Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2008/7 (Siyasî Parti
Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/42
Karar Günü: 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2007 yılı
kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2007 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
“1- 7.5.2010
günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine, 16.12.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2007 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan belgelerde
Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2007 yılı itibariyle üç ilde
örgütlendiği, Parti’nin Genel Merkezi ile 3 il örgütünün 2007 yılı
gelirlerinin 875.-YTL, giderlerinin 865.-YTL, gelir fazlası nakit devrinin
10.-YTL olduğu, gelir ile gider ve nakit devir rakamlarının toplamının
birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi’nin gelirleri 775.-YTL olarak
gösterilmiştir. Bunun 44,476 YTL.sı önceki yıldan devir, 730,524 YTL.sı
bağış ve aidat gelirleridir.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti’nin il örgütlerinin gelirleri 100.- YTL
olarak gösterilmiştir. Bunun 36.- YTL.sı önceki yıldan devir, 64.- YTL.sı
bağış ve aidat gelirleridir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin tamamının İstanbul il örgütüne ait
olduğu, diğer il örgütlerinde gelir hareketinin olmadığı, bunun Parti
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu Kararı ile doğruluğunun onaylandığı
görülerek, 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi’nin giderleri 765.-YTL olarak
gösterilmiştir. Bunun tamamı genel giderlerdir.
Parti Genel Merkezi’nce 10.-YTL gelir fazlası nakit
mevcudu olarak devir gösterilmiştir.
Genel
Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna
varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti’nin il örgütlerinin giderleri 100.- YTL
olarak gösterilmiştir. Bunun tamamı genel giderlerdir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümü
üzerinde yapılan incelemede; giderlerin tamamının İstanbul il örgütüne ait
olduğu, diğer il örgütlerinde gider hareketinin olmadığı, bunun Parti
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu Kararı ile doğruluğunun onaylandığı
görülerek, 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Parti’nin 2007 yılı defter ve belgeleri üzerinde
yapılan incelemede, Parti’nin 2007 yılı içinde herhangi bir taşınmaz ve
değeri yüz YTL.sını aşan taşınır mal, menkul kıymet ve hak ediniminin
bulunmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2007 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin kesinhesabında gösterilen 875.-YTL gelirin, 865.-YTL
giderin ve 10.- lira nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,
denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna,
16.12.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
|
|
|
|
|
|
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2008/48 (Siyasî Parti
Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/43
Karar Günü: 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Büyük Adalet Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Büyük Adalet Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
“1- 7.5.2010
günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine, OYBİRLİĞİYLE,
3- Parti’nin
2007 yılı kesinhesabını 2820 sayılı Yasa’nın 74. maddesinde öngörülen
sürede ve eksiksiz olarak Anayasa Mahkemesi’ne vermeyen Parti sorumluları
hakkında, aynı Kanun’un 111. maddesinin (b) bendi uyarınca yasal işlem
yapılabilmesi için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda
bulunulmasına, OYBİRLİĞİYLE, 16.12.2010 gününde” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2007 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan belgelerde
Büyük Adalet Partisi’nin genel
merkezi dışında teşkilatının olmadığı, 2007 yılı gelirlerinin 2,27 YTL
olduğu, giderinin bulunmadığı, nakit devrinin 2,27 YTL olduğu, gelir ile
gider ve nakit devir rakamlarının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelir ve Giderlerin İncelenmesi
Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılı gelirleri 2,27
YTL olarak gösterilmiştir. Gelirin tamamının önceki yıldan devrolduğu, yılı
içinde herhangi bir gelir ve gider hareketinin olmadığı, 2,27 YTL.nın
2008 yılına devrettiği görülmüştür.
Parti’nin önceki yıldan devreden 2,27 YTL.lık devir
dışında 2007 yılında herhangi bir gelir ve giderinin bulunmadığı, bu
durumun Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca da karara bağlandığı
anlaşıldığından, Büyük Adalet Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının eldeki
bilgi ve belgelere göre 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğu
sonucuna varılmıştır.
B- Parti Malları
Parti’nin 2007 yılı belgeleri üzerinde yapılan
incelemede, 2007 yılı içinde herhangi bir taşınmaz ve değeri yüz YTL.sını
aşan taşınır mal, menkul kıymet ve hak ediniminin bulunmadığı
anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Büyük Adalet Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin kesinhesabında gösterilen 2,27 YTL gelir ile 2,27 YTL
nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî
Partiler Kanunu’na uygun olduğuna OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2009/51 (Siyasî Parti
Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/44
Karar Günü: 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Büyük Adalet Partisi’nin 2008 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Büyük Adalet Partisi’nin 2008 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
“1- 7.5.2010
günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine, 16.12.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2008 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan belgelerde
Büyük Adalet Partisi’nin genel
merkezi dışında teşkilatının olmadığı, 2008 yılı gelirlerinin 2,27 YTL
olduğu, giderinin bulunmadığı, nakit devrinin 2,27 YTL olduğu, gelir ile
gider ve nakit devir rakamlarının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelir ve Giderlerin İncelenmesi
Parti Genel Merkezi’nin 2008 yılı gelirleri 2,27
YTL olarak gösterilmiştir. Gelirin tamamının önceki yıldan devrolduğu, yılı
içinde herhangi bir gelir ve gider hareketinin olmadığı, 2,27 YTL.nın
2009 yılına devrettiği görülmüştür.
Parti’nin önceki yıldan devreden 2,27 YTL.lık devir
dışında 2008 yılında herhangi bir gelir ve giderinin bulunmadığı, bu
durumun Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca da karara bağlandığı
anlaşıldığından, Büyük Adalet Partisi’nin 2008 yılı kesinhesabının eldeki
bilgi ve belgelere göre 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğu
sonucuna varılmıştır.
B- Parti Malları
Parti’nin 2008 yılı belgeleri üzerinde yapılan
incelemede, 2008 yılı içinde herhangi bir taşınmaz ve değeri yüz YTL.sını
aşan taşınır mal, menkul kıymet ve hak ediniminin bulunmadığı
anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Büyük Adalet Partisi’nin 2008 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen
karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin kesinhesabında gösterilen 2,27 YTL gelir ile 2,27 YTL
nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı
Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan
ALTAN
|
Üye
Burhan
ÜSTÜN
|
Üye
Engin
YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2010/4 (Siyasî Parti
Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/45
Karar Günü: 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Büyük Adalet Partisi’nin 2009 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Büyük Adalet Partisi’nin 2009 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010
günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine, 16.12.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2009 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan belgelerde
Büyük Adalet Partisi’nin genel
merkezi dışında teşkilatının olmadığı, 2009 yılı gelirlerinin 2,27 TL
olduğu, giderinin bulunmadığı, nakit devrinin 2,27 TL olduğu, gelir ile
gider ve nakit devir rakamlarının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelir ve Giderlerin İncelenmesi
Parti Genel Merkezi’nin 2009 yılı gelirleri 2,27
lira olarak gösterilmiştir. Gelirin tamamının önceki yıldan devrolduğu,
yılı içinde herhangi bir gelir ve gider hareketinin olmadığı, 2,27
liranın 2010 yılına devrettiği görülmüştür.
Parti’nin önceki yıldan devreden 2,27 liralık devir
dışında 2009 yılında herhangi bir gelir ve giderinin bulunmadığı, bu
durumun Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca da karara bağlandığı
anlaşıldığından, Büyük Adalet Partisi’nin 2009 yılı kesinhesabının eldeki
bilgi ve belgelere göre 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğu
sonucuna varılmıştır.
B- Parti Malları
Parti’nin 2009 yılı belgeleri üzerinde yapılan
incelemede, 2009 yılı içinde herhangi bir taşınmaz ve değeri yüz lirayı
aşan taşınır mal, menkul kıymet ve hak ediniminin bulunmadığı
anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Büyük Adalet Partisi’nin 2009 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin kesinhesabında gösterilen 2,27 TL gelir ile 2,27 TL nakit
devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî
Partiler Kanunu’na uygun olduğuna OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan
ALTAN
|
Üye
Burhan
ÜSTÜN
|
Üye
Engin
YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2009/4 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı : 2010/46
Karar Günü : 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2008 yılı
kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2008 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
“1- 7.5.2010
günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine, 16.12.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2008 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan belgelerde
Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2008 yılı itibariyle üç ilde
örgütlendiği, Parti’nin Genel Merkezi ile 3 il örgütünün 2008 yılı
gelirlerinin 490.-YTL, giderlerinin 480.-YTL, gelir fazlası nakit devrinin
10.-YTL olduğu, gelir ile gider ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine
denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi’nin gelirleri 360.-YTL olarak
gösterilmiştir. Bunun 10.- YTL.sı önceki yıldan devir, 350.- YTL.sı bağış
ve aidat gelirleridir.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti’nin il örgütlerinin gelirleri 130.- YTL
olarak gösterilmiştir. Bunun tamamı bağış geliridir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin tamamının İstanbul il örgütüne ait
olduğu, diğer il örgütlerinde gelir hareketinin olmadığı, bunun Parti
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu Kararı ile doğruluğunun onaylandığı
görülerek, 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi’nin giderleri 350.-YTL olarak
gösterilmiştir. Bunun 200.- lirası temsil ve ağırlama, 150.- lirası kira
giderleridir.
Parti Genel Merkezi’nce 10.-YTL gelir fazlası nakit
mevcudu olarak devir gösterilmiştir.
