Millî Savunma
Bakanlığından: TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ ÇEVRE DENETİMİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, çevrenin korunması için,
askerî birlik, bölge, tesis, işyeri ve tatbikatlarda faaliyet süresince çevre
denetiminin usul ve esaslarını; denetimi yapacak personelin, çevre yönetim
kısmı ile çevre yönetim işlem sorumlusunda aranacak şartlar ile görevlerini
düzenlemektir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; çevre denetimi ile ilgili iş ve
işlemleri, askerî birlik, kurum ve tesis komutan/amirlerinin
yükümlülüklerini, çevre yönetim kısmının, çevre yönetim işlem sorumlularının
ve denetimle ilgili personelin görev ve yetkilerini kapsar. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 9/8/1983
tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 12 nci
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a)
Arıtma tesisi: Her türlü faaliyet sonucu oluşan katı, sıvı ve gaz halindeki
atıkların ilgili mevzuatta belirlenen standartları sağlayacak şekilde
arıtıldığı tesisleri, b)
Askerî birlik: Kuruluşu, teşkilat, personel ve malzeme kadrosu ile
birleştirilmiş, bir komuta altına konmuş, taktik ve idari bir bütün olan
askerî toplulukları, c)
Askerî bölge: Birinci derece askerî yasak bölgeler, nöbet yerleri, karakol,
kışla, karargâhlar, askerî kurumlar, yerleşme ve konaklama gibi amaçlarla
kullanılan bina ve mahallerin bulunduğu yerleri, ç)
Askerî işyeri: Türk Silahlı Kuvvetlerince yurt güvenliği için gerekli
faaliyetlerin yürütüldüğü işyerlerini, d)
Askerî tesis: Askerî personel, tesis veya malzemelerin bulunduğu yer, depo,
kışla, bina gibi yerleri, e)
Atık: Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan
herhangi bir maddeyi, f) Atıksu altyapı tesisleri: Evsel ve/veya endüstriyel atıksuları toplayan kanalizasyon sistemi ile atıksuların arıtıldığı ve alıcı ortama verilmesinin
sağlandığı sistem ve tesislerin tamamını, g)
Çevre: Canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı
olarak etkileşim içinde bulundukları biyolojik, fiziksel, sosyal, ekonomik ve
kültürel ortamı, ğ)
Çevre denetim görevlisi: Çevre ile ilgili denetim yapabilecek ve 8 inci
maddedeki şartları sağlayan kişiyi, h)
Çevre denetimi: Askerî birlik, bölge, tesis, işyeri ve tatbikatlarda
yürütülen faaliyetlerin çevre mevzuatına uygunluğunun, bu Yönetmelikte
belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde kontrol edilmesini,
değerlendirilmesini ve rapor haline getirilmesini, ı)
Çevresel etki değerlendirmesi (ÇED): Gerçekleştirilmesi planlanan projelerin
çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz
yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza
indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji
alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin
uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları, i)
Çevre kirliliği: Çevrede meydana gelen ve canlıların sağlığını, çevresel
değerleri ve ekolojik dengeyi bozabilecek her türlü
olumsuz etkiyi, j)
Çevre korunması: Çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin
tahribini, bozulmasını ve yok olmasını önlemeye, mevcut bozulmaları
gidermeye, çevreyi iyileştirmeye, çevre kirliliğini önlemeye yönelik
çalışmaların bütününü, k)
Çevre yönetim kısmı/çevre yönetim işlem sorumlusu: Çevre denetimine tabi
askerî birlik, bölge, tesis, işyeri ve tatbikatların çevre mevzuatına
uygunluğunu, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığını
değerlendiren, tesis içi yıllık denetim programları düzenleyen kısmı veya
çevre yönetim işlem sorumlusunu, l)
Çevre yönetim sistemi (ÇYS): Planlı ve koordineli yönetim faaliyetleri
çalışma prosedürleri, dokümantasyon ve kayıt
muhafaza sistemi olan sorumlulukları, yetkileri ve kaynakları belirlenmiş
kurumsal bir yapı tarafından uygulanan ve amacı, çevre kalitesini koruyan
ve/veya arttıran işlem ve faaliyetleri hayata geçirmenin yanında olumsuz
çevresel etkileri ortadan kaldıran bir sistemi, m)
Denetim planı: Denetimi yapılacak birlik ve kurumların önceliklerini ve
hedeflerini belirleyen dokümanı, n)
Dış denetim: Genelkurmay Başkanlığı, Millî Savunma Bakanlığı, kuvvet
komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığının
Denetleme ve Değerlendirme Başkanlıklarınca gerçekleştirilen çevre denetimini, o)
İç denetim: Askerî birlik, bölge, tesis, işyeri ve tatbikatların çevre
mevzuatına uygunluğunun, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığının
çevre yönetim kısmı/çevre yönetim işlem sorumlusu aracılığı ile değerlendirilmesi
ve rapor haline getirilmesini, ö)
Katı atık: Üreticisi tarafından atılmak istenen ve toplumun huzuru ile
özellikle çevrenin korunması bakımından, düzenli bir şekilde bertaraf
edilmesi gereken katı atık maddeleri, p)
Tehlikeli atık: Fiziksel, kimyasal ve/veya biyolojik yönden olumsuz etki
yaparak ekolojik denge ile insan ve diğer canlıların
doğal yapılarının bozulmasına neden olan atıklar ve bu atıklarla kirlenmiş
maddeleri, r)
Tehlikeli kimyasallar: Fiziksel, kimyasal ve/veya biyolojik yönden olumsuz
etki yaparak ekolojik denge ile insan ve diğer
canlıların doğal yapılarının bozulmasına neden olan her türlü kimyasal madde
ve ürünleri, s)
Türk Silahlı Kuvvetleri: Genelkurmay Başkanlığı, kuvvet komutanlıkları ile
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığını, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Denetime Tabi Askerî Birimler, Faaliyetler ve
Yükümlülükler Denetime tabi askerî birimler/faaliyetler MADDE 5 – (1) Türk Silahlı Kuvvetlerinin bütün birlik, kurum,
karargah, tesis, bölge ve işyeri faaliyetleri ile tatbikatlar dahil her türlü askerî maksatlı faaliyetler, çevre
mevzuatı hükümleri doğrultusunda çevre denetimine tabidir. Denetime tabi askerî birimlerin yükümlülükleri MADDE 6 – (1) Denetime tabi askerî birimler; çevre mevzuatı
ile usul ve esasları belirlenen; a)
Askerî tesis ve işyerlerinin faaliyetlerinden kaynaklanabilecek su
kirliliğinin kontrolünü ve önlenmesine ilişkin hususları, b) Atıksu arıtma tesislerinin işletilmesi ve işletilmesi
sonucu ortaya çıkan atıklara ilişkin hususları, c)
Isınmadan kaynaklanabilecek hava kirliliğinin kontrolünü, ç)
Yağmur suyu hatlarının kontrolünü, d)
Deniz sahilinde bulunan tesislerde toplanan deniz suyu ve sedimentine
ait çevresel verilerin, bir merkezde toplanması ve uzun döneme ait zaman
serilerinin oluşturulması bakımından 30/5/1973
tarihli 1738 sayılı Seyir ve Hidrografi Hizmetleri Kanunu gereği, Seyir,
Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığına gönderilmesini, e)
Endüstri kaynaklı hava kirliliğinin kontrolünü, f)
Askerî araç kaynaklı egzoz gazı emisyonunun
kontrolünü, g)
Askerî birlik, bölge, tesis, işyeri ve tatbikatlardan kaynaklanabilecek katı
atıkların, atık yağların ve tehlikeli maddelerin ve tehlikeli kimyasal madde
ve ürünlerin kontrolünü, ğ)
Askerî sağlık teşkillerinden kaynaklanabilecek tıbbi atıkların kontrolünü, h)
