Bayındırlık ve İskân Bakanlığından:
SIĞINAK
YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
MADDE
1 – 25/8/1988 tarihli ve 19910 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Sığınak Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) Özel sığınaklar: Özel veya
kamuya ait bina ve tesislerin öncelikle en alt bodrum katlarında ya da
toprağa oturan kısımlarında veya bina içinde yapılamıyorsa uygulama imar
planı ya da planda hüküm yoksa 2/11/1985 tarihli
ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar Tip İmar
Yönetmeliği ile belirlenen yapı yaklaşma mesafesine aykırı olmamak kaydıyla
bahçelerinde, yer üstünde veya yeraltında radyoaktif serpinti etkilerine,
kimyasal ve biyolojik harp maddelerine, nükleer silahların zayıflamış
basınç ve ısı tesirlerine ve konvansiyonel silahların parça tesirlerine
karşı korunmak amacıyla inşa edilen serpinti sığınaklardır.”
MADDE
2 –
Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendinin ikinci paragrafı aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Serpinti sığınakları özel veya
kamuya ait bina ve tesislerin öncelikle en alt bodrum katlarında ya da
toprağa oturan kısımlarında veya bina içinde yapılır. Mümkün olmadığı
takdirde, uygulama imar planı ya da planda hüküm yoksa Planlı Alanlar Tip
İmar Yönetmeliği ile belirlenen yapı yaklaşma mesafesine aykırı olmamak
kaydıyla bahçelerinde, toprağın yapısına göre yer üstünde veya tamamen veya
kısmen yeraltında yapılır. Ancak tamamen toprağın altında kalmak koşuluyla,
parselin yol cepheleri hariç yan ve arka bahçe yapı yaklaşma mesafeleri
içinde de bitişik parseldeki yapıları hiçbir şekilde etkilememek koşuluyla
sığınak yapılabilir.”
MADDE
3 –
Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“MADDE
7 –
Serpinti sığınakları, bu maddede belirlenen istisnalar dışında her türlü
tesis ve binalarda yapılır.
Onaylı yapı ruhsatı eki mimari
projesinde;
a) 12 ve daha az bağımsız
bölümü olan sadece konut kullanımlı yapılarda,
b) Emsal hesabına konu alanı
1500 m2 den az konut dışı kullanımlı yapılarda,
c) Konut kullanımlı bağımsız
bölüm sayısı 12 ve daha az olup, binanın tamamının emsal hesabına konu
alanı 1500 m2 den az olan konutla birlikte aynı zamanda konut
dışı kullanımlı yapılarda,
ç) Toplam yatak sayısı 50 ve daha
az olan yurt, koğuş, misafirhane, yatakhane, bakımevi, otel, pansiyon, yataklı
sağlık tesisleri gibi kalıcı veya geçici konaklama yapılan tesislerde,
d) Emsal hesabına konu alanı
3000 m2 den az olan her türlü imalat ve sanayi tesisleri,
besihane, tavuk çiftliği, sera ve benzeri olarak belirlenen ve başkaca bir
kullanım içermeyen yapılarda,
e) Ceza infaz kurumları,
tutukevleri gibi yoğun güvenlik gerektiren ve önlem alınan yapılarda,
f) Tamamı 8 inci maddede
belirlenen ölçü ve standartlarda yapılmış olan ve 5 inci maddenin (a)
bendinde sayılan tehlikelere karşı korunaklı olarak inşa edilen yapılarda,
g) Otopark yapılarında, stadyum
ve benzeri açık ve kapalı spor tesislerinde, ibadet yapılarında, düğün,
nikâh, sinema ve tiyatro salonlarında, açık ve kapalı pazar yerlerinde,
depo, antrepo, akaryakıt ve LPG istasyonlarında,
sığınak
yapma zorunluluğu aranmaz.
Bir imar parselinde aynı veya
farklı kullanım kararına haiz birden fazla bina bulunması durumunda,
sığınak hesabı her bina için ayrı ayrı yapılır.