Genel
Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti’nin il örgütlerinin giderleri 130.- YTL
olarak gösterilmiştir. Bunun 75.- lirası temsil ve ağırlama, 55.- lirası
kırtasiye ve büro giderleridir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümü
üzerinde yapılan incelemede; giderlerin tamamının İstanbul il örgütüne ait
olduğu, diğer il örgütlerinde gider hareketinin olmadığı, bunun Parti
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu Kararı ile doğruluğunun onaylandığı
görülerek, 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Parti’nin 2008 yılı defter ve belgeleri üzerinde
yapılan incelemede, Parti’nin 2008 yılı içinde herhangi bir taşınmaz ve
değeri yüz YTL.sını aşan taşınır mal, menkul kıymet ve hak ediniminin
bulunmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Gönül Birliği Yeşiller Partisi’nin 2008 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin kesinhesabında gösterilen 490.- YTL gelirin, 480.- YTL
giderin ve 10.- YTL nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,
denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan
ALTAN
|
Üye
Burhan
ÜSTÜN
|
Üye
Engin
YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2001/22 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/47
Karar Günü: 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Büyük Birlik Partisi’nin 2000 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit
ADALI, Nurettin TURAN, Aysel PEKİNER, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet
AKYALÇIN ve Enis TUNGA’nın katılımıyla 17.4.2002 gününde yapılan ilk
inceleme toplantısında;
Büyük Birlik Partisi’nin 2000 yılı kesinhesabının incelenmesi
sonucunda;
“1- Parti’nin 80 il
örgütünün bağlı ilçeleri de kapsayan kesinhesaplarının onaylı örneklerinin,
2- 2820 sayılı
Yasa’nın 4445 sayılı Yasayla değiştirilen 74. maddesine göre gönderilmesi
gereken Parti’nin 2000 yılı hesap döneminde edindiği değeri yüz milyon
lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların
değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirtilen listelerin,
Parti’den
istenmesine, karar gereğinin yerine getirilmesi için Anayasa Mahkemesi
İçtüzüğü’nün 16. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca Parti’ye 30 gün süre
verilmesine,
3- Gerekli
bildirimin yapılması için karar örneğinin Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığı’na gönderilmesine, oybirliğiyle”
karar verilmiş, söz
konusu eksikliklerin Parti tarafından gönderilen belgelerle giderildiği
anlaşıldığından,
Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Sacit
ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet
AKYALÇIN, Enis TUNGA ve Mehmet ERTEN’in katılımıyla 17.12.2002 gününde
yapılan inceleme toplantısında;
Büyük Birlik Partisi’nin 2000 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
“Dosyadaki
eksiklikler giderildiğinden işin esasının incelenmesine, oybirliğiyle”
karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2000 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Büyük Birlik Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2000
yılı gelirlerinin 334.866.445.269 lira, giderlerinin 326.439.231.892 lira,
2001 yılına devreden nakit mevcudunun 8.427.213.377 lira olduğu, gelir
toplamı ile gider ve nakit devir rakamları toplamının birbirine denk olduğu
görülmüştür.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 113.113.604.757 lira
olarak gösterilmiştir.
Bunun 85.210.000.000 lirası bağış gelirleri ve
27.903.604.757 lirası geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konu dışında gelirlerin
2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
Partiye ait 06 RMZ 64 plakalı Renault marka
otomobilin 2.934.000.000. lira bedelle Ankara 43. Noterliğinde 13.4.2000
tarih ve 13411 yevmiye numarası ile kayıtlı satış sözleşmesi ile Hürdoğan
Eryol’a satıldığı, satışa ilişkin yevmiye kaydı tutulurken Kasa ve Gelir
hesaplarının karşılıklı çalıştırılması gerektiği halde, 20.4.2000 tarih ve 21
numaralı yevmiye fişinde satışın gider yapılmış gibi gösterilerek Gider ve
Kasa hesabının çalıştırıldığı ve 2.394.000.000 lira gider yazıldığı
görülmüştür.
Söz konusu aracın satış bedeli 2.934.000.000
liranın gelir yazılmaması ve aracın satışıyla ilgili olarak 2.394.000.000
lira gider yazılması nedeni 24.6.2010 tarih ve 111-1679 sayılı yazıyla
partiye sorulmuş, parti yetkilileri 19.7.2010 tarih ve 6223 sayılı cevap
yazısında söz konusu yanlışlığın sehven yapıldığını bildirmişlerdir.
2820 sayılı Yasa’nın 69. maddesinde, siyasi
partilerin gelirlerinin makbuz karşılığında alınacağı, gelir makbuzu ve
dipkoçanlarında sağlanan gelirin türü ve miktarıyla, gelirin sağlandığı
kimsenin adı, soyadı ve adresinin, makbuzu düzenleyenin sıfatı, adı, soyadı
ve imzasının yer alacağı; 60. maddesinde de parti adına elde edilen
gelirlerin alındığı ilgili defterlere sıra ile ve belgeleri de belirtilerek
geçirileceği öngörülmektedir.
Buna göre, araç satışı ile ilgili olarak gelir
makbuzu düzenlenmeli ve bu gelir makbuzunun gelir ve giderlerin
kaydedildiği deftere kaydedilerek parti hesabına dahil edilmesi
gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa’nın 75. maddesinde; “Anayasa
Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin
doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile
giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar
verir.” ve 76. maddesinde de; “Bu Kanunun 69 uncu maddesinde belirtilen esaslara
aykırı olarak bir siyasi partinin tevsik edilmeyen kaynaklardan gelir
sağladığı anlaşılırsa, Anayasa Mahkemesi kararıyla bu gelir Hazineye irad
kaydedilir.” hükümleri yer almaktadır.
Bu itibarla; partiye ait otomobilin satış bedelinin
gelir makbuzu düzenlenerek parti hesabına gelir kaydedilmemesi sonucu 2820
sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın 60. ve 69. maddesine aykırı işlem
yapılması nedeniyle 2.934.000.000 lira (2.934 YTL.) tutarındaki
gelir karşılığı parti malvarlığının aynı yasanın 75. ve 76. maddeleri uyarınca
Hazineye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti’nin il örgütleri gelirleri 221.752.840.512
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 74.342.223.550 lirası aidat gelirleri,
135.767.413.564 lirası bağış gelirleri, 400.000.000 lirası mal varlığı
gelirleri, 5.930.740.000 lirası bayrak, flama, rozet, yayın satış ve
eğlence faaliyet gelirleri, 2.484.650.000 lirası alınan yardımlar ve
2.827.813.398 lirası geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir
bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu
sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri 109.745.644.693 lira
olarak gösterilmiştir.
Bunun 2.267.947.250 lirası personel giderleri,
64.166.167.870 lirası büro genel giderleri, 7.520.400.710 lirası seyahat
giderleri, 8.525.202.938 lirası bayrak, flama, rozet, yayın ve eğlence
giderleri, 2.000.000.000 lirası seçim giderleri, 25.115.925.925 lirası
diğer giderler ve 150.000.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2001 yılına devreden nakit
mevcudu 3.367.960.064 liradır.
Genel Merkezin 2000 yılı defter kayıtları ve gider
belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında,
giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna
varılmıştır.
AÇIKLAMA
2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın 70.
maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2000 yılı için
7.605.000 lira) kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge
ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların
geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin bir ve ikinci
fıkralarında; “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.
Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti
tüzelkişiliği adına yapılır” ve
aynı Yasa’nın 75. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o
siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna
veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların
Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve 76. maddesinde de, “Belgelendirilmesi
gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı,
Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri yer
almıştır.
Büyük Birlik Partisi Genel Merkezi’nin 2000 yılı
defter kayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen
bazı konular 24.6.2010 tarih ve 111-1679 sayılı yazıyla Parti Genel
Başkanlığı’na sorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 19.7.2010 tarih
ve 6223 sayılı yazıyla cevap verilmiştir.
1- Partiye
ait 06 RMZ 64 plakalı Renault marka otomobilin 2.934.000.000. lira bedelle
Ankara 43. Noterliğinde 13.4.2000 tarih ve 13411 yevmiye numarası ile
kayıtlı satış sözleşmesi ile Hürdoğan Eryol’a satıldığı, satışa ilişkin
yevmiye kaydı tutulurken Kasa ve Gelir hesabının karşılıklı çalıştırılması
gerektiği halde, 20.4.2000 tarih ve 21 numaralı yevmiye fişinde satışın
gider yapılmış gibi gösterilerek Gider ve Kasa hesabının çalıştırıldığı ve
2.394.000.000 lira gider yazıldığı görülmüştür.
Söz konusu aracın satış bedeli 2.934.000.000
liranın gelir yazılmaması ve aracın satışıyla ilgili olarak 2.394.000.000
lira gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri söz konusu
yanlışlığın sehven yapıldığını bildirmişlerdir.
Herhangi bir gider belgesine dayanmaksızın gider
olarak kaydedilen 2.394.000.000 liranın (2.394 YTL.) Yasa’nın
öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
2- Aşağıda
ayrıntısı gösterilen 246.758.992 lira tutarındaki vergi, telefon kullanım
bedeli gecikme zammı ile trafik cezalarının gider yazılmasının nedeni
partiye sorulmuş; parti yetkilileri bu ödemelerin parti faaliyetleri ile
ilgili giderler olduğunu ve bunlara ilişkin gecikme zammı ve trafik cezalarının
da parti faaliyet giderleri olması nedeniyle gider yazıldığını
bildirmişlerdir.