Ambalaj ve ambalaj atıklarının kontrolünü, ı)
Atık pil ve akümülatörlerin kontrolünü, i)
Ömrünü tamamlamış lastiklerin kontrolünü, j)
İnşaat ve benzeri faaliyetlerden kaynaklanabilecek hafriyat toprağı, inşaat
ve yıkıntı atıklarının kontrolünü, k)
Askerî faaliyetlerden kaynaklanabilecek toprak kirliliğinin kontrolünü, l)
Gemi atıklarının kontrolünü, m)
Faaliyetleri sonucu oluşabilecek tehlikeli atıklar ve tehlikeli maddelerin
kontrolünü, n)
Askerî birlik, bölge, tesis, işyeri ve tatbikatlarda, Poliklorlu
Bifeniller (PCB) ve Poliklorlu
Terfeniller (PCT) ile PCB içeren ekipman
kullanımının kontrolünü, o)
Askerî araçlarda kullanılan benzin ve motorin kalitesi ile ilgili hususları, ö)
Askerî faaliyetlerden kaynaklanabilecek gürültünün kontrolünü, p)
Askerî tesislerde mevcut yüzme suyunun kalitesine ilişkin hususları, r)
Askerî faaliyetler öncesinde yapılması gerekli çevresel etkilerin kontrolünü, s)
Ozon tabakasını incelten maddelerin kullanımının sınırlandırılması ve
kontrolünü, ş)
Askerî birlik ve kurumlarda bulunan bilgisayar monitörü ve televizyon gibi
elektronik cihaz hurdalarının kontrolünü, t)
Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde yürütülen ağaçlandırma faaliyetlerini, yerine getirmekle yükümlüdür. Görev ve sorumluluklar MADDE 7 – (1) Çevrenin geliştirilmesi, çevre sağlığının
korunması ve çevre kirliliğinin en aza indirilmesi için denetime tabi askerî
birlik, kurum, tesis, işyeri ve faaliyetlerde aşağıda belirtilen hususlar
uygulanır. a)
Mevcut teşkilat yapılarına uygun olarak en az üç kişiden oluşan çevre yönetim
kısmı oluşturularak ve/veya çevre yönetim işlem sorumlusu belirlenerek Çevre
Yönetim Sistemi oluşturulur ve sürekliliği sağlanır. b)
Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş özel veya kamuya ait laboratuvarlarda ilgili mevzuat kapsamında gerekli ölçüm
ve analizlerin yaptırılması sağlanır. Sonuçların negatif çıkması durumunda
gerekli tedbirler alınır/aldırılır. c)
Çevre mevzuatı kapsamında istenilen bilgi ve belgeler öngörülen sürede
eksiksiz olarak sağlanır ve istendiğinde çevre denetim görevlisine ibraz
edilir. ç)
Çevre yönetim işlem sorumlusu ve denetim görevlilerinin belirleyeceği eğitim
planı ve programı doğrultusunda; personele çevre bilincinin kazandırılmasına
yönelik yıllık eğitim/konferanslar planlanır ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla
koordine edilerek eğitim verilmesi sağlanır. Ayrıca askerî okullar ile sınıf
okullarında çevre sağlığı ve çevrenin korunması bilincinin oluşturulması
konularında eğitimler, konferanslar ve etkinlikler düzenlenir. d)
Yıllık iç denetim programları düzenlenerek, çevre yönetim kısmı/çevre yönetim
işlem sorumlusu aracılığı ile yılda en az bir defa denetim yapılması
sağlanır. İç denetim ve analiz sonuçları dosyalanarak beş yıl muhafaza
edilir. e)
Denetimlerde tespit edilen eksiklerin giderilmesi konusunda gerekli tedbirler
alınır/aldırılır. f)
Çevre yönetim planları oluşturulur ve uygulanması sağlanır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Çevre Yönetim Kısmı ile Çevre Yönetim İşlem Sorumlusu
ve Çevre Denetim Görevlilerinde Aranacak Şartlar, Görevleri ve Eğitimi Çevre yönetim işlem sorumlusu ve çevre
denetim görevlilerinde aranacak şartlar MADDE 8 – (1) Çevre denetim görevlileri ve çevre yönetim işlem
sorumlusu olarak görev yapacak personelde; a)
Üniversitelerin çevre mühendisliği, kimya mühendisliği, kimya veya biyoloji
bölümlerinden mezun olan ve/veya alanında lisansüstü eğitim yapanlara öncelik
