eşyayı kontrol altında
bulunduran gümrük idaresine yazılı olarak yapılır. İlgili idare tarafından
gerekli her türlü inceleme yapılarak bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması
halinde talep yerine getirilir.
(3)
Düzenlenen müfrez belge Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında EUR.1
dolaşım belgesi olarak kabul edilir.
(4)
Esas EUR.1 dolaşım belgesinin tarih ve seri numarası müfrez belgenin veya
belgelerin (7) numaralı Gözlemler kutusuna yazılır, aslına ve tüm nüshalarına
MÜFREZ MENŞE İSPAT BELGESİDİR kaşesi basılır.
(5)
Gümrük idaresi, esas menşe ispat belgesi ile buna dayanılarak düzenlenen
yeni belgenin veya belgelerin beyaz nüshasını muhafaza eder.
DOKUZUNCU BÖLÜM
İbraz
Menşe ispat belgesinin geçerliliği
MADDE 30 – (1) EUR.1 dolaşım belgesi, ihracatçı ülkedeki vize
tarihinden itibaren dört ay geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı
ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmesi gerekir.
(2)
Fatura beyanı, ihracatçı tarafından hazırlanış tarihinden itibaren dört ay
geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı ülkenin gümrük idarelerine ibraz
edilmesi gerekir.
(3)
İthalatçı ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilecek menşe ispat belgeleri,
istisnai durumlar nedeniyle, birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen sürelerden
sonra da, uygulanan tercihli muamele çerçevesinde kabul edilebilir.
(4)
Diğer geç ibraz hallerinde, ithalatçı ülkenin gümrük idaresi, eşyanın
belirtilen son tarihten önce gümrüğe sunulmuş olması kaydıyla menşe ispat
belgelerini kabul edebilir.
(5)
Menşe ispat belgelerinin ibraz süresinden sonra tercihli muameleden
yararlanması için, bu sürenin bitiminden önce eşyanın gümrüğe gelmiş ve
yine bu süreden önce ithalatçı veya gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili
kanuni temsilcisi tarafından yazılı olarak ilgili gümrüğe başvurulmuş
olması gerekmektedir.
(6)
İlgili gümrük idaresi durumu bağlı olduğu Başmüdürlüğe intikal ettirir.
İlgili Başmüdürlük konuyu inceleyerek mücbir sebep ve olağanüstü hal
mevcudiyetine kanaat getirir ve ek süre istemine ilişkin gerekçeleri haklı
bulur ise Sertifikaların süresini en çok bir ay uzatabilir.
Menşe ispat belgelerinin ibrazı
MADDE 31– (1) Menşe ispat
belgeleri, gümrük mevzuatı ve ilgili mevzuat gereğince ithalatçı ülkenin
gümrük idarelerine ibraz edilir. Söz konusu gümrük idaresi, menşe ispat
belgelerinin tercümesini talep edebilir. Ayrıca idare beyannameye ek
olarak, ithalatçıdan eşyanın Anlaşmanın koşullarına uygunluğunu gösteren
yazılı bilgi ve belgeleri talep edebilir.
(2)
Eşyanın tercihli rejiminden yararlanmasını teminen ibrazı gereken menşe
ispat belgelerinin, bu belgeyle ilgili eşyanın fiili ithalinden evvel veya
fiili ithali sırasında ibraz edilememesi ve ilgili ithalatçı tarafından
eşyanın bekletilmeden ithalinin istenilmesi durumunda, tercihli rejim uygulanmaz
ve indirimsiz vergi nispetleri üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler kesin
olarak tahsil edilir. Ancak bu kabil eşyanın fiili ithalini müteakip
süreleri içerisinde, usulüne uygun menşe ispat belgeleri işlemi yapan
gümrük idaresine ibraz olunduğu takdirde; ibraz olunan menşe ispat
belgesinin ithal edilen eşyaya ait olduğunun gümrük beyannamesi ve ekleri
belgelerle karşılaştırılarak anlaşılması ve belgenin geçerlilik süresinin
geçirilmemiş olduğunun tespiti kaydıyla, tercihli vergi oranına göre hesaplanan
vergi tutarları ile tercihsiz vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları
arasındaki fark mükelleflerine iade edilir.