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında
yapmamaları ve gerekli özeni göstermemeleri sonucu oluşan gecikme zammı ve
faizi ile kişilerin şahsi kusurları dolayısıyla tahakkuk eden trafik
cezalarından Parti tüzel kişiliğini sorumlu tutmak mümkün değildir. Bu
ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle, aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 246.758.992
lira (246,75 YTL.) tutarındaki vergi, telefon kullanım bedeli gecikme
zammı ile trafik cezaları parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına
uygun yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve no
|
Alındı-fatura / tarih ve no
|
Mahiyeti
|
Tutarı
|
20.2.2000/11
|
5.2.2000/11004597
|
Telefon gecikme bedeli
|
10.370.999
|
“ “
|
5.2.2000/11004596
|
“ “
|
10.688.999
|
“ “
|
5.2.2000/11004595
|
“ “
|
8.681.999
|
“ “
|
5.2.2000/11004594
|
“ “
|
8.684.999
|
“ “
|
5.2.2000/11004593
|
“ “
|
9.242.999
|
“ “
|
5.2.2000/11004592
|
“ “
|
14.597.999
|
“ “
|
5.2.2000/11004591
|
“ “
|
8.456.999
|
“ “
|
5.2.2000/11004590
|
“ “
|
27.035.999
|
20.4.2000/20
|
13.4.2000/13
|
Motorlu Taş. Verg. gecikme zammı
|
16.440.000
|
“ “
|
13.4.2000/22
|
“ “ “
|
29.590.000
|
“ “
|
13.4.2000/21
|
“ “ “
|
24.050.000
|
“ “
|
13.4.2000/20
|
“ “ “
|
1.090.000
|
“ “
|
13.4.2000/19
|
“ “ “
|
5.480.000
|
“ “
|
13.4.2000/14
|
Trafik cezası
|
5.400.000
|
“ “
|
13.4.2000/15
|
“ “
|
10.800.000
|
“ “
|
13.4.2000/16
|
“ “
|
9.600.000
|
“ “
|
13.4.2000/17
|
“ “
|
9.600.000
|
“ “
|
13.4.2000/18
|
“ “
|
19.200.000
|
30.12.2000/74
|
5.11.2000/100937394
|
Telefon gecikme bedeli
|
1.161.000
|
“ “
|
3.12.2000/110853452
|
“ “
|
16.587.000
|
|
|
Toplam
|
246.758.992
|
3-
20.9.2000 tarih ve 51 numaralı yevmiye fişinde, parti adına olan 11 abone
numarasıyla kullanılan toplam 157.480.000 lira tutarındaki elektrik
bedellerinin, hem elektrik fatura bildirimleri hem de ödemeye ilişkin
elektrik tüketim faturaları kullanılarak kasadan çıkış yapılmak suretiyle
iki kez gider yazıldığı görülmüştür. Aynı elektrik faturalarının mükerrer
olarak gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri elektrik
faturasının hem aslının hem de ihbarnamesinin ayrı ayrı gider yazılmasının
sehven yapıldığını bildirmişlerdir.
Mükerrer olarak gider yazılan 157.480.000
liranın (157,48 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış
olduğu kabul edilmemiştir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve
amaçlarına uygun olarak yapılmayan toplam 2.798.238.992 lira (2.798,23 YTL.)
gider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76.
maddeleri uyarınca Hazineye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna
varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 216.693.587.199
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 10.258.565.000 lirası personel giderleri,
161.911.830.799 lirası büro genel giderleri, 4.884.010.000 lirası seyahat
giderleri, 9.942.400.500 lirası bayrak, flama, rozet, yayın ve eğlence
giderleri, 1.045.902.450 lirası seçim giderleri, 1.491.330.000 lirası
demirbaş eşya giderleri, 24.824.898.450 lirası diğer giderler ve
2.334.650.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2001 yılına devreden nakit mevcudu
5.059.253.313 liradır.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider
bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun
olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Büyük Birlik Partisi’nin 2000 yılı defter ve
belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti’nin 2000 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74. maddesi
uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 1.101.830.000 lira değerinde
demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal ediniminin olduğu, taşınmaz mal
ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
Parti tarafından 2000 yılında edinilen, değerleri
toplamı 1.101.830.000 lira olan telefon santrali, masa, koltuk, sandalye
vb. büro malzemelerinden oluşan taşınır malların tamamı il örgütleri
tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.
Büyük Birlik Partisi’nin 2000 yılı kesinhesabının
ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2000 yılında edindiği değeri yüz
milyon lirayı aşan taşınır mallarının 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Büyük Birlik Partisi’nin 2000 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’nın 60. ve 69. maddelerine uygun
bulunmayan 2.934.000.000.- lira (2.934.- YTL) gelir ile Parti amacına uygun
ve Parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün
görülmeyen 2.798.238.992.- lira (2.798,23 YTL) gider karşılığı olmak üzere,
toplam 5.732.238.992.- lira (5.732,23 YTL) Parti mal varlığının aynı
Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine,
OYBİRLİĞİYLE,
3- Parti’nin 2000 yılı kesinhesabında gösterilen 334.866.445.269 lira
(334.866,44 YTL.) gelir ve 326.439.231.892 lira (326.439,23 YTL) gider ile
8.427.213.377 lira (8.427,21 YTL) nakit devrinin Hazine’ye irat
kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,
denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2002/12 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/48
Karar Günü: 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Büyük Birlik Partisi’nin 2001 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Büyük Birlik Partisi’nin 2001 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, Osman
Alifeyyaz PAKSÜT’ün karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 16.12.2010 gününde karar
verildi.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2001 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri
ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp
düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Büyük Birlik Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2001
yılı gelirlerinin 443.758.321.997 lira, giderlerinin 436.291.684.664 lira,
2002 yılına devreden nakit mevcudunun 7.466.637.333 lira olduğu, gelir
toplamı ile gider ve nakit devir rakamları toplamının birbirine denk olduğu
görülmüştür.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 102.017.960.064 lira
olarak gösterilmiştir.
Bunun 98.650.000.000 lirası bağış gelirleri ve
3.367.960.064 lirası geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti’nin il örgütleri gelirleri 341.740.361.933
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 126.035.625.975 lirası aidat gelirleri,
196.590.376.645 lirası bağış gelirleri, 13.335.106.000 lirası bayrak,
flama, rozet, yayın satış ve eğlence faaliyet gelirleri, 720.000.000 lirası
alınan yardımlar ve 5.059.253.313 lirası geçen yıldan devreden nakit
mevcudundan oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir
bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu
sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri 101.643.781.198 lira
olarak gösterilmiştir.
Bunun 13.551.308.600 lirası personel giderleri,
70.200.105.340 lirası büro genel giderleri, 15.832.892.029 lirası seyahat
giderleri, 200.000.000 lirası yayın giderleri, 1.859.475.229 diğer
giderlerden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2002 yılına devreden nakit
mevcudu 374.178.866 liradır.
Genel Merkezin 2001 yılı defter kayıtları ve gider
belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında,
giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna
varılmıştır.
AÇIKLAMA
2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın 70.
maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2001 yılı için
11.863.800 lira) kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge
ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların
geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin bir ve ikinci
fıkralarında; “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.
Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti
tüzelkişiliği adına yapılır” ve
aynı Yasa’nın 75. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o
siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna
veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların
Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve 76. maddesinde de, “Belgelendirilmesi
gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı,
Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri yer
almıştır.
Büyük Birlik Partisi Genel Merkezi’nin 2001 yılı
defter kayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen
bazı konular 24.6.2010 tarih ve 109-1666 sayılı yazıyla Parti Genel
Başkanlığı’na sorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 19.7.2010 tarih
ve 6224 sayılı yazıyla cevap verilmiştir.
1- Aşağıda
ayrıntısı gösterilen 688.925.036 lira telefon gecikme bedellerinin gider
yazılması nedeni partiye sorulmuş; parti yetkilileri gecikme zammının
telefon giderlerine ait olduğunu ve bu telefonların partiye ait olduğunu,
bu nedenle zamanında ödenemeyen telefon giderlerine ait gecikme zamlarının
da parti kasasından ödendiği için gider yazıldığını bildirmişlerdir.
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında
yapmamaları ve gerekli özeni göstermemeleri sonucu oluşan gecikme zammı ve
faizlerinden Parti tüzel kişiliğini sorumlu tutmak mümkün değildir. Bu
ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle, aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 688.925.036
lira (688,92 YTL.) tutarındaki telefon faturası gecikme bedellerinin
parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış bir harcama
olarak kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve no
|
Alındı-fatura / tarih ve no
|
Mahiyeti
|
Tutarı
|
22.2.2001/7
|
5.2.2001/1010832818
|
Telefon gecikme bedeli
|
16.827.000
|
28.2.2001/8
|
5.2.2001/1010828408
|
“ “
|
17.445.000
|
“ “
|
5.2.2001/1010828409
|
“ “
|
3.021.000
|
“ “
|
5.2.2001/1010860739
|
“ “
|
1.577.340
|
“ “
|
2.2.2001/1024401083
|
“ “
|
1.300.000
|
20.3.2001/10
|
2.3.2001/1020893323
|
“ “
|
14.529.000
|
“ “
|
2.3.2001/1020893322
|
“ “
|
12.639.000
|
“ “
|
2.3.2001/1020872416
|
“ “
|
14.859.000
|
“ “
|
2.3.2001/1020893321
|
“ “
|
1.746.000
|
“ “
|
2.3.2001/1020893324
|
“ “
|
13.944.000
|
30.3.2001/11
|
2.3.2001/1020867715
|
“ “
|
15.477.000
|
“ “
|
2.3.2001/1020867713
|
“ “
|
4.824.000
|
“ “
|
2.3.2001/1020867714
|
“ “
|
2.772.000
|
20.4.2001/13
|
5.4.2001/1030858637
|
“ “
|
1.221.000
|
“ “
|
5.4.2001/1030858639
|
“ “
|
11.349.000
|
“ “
|
5.4.2001/1030858640
|
“ “
|
40.869.000
|
30.4.2001/14
|
5.4.2001/1030858641
|
“ “
|
39.273.000
|
“ “
|
5.4.2001/1030858643
|
“ “
|
10.974.000
|
“ “
|
5.4.2001/1030858642
|
“ “
|
38.076.000
|
11.6.2001/18
|
5.6.2001/1050852994
|
“ “
|
27.536.000
|
“ “
|
5.6.2001/1050878032
|
“ “
|
6.746.080
|
“ “
|
5.6.2001/1050852993
|
“ “
|
5.680.000
|
“ “
|
5.6.2001/1050878031
|
“ “
|
6.729.920
|
“ “
|
5.6.2001/1050852995
|
“ “
|
13.008.000
|
“ “
|
5.6.2001/1050886314
|
“ “
|
4.872.000
|
30.8.2001/26
|
6.8.2001/1070865379
|
“ “
|
11.621.607
|
“ “
|
6.8.2001/1070865380
|
“ “
|
10.724.314
|
“ “
|
6.8.2001/1070841041
|
“ “
|
11.505.600
|
“ “
|
6.8.2001/1070841042
|
“ “
|
38.573.120
|
19.10.2001/31
|
5.10.2001/1090860334
|
“ “
|
60.768.000
|
“ “
|
5.10.2001/1090879975
|
“ “
|
27.584.000
|
“ “
|
5.10.2001/1090879977
|
“ “
|
12.960.000
|
30.10.2001/32
|
5.10.2001/1090855770
|
“ “
|
12.352.000
|
“ “
|
5.10.2001/1090879978
|
“ “
|
13.872.000
|
“ “
|
5.10.2001/1090879979
|
“ “
|
13.528.000
|
“ “
|
5.10.2001/1090879980
|
“ “
|
12.680.000
|
“ “
|
5.10.2001/1090879981
|
“ “
|
13.520.000
|
“ “
|
5.10.2001/1090879982
|
“ “
|
27.670.055
|
“ “
|
5.10.2001/1090888361
|
“ “
|
4.264.000
|
20.12.2001/37
|
4.12.2001/1110910611
|
“ “
|
8.456.000
|
“ “
|
4.12.2001/1110910609
|
“ “
|
12.544.000
|
“ “
|
4.12.2001/1110889993
|
“ “
|
20.528.000
|
31.12.2001/38
|
4.12.2001/1110910615
|
“ “
|
12.624.000
|
“ “
|
4.12.2001/1124404167
|
“ “
|
2.000.000
|
“ “
|
4.12.2001/1110919171
|
“ “
|
8.480.000
|
“ “
|
4.12.2001/1110910616
|
“ “
|
13.168.000
|
“ “
|
4.12.2001/1110910614
|
“ “
|
12.208.000
|
|
|
Toplam
|
688.925.036
|
2- Aşağıda
ayrıntısı gösterilen toplam 2.331.400.000 lira tutarındaki telefon
faturalarının, bildirim belgesi ve ödeme belgesi ayrı ayrı kullanılarak iki
kez gider yazıldığı görülmüştür.
