Sermaye Piyasası Kurulundan:
EMEKLİLİK YATIRIM FONLARININ KURULUŞ VE
FAALİYETLERİNE
İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA
DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 – 28/2/2002
tarihli ve 24681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Emeklilik Yatırım
Fonlarının Kuruluş ve Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Hakkında Yönetmeliğin
4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Madde
4 – Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Banka: Mevduat bankalarını ve katılım bankalarını,
b)
Borsa: Para ve sermaye piyasası araçlarının işlem gördüğü yurt içi ve yurt
dışı borsalar ile borsa dışı teşkilatlanmış diğer piyasaları,
c)
Fon: Emeklilik yatırım fonunu,
ç)
İMKB: İstanbul Menkul Kıymetler Borsasını,
d)
Kanun: 28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel
Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununu,
e)
Katılımcı: Emeklilik sözleşmesine göre ad ve hesabına şirket nezdinde
bireysel emeklilik hesabı açılan fiil ehliyetine sahip gerçek kişiyi,
f)
Kurul: Sermaye Piyasası Kurulunu,
g)
Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,
ğ)
Net Varlık Değeri: Portföy değerine, fon alacaklarının eklenmesi ve fon
borçlarının düşülmesi suretiyle bulunan toplam değeri,
h)
Portföy: Fonda yer alan nakit ile para ve sermaye piyasası araçlarından
oluşan varlıkların tümünü,
ı)
Portföy Değeri: Fon portföyündeki varlıkların bu
Yönetmelikteki esaslar çerçevesinde değerlenmesi neticesinde bulunan
değeri,
i)
Portföy Yöneticisi: Kuruldan portföy yöneticiliği
yetki belgesi almış ve Kurulca uygun görülen portföy yönetim şirketini,
j)
Saklayıcı: Fon portföyündeki varlıkların
saklandığı ve Kurulca uygun görülen saklama kuruluşunu,
k)
Şirket: Kanuna göre kurulan emeklilik şirketini,
l) Takasbank: İMKB
Takas ve Saklama Bankası Anonim Şirketini,
m)
TTSG: Türkiye Ticaret Sicili Gazetesini
ifade eder.”
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü
fıkrasının (e) ve (g) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“e)
Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile varantlar,”
“g)
Yatırım fonu katılma payları,”
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Katılımcıların
yatırım kararını etkileyebilecek ve önceden bilgi sahibi olunmasını gerektiren
hususlar ayrıca şirketin resmi internet sitesinde ve Türkiye çapında günlük
yayım yapan iki gazetenin Türkiye baskısında ilan ettirilir. Yeni
hususların yürürlüğe giriş tarihi on iş gününden az olmamak üzere ilanlarda
belirtilir. İlanlara ilişkin gazeteler yayımını takip eden altı iş günü
içerisinde Kurula gönderilir. Kurulca uygun görülmesi halinde fonun
katılımcı sayısı ve katılımcı kitlesi dikkate alınarak farklı bildirim ve
ilan esasları belirlenebilir.”
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesine yedinci fıkra
olarak aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Vadeli
işlem ve opsiyon sözleşmelerine yatırım amaçlı
taraf olacak fonların iç kontrol sistemlerinin risk yönetim sistemlerini de
içerecek şekilde oluşturulması zorunludur. Risk yönetim sistemi, fonun
karşılaşabileceği temel risklerin tanımlanmasını, risk tanımlamalarının
düzenli olarak gözden geçirilmesini ve önemli gelişmelere paralel olarak
güncellenmesini, maruz kalınan risklerin tutarlı bir şekilde
değerlendirilmesi için riskin toplam portföy ve
spesifik enstrümanlar bazındaki değişik boyutları arasında kıyas imkanı
yaratacak bir risk ölçüm mekanizmasının geliştirilmesini içermelidir. Risk
yönetimini gerçekleştirecek birim şirket bünyesinde oluşturulabileceği gibi
risk yönetim hizmeti dışarıdan da sağlanabilir.”
MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin dokuzuncu
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Katılımcıların
yatırım kararını etkileyebilecek ve önceden bilgi sahibi olunmasını
gerektiren hususlar ayrıca şirketin resmi internet sitesinde ve Türkiye
çapında günlük yayım yapan iki gazetenin Türkiye baskısında ilan ettirilir.
İlanlara ilişkin gazeteler yayımını takip eden altı iş günü içerisinde
Kurula gönderilir. Kurulca uygun görülmesi halinde fonun katılımcı sayısı
ve katılımcı kitlesi dikkate alınarak farklı bildirim ve ilan esasları
belirlenebilir.”
MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin birinci
fıkrasının (d), (f), (g), (i) ve (j) bentleri aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“d)
Fon portföyünün en fazla %20’si girişim sermayesi
yatırım ortaklıkları tarafından ihraç edilen para ve sermaye piyasası
araçlarına ve girişim sermayesi yatırım fonlarının katılma paylarına
yatırılabilir. Girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına yapılacak
yatırımlarda bu maddenin (c) bendindeki sınırlamalar dikkate alınmaz. Tek
bir girişim sermayesi yatırım fonuna yapılan yatırım tutarı, fon portföyünün %5'ini geçemez.”
“f) Şirketin ve portföy
yöneticisinin;
1)
Sermayesinin %10'undan fazlasına sahip olan hissedarlarının,
2)
Yönetim kurulu başkan ve üyelerinin,
3)
Genel müdür ve genel müdür yardımcılarının,
ayrı
ayrı ya da birlikte sermayesinin %20'sinden
fazlasına sahip oldukları ortaklıklar ile şirketin ve portföy
yöneticisinin doğrudan ve dolaylı iştiraklerince çıkarılmış para ve sermaye
piyasası araçlarının toplamı, fon portföyünün %30'unu aşamaz.”
“g)
Fon varlıklarının en fazla %30’u bir topluluğun para ve sermaye piyasası
araçlarına yatırılabilir. Topluluk, hukuksal yönden birbirinden bağımsız
olmakla birlikte sermaye, yönetim ve denetim açısından birbirleriyle
ilişkili, faaliyet konuları yönünden aynı sektöre bağlı olsun veya olmasın,
organizasyon ve finansman konularının bir ana ortaklık çatısı altında tek
merkezden koordine edildiği ana ve bağlı ortaklıklar bütününü ifade eder.”
“i)
Fon portföyünün en fazla %20’si Kurul kaydından
bulunan menkul kıymet yatırım fonu, yabancı yatırım fonu, borsa yatırım
fonu, serbest yatırım fonu, koruma amaçlı yatırım fonu ve garantili yatırım
fonu katılma paylarına yatırılmak suretiyle değerlendirilir. Ancak tek bir
yatırım fonuna yapılan yatırım tutarı, fon portföyünün
%4'ünü geçemez.
Katılma
payları fon portföyüne dahil edilen yatırım
fonlarına giriş, çıkış veya erken çıkış komisyonu ödenemez.”
“j)
Fon portföyünün en fazla %20’si bankalar nezdinde
açtırılacak mevduat/katılma hesaplarında değerlendirilebilir. Ancak tek bir
bankada değerlendirilebilecek tutar fon portföyünün
%4’ünü aşamaz.”
MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğe 21 inci maddesinden sonra gelmek
üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Portföye Dahil
Edilecek Varlıklara İlişkin İstisnalar
Madde
21/A – Bu madde kapsamındaki
varlıklar aşağıdaki esaslar çerçevesinde fon portföyüne dahil
edilebilir. Bu Yönetmeliğin, bu madde hükmüne aykırılık teşkil eden
hükümleri uygulanmaz.
a)
Fon portföyüne, Kurulun Seri: V, No: 7 sayılı Menkul Kıymetlerin Geri Alma
veya Satma Taahhüdü ile Alım Satımı Hakkında Tebliğinin 5 inci maddesinin
(c) ve (e) bentlerinde belirtilen kıymetlerin konu edildiği borsada veya
borsa dışında taraf olunan ters repo sözleşmelerinin dahil
edilmesi mümkündür. Borsa dışında taraf olunan ters repo sözleşmelerinin
karşı tarafının Kurulca belirlenen nitelikleri taşıması zorunludur. Borsa
dışında taraf olunan ters repo sözleşmeleri çerçevesinde karşı taraftan
alınan ters repoya konu varlıkların Takasbank’da
fon adına açılmış olan bir hesapta saklanması gerekmektedir.
Borsa
dışında taraf olunan ters repo işlemlerine fon portföyünün
en fazla %10’una kadar yatırım yapılabilir.
Fon,
bu Yönetmeliğin 23 üncü maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde, Kurulun
Seri: V, No:7 sayılı Menkul Kıymetlerin Geri Alma veya Satma Taahhüdü ile
Alım Satımı Hakkında Tebliğinin 5 inci maddesinin (c) ve (e) bentlerinde
belirtilen kıymetlerin konu edildiği borsada veya borsa dışında repo
sözleşmelerine taraf olabilir.
Borsa
dışı repo-ters repo işlemlerinin vade ve faiz oranı Kurulun Seri: V, No: 7
sayılı Menkul Kıymetlerin Geri Alma veya Satma Taahhüdü ile Alım Satımı
Hakkında Tebliğinin 6 ncı maddesi çerçevesinde
belirlenir. Şu kadar ki; faiz oranının belirlenmesi, borsada işlem gören
benzer vade yapısına sahip sözleşmelerin faiz oranları dikkate alınmak
üzere, fon kurulunun sorumluluğundadır. Bu itibarla borsa dışında repo-ters
repo sözleşmelerine taraf olunması durumunda en geç sözleşme tarihini takip
eden işgünü içinde şirketin resmi internet sitesinde sözleşmeye konu edilen
kıymet ve sözleşmenin vadesi, faiz oranı, karşı tarafı hakkında kamuya
bilgi verilmesi gerekmektedir. Söz konusu sözleşmelere ilişkin bilgi ve
belgeler ayrıca şirket merkezinde sözleşme tarihini müteakip 5 yıl süreyle
muhafaza edilir.
Borsa
dışı repo-ters repo sözleşmelerinin değerlemesine ilişkin esaslar piyasa
fiyatını en doğru yansıtacak şekilde fon kurulu tarafından belirlenerek
yazılı karara bağlanır.
b)
Borsada işlem gören dış borçlanma araçlarının, borsa dışında yapılacak
işlemler ile fon portföyüne dahil edilmesi veya
fon portföyünden çıkartılması mümkündür.
Borsada
veya borsa dışında yapılan işlemler ile fon portföyüne dahil
edilen dış borçlanma araçlarının değerlemesine ilişkin esaslar piyasa
fiyatını en doğru yansıtacak şekilde fon kurulu tarafından belirlenerek
yazılı karara bağlanır.
c)
Borsada işlem görmeyen özel sektör borçlanma araçlarına fon portföy değerinin en fazla %10’u oranında yatırım
yapılabilir. Borsa’da işlem görmeyen özel sektör borçlanma araçlarına
yatırım yapan fonların yatırım aşamasında, portföyünde
bulunan özel sektör borçlanma araçlarının gerektiğinde nakde
dönüştürülebilmesini teminen şirketle veya bir
aracı kuruluşla konuya ilişkin bir sözleşme imzalaması gerekmektedir.
Fon
portföyüne dahil edilen borsada işlem görmeyen
özel sektör borçlanma araçlarının değerlemesine ilişkin esaslar piyasa
fiyatını en doğru yansıtacak şekilde fon kurulu tarafından belirlenerek
yazılı karara bağlanır.”
MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Fon,
Kurulun Seri: V, No: 65 sayılı Sermaye Piyasası Araçlarının Kredili Alım,
Açığa Satış ve Ödünç Alma ve Verme İşlemleri Hakkında Tebliğinin 11 inci
maddesi çerçevesinde yapılacak bir sözleşme çerçevesinde herhangi bir anda
fon portföyünün en fazla %50’si tutarındaki para
ve sermaye piyasası araçlarını ödünç verebilir veya fon portföyünün en
fazla %10’u tutarındaki para ve sermaye piyasası araçlarını ödünç alabilir
ve ödünç alma oranı ile sınırlı olmak üzere açığa satış işlemi yapabilir.
Ödünç verme ve alma işlemi en fazla doksan iş günü süreyle yapılır. Fon portföyünden ödünç verme işlemi, ödünç verilen para ve
sermaye piyasası araçlarının en az %100'ü karşılığında nakit veya devlet iç
borçlanma senetlerinden oluşabilecek teminatın fon adına Takasbank’da bloke edilmesi şartıyla yapılabilir.
Teminat tutarının ödünç verilen para ve sermaye piyasası araçlarının piyasa
değerinin %80'inin altına düşmesi halinde portföy
yöneticisi teminatın tamamlanmasını ister. Fonun taraf olduğu ödünç verme
ve alma sözleşmelerine, fon lehine tek taraflı olarak sözleşmenin fesh edilebileceğine ilişkin bir hükmün konulması
mecburidir.”
MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin 24 üncü maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“Madde
24 – Fon portföyüne riskten korunma ve/veya yatırım amacıyla
döviz, kıymetli madenler, faiz, finansal göstergeler ve sermaye piyasası
araçları üzerinden düzenlenmiş opsiyon
sözleşmeleri, varantlar, forward,
finansal vadeli işlemler ve vadeli işlemlere dayalı opsiyon işlemleri dâhil
edilebilir. Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri
ile varantlar nedeniyle maruz kalınan açık
pozisyon tutarı fon net varlık değerini aşamaz. Portföye alınan vadeli
işlem sözleşmelerinin fonun yatırım stratejisine ve karşılaştırma ölçütüne
uygun olması zorunludur.
Aracı
kuruluş ve ortaklık varantlarına yapılan
yatırımların toplamı fon portföyünün %15’ini
geçemez. Ayrıca, aynı varlığa dayalı olarak çıkarılan aracı kuruluş ve
ortaklık varantlarının toplamı fon portföyünün %10’unu, tek bir ihraççı tarafından
çıkarılan aracı kuruluş varantlarının/ortaklık varantlarının toplamı ise fon portföyünün %5’ini geçemez.
Fonun açık pozisyonunun hesaplanmasında, varantlar
ile Vadeli İşlemler Borsasında taraf olunan aynı varlığa dayalı vadeli
işlem sözleşmelerinde alınan ters pozisyonlar netleştirilir.”
MADDE 10 – Aynı Yönetmeliğin 26 ncı
maddesine dördüncü ve beşinci fıkra olarak aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“Aynı
fon çatısı altında, fon işletim giderlerinde ayrıştırılmaya gidilmek
suretiyle farklı pay grupları oluşturulabilir. Pay gruplarının
oluşturulması halinde, düşük oranlı fon işletim gideri olan paylara sahip
katılımcılara, fon işletim gideri farklarının iade edilmesi gereklidir.
Katılımcı hesaplarına iade edilen fon işletim giderleri farklarının
değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslara fon izahnamelerinde
yer verilmesi gerekmektedir.”
“Pay
grupları oluşturan fonların kamuyu aydınlatmalarına ilişkin esas ve
standartları belirlemeye Kurul yetkilidir.”
MADDE 11 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 12 – Bu Yönetmelik hükümlerini Sermaye Piyasası Kurulu
yürütür.
|