Bu maddeye göre sığınak gerektirdiği tespit olunan her yapı için ayrı ayrı sığınak yeri ayrılabileceği gibi, sığınak
gerektirdiği tespit olunan yapıların toplam ihtiyacını karşılayacak
büyüklükten az olmamak kaydıyla parselde ortak bir veya birden fazla
sığınak yapılabilir.
Uygulama imar planı kararı ile
toplu yapı kapsamına alınan ve ortak kat mülkiyeti kurulan birbirine
bitişik parsellerde, sığınak gerektiren yapıların toplam ihtiyacını
karşılayacak büyüklükte tek bir serpinti sığınağı yapılabilir. Ancak bu
yapılarda, her parselde bu Yönetmelik kapsamında sığınak incelemesi yapılıp
sığınak yeri tespit ve tahsis olunmadıkça kat mülkiyeti bozulamaz, yeni
yapı ruhsatı düzenlenemez.
Emsal
hesabına konu alanı 3000 m2 ve üzerinde olan tarım, hayvancılık,
imalat ve sanayi tesislerinin doğrudan üretimle ilgili yapılarının
hangilerinde sığınak yeri aranıp aranmayacağına ilişkin genel kurallar,
ilin konumu, bölgenin özelliği ve tesislerin ülke ve bölge açısından
stratejik önemi de değerlendirilerek İl İdare Kurullarınca karar altına
alınır ve kararın bir örneği uygulanmak üzere ilgili idarelere gönderilir.”
MADDE
4 –
Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE
8 –
Özel sığınaklardan olan serpinti sığınaklarının inşasında aşağıdaki
hususlara uyulur.
a) Büyüklük: Kişi başına en az
net bir metrekarelik sığınak yeri ayrılır. Sığınaklarda yapılacak wc, duş ve mutfak nişi bu alana dâhil değildir.
Kişi adedi her bir bağımsız
bölüm için bir odalı konutlarda iki, iki odalı konutlarda üç, üç ve daha
fazla odalı konutlarda dört olarak dikkate alınır. Yurt, koğuş, misafirhane, yatakhane,
bakımevi, otel, pansiyon ve yataklı sağlık tesisleri gibi kalıcı veya
geçici konaklama amaçlı tesislerde ise onaylı mimari projesinde belirlenen
yatak sayısının yüzde yirmi arttırılması sonucu bulunur. Diğer bina ve
tesislerde veya konut ve kalıcı veya geçici konaklama içermeyen bağımsız
bölüm veya mekânlarda, kişi sayısı emsale konu alanının 20 sayısına
bölünmesi sonucu çıkan sayıdır. Farklı kullanımların bir arada olduğu
yapılarda her farklı kullanımlı bağımsız bölüm veya mekânın sığınak hesabı
ayrı ayrı yapılır. Bağımsız bölümlerin veya
mekânların gerektirdiği sığınak alanlarının toplanması sonucu yapının
tamamı için gerekli sığınak alanı bulunur.
Eğitim tesislerinde sığınak
hesabına konu kişi sayısının hesaplanmasında, emsale konu alanlar içinde
olan atölyeler, spor, konferans, gösteri ve sergi salonları dikkate
alınmaz.
Besihane, tavuk çiftliği, sera
gibi tarım ve hayvancılık tesisleri ile her türlü imalat ve sanayi
tesislerinin doğrudan üretim veya fonksiyonla ilgili yapı, bölüm veya
ünitelerine ilişkin sığınak hesabı, onaylı yapı ruhsatı eki mimari
projesinde belirtilen, bir vardiyada aynı anda çalışacak en fazla personel
sayısına göre yapılır.
Sığınak alanı wc, duş ve mutfak nişi hariç net dokuz metrekarenin
altında belirlenemez. Serpinti sığınaklarında her yüz kişi için erkek ve
kadın olmak üzere ayrı ayrı birer wc ve lavabo yeri ayrılır. Kalan küsuratın elli
sayısından fazla olması halinde erkek ve kadın olmak üzere ayrı ayrı birer wc ve lavabo yeri
ilave edilir. Küsuratın 50 sayısından az olması halinde herhangi bir ilave
yapılmaz.