Aynı telefon faturalarının kasadan çıkış yapılmış
gibi gösterilerek mükerrer gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti
yetkilileri profesyonel muhasebe hizmeti alınamadığından sehven muhasebe
hatası olarak hatalı işlem yapıldığını bildirmişlerdir.
Mükerrer olarak gider yazılan 2.331.400.000
liranın (2.331,40 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye
dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
Mükerrer Gider Yazılan Telefon Faturalarına Ait Tablo
Ödemenin yapıldığı belgenin yevmiye
tarih ve no
|
Fatura tarih - no ve
kimden alındığı
|
Tutar
|
Bildirim ile ikinci kez gider
yazıldığı yevmiye tarih ve no
|
20.8.2001/25
|
5.7.2001/1060903425
- Türk Telekom
|
154.400.000
|
30.7.2001/23
|
“ “
|
5.7.2001/1060903424
- “ “
|
299.400.000
|
“ “
|
“ “
|
5.7.2001/1060903426
- “ “
|
621.300.000
|
“ “
|
“ “
|
6.8.2001/1070841040
- “ “
|
623.800.000
|
30.8.2001/26
|
30.8.2001/26
|
6.8.2001/1070841041
- “ “
|
27.600.000
|
“ “
|
“ “
|
6.8.2001/1070841042
- “ “
|
604.900.000
|
“ “
|
|
Toplam
|
2.331.400.000
|
|
3- Aşağıda
ayrıntısı gösterilen toplam 967.720.000 lira tutarındaki elektrik
faturalarının, elektrik fatura bildirimi ve ödeme belgesi ayrı ayrı
kullanılarak iki kez gider yazıldığı görülmüştür.
Aynı elektrik faturalarının kasadan çıkış yapılmış
gibi gösterilerek mükerrer gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti
yetkilileri profesyonel muhasebe hizmeti alınamadığından sehven muhasebe
hatası olarak hatalı işlem yapıldığını bildirmişlerdir.
Mükerrer olarak gider yazılan 967.720.000
liranın (967,72 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış
olduğu kabul edilmemiştir.
Mükerrer Gider Yazılan Elektrik Faturalarına Ait Tablo
Ödemenin yapıldığı belgenin yevmiye
tarih ve no
|
Fatura tarih - no ve
kimden alındığı
|
Tutar
|
Bildirim ile ikinci kez gider yazıldığı
yevmiye tarih ve no
|
19.10.2001/31
|
10.9.2001/398076
– Başkent Elek.AŞ.
|
8.150.000
|
10.9.2001/25
|
“ “
|
10.9.2001/398075
– “ “
|
12.120.000
|
“ “
|
“ “
|
10.9.2001/398074
– “ “
|
29.260.000
|
“ “
|
“ “
|
10.9.2001/398073
– “ “
|
79.240.000
|
“ “
|
“ “
|
10.9.2001/398077
– “ “
|
50.940.000
|
“ “
|
“ “
|
10.9.2001/398079
– “ “
|
21.340.000
|
“ “
|
“ “
|
10.9.2001/398080
– “ “
|
17.960.000
|
“ “
|
“ “
|
10.9.2001/398071
– “ “
|
63.920.000
|
“ “
|
“ “
|
10.9.2001/398072
– “ “
|
13.810.000
|
“ “
|
“ “
|
10.9.2001/398082
– “ “
|
46.790.000
|
“ “
|
“ “
|
10.9.2001/398070
– “ “
|
13.420.000
|
“ “
|
“ “
|
10.9.2001/398078
– “ “
|
85.750.000
|
20.9.2001/26
|
10.12.2001/36
|
12.11.2001/398075
– “ “
|
14.480.000
|
9.11.2001/33
|
“ “
|
12.11.2001/398081
– “ “
|
4.860.000
|
“ “
|
“ “
|
12.11.2001/398077
– “ “
|
64.620.000
|
“ “
|
“ “
|
12.11.2001/398079
– “ “
|
23.520.000
|
“ “
|
“ “
|
12.11.2001/398072
– “ “
|
25.270.000
|
“ “
|
“ “
|
12.11.2001/398080
– “ “
|
16.380.000
|
“ “
|
“ “
|
12.11.2001/398070
– “ “
|
17.400.000
|
“ “
|
“ “
|
12.11.2001/398082
– “ “
|
66.800.000
|
“ “
|
“ “
|
12.11.2001/398076
– “ “
|
13.030.000
|
“ “
|
“ “
|
12.11.2001/398073
– “ “
|
63.740.000
|
“ “
|
“ “
|
12.11.2001/398074
– “ “
|
42.470.000
|
“ “
|
“ “
|
12.11.2001/398071
– “ “
|
58.640.000
|
“ “
|
“ “
|
12.11.2001/398078
– “ “
|
113.810.000
|
“ “
|
|
Toplam
|
967.720.000
|
|
Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve
amaçlarına uygun olarak yapılmayan toplam 3.988.045.036 lira (3.988,04
YTL.) gider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve
76. maddeleri uyarınca Hazineye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 334.647.903.466
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 16.116.800.000 lirası personel giderleri,
259.949.727.668 lirası büro genel giderleri, 11.695.060.000 lirası seyahat
giderleri, 13.164.360.000 lirası bayrak, flama, rozet, yayın ve eğlence
giderleri, 2.265.463.880 lirası seçim giderleri, 1.296.950.000 lirası
demirbaş eşya giderleri, 29.439.541.918 lirası diğer giderler ve
720.000.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2002 yılına devreden nakit mevcudu
7.092.458.467 liradır.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider
bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun
olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Büyük Birlik Partisi’nin 2001 yılı defter ve
belgeleri üzerinde yapılan incelemede, Parti’nin 2001 yılında herhangi bir
taşınmaz mal ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mal ve menkul kıymet
ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Büyük Birlik Partisi’nin 2001 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti amacına uygun ve Parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama
olarak kabulü mümkün görülmeyen 3.988.045.036.- lira (3.988,04 YTL) gider
karşılığı Parti mal varlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri
uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine, OYBİRLİĞİYLE,
3- Parti’nin 2001 yılı kesinhesabında gösterilen 443.758.321.997.-
lira (443.758,32 YTL.) gelir ve 436.291.684.664.-lira (436.291,68 YTL.)
gider ile 7.466.637.333.- lira (7.466,63 YTL.) nakit devrinin Hazine’ye
irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre
doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’na uygun olduğuna,
OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan
ALTAN
|
Üye
Burhan
ÜSTÜN
|
Üye
Engin
YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
KARŞIOY YAZISI
Büyük Birlik Partisi’nin 2001 yılı kesinhesabının
esas incelemesine geçilmesine, 16.12.2010 günü karar verilmiştir.
Parti’nin 2001 yılına ait kesinhesap cetvelleri,
Anayasa Mahkemesi’ne 19.7.2002 tarihinde 2473 sayılı yazı ekinde
sunulmuştur. Yazı ekinde, hesap cetvellerinin dayanağı olan belgelerin ve
defter kayıtlarının bulunmadığı ve bunların da gönderilmesi Anayasa
Mahkemesi’nin 11.5.2009 tarih ve 130-673 sayılı yazısı ile istenmiştir.
Buna göre, partiden belge ve defterlerinin
istenmesi için Anayasa Mahkemesi’de 7 yıla yakın bir süreyle işlem
yapılmadan beklemiştir.
Siyasi partilerin mali denetimi, Anayasa
Mahkemesi’ne T.C. Anayasası’nın 69. maddesi ile verilen, yapısal bir görevdir.
Bu nedenle, T.C. Anayasası’nın 36. maddesinde ifadesini bulan adil
yargılanma ilkesinin burada da geçerli olduğunda duraksama yoktur.
Bu nedenle dosyanın işlemden kaldırılması
hakkaniyet gereği olduğu halde esas incelemeye geçilmesine karşıyım.
Başkanvekili
Osman
Alifeyyaz PAKSÜT
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2003/30 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/49
Karar Günü: 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Büyük Birlik Partisi’nin 2002 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Haşim KILIÇ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Fulya
KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A. Necmi ÖZLER, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ’ın katılımıyla
10.11.2009 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;
Büyük Birlik Partisi’nin 2002 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
“1- Dosyada eksiklik
bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
2- Genel Merkez
kesinhesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile defter
kayıtlarının gönderilmesi için Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca Parti’ye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE” karar
verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2002 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Büyük Birlik Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2002
yılı gelirlerinin 2.039.144.935.129 lira, giderlerinin 1.377.295.243.882
lira, 2003 yılına devreden nakit mevcudunun 661.849.691.247 lira olduğu,
gelir toplamı ile gider ve nakit devir rakamları toplamının birbirine denk
olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 1.366.755.716.491
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 157.004.000.000 lirası bağış gelirleri,
76.011.870.125 lirası diğer gelirler, 1.133.365.667.500 lirası hazine
yardımı ve 374.178.826 lirası geçen yıldan devreden nakit mevcudundan
oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti’nin il örgütleri gelirleri 672.389.218.638
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 211.729.570.770 lirası aidat gelirleri,
405.614.915.721 lirası bağış gelirleri, 13.711.273.680 lirası bayrak,
flama, rozet, yayın satış ve eğlence faaliyet gelirleri, 34.241.000.000
lirası alınan yardımlar ve 7.092.458.467 lirası geçen yıldan devreden nakit
mevcudundan oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir
bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu
sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri 714.228.760.297 lira
olarak gösterilmiştir.