verilmek üzere fakülte veya yüksek okul mezunu olmak, b)
Personelin atanmasını müteakip; Genelkurmay Başkanlığı, Millî Savunma
Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı koordinatörlüğünde hazırlanan eğitim
müfredatına uygun olarak Millî Savunma Bakanlığı (Savunma Sanayi ve Teknoloji
Eğitim Merkezi – SATEM Komutanlığı) tarafından verilen çevre eğitiminde
başarılı olarak belge almaya hak kazanmış olmak, şartları aranır. Çevre denetim görevlileri ve çevre
yönetim işlem sorumlusunun eğitimi MADDE 9 – (1) Çevre yönetim işlem sorumlusu ve denetim
görevlilerinin eğitim plan ve programı Genelkurmay Başkanlığı, Millî Savunma
Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından koordineli olarak belirlenir. Bu
kapsamda; a)
Çevre yönetim sistemi, b)
Çevre denetimi, c)
Ulusal ve uluslararası çevre mevzuatı, ç)
Uygun görülen diğer çevre konularına, yer verilir. (2)
Bu konular çerçevesinde, Millî Savunma Bakanlığınca (Savunma Sanayi ve
Teknoloji Eğitim Merkezi – SATEM Komutanlığı) yıllık eğitim programları
belirlenerek uygulanmaları sağlanır. (3)
Eğitim alan personel yapılacak değerlendirme sonucuna göre belgelendirilir. (4)
Denetim görevlileri ve eğitici personelin çevre denetimi ve çevre mevzuatı
konularında eğitimini sağlamak amacıyla talep edildiğinde, Çevre ve Orman
Bakanlığınca gerekli eğitim desteği sağlanır. (5)
Birlik ve kurumlarda görevli personelin çevre bilincinin geliştirilmesi
amacıyla eğitim alan çevre görevlisi tarafından eğitim planlaması yapılır ve
gerçekleştirmesi sağlanır. İhtiyaç duyulduğunda eğitim planlarına
garnizondaki diğer kamu kurum ve kuruluşları ile üniversitelerin ilgili
bölümlerinden destek talep edilebilir. Çevre yönetim kısmı ve çevre yönetim
işlem sorumlusunun görevleri MADDE 10 – (1) Çevre yönetim kısmı ve çevre yönetim işlem
sorumlusu aşağıdaki belirtilen görevleri yerine getirir: a)
15 inci maddede belirtilen hususlara uygun olarak denetleme kontrol formu
hazırlar. b)
Tesis veya faaliyeti düzenli aralıklarla denetleme kontrol formu kapsamında
kontrol ederek yükümlülüklerin yürürlükteki çevre mevzuatına uygun olarak
yerine getirilip getirilmediğini tespit eder. c)
Sorumlusu olduğu tesis ve faaliyetin yılda en az bir defa ilgili çevre
mevzuatı hükümlerine göre iç denetimini yapar ve denetleme raporunu hazırlar. ç)
Yaptığı denetimlerde tespit edilen aksaklıkların giderilmesi için tesis ve
faaliyet sorumlusuna önerilerde bulunur ve aksaklığın giderilip
giderilmediğinin takibini yapar. d)
Dış denetimlerde tesis veya faaliyette hazır bulunur, istenen bilgi ve
belgeleri sağlar. Çevre denetim görevlilerinin görev ve sorumlulukları MADDE 11 – (1) Çevre denetim görevlileri aşağıdaki belirtilen
görev ve sorumlulukları yerine getirir: a)
Denetim öncesi denetim ekibinin yaptığı koordinasyon çalışmalarına iştirak
eder. b)
Denetlenecek birlik ve kurumdaki tesis veya faaliyetin daha önce yapılan
denetimi esnasında tespit edilen aksaklıkları inceler ve değerlendirir. c)
Denetim esnasında ve sonrasında denetim ekibiyle gerekli koordinasyonu
sağlar. ç)
Denetleme esnasında, denetleme kontrol formuna uygun olarak gerekli bilgileri
toplar ve sonuçlarını değerlendirir. d)
Denetim sonunda, denetleme sonuç raporuna girmesi gereken hususları belirler
ve denetleme amirine sunar. e)
Denetleme esnasında tespit ettiği ve denetleme sonuç raporunda yer alan
aksaklıkların giderilip giderilmediği konusu ilgili birlik veya kurum ile