Parçalar halinde ithalat
MADDE 32 – (1) İthalatçının talebi üzerine ve Müsteşarlıkça
belirlenen şartlara binaen, Armonize Sistemin 2(a) Genel Kuralı anlamındaki
birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde olan ve Armonize Sistemin XVI
ncı ve XVII nci Bölümlerinde ya da 7308 ve 9406 no’lu pozisyonlarında yer
alan ürünlerin, parçalar halinde ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için
tek bir menşe ispat belgesi, ilk parçanın ithalatı esnasında gümrük
idaresine verilecektir.
Tevsik edici belgeler
MADDE 33 – (1) Aşağıda sayılan belgeler, bir EUR.1 dolaşım
belgesi veya fatura beyanı kapsamındaki ürünlerin Türkiye veya 6 ncı
maddenin birinci fıkrasında yer alan ülkelerden biri menşeli olduğu ve bu
Yönetmeliğin diğer koşullarını yerine getirdiği hususlarını desteklemek
amacıyla, 19 uncu maddenin üçüncü fıkrasında ve 22 nci maddede belirtilen
belgeler arasındadır:
a)
İhracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu eşyanın elde edilmesi için
gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici nitelikte; örneğin hesaplarında veya
iç muhasebesinde yer alan doğrudan deliller,
b)
Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, imalatta kullanılan
maddelerin menşe statüsünü tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan
belgeler,
c)
Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, maddeler üzerinde bu
ülkelerde yapılan işçilik veya işlemi tevsik eden, iç mevzuat uyarınca
kullanılan belgeler,
ç)
Kullanılan maddelerin menşe statüsünü tevsik etmek üzere, Türkiye veya 6
ncı maddenin birinci fıkrasında yer alan ülkeler tarafından bu Yönetmelik
hükümleri uyarınca düzenlenmiş veya hazırlanmış EUR.1 dolaşım belgeleri
veya fatura beyanları,
d)
14 üncü maddede öngörülen şartların karşılandığını ispat eden, Türkiye veya
6 ncı maddenin birinci fıkrasında yer alan ülkeler dışında gerçekleştirilen
işçilik ve işlemlere ilişkin uygun nitelikte kanıtlar.
Menşe ispat belgeleri ve tevsik edici
belgelerin muhafazası
MADDE 34 – (1) Yürürlükteki kanunlarda öngörülen süreler
saklı kalmak üzere,
a)
EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, 22 nci
maddede belirtilen belgeleri,
b)
Fatura beyanında bulunan ihracatçı, bu beyanın bir nüshasını ve 19 uncu
maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen belgeleri,
c)
EUR.1 dolaşım belgesini düzenleyen gümrük idaresi veya Müsteşarlıkça
yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar, 20 nci maddede belirtilen Başvuru
Formunu ve başvuru sırasında firma tarafından kendilerine sunulan diğer tüm
vesaiki,
ç)
İthalatçı ülkenin gümrük idareleri, kendilerine ibraz edilen EUR.1 dolaşım
belgeleri ve fatura beyanlarını
en
az üç yıl muhafaza eder.
Farklılıklar ve şekli hatalar
MADDE 35 – (1) Menşe ispat belgelerindeki beyanlar ile
ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla gümrük idarelerine
ibraz edilen belgelerdeki ifadeler arasında küçük farklılıkların bulunması,
belgenin gümrüğe sunulan ürünlere tekabül ettiğinin kesin olarak ortaya
konması kaydıyla, söz konusu menşe ispat belgelerinin geçerliliğini
kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
(2)
Menşe ispat belgeleri üzerindeki ifadelerin doğruluğu üzerinde şüphe
yaratması söz konusu olmayan, daktilo hatası gibi bariz maddi hatalar, bu
belgelerin reddedilmesini gerektirmez.
ONUNCU BÖLÜM
Menşe İspatından Muafiyet
Ticari mahiyette olmayan eşya
MADDE 36 – (1) Küçük paketler halinde gerçek kişilerden
gerçek kişilere gönderilen veya yolcuların zati ya da hediyelik eşyasının
bir bölümünü oluşturan eşya; ticarete konu olmamaları, bu Yönetmelik gereklerini yerine
getirdiklerinin beyan edilmesi ve bu beyanın doğruluğu hakkında şüphe
bulunmaması halinde menşe ispat belgesi istenmeksizin menşeli ürünler
olarak kabul edilir. Posta yoluyla gelen eşyada beyan, Posta Gümrük
Beyannamesi (CN22/CN23 belgesi) veya
bu belgeye eklenen bir kağıt üzerinde yapılabilir.