Bunun 838.390.000 lirası personel giderleri,
154.693.415.591 lirası büro genel giderleri, 43.054.639.428 lirası seyahat
giderleri, 369.781.564.223 lirası bayrak, flama, rozet, yayın ve eğlence
giderleri, 101.774.780.000 lirası seçim giderleri, 13.304.500.001 lirası
demirbaş eşya giderleri, 3.781.471.054 lirası diğer giderler ve
27.000.000.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2003 yılına devreden nakit
mevcudu 652.526.956.194 liradır.
Genel Merkezin 2002 yılı defter kayıtları ve gider
belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konu dışında,
giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna
varılmıştır.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin bir ve ikinci
fıkralarında; “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.
Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti
tüzelkişiliği adına yapılır” ve
aynı Yasa’nın 75. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o
siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna
veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların
Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve 76. maddesinde de, “Belgelendirilmesi
gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı,
Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri yer
almıştır.
Aşağıda ayrıntısı gösterilen 813.931.833 lira
telefon gecikme bedelinin gider yazılması nedeni 17.6.2010 tarih ve 97-1550
sayılı yazıyla partiye sorulmuş; parti yetkilileri 19.7.2010 tarih ve 6225
sayılı cevap yazılarında, bu telefonların partiye ait olduğunu ve parti
tarafından kullanıldığı için gecikme bedellerinin gider yazıldığını
bildirmişlerdir.
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında
yapmamaları ve gerekli özeni göstermemeleri sonucu oluşan gecikme zammı ve
faizlerinden Parti tüzel kişiliğini sorumlu tutmak mümkün değildir. Bu ödemelerin
kişisel sorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle, aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam
813.931.833 lira (813,93 YTL.) tutarındaki telefon faturası gecikme
bedelleri parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış bir
harcama olarak kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve no
|
Alındı-fatura / tarih ve no
|
Mahiyeti
|
Tutarı
|
11.2.2002/8
|
4.2.2002/2010829663
|
Telefon gecikme bedeli
|
23.016.000
|
“ “
|
8.2.2002/2024550734
|
“ “
|
6.400.000
|
“
“
|
4.2.2002/2010829662
|
“ “
|
181.224.601
|
“ “
|
4.2.2002/2010829660
|
“ “
|
90.000.000
|
“ “
|
4.2.2002/2010829661
|
“ “
|
2.448.000
|
10.4.2002/16
|
1.4.2002/2030771006
|
“ “
|
48.154.080
|
“ “
|
1.4.2002/2030771005
|
“ “
|
224.591.296
|
“ “
|
1.4.2002/2030771003
|
“ “
|
238.097.856
|
|
|
Toplam
|
813.931.833
|
Buna göre, Parti adına ve amaçlarına uygun olarak
yapılmayan 813.931.833 lira (813,93 YTL.) gider karşılığı parti
malvarlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineye
irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 663.066.483.585
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 25.837.481.000 lirası personel giderleri,
346.961.695.528 lirası büro genel giderleri, 29.909.250.000 lirası seyahat
giderleri, 36.966.598.000 lirası bayrak, flama, rozet, yayın ve eğlence
giderleri, 164.614.695.785 lirası seçim giderleri, 240.000.000 lirası
demirbaş eşya giderleri, 51.295.763.272 lirası diğer giderler ve
7.241.000.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2003 yılına devreden nakit mevcudu
9.322.735.053 liradır.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider
bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun
olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Büyük Birlik Partisi’nin 2002 yılı defter ve
belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti’nin 2002 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74.
maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 13.544.500.001 lira
değerinde demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal ediniminin olduğu, taşınmaz
mal ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
Parti tarafından 2002 yılında edinilen, değerleri
toplamı 13.544.500.001 lira olan taşınır malların 240.000.000 lirası Genel
Merkez, 13.304.500.001 lirası ise il örgütleri tarafından edinilmiştir. Bu
mallar, muhtelif büro malzemeleri (Toplantı masa ve sandalyeleri, halı,
perde, seslendirme sistemi vb.) olup, tamamı satınalma suretiyle
edinilmiştir.
Büyük Birlik Partisi’nin 2002 yılı kesinhesabının
ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2002 yılında edindiği değeri yüz
milyon lirayı aşan taşınır mallarının 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Büyük Birlik Partisi’nin 2002 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti amacına uygun ve Parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama
olarak kabulü mümkün görülmeyen 813.931.833.- lira (813,93 YTL) gider
karşılığı Parti mal varlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri
uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine, OYBİRLİĞİYLE,
3- Parti’nin 2002 yılı kesinhesabında gösterilen 2.039.144.935.129.-
lira (2.039.144,93 YTL.) gelir ve 1.377.295.243.882.-lira (1.377.295,24
YTL.) gider ile 661.849.691.247.- lira (661.849,69 YTL.) nakit devrinin Hazine’ye
irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,
denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
|
|
|
|
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2005/27 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/50
Karar Günü: 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Büyük Birlik Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet
AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK,
Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT’ün katılımıyla 27.1.2006 gününde
yapılan ilk inceleme toplantısında;
Büyük Birlik Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
“1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine,
2- Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturan
gelir-gider belgeleri ile defter kayıtlarının gönderilmesi için Anayasa
Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca Parti’ye bu kararın tebliğinden
itibaren 30 gün süre verilmesine,
3- Gerekli bildirimin yapılması için karar
örneğinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesine,
OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2004 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Büyük Birlik Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2004
yılı gelirlerinin 1.043.176.472.667 lira, giderlerinin 686.669.814.611
lira, 2005 yılına devreden nakit mevcudunun 356.506.658.056 lira olduğu,
gelir toplamı ile gider ve nakit devir rakamları toplamının birbirine denk
olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 583.999.423.618 lira
olarak gösterilmiştir.
Bunun 3.889.500.000 lirası bağış gelirleri,
7.371.962.367 lirası diğer gelirler ve 572.737.961.251 lirası geçen yıldan
devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti’nin il örgütleri gelirleri 459.177.049.049
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 103.965.336.714 lirası aidat gelirleri,
4.213.640.000 lirası bayrak, flama, rozet ve yayın satış gelirleri,
335.604.696.469 lirası bağış gelirleri, 6.865.370.000 lirası alınan
yardımlar ve 8.528.005.866 lirası geçen yıldan devreden nakit mevcudundan
oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir
bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu
sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri 251.869.722.429 lira
olarak gösterilmiştir.
Bunun 98.271.779.402 lirası genel yönetim
giderleri, 109.595.916.800 lirası bayrak, flama, rozet vb. giderleri,
31.167.066.817 lirası seyahat giderleri, 6.074.184.670 lirası yayın ve
eğlence giderleri, 675.774.740 lirası demirbaş eşya giderleri ve
6.085.000.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2005 yılına devreden nakit
mevcudu 332.129.701.189 liradır.
Genel Merkezin 2004 yılı defter kayıtları ve gider
belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında,
giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna
varılmıştır.
AÇIKLAMA
2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın 70.
maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2004 yılı için
37.134.950 lira) kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge
ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların
geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin bir ve ikinci
fıkralarında; “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.
Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti
tüzelkişiliği adına yapılır” ve
aynı Yasa’nın 75. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o
siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna
veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların
Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve 76. maddesinde de, “Belgelendirilmesi
gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı,
Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri yer
almıştır.
Büyük Birlik Partisi Genel Merkezi’nin 2004 yılı
defter kayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen
bazı konular 11.6.2010 tarih ve 95-1508 sayılı yazıyla Parti Genel
Başkanlığı’na sorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 22.6.2010 tarih
ve 6186 sayılı yazıyla cevap verilmiştir.
1- Parti
adına düzenlenmemiş ve kişiler adına düzenlenmiş seyahat harcamalarına
ilişkin belgelerle yapılan ödemelerin gider yazılmasının nedeni partiye
sorulmuş; parti yetkilileri söz konusu seyahat harcamalarının parti yetkili
organlarında görevli olan kişilerce yapıldığı ve bu harcamaların parti
faaliyetleri ile ilgili harcamalar olduğunu belirtmişler ve ilgili
kişilerin parti yetkili organlarına seçilmelerine ve yönetimde göreve
getirilmelerine ilişkin belgeleri yazı ekinde göndermişlerdir.
Partinin gider yazdığı seyahat belgeleri, aşağıda
belirtilen belgeler dışında parti adına düzenlenmiştir.
Parti yetkilileri söz konusu kişilerin parti
görevlisi olduğunu belirtmişlerse de, gider belgeleri arasında bu kişilerin
belirtilen seyahatleri parti adına ve parti faaliyeti için yaptıklarını
gösteren herhangi bir belge bulunmadığı gibi cevap yazısı ekinde de bununla
ilgili herhangi bir belge ibraz edilmemiştir.
Parti giderlerinin, parti tüzel kişiliği adına
yapılması gerekmektedir. Parti görevlisi olmakla beraber, görevlendirilmeyle
ilgili herhangi bir belge olmaksızın kişiler adına düzenlenmiş seyahat
harcamalarının parti adına yapıldığının kabul edilip gider yazılması
Yasa’ya uygun değildir.