Kişi sayısının hesaplanmasında
yapı ruhsatı eki mimari proje esas alınır. Ancak yatak sayısı onaylı
uygulama imar planı ile belirlenen tesislerde kişi sayısı plan kararına
göre tespit edilir. Kişi sayısı, sığınağın bina dışına rastlayan duvar ve
tavan döşemelerine ilişkin ölçü ve diğer bilgiler dâhil sığınaklara ilişkin
hususların, mimari ve mekanik tesisat projelerinde gösterilmesi zorunludur.
Sığınakların iç yüksekliği net
2.40 metreden aşağı olamaz.
b) Sığınağı çevreleyen bina dış
duvar kalınlığı: Sığınağın bina dışına rastlayan duvar ve tavan döşeme
kalınlıkları en az 60cm. beton, 75cm. tuğla veya taş ya da 90cm. sıkıştırılmış
topraktan olmalıdır. Bu malzemeler tek başına kullanılabileceği gibi,
radyasyon geçirgenliği bakımından bu ölçülerin birbirlerine oranları
dikkate alınarak birlikte de kullanılabilir. Ayrıca bunlardan farklı yapı
malzemeleri, ölçüleri radyoaktif serpintiye karşı geçirgenlik ve korunma
katsayıları dikkate alınarak hesaplanmak suretiyle, bunlarla birlikte veya
tek başına kullanılabilir. Sığınağın tamamen toprağın altında kalan ve dış
açık ortam ile arasında en az 60 cm toprak dolgu bulunan dış duvarlarının
kalınlığı statik hesaplara göre belirler. Bahçede yapılacak sığınaklarda da
aynı uygulama yapılır.
c) Giriş yeri: Sığınağın girişi
demir kapılı ve en az bir adet dik açı dönüşlü olmalıdır. Net alanı wc, duş ve mutfak nişi hariç 100 metrekareden büyük
sığınaklarda iki çıkışın sağlanması zorunludur.
ç) Havalandırma: Sığınağın
çeşidi ne olursa olsun mekanik havalandırma yapılması zorunludur. Koruma zamanlarında
dışarıdan alınan hava, tehdit anında takılmak üzere nükleer tip hepa filtre, kum havuzu gibi filtreleme sisteminden
geçirilerek sığınak içerisine verilir. Barış zamanlarında ise dışarıdan
alınan hava sadece G4 tipi kaba filtreden geçirilerek sığınak içerisine
verilir.
Sığınak havalandırması için
aşağıdaki tabloda verilen koruma zamanlarında, bir kişi için gerekli olan
hava debileri alınır. Aşağıdaki kapasite değerleri minimum değerler olup,
hava kalitesini arttırıcı her türlü ilave önlem tasarımda kullanılabilir.
Sığınak
Kapasitesi
|
Koruma Havalandırması
(1 saatte kişi başına düşen hava miktarı m3 /saat)
|
Yüksek
Yangın Tehlikesi
|
Düşük ve
Orta Yangın Tehlikesi
|
0-50 kişiye
kadar
|
1.8 m3/saat
|
Kum filtre,
G4 toz filtre, aktif karbon filtre
|
G4 toz
filtre, radyoaktif filtre ve aktif karbon filtre
|
51-150
kişiye kadar
|
3 m3/saat
|
Kum filtre,
G4 toz filtre, aktif karbon filtre
|
G4 toz
filtre, radyoaktif filtre ve aktif karbon filtre
|
150 kişiden
fazla
|
4.5 m3/saat
|
Kum filtre,
G4 toz filtre, aktif karbon filtre
|
G4 toz
filtre, radyoaktif filtre ve aktif karbon filtre
|
Kanal tasarımı, menfez sayısı
ve yerleşimi mekanik tesisat proje müellifi tarafından düzenlenir. Bu
düzenleme TS 3419 “Havalandırma ve İklimlendirme Tesisleri-Projelendirme
Kuralları” ve TS 3420 “Havalandırma ve İklimlendirme Tesislerini
Yerleştirme Kuralları” standartları göz önüne alınarak yapılır.