(2)
Alıcıların, yolcuların veya ailelerinin şahsi kullanımına mahsus ürünler
içeren arızi ithalat, eşyanın tabiatı ve miktarı itibariyle ticari bir amaç
gözetilmediği bariz ise, ticari ithalat olarak kabul edilmez.
(3)
Ayrıca, birinci ve ikinci fıkradaki ürünlerin toplam kıymetinin, küçük
paketler halindeki eşyada 500 Euro’yu,
yolcu zati ve hediyelik eşyasında 1200 Euro’yu geçmemesi gerekir.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
Euro ile İfade Edilen Tutarlar
Euro karşılıklarının tespiti
MADDE 37 – (1) 19 uncu madde ile 36 ncı madde hükümlerinin
uygulanmasında, eşyanın Euro dışında bir para birimi üzerinden
faturalandırıldığı durumlarda, Taraf ülkelerin ulusal para birimleri
cinsinden ifade edilen Euro tutarına eşit tutarlar, Taraf ülkelerin her
biri tarafından yıllık olarak sabitlenir.
(2)
Bir sevkiyat, ilgili ülkede sabitlenen tutara göre, faturanın düzenlendiği
para birimine atıf yapılmak suretiyle, 18 inci madde ile 35 inci madde
hükümlerinden yararlanır.
ONİKİNCİ BÖLÜM
Basitleştirilmiş İşlemler
Onaylanmış ihracatçı yetkisinin
verilmesi
MADDE 38 – (1) Taraflar arasındaki ticarette aşağıdaki
hükümler çerçevesinde basitleştirilmiş işlem uygulanması mümkündür;
a)
Müsteşarlık;
1)
Sık sık EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesini gerektiren sevkiyat yapan,
2)
Eşyanın menşe statüsünün ve bu Yönetmelik hükümlerinin yerine
getirildiğinin saptanması için gerekli her türlü teminatı gümrük
idarelerine veren,
3)
Vergi ve gümrük mevzuatı ile ilgili ciddi ve mükerrer suç işlememiş olan,
4)
Gümrük makamlarının faaliyetlerini denetlemesine imkan verecek kayıtlara
sahip olan
gerçek
ve tüzel kişilere, eşyanın kıymetine bakılmaksızın örneği Ek IV’te yer alan
Fatura beyanını hazırlayabilmesi konusunda Onaylanmış İhracatçı yetkisi
verebilir.
(2)
Müsteşarlık, basitleştirilmiş işlem uygulamasını teminen yetki belgesi
verilmesi ve yetkinin Onaylanmış İhracatçı tarafından kullanımının
izlenmesine ilişkin usulleri belirler.
Onaylanmış ihracatçı yetkisinin iptali
MADDE 39 – (1) Onaylanmış ihracatçıların bu Yönetmelikteki
hükümlere aykırı hareket etmeleri ya da verilen yetkide öngörülen koşullara
uymamaları veya bu koşulların ortadan kalkması halinde, cezai hükümler
saklı kalmak üzere verilen yetki Müsteşarlıkça geçici olarak geri
alınabilir veya iptal edilebilir.
Muhasebesel ayırım
MADDE 40 – (1) Aynı ve birbirleri
yerine geçebilen menşeli ve menşeli olmayan madde stoklarının ayrı
tutulmasının önemli maliyetler ve somut güçlükler doğurduğu hallerde,
ilgililerin yazılı talebi üzerine gümrük idaresi, bu stokların yönetiminde
muhasebesel ayırım yönteminin kullanılmasına izin verebilir.
(2)
Muhasebesel ayırım yöntemi, belirli bir referans dönemi için, elde edilen
menşeli kabul edilebilecek ürün sayısının, stokların fiziksel ayırıma tabi
tutulmuş olması halinde elde edilecek ürün sayısı ile aynı olmasını sağlayabilmelidir.
(3)
Gümrük idaresi bu izni gerekli göreceği koşullara bağlı olarak verebilir.
(4)
Muhasebesel ayırım yöntemi, ürünlerin imal edildiği ülkede uygulanan genel
muhasebe ilkelerine göre uygulanır ve kaydı tutulur.
(5)
Muhasebesel ayırım yönteminden yararlanan kişi, menşeli kabul edilebilecek
ürün miktarı için, yerine göre, Fatura beyanı veya EUR.1 dolaşım belgesi
düzenleyebilir veya EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesi için başvurabilir.
