Maliye
Bakanlığından:
ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
SERİ NO:
19
Bu
Tebliğin konusunu 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu1
uygulamalarına ilişkin açıklamalar oluşturmaktadır.
1 – SERBEST BÖLGEYE VE TÜRKİYE'DE
İKAMET ETMEYEN YOLCULARA YAPILAN TESLİMLERDE ÖTV UYGULAMASI
Özel
Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanununun 5/1 inci maddesiyle, yurt dışındaki
müşterilere teslim edilen ve Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkan
mallar ÖTV'den istisna edilmiştir.
Bu istisnanın uygulamasına ilişkin açıklamaların yapıldığı 1
Seri No.lu ÖTV Genel Tebliğinin2 (5.1.1.) bölümünde, yurt
dışındaki müşteri tabirinin; ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezleri
yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan bir işletmenin yurt
dışında faaliyet gösteren şubelerini ifade ettiği, ihraç konusu malların
yurt dışına çıktığının gümrük beyannamesinin aslı veya ilgili gümrük
idaresi, noter ya da yeminli mali müşavir tarafından onaylı örneğinin,
ihracatın gerçekleştiği dönemdeki ÖTV beyannamesine eklenmek suretiyle
tevsik edileceği belirtilmiştir.
Öte
yandan, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun3 12/1
inci maddesindeki serbest bölgedeki alıcıya veya yetkili gümrük antreposu
işleticisine yapılan teslimlerin ihracat teslimi sayılacağına dair
hükümler, ÖTV Kanununda yer almamaktadır. Bu nedenle serbest bölgelere veya
yetkili gümrük antreposu işleticilerine yapılan teslimlerde ÖTV yönünden
ihracat istisnası uygulanması mümkün değildir.
Aynı
şekilde, KDV Kanununun 11/1 inci maddesi kapsamında Türkiye'de ikamet
etmeyen yolculara yapılan teslimlerde KDV iadesi uygulamasına ilişkin 43
Seri No.lu4 ve özel fatura ile KDV istisnası uygulamasına
ilişkin 61 Seri No.lu5 KDV Genel Tebliğlerinde yapılan
düzenlemelerin ÖTV uygulaması açısından geçerliliği bulunmamaktadır. Bu
nedenle Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara ÖTV kapsamına giren malların
tesliminde ÖTV istisnası uygulanması veya tahsil edilen ÖTV'nin
iadesi söz konusu değildir.
Ayrıca
serbest bölgeye veya Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara yapılan
teslimlerde ihracat istisnası uygulanmadığından, serbest bölgeye veya
Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara teslim edilecek malların ÖTV mükelleflerinden
satın alınmasında, ÖTV Kanununun 8/2 nci maddesi
kapsamında tecil-terkin uygulamasının olmayacağı da tabiidir.
2 – İHRAÇ KAYDIYLA YAPILAN
TESLİMLERDE SÜRE
ÖTV Kanununun 8/2 nci maddesiyle,
ihraç edilmek şartıyla ihracatçılara teslim edilen mallara ait ÖTV'nin, mükelleflerce ihracatçılardan tahsil
edilmemesi şartıyla, bu mükelleflerin talebi üzerine vergi dairesince tarh
ve tahakkuk ettirilerek tecil olunacağı, söz konusu malların ihracatçıya
teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde ihraç edilmesi
halinde tecil edilen verginin terkin olunacağı hükme bağlanmıştır.
İhracatın
yukarıdaki şartlara uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, tecil olunan
vergi vade tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanunun6 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme
zammı ile birlikte tahsil olunacaktır. Ancak ihraç edilmek şartıyla teslim
edilen malların 213 sayılı Vergi Usul Kanununda7 belirtilen
mücbir sebepler nedeniyle ihraç edilememesi halinde, tecil edilen vergi,
tecil edildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre
ilgili dönemler için geçerli tecil faizi ile birlikte tahsil edilecektir.
Ancak, ihraç kaydıyla teslimlerde KDV yönünden tecil-terkin
uygulamasına ilişkin KDV Kanununun 11/1 inci maddesinin (c) bendinde,
ihracatın mücbir sebepler veya beklenmedik durumlar nedeniyle üç ay içinde
gerçekleştirilememesi halinde, en geç üç aylık sürenin dolduğu tarihten
itibaren onbeş gün içinde başvuran ihracatçılara,
Maliye Bakanlığınca veya Bakanlığın uygun görmesi halinde vergi
dairelerince üç aya kadar ek süre verilebileceğine dair hüküm bulunmasına
rağmen, ÖTV Kanununda bu yönde bir hüküm yer almamaktadır.
Bu çerçevede, ÖTV Kanununun 8/2 nci
maddesi uyarınca ihraç kaydıyla teslim edilen malların ihracatçıya teslim
tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde ihraç edilmemesi
halinde, ilgili vergi dairesinden KDV uygulaması açısından ek süre alınmış
olsa dahi, tecil edilen ÖTV'nin gecikme zammı
(mücbir sebeplerin varlığı halinde tecil faizi) ile birlikte tahsil
edileceği tabiidir.
3 – TECİL-TERKİN KAPSAMINDA
SATILAN MALLARIN İADESİ
ÖTV
Kanununun 8/1 inci maddesinde, Kanuna ekli (I) sayılı listenin (B)
cetvelindeki malların (I) sayılı listeye dâhil olmayan malların imalinde
kullanılmak üzere tesliminde, 8/2 nci maddesinde
ise Kanuna ekli listelerde yer alan malların ihraç kaydıyla teslimlerinde
tecil edilecek ÖTV'ye ilişkin hükümlere yer
verilmiş bulunmaktadır.