görüşerek takibini yapar. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Çevre Yönetim Kısmı Oluşturma, Çevre Yönetim İşlem
Sorumlusu ve Çevre Denetim Görevlilerini Görevlendirme Esasları Görevlendirme esasları MADDE 12 – (1) Çevre yönetim kısmı oluşturulması, çevre yönetim
işlem sorumlusu ve çevre denetim elemanlarının görevlendirilmesi ile ilgili
olarak; a)
Kuvvet komutanlıkları ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı karargâhlarında, tugay ve eşidi
birlikler ile daha üst seviyedeki birlik ve kurumlarda, ikmal bakım merkez
komutanlıkları, askerî fabrika komutanlıkları ve bakım, onarım, tersane
komutanlıklarında en az üç çevre yönetim işlem sorumlusundan oluşan çevre
yönetim kısmı oluşturulur. b)
Bağımsız alay, tabur, bölük ve eşidi birlik ve
kurumlarda ise çevre yönetim işlem sorumlusu görevlendirilir. c)
Denetleme ve değerlendirme başkanlıklarında çevre denetim elemanları
görevlendirilir ve dış denetimler söz konusu personel vasıtasıyla yerine
getirilir. ç)
Asker hastanesi ve askerî sağlık kuruluşlarından yatak kapasitesi yirmi ve
üzerinde olanlarda çevre yönetim kısmı kurulur. (2)
Oluşturulacak çevre yönetim kısmı ve görevlendirilecek çevre yönetim işlem
sorumluları ile çevre denetim görevlilerinin kadrolu olması esastır. Ancak
ihtiyaç ve kadro durumları göz önünde bulundurularak, çevre yönetim kısmı
oluşturulması veya çevre yönetim işlem sorumlusu ile denetim görevlilerinin
kadrolu kurulması veya ek görev verilmek suretiyle oluşturulması konusu
Kuvvet komutanlıkları ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığınca yapılacak düzenlemelerle belirlenir ve uygulamaya konulur. BEŞİNCİ BÖLÜM Çevre Denetim Planı, Programı ve Çevre Denetim Usul
ve Esasları Denetim planı MADDE 13 – (1) Ülkenin çevre politikası ve stratejisi
çerçevesinde askerî birlik, tesis ve faaliyetlerin çevre denetimi konusundaki
önceliklerini, genel amaç ve hedeflerini belirlemek üzere çevre denetim
birimleri tarafından; iç denetim veya dış denetimi kapsayan denetim planı
hazırlanır. Denetim planı hazırlanırken, önceki denetim faaliyetlerinden elde
edilen verilerden yararlanılır. (2)
Hazırlanacak olan her çevre denetimi planı asgari olarak; a)
Denetime tabi birlik, kurumun, tesisin kapsadığı coğrafi alanı ve çevre
denetimine ilişkin faaliyetlerini tanımlamalı, b)
Belli bir süreyi kapsamalı, c)
Gerektiğinde değiştirilebilir olmalı, ç)
Kapsanan sahaların ve kontrol edilecek tesislerin türünü tanımlamalı, d)
Çevresel riskleri dikkate alarak rutin çevre denetimleri için bir program
belirlenmeli ve bu programlar, farklı tür tesisler veya belirlenmiş tesisler
için saha ziyaretlerinin sıklığını içermeli, e)
Şikâyet, kaza, herhangi bir aksaklık, izin verme amacı gibi durumlarda
yapılan ve rutin olmayan denetimlerin usulünü de, içermelidir. Yıllık denetim programı MADDE 14 – (1) Yıllık denetim programları dış denetimler için
Genelkurmay Başkanlığı, Millî Savunma Bakanlığı, kuvvet komutanlıkları,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca hazırlanır ve
uygulanır. İç denetimler için ilgili birlik veya kurum tarafından,
sorumluluğunda bulunan tüm askerî birlik, tesis ve askerî bölgeler ile
faaliyet ve tatbikatları kapsayacak şekilde hazırlanır. Yıllık denetim
programına alınan tesisler ve faaliyetlerin yılda en az bir defa çevre denetimi
yapılması sağlanır. (2)
Yılık denetim programına alınan tesis ve faaliyetlerin denetimleri haberli