Gümrük idaresinin talebi üzerine, yararlanan kişi, stoklarının nasıl
işletildiğine ilişkin bir bildirge sunar.
(6)
Gümrük idaresi, iznin kullanımını izler ve yararlananın izni uygunsuz
kullandığı veya bu Yönetmelikte belirlenen bir koşulu yerine getiremediği
her durumda geri alabilir.
(7)
Müsteşarlık, muhasebesel ayırım yönteminin kullanılması ile bu yöntemin
kullanılmasına ilişkin iznin verilmesi, geri alınması ve iznin kullanımının
izlenmesine dair usulleri belirler.
ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Gümrük İdareleri Arasında Karşılıklı İşbirliği
Mühür ve adreslerin iletilmesi
MADDE 41 – (1) Taraf ülkelerin gümrük idareleri veya kendi
gümrük idarelerinde EUR.1 dolaşım belgesi vize ederken kullandıkları
mühürlerin örnek baskılarını, EUR.1 dolaşım belgelerinin ve fatura
beyanlarının kontrolünden sorumlu gümrük idarelerinin adreslerini
birbirlerine iletir.
Karşılıklı yardım
MADDE 42 – (1) Taraf ülkeler, yetkili gümrük idareleri
vasıtasıyla birbirlerine EUR.1 dolaşım belgeleri veya fatura beyanlarının
geçerliliklerinin ve bu belgelerde yer alan bilgilerin doğruluğunun
kontrolünde yardımcı olur.
Sonradan kontrol talebi
MADDE 43 – (1) İthalatçı ülke gümrük idareleri, EUR.1 dolaşım
belgeleri ve fatura beyanlarının sonradan kontrolünü talep edebilir.
(2)
İthalatçı ülke gümrük idaresi, ihracatçı ülke gümrük idaresince verilen
EUR.1 dolaşım belgeleri ve fatura beyanlarının gerçekliği veya eşyanın
gerçek menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında makul bir şüphesi olduğunda
veya sondaj usulü ile yapacağı kontrol sonucunda anılan belgeleri sonradan
kontrol talebi ile 43 üncü madde hükümleri çerçevesinde vizeyi yapan
ihracatçı ülke gümrük idaresine geri gönderir.
(3)
İthalatçı ülke gümrük idareleri, EUR.1 dolaşım belgesi ve fatura ile, eğer
ibraz edilmiş ise fatura beyanını, yahut bu belgelerin birer kopyasını,
gerektiğinde araştırmanın gerekçelerini de belirterek ihracatçı ülkenin
gümrük idarelerine geri gönderir. Menşe ispat belgesinde yer alan
bilgilerin doğru olmadığı kanaatini uyandıran elde edilmiş tüm belge ve
bilgi, kontrol talebini desteklemek üzere gönderilir.
Sonradan kontrol işlemleri
MADDE 44 – (1) Menşe İspat Belgelerinin kontrol talebi, bu
belgelerin Müsteşarlığa gönderilmesi suretiyle yapılır.
(2)
EUR.1 dolaşım belgelerinin kontrol talebi; (13) numaralı bölümün, EUR.1
dolaşım belgesini vize eden ihracatçı ülke gümrük idaresinin adı ve adresi
ile kontrol talebinde bulunan ithalatçı ülke gümrük idaresinin adı ve açık
posta adresi, yazı makinesi veya mürekkepli kalemle ve matbaa harfleri ile
yazılarak doldurulması suretiyle yapılır.
(3)
Kontrol talebinde bulunulan yer ve tarih belirtilip mühür, imza ve kaşe
koymak suretiyle onaylanır.
Sonradan kontrol talebinin incelenmesi
MADDE 45 – (1) Kontrol, ihracatçı ülke gümrük idaresi tarafından
yapılır. Bu amaçla, ihracatçı ülke gümrük idaresi, her türlü delil talep
etme ve ihracatçının hesaplarını denetleme veya gerekli gördüğü diğer
kontrolleri yapabilme yetkisine sahiptir.
(2)
İhracatçı ülke gümrük idareleri EUR.1 dolaşım belgelerinin kontrol sonucunu
(14) numaralı bölümü aşağıdaki şekilde doldurmak suretiyle belirtir:
a)
Birinci veya ikinci maddelerden uygun olanın önüne (x) işareti konur,
b)
Kontrolü yapan gümrük idaresinin adı ve kontrol tarihi yazılır,
c)
Okunabilir mühür, imza ve kaşe koymak suretiyle onaylanır.
