Maliye Bakanlığından:
GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO: 272)
1. Giriş
16/6/2009 tarihli ve 5904 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla1 193
sayılı Gelir Vergisi Kanununun2 25 inci ve 32 nci maddelerinde yapılan değişikliklere ilişkin açıklamalar
bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
2. İşe Başlatmama
Tazminatlarının Vergilendirilmesinde İstisna Uygulaması
2.1. Yasal düzenleme
16/06/2009
tarihli ve 5904 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 25 inci
maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan ‘ve işsizlik
sebepleriyle verilen tazminat’ ibaresi ‘ve işsizlik sebepleriyle (işe
başlatmama tazminatı dahil) verilen tazminat’ şeklinde değiştirilmiş ve Kanunun 4 üncü
maddesi ile de Gelir Vergisi Kanununa aşağıdaki geçici 77 nci madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ
MADDE 77- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemlerle ilgili
olarak 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş
Kanununun3 21 inci maddesi uyarınca işverenlerce işçiye ödenen
işe başlatmama tazminatları, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi
tutulmaz. Anılan dönemlere ilişkin işe başlatmama tazminatı gelir vergisi tevkifatına tabi tutulan mükelleflerin; tarha yetkili
vergi dairelerine başvurmaları ve dava açmamaları, açılmış davalardan
vazgeçmeleri şartıyla 213 sayılı Vergi Usul Kanununun4
düzeltmeye ilişkin hükümleri uyarınca tahsil edilen gelir vergisinin red ve iade işlemleri yapılır.
Bu
maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esası belirlemeye Maliye Bakanlığı
yetkilidir."
Bu
hükümler, Kanunun yayımı tarihi olan 3/7/2009’da
yürürlüğe girmiştir.
2.2. İstisnanın kapsamı
Gelir
Vergisi Kanununun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı
bendinde yapılan ibare değişikliği ile 22/5/2003
tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 21 inci maddesi uyarınca işverenlerce
işçilere ödenen işe başlatmama tazminatları, yapılan düzenlemenin yürürlüğe
girdiği (3/7/2009) tarihten itibaren damga vergisi hariç gelir vergisinden
istisna edilmiştir.
İstisna
kapsamındaki tutar, iş sözleşmesi feshinin geçersizliğine karar veren
mahkeme veya özel hakemin kararında belirlediği işçinin işe başlatılmaması
nedeniyle ödenecek tazminat miktarı ile sınırlıdır.
2.3. Yasa değişikliği öncesi
uygulama ve yapılacak işlemler
5904
sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 77 nci
madde hükmüyle, 3/7/2009 tarihinden önceki
dönemlere ilişkin olarak işverenlerce işçilere ödenen işe başlatmama
tazminatlarının, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaması;
anılan dönemlere ilişkin söz konusu tazminatı gelir vergisi tevkifatına tabi tutulan mükelleflerin ise tarha
yetkili vergi dairelerine başvurmaları, dava açmamaları veya açılmış
davalardan vazgeçmeleri şartıyla 213 sayılı Vergi Usul Kanununun düzeltmeye
ilişkin hükümleri uyarınca tahsil edilen gelir vergisinin red ve iade işlemlerinin yapılması gerekmektedir.
Buna
göre, yasa değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemlerle
ilgili olarak;
a)
Kesilen gelir vergisini dava konusu yapmayan mükelleflerin,
b)
Kesilen gelir vergisiyle ilgili 5904 sayılı Kanunun yayım tarihi itibarıyla
mahkemelerde ihtilafı devam eden mükelleflerin, davalarından feragat etmeleri ve buna
ilişkin ilgili mahkemeden feragat ettiklerini gösterir şerhli dilekçe
örneğini veya bu belge temin edilemediği takdirde mahkemenin feragat
nedeniyle davanın reddine dair vereceği karar örneğini tarha yetkili vergi
dairesine ibraz etmeleri kaydıyla,
c)
Kesilen gelir vergisi nedeniyle dava açan ve aleyhine kesinleşmiş yargı
kararı bulunan mükelleflerin,
tarha yetkili vergi dairesine dilekçeyle başvurmaları
halinde, tahsil edilen gelir vergisinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununun düzeltmeye
ilişkin hükümleri de dikkate alınarak red ve iade
işlemlerinin yapılması uygun görülmüştür.
Yapılacak
iade işlemi sırasında, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesine
göre işe başlatmama tazminatı tutarlarıyla ilgili vergi indirimi uygulamasından
faydalananların indirim tutarlarının mahsup edilmesi ve mükelleflerin
dilekçe ile birlikte çalıştıkları işverenlerinden alacakları söz konusu
dönemlere ait vergi tevkifatı tutarlarına ilişkin
bilgileri içeren bir belgeyi de vermeleri zorunludur.
3. Asgari Geçim İndirimi ile
Teşvik Amaçlı Diğer İndirim ve İstisnaların Birlikte Uygulanması
3. 1. Yasal düzenleme ve
uygulama
16/6/2009
tarihli ve 5904 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle
Gelir Vergisi Kanununun
32 nci maddesine dördüncü
fıkrasından sonra gelmek üzere; “Ücretlerin vergilendirilmesinde asgari
geçim indirimi uygulandıktan sonra, varsa teşvik amaçlı diğer indirim ve
istisnalar dikkate alınır.” fıkrası eklenmiş olup bu hüküm 1/1/2009
tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Yapılan düzenleme uyarınca, gelir vergisi stopajı teşviki
öngörülen yerlerde ücretli olarak çalışan işçilerin ücret gelirleri
üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, öncelikle 265 seri no.lu Gelir
Vergisi Genel Tebliğinde5 belirtilen usul ve esaslar
çerçevesinde hesaplanan asgari geçim indirimi mahsubu yapılacak olup bu
mahsup uygulandıktan sonraki tutar,
ilgili kanunlarda yer alan teşvik amaçlı indirim ve istisna
uygulamasında dikkate alınacaktır.
Tebliğ
olunur.
––––––––––––––––––
1 3/7/2009 tarihli ve 27277 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
2 6/1/1961 tarihli ve 10700 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
3 10/6/2003 tarihli ve 25134 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
4 10/1/1961 tarihli ve 10703 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
5 4/12/2007 tarihli ve 26720 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
|