yapılması durumunda, denetlemeden en az bir hafta önceden yıllık denetim
programına alındıkları bildirilir. (3)
Kaza, ihbar, şikâyet gibi durumlarda veya ilgili birlik komutanı/kurum
amirinin gerekli gördüğü hallerde denetim programına bağlı kalınmaksızın
denetim icra edilebilir. Denetleme kontrol formu hazırlanması MADDE 15 – (1) Birlik/kurumların, konuş yerleri, konumu, tesis
durumu ve faaliyetleri dikkate alınarak 6 ncı
maddede belirtilen hususları kapsayacak şekilde çevre yönetim kısmı/çevre
yönetim işlem sorumlusu/çevre denetim görevlileri tarafından denetleme
kontrol formu hazırlanır ve çevre denetimlerinde bu formlar kullanılır. (2)
Birlik/kurumların teşkilat yapılarında, konumunda, tesis durumunda veya
faaliyetlerde bir değişiklik olması halinde denetleme kontrol formlarında
gerekli düzenlemeler yapılır ve formların devamlı güncel olması sağlanır. Denetim usul ve esasları MADDE 16 – (1) Çevre mevzuatına uyum sağlanması ve çevrenin
korunması amacıyla, askerî birlik, kurum, tesis ve işyerlerinin konuşlandığı
bölgeler ile kullanılan tesisler, icra edilen her türlü tatbikat ve
faaliyetlerin denetimi, bu bölgelerden sorumlu komutanlıklar bünyesinde
oluşturulacak denetim kısımlarınca gerçekleştirilir. (2)
İç denetim kapsamında; a)
İç denetimler, askerî birlik, kurum, tesis veya işyerlerinin bağlı olduğu
komutanlıkça, tatbikatların icrasında ise tatbikattan sorumlu komutanlıkça
görevlendirilecek çevre yönetim işlem sorumlusu veya oluşturulacak çevre
yönetim kısmı tarafından icra edilir. b)
Çevre yönetim görevlisi veya çevre yönetim kısmı, hazırlanan yıllık denetleme
programına ve 6 ncı maddede belirlenen hususlar
kapsamında tesisi denetler ve İç Denetim Raporunu hazırlar. Tesis içi denetim
raporunda; 1)
6 ncı maddede belirtilen denetlemeye tabi hususlara
çevre mevzuatına uygun olarak işlem yapılıp yapılmadığı, 2)
Denetleme esnasında tespit edilen eksik ve aksaklıkların neler olduğu, 3)
Söz konusu eksik ve aksaklıklara ilişkin alınması gereken tedbirler ve
yapılması gereken işlemler açıkça belirtilir. c)
Hazırlanan iç denetim raporunun bir nüshası birliğin bağlı olduğu komutana
sunulur, bir nüshası ise yapılacak denetlemelerde kullanılmak üzere Denetleme
ve Değerlendirme Başkanlıklarına gönderilir. Denetleme ve Değerlendirme
Başkanlıklarının yıl sonu yapacağı çevre denetimine
ilişkin genel değerlendirmede önemli bulunan hususlar, mevzuatta gerekli
değişiklikleri yapabilmek veya alınması gereken tedbirleri belirleyebilmek
amacıyla geri bildirim kapsamında Genelkurmay Başkanlığı ve Millî Savunma
Bakanlığına gönderilir. (3)
Dış denetim; Genelkurmay Başkanlığı, Millî Savunma Bakanlığı, kuvvet
komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığının
Denetleme ve Değerlendirme Başkanlıklarınca gerçekleştirilir. Dış denetim
kapsamında; a)
Kuvvet komutanlıkları ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığının Denetleme ve Değerlendirme Başkanlıklarınca icra edilen yıllık
denetleme programına çevre denetim konuları ve çevre yönetim işlem
sorumlusu/çevre yönetim kısmı dahil edilerek
birliklerin yıllık çevre denetimi yapılır. b)
Denetim sonucunda, denetim esnasında tespit edilen eksiklikler, aksaklıklar,
alınması gereken tedbirler, örnek uygulamaları içeren denetim sonuç raporu
hazırlanır ve yayımlanır. c)
Genelkurmay Başkanlığı, Millî Savunma Bakanlığı, Kuvvet Komutanlıkları ile
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı kendi bünyelerinde
Çevre Yönetim Denetleme Kısımları oluşturarak, hazırlayacakları yıllık