Sonradan kontrol sonuçları
MADDE 46 – (1) Sonradan kontrol talebinde bulunan ithalatçı
ülke gümrük idaresi, kontrol sonucundan en kısa zamanda haberdar edilir.
(2)
Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup olmadığı, söz konusu ürünlerin
Taraf ülkelerden biri menşeli olarak kabul edilip edilemeyeceği ve bu
Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup olmadığı hususları açıkça belirtilir.
(3)
İthalatçı ülke gümrük idaresine ibraz edilen EUR.1 dolaşım belgesinin
sonradan kontrol işlemine tabi tutulması halinde, söz konusu belge kapsamı
eşyanın kanuni vergisi ile tercihli vergisi arasındaki fark kadar nakit
veya teminat mektubu alınarak, eşyanın gümrük işlemleri tamamlanır.
Sonradan kontrol amacıyla gönderilen dolaşım belgelerinin, ihracatçı ülke
gümrük idaresince doğruluğunun teyidi yapılarak geri gönderilmesinden sonra
teminata bağlanan gümrük vergileri iade edilir.
(4)
Makul şüphe durumlarında, on ay içinde cevap alınamaması veya cevapta söz
konusu belgelerin doğruluğunun ya da ürünlerin gerçek menşeinin tespitine
imkan verecek ölçüde yeterli bilginin bulunmaması halinde, talepte bulunan
ithalatçı ülke gümrük idareleri, istisnai durumlar hariç olmak üzere söz
konusu eşyaya Anlaşma hükümlerinin uygulanmasını reddedebilir.
Anlaşmazlıkların çözümü
MADDE 47 – (1) Bu Yönetmelik esasları çerçevesinde yapılacak
uygulamada meydana gelecek tereddüt ve anlaşmazlıklar, bu Yönetmeliğe
ilişkin işlemlerin yürütülmesiyle görevli kuruluşlarca Müsteşarlığa
iletilir.
(2)
Bu tereddüt ve anlaşmazlıklardan 43 ila 46 ncı maddelerde belirtilen
sonradan kontrol işlemlerine ilişkin olup, Taraf ülkeler gümrük
idarelerince kendi aralarında çözümlenemeyenler veya Anlaşma eki Menşeli
Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Protokolün
yorumlanmasında ortaya çıkan sorunlar Ortak Komiteye sunulur.
(3)
İthalatçı ile ithalatçı ülkenin gümrük idareleri arasında çıkabilecek her
türlü anlaşmazlık, bu ülkenin mevzuatı çerçevesinde çözüme bağlanır.
ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Cezalar
Cezalar
MADDE 48 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı fiiller
hakkında, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 21/3/2007
tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile yürürlükteki ilgili
diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
ONBEŞİNCİ BÖLÜM
Serbest Bölgeler
Serbest
bölgeler
MADDE 49 – (1) Taraf ülke gümrük
idareleri, nakliyeleri esnasında kendi ülkesi içinde bulunan bir serbest
bölgeyi kullanan ve bir menşe ispat belgesi kapsamında ticarete konu olan
eşyanın başka eşyayla değiştirilmemesinin veya hasara uğramasını önleyici
normal işlemler dışındaki herhangi bir işleme tabi tutulmamasının temini
konusundaki her türlü tedbiri alır.
(2)
Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak, Taraf ülkelerden biri menşeli
herhangi bir ürün, bir menşe ispat belgesi kapsamında bir serbest bölgeye
ithal edilir ve bir işçilik veya işlemden geçirildiği takdirde, tatbik
edilmiş olan işçilik veya işlemin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması
koşuluyla, ihracatçının talebi üzerine yeni bir EUR.1 dolaşım belgesi,
ilgili gümrük idaresi veya Müsteşarlıkça yetkilendirilen kişi veya
kuruluşlar tarafından düzenlenir.
ONALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 50 – (1) 24/10/2007 tarihli ve 26680 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti ile Makedonya Cumhuriyeti
Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasına İlişkin EUR.1 Dolaşım Sertifikaları
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Diğer hususlar
MADDE 51 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanması
bakımından bu Yönetmelikte yer almayan hususlar hakkında 4458 sayılı Gümrük
Kanunu ile Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 52 – (1) Bu Yönetmelik 1/7/2009 tarihinden geçerli
olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 53 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
Yönetmelik ekleri için
tıklayınız
|