Söz
konusu maddede, tecil-terkin şartlarına ilişkin hükümlere uyulmaması
halinde tecil edilen verginin, vade tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun
51 inci maddesinde belirlenen gecikme zammı (mücbir sebep durumunda tecil
faizi) ile birlikte tahsil edileceği belirtilmiştir.
Bu düzenlemeler kapsamında satın alınan malların, gerek Kanunda
belirtilen yasal süreler içerisinde (8/1 inci maddedeki 12 ay, 8/2 nci maddedeki 3 ay), gerekse bu süreler geçtikten sonra
iade edilmesi durumu, tecil-terkin şartlarının ihlal edilmesi sonucunu
doğurduğundan, anılan madde kapsamında teslim edilen malların iade edilmesi
durumunda tecil edilen verginin vade tarihinden itibaren gecikme zammı
(mücbir sebep durumunda tecil faizi) ile birlikte tahsil edilmesi
gerekmektedir.
4 – PETROL RAFİNERİLERİNDE YAKIT
OLARAK KULLANILAN MALLARDA ÖTV UYGULAMASI
Mülga
Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanununun8 uygulanmasında, rafineri
şirketlerince yapılan petrol ürünlerinin satışları akaryakıt tüketim
vergisine tabi olup, akaryakıt tüketim vergisinin mükellefi bu verginin
konusuna giren ürünlerin satışını yapan rafineri şirketleridir.
Akaryakıt
Tüketim Vergisi Kanununun 1/2/2000 tarihinden geçerli olmak üzere 4503
sayılı Kanunun9 8 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılan 3 üncü
maddesinde rafineri şirketleri için verginin matrahının, kendi tüketimleri
için kullandıkları da dahil olmak üzere, verginin
konusuna giren petrol ürünlerinin gümrüklü rafineri satış fiyatları olduğu
hükmü yer almaktaydı.
Buna
göre, 1/2/2000 tarihine kadar rafineri
şirketlerince kendi tüketimleri için kullanılan ve ticari olarak "burner fuel-oil" diye tabir edilen mal da akaryakıt tüketim
vergisinin konusuna girmekte ve anılan Kanunda öngörülen hükümler
çerçevesinde akaryakıt tüketim vergisine tabi tutulmaktaydı.
Ancak,
1/2/2000 tarihinden geçerli olmak üzere, 4503
sayılı Kanunla Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanununda yapılan değişiklik
sonucunda, rafineri şirketlerince, kendi tüketimleri için kullandıkları
petrol ürünleri, akaryakıt tüketim vergisinin konusundan çıkarılmıştır.
Akaryakıt
Tüketim Vergisi Kanunu, ÖTV Kanununun 18 inci maddesiyle 1/8/2002
tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmakla birlikte, rafineri
şirketlerinin, üretimlerinde kullandıkları petrol ürünlerinin verginin
konusuna girmemesi ilkesi Özel Tüketim Vergisi Kanunu ile de korunmuştur.
Dolayısıyla,
ÖTV Kanununun yürürlüğe girdiği 1/8/2002
tarihinden sonra petrol rafinerilerince imal veya ithal edilen ÖTV'ye tabi malların yine ÖTV'ye
tabi malların imalatında yakıt olarak kullanılmasının ÖTV'ye
tabi tutulması söz konusu değildir.
5 – (I) SAYILI LİSTEDEKİ
MALLARIN İTHALİNDE ALINAN TEMİNAT
1
Seri No.lu ÖTV Genel Tebliğinin "(I) Sayılı Listedeki Mallar İçin
Gümrükte Alınacak Teminat" başlıklı (16.3.)
bölümünde, ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listedeki malların ithalinde ÖTV
Kanununun 16/4 üncü maddesi uyarınca bu bölümde belirlenen tutarda banka
teminat mektubunun gümrük idarelerine verilmesi, bu şekilde teminat
verilmediği sürece gümrükleme işleminin yapılmamasının uygun görüldüğü
belirtilmiştir.
Bu
uygulamada banka teminat mektubuna göre daha likit
değer olan Türk Lirasının da teminat olarak kabul edilmesi mümkündür.
6 – TEMİNAT ÇÖZÜMÜ İŞLEMLERİ
1
Seri No.lu ÖTV Genel Tebliğinin "İthal Edilen Petrol Ürünlerinin
Tesliminde Beyan Edilen ÖTV'ye Ait Bilgi Formunun
(EK: 12) Düzenlenmesi ve Gümrük İdaresince Alınan Teminatın Çözümü
İşlemleri" başlıklı (16.4.) bölümünün (e)
bendinde ithalatçı imalatçıların (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki
malları ithal edip 2002/4930 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın10
4 üncü maddesi kapsamında imalatta kullanmaları halinde bu kullanımın yeminli
mali müşavirler tarafından düzenlenen üretim raporu ile tevsik edilmesi
üzerine vergi dairesince (EK: 12) bilgi formu düzenlenerek ilgili gümrük
idaresine gönderileceği belirtilmiştir.
Ancak
bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren, vergi dairelerince söz konusu
formun düzenlenebilmesi için, yeminli mali müşavirlerce düzenlenen
raporlarda imal edildiği belirtilen malların teslimine dair ÖTV beyanının
da aranılması uygun görülmüştür.
Tebliğ
olunur.
—————————
1 12/6/2002 tarih ve 24783 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
2 30/7/2002 tarih ve 24831 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
3 2/11/1984 tarih ve 18563 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
4 28/7/1994 tarih ve 22004 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
5 1/3/1997 tarih ve 22920 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
6 28/7/1953 tarih ve 8469 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
7 10/1/1961 tarih ve 10703 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
8 20/11/1984 tarih ve 18581 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
9 29/1/2000 tarih ve 23948 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
10 22/12/2002 tarih ve 24971 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
|