Parti adına düzenlenmeyen ve kişiler adına
düzenlenen belgelerle yapılan ve aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 541.710.000
lira (541,71 YTL.) parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına uygun
yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve No
|
Yolcunun
Adı Soyadı
|
Türü
|
Biletin tarih ve nosu
|
Tutarı
|
10.4.2004/12
|
Enis Öksüz
|
Uçak bileti
|
19.4.2004 - 2353206142950
|
289.710.000
|
30.11.2004/36
|
Nevzat
Yanmaz
|
" "
|
26.11.2004 - 2354489274488
|
252.000.000
|
|
|
|
Toplam
|
541.710.000
|
2-
20.3.2004 tarih ve 10 numaralı yevmiye fişi ile kasadan çıkış yapılarak
gider yazılan Uzman Oto Cam Yedek Parça Ticaret Ltd. Şirketine ait
16.3.2004 tarih ve 40205 numaralı fatura bedeli 236.000.000 lira olduğu
halde, yevmiye fişinde 2.124.000.000 lira fazlası ile 2.360.000.000 lira
olarak gider yazıldığı görülmüştür.
236.000.000 lira tutarındaki fişin 2.360.000.000
lira olarak gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri
236.000.000 lira tutarındaki belgenin 2.360.000.000 lira olarak
yazılmasının, muhasebeleştirilme sırasında sehven bir sıfır fazla yazılması
sonucu hatalı kayıt yapılmasından kaynaklandığını bildirmişlerdir.
Fazladan gider yazılan 2.124.000.000 liranın
(2.124 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu
kabul edilmemiştir.
3-
20.5.2004 tarih ve 15 numaralı yevmiye fişi ile kasadan çıkış yapılarak
gider yazılan 20.5.2004 tarih ve 2354487164392 numaralı 238.000.000 lira
bedelli uçak biletiyle ilgili olarak düzenlenen Uygar Tours Turizm Ltd.
Şirketine ait 20.5.2004 tarih ve 102765 sayılı faturanın, şirkete
ödenmesinde düzenlenen 21.6.2004 tarih ve 2749 numaralı kasa tahsilat
makbuzunun da 30.6.2004 tarih ve 19 numaralı yevmiye fişi ile kasadan çıkış
yapılarak tekrar gider yazılması sonucu aynı uçak biletinin iki kez gider
yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri giderlerin defter
kayıtlarına intikali ve muhasebeleştirilmesi sırasında sehven mükerrer
kayıt yapıldığını bildirmişlerdir.
Mükerrer olarak gider yazılan 238.000.000
liranın (238 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış
olduğu kabul edilmemiştir.
4-
10.5.2004 tarih ve 14 numaralı yevmiye fişinde elektrik fatura bildirimleri
kullanılıp kasadan çıkış yapılarak gider yazılan Başkent Elektrik Dağıtım
A.Ş. ye ait 13 adet aboneye ait toplam 506.550.000 lira tutarındaki
elektrik bedellerinin, 30.5.2004 tarih ve 16 numaralı yevmiye fişinde
ödemeye ilişkin elektrik tüketim faturaları kullanılıp kasadan çıkış
yapılarak tekrar gider yazılması sonucu aynı elektrik faturalarının iki kez
gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri giderlerin
defter kayıtlarına intikali ve muhasebeleştirilmesi sırasında sehven
mükerrer kayıt yapıldığını bildirmişlerdir.
Mükerrer olarak gider yazılan 506.550.000
liranın (506,55 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış
olduğu kabul edilmemiştir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve
amaçlarına uygun olarak yapılmayan toplam 3.410.260.000 lira (3.410,26
YTL.) gider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve
76. maddeleri uyarınca Hazineye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna
varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 434.800.092.182
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 360.596.541.609 lirası genel yönetim
giderleri, 8.872.600.000 lirası personel giderleri, 3.780.200.000 lirası
bayrak, flama, rozet vb. giderleri, 6.112.900.000 lirası seyahat giderleri,
6.767.500.000 lirası yayın ve eğlence giderleri, 47.889.980.573 lirası
seçim giderleri ve 780.370.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan
oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2005 yılına devreden nakit mevcudu
24.376.956.867 liradır.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider
bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun
olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Büyük Birlik Partisi’nin 2004 yılı defter ve
belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti’nin 2004 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74. maddesi
uyarınca değeri yüz milyon lirayı 615.774.740 lira değerinde demirbaş eşya
niteliğinde taşınır mal ediniminin olduğu, taşınmaz mal ediniminin olmadığı
anlaşılmıştır.
Parti tarafından 2004 yılında edinilen, değerleri
toplamı 615.774.740 lira olan bilgisayar ve malzemelerinden oluşan taşınır
malların tamamı Genel Merkez tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.
Büyük Birlik Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının
ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2004 yılında edindiği değeri yüz
milyon lirayı aşan taşınır mallarının 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Büyük Birlik Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti amacına uygun ve Parti
tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen
3.410.260.000.- lira (3.410,26 YTL) gider karşılığı Parti mal varlığının
2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine’ye gelir
kaydedilmesine, OYBİRLİĞİYLE,
3- Parti’nin 2004 yılı kesinhesabında gösterilen 1.043.176.472.667.-
lira (1.043.176,47 YTL.) gelir ve 686.669.814.611.-lira (686.669,81 YTL.)
gider ile 356.506.658.056.- lira (356.506,65 YTL.) nakit devrinin Hazine’ye
irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre
doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’na uygun olduğuna,
OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
|
|
|
|
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2006/27 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı : 2010/51
Karar Günü : 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Büyük Birlik Partisi’nin 2005 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Haşim KILIÇ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Fulya
KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A. Necmi ÖZLER, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ’ın katılımıyla
10.11.2009 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;
Büyük Birlik Partisi’nin 2005 yılı kesinhesabının
incelemesi sonucunda;
“1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine,
2- Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturan
gelir-gider belgeleri ile defter kayıtlarının gönderilmesi için Anayasa
Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca Parti’ye bu kararın tebliğinden
itibaren 30 gün süre verilmesine,
oybirliğiyle” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2005 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Büyük Birlik Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2005
yılı gelirlerinin 868.547,01 YTL., giderlerinin 542.577,59 YTL., 2006
yılına devreden nakit mevcudunun 325.969,42 YTL. olduğu, gelir toplamı ile
gider ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 377.642,40 YTL.
olarak gösterilmiştir.
Bunun 25.583 YTL.si mal varlığı satış gelirleri,
19.929,70 YTL.si bağış gelirleri ve 332.129,70 YTL.si geçen yıldan devreden
nakit mevcudundan oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti’nin il örgütleri gelirleri 490.904,61 YTL.
olarak gösterilmiştir.
Bunun 149.790,75 YTL.si aidat gelirleri, 13.679,40
YTL.si bayrak, flama, rozet, yayın, defter, makbuz vb. satış gelirleri, 600
YTL.si eğlence gelirleri, 301.244,70 YTL.si bağış gelirleri, 1.212,80
YTL.si alınan yardımlar ve 24.376,96 YTL.si geçen yıldan devreden nakit
mevcudundan oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir
bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu
sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri 72.868,79 YTL. olarak
gösterilmiştir.
Bunun 53.528,04 YTL.si genel yönetim giderleri,
9.068,75 YTL.si seyahat giderleri, 5.272 YTL.si yayın ve eğlence giderleri
ve 5.000 YTL.si demirbaş eşya giderlerinden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2006 yılına devreden nakit
mevcudu 304.773,61 YTL. dir.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 469.708,80 YTL.
olarak gösterilmiştir.
Bunun 420.426,31 YTL. si genel yönetim giderleri,
7.099,46 YTL. si seyahat giderleri, 18.888,51 YTL. si bayrak, flama, rozet,
yayın, eğlence vb. giderler, 1.200,96 YTL. si seçim giderleri ve 22.093,56
YTL. si personel giderlerinden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2006 yılına devreden nakit
mevcudu 21.195,81 YTL.dir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider
bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun
olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Büyük Birlik Partisi’nin 2005 yılı defter ve
belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti’nin 2005 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74.
maddesi uyarınca değeri yüz YTL. yi aşan 5.000 YTL. değerinde demirbaş eşya
niteliğinde taşınır mal ediniminin olduğu, taşınmaz mal ediniminin olmadığı
anlaşılmıştır.
Parti tarafından 2005 yılında edinilen, değerleri
toplamı 5.000 YTL. olan ısıtma teçhizatından oluşan taşınır malların tamamı
Genel Merkez tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.
Büyük Birlik Partisi’nin 2005 yılı kesinhesabının
ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2005 yılında edindiği değeri yüz
YTL. yi aşan taşınır malların 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı
sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Büyük Birlik Partisi’nin 2005 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin 2005 yılı kesinhesabında gösterilen 868.547,01 YTL gelir,
542.577,59 YTL gider ile 325.969,42 YTL nakit devrinin eldeki bilgi ve
belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun
olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
|
|
|
|
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı
: 2007/35 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı : 2010/52
Karar Günü : 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Büyük Birlik Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Haşim KILIÇ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Fulya
KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A. Necmi ÖZLER, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ’ın katılımıyla
10.11.2009 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;
Büyük Birlik Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının
incelemesi sonucunda;
“1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine,
2- Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturan
gelir-gider belgeleri ile defter kayıtlarının gönderilmesi için Anayasa
Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca Parti’ye bu kararın tebliğinden
itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2006 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Büyük Birlik Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2006
yılı gelirlerinin 1.032.453,31 YTL., giderlerinin 848.591,49 YTL., 2007
yılına devreden nakit mevcudunun 183.861,82 YTL. olduğu, gelir toplamı ile
gider ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 306.033,61 YTL.
olarak gösterilmiştir.
Bunun 1.260 YTL. si bağış gelirleri ve 304.773,61
YTL. si geçen yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti’nin il örgütleri gelirleri 726.419,70 YTL.
olarak gösterilmiştir.
Bunun 197.017,48 YTL. si aidat gelirleri, 16.851
YTL. si bayrak, flama, rozet, yayın, defter, makbuz vb. satış gelirleri,
1.750 YTL. si eğlence gelirleri, 488.455,41 YTL. si bağış gelirleri, 1.150
YTL. si alınan yardımlar ve 21.195,81 YTL. si geçen yıldan devreden nakit
mevcudundan oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir
bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu
sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri 138.236,81 YTL.
olarak gösterilmiştir.