programlara uygun olarak kendilerine doğrudan bağlı birlik ve kurumların
çevre denetimini gerçekleştirir. Ayrıca Genelkurmay Başkanlığınca, yapılacak
planlamaya uygun olarak kuvvet komutanlıklarına bağlı birlik ve kurumların
çevre denetlemelerini de yapabilir. (4)
Kaza, ihbar, şikâyet gibi durumlarda ve yıllık çevre denetleme planı dışında
denetime gerek görüldüğü hallerde, denetleme programına bağlı kalmaksızın
Genelkurmay Başkanlığı, Millî Savunma Bakanlığı, kuvvet komutanlıkları ile
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca çevre denetimi
yapılabilir. Bu denetlemelerde gerek görülürse Çevre ve Orman Bakanlığı veya
ilgili kamu kurum/kuruluşları ile üniversitelerden uzman personel talep
edilebilir. (5)
Yıllık icra edilen denetleme esnasında her birliğin çevre denetimine ilişkin
puanlama yapılır ve bu puanlama sonucunda en başarılı birlik/kuruma, Çevre
Yönetimi Başarı Ödülü verilir. Ödüle ilişkin belge ve içeriği alt düzenleyici
işlemlerle belirlenir. (6)
Atış ve tatbikatların planlama ve icrasında; a)
Tatbikat arazisinin seçimi ve kullanılması, geçici olarak açılacak tesislerin
kullanılması, kullanılmış mühimmat/patlayıcı maddelerin toplanması ve imhası
ile tatbikat sonrası arazinin rehabilitasyonu ve
benzeri faaliyetler çevre mevzuatına uygun olarak değerlendirilir. b)
Çevre denetimi; tatbikat planlama makamınca görevlendirilecek çevre
görevlisi/çevre kısmı tarafından, çevre mevzuatına uygun olarak
gerçekleştirilir ve raporlanır. İhtiyaç duyulduğunda tatbikatların planlama
ve icrasında, Çevre ve Orman Bakanlığı veya ilgili kamu kurum/kuruluşları ile
üniversitelerden görüş veya personel talep edilebilir. (7)
Çevre denetimi sonunda ilgili komutanlıkça gerekli düzeltici tedbirler alınır
veya aldırılır. Faaliyetlerin durdurulması MADDE 17 – (1) Denetlemeler esnasında veya herhangi bir sebeple
yapılan tetkikler sonucunda çevre mevzuatına uygun olmayan hususların tespit
edilmesi durumunda, söz konusu aksaklıkları düzeltmek amacıyla ilgili
birlik/kuruma bir yılı aşmamak üzere süre verilir. Verilen süre kapsamında
aksaklık giderilmemiş ise tesisin faaliyetinin belirli bir süre durdurulması
konusunda ilgili kuvvet komutanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığına teklifte bulunulur. (2)
Tespit edilen aksaklıkların çevre ve insan sağlığı yönünden tehlike yaratması
durumunda süre verilmeksizin faaliyetlerin durdurulması için hemen işlem
başlatılır. ALTINCI BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Uygulama esasları MADDE 18 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar; a)
Genelkurmay Başkanlığı bağlıları ile kuvvet komutanlıkları için Genelkurmay
Başkanlığınca, b)
Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı için Genelkurmay
Başkanlığı ve İçişleri Bakanlığınca, c)
Millî Savunma Bakanlığı bağlıları için Millî Savunma Bakanlığınca, hazırlanacak alt düzenleyici işlemlerle belirlenir. Olağanüstü durumlar ve özel hükümler MADDE 19 – (1) Bir kaza veya olağanüstü durumda muhtemel
olumsuz çevresel etkileri kontrol altına almak ve azaltmak üzere önceden
hazırlanmış olan acil durum planları uygulanır. Bu planlar önceden
hazırlanır, tatbikatlarla geliştirilir ve koordine edilir. Gerekli araç,
teçhizat ve malzeme hazır bulundurulur. Yürürlük MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Genelkurmay Başkanı,
Millî Savunma Bakanı, İçişleri Bakanı ile Çevre ve Orman Bakanı birlikte
yürütür. |