Sığınak havalandırma fanının enerji
ihtiyacı fan elektrik motoruna uygun kapasitede bir jeneratör ile karşılanmalı,
jeneratör için sığınak alanı dışında bir alan makine dairesi olarak
tasarlanmalıdır. Jeneratör egzozu doğrudan dışarıya verilmelidir.
Jeneratörün devre dışı kaldığı durumlarda ise, enerji ihtiyacı fana bağlı
insan gücü ile çalışan çevirmeli kol yardımı ile karşılanmalıdır.
d) Hijyen tedbirleri: Sığınak
biriken çöplerin ve diğer atıkların kolayca uzaklaştırılmasını sağlayıcı
özellikte tasarlanmalı, helâ taşı yerine klozet kullanılmalı ve mümkünse
radyoaktif sızıntıya karşı ilave tedbirler de alınarak atık su gideri
kanalizasyona bağlanmalıdır. Sığınaklarda atık su giderinin doğrudan
kanalizasyona bağlandığı durumlarda geri tepmeyi engellemek üzere geri
tepme ventili uygulaması yapılmalıdır.
e) Standartlar: Serpinti
sığınaklarında, bu Yönetmelikte yer alan ölçülerden daha az olmamak
koşuluyla özürlülere ilişkin standartlar da dâhil olmak üzere Türk
Standartları Enstitüsünce hazırlanan tüm standartlara ve diğer mevzuata
uyulur.”
MADDE
5 –
Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci ve
dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Yapı kullanma izni alınan
yapılarda tesis edilen sığınak alanları, 14 üncü maddenin birinci fıkrasında
sayılan belgelerin iletilmesinden itibaren beş iş günü içinde mülki idare
amirliğince kayıt edilir.”
“Yapı kullanma izni alınan
yapılarda tesis edilerek kullanılan sığınakların denetimleri mülki idare
amirliğinin sorumluluğunda ilgili idarelerce yapılır.”
MADDE
6 –
Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Sığınakların tapuya tescili
MADDE
13 –
Yapıların en alt bodrum katlarında ya da toprağa oturan kısımlarında veya
içinde veya bahçelerinde yer üstünde veya yeraltında yapılacak sığınaklar
kat maliklerinin müşterek mülkü olarak tapuya tescil edilir. Sığınaklar 634
sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nda belirtilen ortak alanlardan olup bu hali
ile yönetilir. Bu sığınaklar sığınmak amacı ile olsa dahi bağımsız olarak
satılamaz, kiralanamaz, devredilemez ve amacı dışında kullanılamaz.”
MADDE
7 –
Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE
16 –
Bu Yönetmeliğe göre tesis edilen sığınaklarda bulundurulacak malzemeler,
sığınak amirlerinin görevleri ve sığınaklarda nasıl hareket edileceğine
ilişkin kurallar Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından
belirlenir.”
MADDE
8 –
Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE
19 –
Bu Yönetmeliğin uygulanmasında plan, proje, yapı ruhsatı, yapım, yapı
kullanma izni ve kat mülkiyeti gibi imarla ilgili tereddüde düşülen
hususlarda Bayındırlık ve İskân Bakanlığının, diğer hususlarda Afet ve Acil
Durum Yönetimi Başkanlığının yazılı görüşü alınır.”
MADDE
9 –
Aynı Yönetmeliğe geçici 2 nci madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ
MADDE 2 – Kamu kurum ve kuruluşlarınca 29/9/2010
tarihinden önce ihalesi yapılmış veya ihale kararı, yatırım kararı, ihale
oluru, ihale onay belgesi alınmış olan ancak ruhsat düzenlenmemiş yapıların
ruhsatı düzenleyen idareye bildirilmesi halinde o tarihte yürürlükte olan
sığınaklara ilişkin mevzuat hükümleri uygulanır.”
MADDE
10 –
Aynı Yönetmeliğin 22 nci maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE
22 Bu Yönetmelik
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.”
MADDE
11 –
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE
12 –
Bu Yönetmelik hükümlerini Bayındırlık ve İskân Bakanı yürütür.
|