Bunun 88.685,01 YTL. si genel yönetim giderleri,
5.960 YTL. si seyahat giderleri, 33.749,26 YTL. si bayrak, flama, rozet,
yayın, eğlence vb. giderler ve 9.842,54 YTL. si demirbaş eşya giderlerinden
oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılına devreden nakit
mevcudu 167.796,80 YTL. dir.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 710.354,68 YTL.
olarak gösterilmiştir.
Bunun 633.641,95 YTL. si genel yönetim giderleri,
29.020,75 YTL. si seyahat giderleri, 24.052,48 YTL. si bayrak, flama,
rozet, yayın, eğlence vb. giderler, 3.200 YTL. si seçim giderleri ve
20.439,50YTL. si personel giderlerinden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2007 yılına devreden nakit
mevcudu 16.065,02 YTL. dir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider
bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun
olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Büyük Birlik Partisi’nin 2006 yılı defter ve
belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti’nin 2006 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74.
maddesi uyarınca değeri yüz YTL. yi aşan 9.842,54 YTL. değerinde demirbaş
eşya niteliğinde taşınır mal ediniminin olduğu, taşınmaz mal ediniminin
olmadığı anlaşılmıştır.
Parti tarafından 2006 yılında edinilen, değerleri
toplamı 9.842,54 YTL. olan ve muhtelif büro malzemelerinden (Kombi, yazıcı,
telefon santrali ve malzemeleri vb.) oluşan taşınır malların tamamı Genel
Merkez tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.
Büyük Birlik Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının
ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2006 yılında edindiği değeri yüz
YTL. yi aşan taşınır malların 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı
sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Büyük Birlik Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin 2006 yılı kesinhesabında gösterilen 1.032.453,31 YTL
gelir, 848.591,49 YTL gider ile 183.861,82 YTL nakit devrinin eldeki bilgi
ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na
uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2003/22 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/53
Karar Günü: 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin 2002 yılı
kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin 2002 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, Osman
Alifeyyaz PAKSÜT’ün karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,16.12.2010 gününde karar
verildi.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2002 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin Genel Merkezi ile il
örgütlerinin 2002 yılı gelirlerinin 1.315.501.482.453 lira, giderlerinin
704.928.117.540 lira, 2003 yılına devreden nakit mevcudunun 610.573.364.913
lira olduğu, gelir toplamı ile gider ve nakit devir rakamlarının toplamının
birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 967.339.595.065 lira
olarak gösterilmiştir.
Bunun 353.839.287 lirası 2001 yılından devreden
nakit mevcudu, 27.145.539.745 lirası 2003 yılına devreden borçlar,
5.747.200.000 lirası il örgütlerinden aktarılan gelirler, 16.647.000.000
lirası bağış gelirleri, 1.621.000.000 lirası aidat gelirleri, 8.822.950.000
lirası yayın satış gelirleri, 37.576.306.033 lirası faiz ve repo gelirleri
ve 869.425.760.000 lirası hazine yardımından oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti’nin il örgütleri gelirleri 348.161.887.388
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 10.087.642.784 lirası 2001 yılından devreden
nakit mevcudu, 166.137.981.085 lirası bağış gelirleri, 123.308.250.000
lirası aidat gelirleri, 6.243.960.000 lirası yayın satış gelirleri,
14.916.750.000 lirası şenlik, konser, rozet, bayrak vb. satış gelirleri,
51.303.519 lirası faiz ve repo gelirleri ve 27.416.000.000 lirası genel
merkez yardımından oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir
bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu
sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri 381.945.294.148 lira
olarak gösterilmiştir.
Bunun 4.601.220.122 lirası 2001 yılından devreden
borçlar, 14.638.308.573 lirası personel giderleri, 116.404.850.000 lirası
seçim, tanıtım, propaganda giderleri, 9.340.833.846 lirası kira ve bina
giderleri, 6.223.545.029 lirası kargo ve haberleşme giderleri,
191.037.892.620 lirası basın yayın ve ilan giderleri, 345.100.000 lirası
kırtasiye giderleri, 11.937.543.958 lirası genel giderler ve 27.416.000.000
lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2003 yılına devreden nakit
mevcudu 585.394.300.917 liradır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 322.982.823.392
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 10.402.384.998 lirası personel giderleri,
28.630.085.000 lirası seçim, tanıtım, propaganda giderleri, 156.871.949.491
lirası kira ve bina giderleri, 44.042.239.393 lirası kargo ve haberleşme
giderleri, 16.995.793.640 lirası basın yayın ve ilan giderleri,
2.693.938.241 lirası kırtasiye giderleri, 55.978.232.629 lirası genel
giderler ve 7.368.200.000 lirası Genel Merkez’e aktarılan tutarlardan
oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2003 yılına devreden nakit
mevcudu 25.179.063.996 liradır.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider
bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun
olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin 2002 yılı defter
ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti’nin 2002 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74.
maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 3.558.942.000 lira değerinde
taşınır mal ediniminin olduğu, taşınmaz mal ediniminin olmadığı
anlaşılmıştır.
Parti tarafından 2002 yılında edinilen, değerleri
toplamı 3.558.942.000 lira olan ve çeşitli malzemelerden (bilgisayar,
jeneratör, toplu mesaj atma programı vb.) oluşan taşınır malların tamamı Genel
Merkez tarafından satınalma suretiyle edinilmiştir.
Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin 2002 yılı
kesinhesabının ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2002 yılında edindiği
değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mallarının 2820 sayılı Yasa’ya uygun
olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin 2002 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin 2002 yılı kesinhesabında gösterilen 1.315.501.482.453.-
lira gelir, 704.928.117.540.- lira gider ile 610.573.364.913.- lira nakit
devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî
Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
KARŞIOY YAZISI
Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin 2002 yılı
kesinhesabının esas incelemesine geçilmesine 16.12.2010 gününde karar
verilmiştir.
Parti, kesinhesap cetvellerini Anayasa Mahkemesi’ne
30.6.2003 tarihinde sunmuştur.
İlk incelemesi yapılarak esasa geçilmesine karar
verilmesi için Anayasa Mahkemesi’nde 7 yıl 5 ay 16 gün beklenmiştir.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 69/4. ve
70/4. maddelerine göre ilgili siyasî parti, gelir makbuzları ile gider
belgelerini Anayasa Mahkemesi’nin ilk inceleme kararının bildirilme
tarihinden itibaren 5 yıldan fazla saklamak zorunda değildir.
Siyasi partilerin mali denetimi, Anayasa
Mahkemesi’ne T.C. Anayasası’nın 69. maddesi ile verilen, yargısal bir
görevdir. Bu nedenle, T.C. Anayasası’nın 36. maddesinde ifadesini bulan
adil yargılanma ilkesinin burada da geçerli olduğunda duraksama yoktur.
Evrak üzerinde yapılacak bir mali denetimin bu denli uzun sürelerle
geciktirilmesi adil yargılanma ilkesi ile bağdaşmaz.
Öte yandan, Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan
hukuk devleti ve bunun gereği olan
hukuk güvenliği ilkesi, kişilerin
yasalar karşısında belirsiz
sürelerle yaptırım tehdidi altında tutulmasına izin vermez.
Bir mali denetimin ilk incelemesinin, ait olduğu
hesap yılından 8 yıl sonra ve partinin kesinhesap cetvellerini sunduğu
tarihten yaklaşık 7 yıl sonra yapılmasının, Anayasa’nın 36. maddesindeki
adil yargılanma, 2. maddesindeki hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmadığı
açıktır.
Bu nedenle dosyanın işlemden kaldırılması gerekirken
esas incelemeye geçilmesine karşıyım.
Başkanvekili
Osman
Alifeyyaz PAKSÜT
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2005/25 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/54
Karar Günü: 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2004 yılı
kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet
AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK,
Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT’ün katılımıyla 1.12.2005 gününde
yapılan ilk inceleme toplantısında;
Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2004 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
“1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine,
2- Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturan
gelir-gider belgeleri ile defter kayıtlarının gönderilmesi için Anayasa
Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca Parti’ye bu kararın tebliğinden
itibaren 30 gün süre verilmesine,
3- Gerekli bildirimin yapılması için karar
örneğinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesine,
OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2004 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Adalet ve Kalkınma Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin
2004 yılı gelirlerinin 111.418.327.400.000 lira, giderlerinin 101.140.416.450.000
lira, borçlarının 3.853.368.620.000 lira, alacaklarının 2.857.929.580.000
lira, 2005 yılına devreden nakit mevcudunun 11.273.349.990.000 lira olduğu,
gelir ve borç rakamları toplamı ile gider, alacak ve nakit devir
rakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 66.505.644.490.000
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 830.892.300.000 lirası 2003 yılından devreden
alacaklar, 274.060.740.000 lirası 2005 yılına devreden borçlar,
3.474.984.880.000 lirası 2003 yılından devreden nakit mevcudu,
39.955.950.000 lirası bağış ve yardım gelirleri, 4.943.186.640.000 lirası
satış gelirleri, 4.152.677.880.000 lirası mal varlığı gelirleri,
1.091.500.000 lirası sair gelirler ve 52.788.794.600.000 lirası devletçe
yapılan yardımlardan oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti’nin il örgütleri gelirleri 48.766.051.530.000
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 155.862.280.000 lirası 2003 yılından devreden
alacaklar, 3.579.307.880.000 lirası 2005 yılına devreden borçlar,
3.118.965.640.000 lirası 2003 yılından devreden nakit mevcudu,
10.901.293.450.000 lirası aidat gelirleri, 9.164.662.670.000 lirası bağış
ve yardım gelirleri, 580.884.250.000 lirası satış ve faaliyet gelirleri,
264.266.630.000 lirası mal varlığı gelirleri, 20.081.314.590.000 lirası
genel merkez yardımı ve 919.494.140.000 lirası sair gelirlerden
oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir
bölümünde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konu dışında gelirlerin
2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
AÇIKLAMA
2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın “Gelirler ve
kaynakları” başlıklı 61. maddesinde siyasi partilerin elde edebilecekleri
gelirler sayılmış ve bağışlara da siyasi partilerin elde edebilecekleri
gelirler arasında yer verilmiştir.
Aynı Yasa’nın “Bağışlar” başlıklı 66. maddesinde;
“Genel ve Katma bütçeli dairelerle mahalli idareler
ve muhtarlıklar, kamu iktisadi teşebbüsleri, özel kanunla veya özel kanunla
verilen yetkiye dayanılarak kurulmuş bankalar ve diğer kuruluşlar, kamu
iktisadi teşebbüsü sayılmamakla beraber ödenmiş sermayesinin bir kısmı
Devlete veya bu fıkrada adı geçen kurum, idare, teşebbüs, banka veya
kuruluşlara ait müesseseler siyasi partilere hiçbir suretle taşınır veya
taşınmaz mal veya nakit veya haklar bağışlayamaz ve bu gibi mal veya
hakların kullanılmasını bedelsiz olarak bırakamazlar; bağlı oldukları kanun
hükümleri dışında siyasi partilere ayni hakların devrine dair tasarruflarda
bulunamazlar.”
“Denetim” başlıklı 75. maddesinde;
“Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi
partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya
kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye
gelir kaydedilmesine karar verir.”
“Hazinece elkoyma” başlıklı 76. maddesinde de;
“Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak bağış kabul
ettiği, mal veya gelir edindiği, Anayasa Mahkemesince tespit edilen siyasi
partilerin, bu yolla elde ettikleri gelirlerin tamamının, Kanunda
belirtilen miktarlardan fazla gelirlerle, taşınmaz malların kanuni miktarı
geçen kısmının karşılığının Hazineye irad kaydedilmesine, taşınmaz malların
ise Hazine adına tapuya tesciline karar verilir.”
hükümleri yer almıştır.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 4.10.2007 tarih
ve255 sayılı yazısı ekinde sunulan, Finike Cumhuriyet Başsavcılığının
10.7.2007 tarihli yazısı ve Finike Sulh Ceza Mahkemesi’nin 21.3.2007 gün ve
2006/119 Esas, 2007/150 Karar sayılı kesinleşmiş ve onaylı hüküm suretinin
incelenmesi sonucunda, karara konu Finike ilçesi Alacadağ köyü
muhtarlığınca 20.9.2004 tarihinde Finike Adalet ve Kalkınma Partisi İlçe
Başkanlığının Finike Ziraat Bankası şubesindeki 174745 nolu hesabına
yatırılan 4.500,00 YTL. yle ilgili banka dekontu ve banka hesap ekstresi
ile bu tutarla ilgili olarak parti ilçe başkanlığının düzenlediği gelir
makbuzu ve bu gelirin kaydedildiğini gösteren defterlerin ilgili
bölümlerinin onaylı örnekleri, 31.5.2010 tarih ve 93-1361 sayılı yazıyla
Parti Genel Başkanlığı’ndan istenmiş, söz konusu yazıya parti tarafından
14.6.2010 tarih ve 690 sayılı yazıyla cevap verilmiştir.
Partinin sunmuş olduğu belgelerin incelenmesinde,
söz konusu paranın gelir makbuzunda ve gelir defterinde bağış olarak
yazıldığı, banka dekontu ve hesap ekstresinde ise Alacadağ Köyü Muhtarlığı
bağışı olarak yer aldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen Yasa hükümlerine göre muhtarlıklar
siyasi partilere hiçbir suretle bağışta bulunamazlar, bulunmaları durumunda
bağışın tamamının Hazineye irat kaydedilmesi gerekmektedir.
Buna göre, 2820 sayılı Yasa hükümlerine aykırı
olarak Finike ilçesi Alacadağ köyü muhtarlığınca Finike Adalet ve Kalkınma
Partisi İlçe Başkanlığına bağış olarak verilen 4.500.000.000 lira (4.500
YTL.) gelir karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve
76. maddeleri uyarınca Hazineye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna
varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri 57.719.213.200.000
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 245.900.030.000 lirası 2003 yılından devreden
borçlar, 2.622.174.020.000 lirası 2005 yılına devreden alacaklar,
1.655.154.740.000 lirası personel giderleri, 11.898.268.290.000 lirası
genel yönetim giderleri, 16.642.784.140.000 lirası seçim, tanıtım,
propaganda giderleri, 1.001.684.550.000 lirası kira giderleri,
1.105.569.950.000 lirası haberleşme giderleri, 368.807.190.000 lirası
temsil ağırlama giderleri, 936.741.310.000 lirası taşıma ve seyahat
giderleri, 3.816.923.190.000 lirası basın yayın ve tanıtım giderleri,
1.526.294.710.000 lirası vergi, sigorta ve mahkeme giderleri ve
15.898.911.080.000 lirası teşkilatlara yapılan yardımlardan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2005 yılına devreden nakit
mevcudu 8.786.431.290.000 liradır.
Genel Merkezin 2004 yılı defter kayıtları ve gider
belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında,
giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna
varılmıştır.
AÇIKLAMA
Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temel
kavramlarından biri “Belgelendirme” kavramıdır. Vergi Usul Kanununun 229.
maddesinde “Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin
borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar
tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır” şeklinde tarif yapılmış ve
“Fatura Kullanma Mecburiyeti” başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre de,
faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesinin
gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında bu
işlemlerin fatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli
muhasebe kayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak
kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.
Aynı Kanunun “Makbuz Mecburiyeti” başlıklı 236.
maddesinde, “Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her
türlü tahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir
nüshasını müşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak
mecburiyetindedir.” denilmiş ve makbuzun muhteviyatı da 237. maddede
belirtilmiştir.
Yine aynı Kanunun “Gider Pusulası” başlıklı 234.
maddesinde ki, “Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde
tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek
erbabının ve çiftçilerin vergiden muaf esnafa;
Yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları
emtia için tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri
gider pusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir.
Bu belge, birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan
kimselerden satın aldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de
tanzim edilir. Gider pusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ile
miktar ve bedelini ve iş ücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı
satın alan ile satanın adlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını)
ve adreslerini ve tarihi ihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir
nüshası işi yapana veya malı satana tevdi olunur. Gider pusulaları, seri ve
sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir.”
hükmünden fatura vermek mecburiyetinde olmayanlar
için gider pusulası düzenleneceği anlaşılmaktadır.
2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın 70.
maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2004 yılı için
37.134.950 lira) kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge
ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların
geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.
Alınan bir mal veya hizmetin tutarının gider
kaydedilebilmesi için esas olan belge faturadır. Yasa’nın 70. maddesinde
belirtilen “makbuz” un tek başına bir ödemeye esas olabilmesi için mal ya
da hizmetin fatura kesilmesinin mümkün olmadığı kişi ya da kurumlardan
alınması gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin bir ve ikinci
fıkralarında; “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.
Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti
tüzelkişiliği adına yapılır” ve aynı Yasa’nın 75. maddesinde, “Anayasa
Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin
doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile
giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir”
ve 76. maddesinde de, “Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen
parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla
Hazineye irad kaydedilir” hükümleri yer almıştır.
Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Merkezi’nin 2004
yılı defter kayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit
edilen bazı konular 27.5.2010 tarih ve 90-1294 sayılı yazıyla Parti Genel
Başkanlığı’na sorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 15.6.2010 tarih
ve 693 sayılı yazıyla cevap verilmiştir.
1- Parti
adına düzenlenmemiş ve kişiler adına düzenlenmiş seyahat harcamalarına
ilişkin belgelerle yapılan ödemelerin gider yazılmasının nedeni partiye
sorulmuş; parti yetkilileri 2004 yılı için 37,19 TL. ye kadar harcamaların
makbuz veya fatura gibi belgelerle tevsik edilmesinin zorunlu olmadığını, buna
rağmen bütün harcamaların belgelendirilmesine çalışıldığını, taşıma
biletlerine sadece yolcunun adının yazılabildiğini ve partinin adının
yazılabileceği bir bölümün bulunmadığını, söz konusu tutarların parti
çalışmaları için görevlendirilmiş olan kişilerce parti faaliyetleri için
harcanmış olması nedeniyle gider yazıldığını belirtmişlerdir.
Parti yetkilileri, 2004 yılı için 37,19 TL. nin
altında kalan harcamaların belgelendirme zorunluluğu bulunmadığını, buna
rağmen bütün harcamaların belgelendirildiğini belirtmişlerse de, limitin
altında olsa bile belgelendirilen her harcamanın belgesinin mutlaka 2820
sayılı Yasa’ya uygun olarak düzenlenmiş olması yani parti adına ve parti
amaçlarına uygun yapılmış olması gerekmektedir.
Partinin gider yazdığı seyahat belgelerinin çoğunda
ya parti adına fatura kesilmiş ya da kişi adıyla beraber parti adına da
belgede yer verilmiştir. Aşağıda belirtilen seyahat belgeleri ise bunların
dışında kalanlar olup, gider belgeleri arasında bu kişilerin parti adına ve
parti faaliyeti için seyahat ettiklerini gösteren herhangi bir belge
bulunmadığı gibi cevap yazısı ekinde de herhangi bir belge ibraz
edilmemiştir.
Parti adına düzenlenmeyen ve kişiler adına
düzenlenen belgelerle yapılan ve aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 14.267.687.827
lira (14.267,68 YTL.) parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına
uygun yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve No
|
Yolcunun
Adı
Soyadı
|
Türü
|
Biletin tarih ve nosu
|
Tutarı
|
9.2.2004/441
|
|
Otobüs
bileti
|
8.2.2004 - 40755
|
15.000.000
|
19.2.2004/526
|
|
" "
|
29.1.2004 - 268710
|
20.000.000
|
19.2.2004/527
|
|
" "
|
11.2.2004 - 70803
|
15.000.000
|
18.3.2004/1044
|
Nurben Cin
|
" "
|
8.3.2004 - 632434
|
15.000.000
|
" "
|
|
" "
|
6.3.2004 - 10053
|
25.000.000
|
" "
|
|
" "
|
3.3.2004 - 760863
|
20.000.000
|
20.4.2004/1389
|
|
" "
|
12.3.2004 - 295430
|
15.000.000
|
" "
|
|
" "
|
14.3.2004 - 295474
|
15.000.000
|
26.5.2004/1816
|
|
" "
|
26.5.2004 - 26962
|
18.000.000
|
4.6.2004/1926
|
|
Tren
bileti
|
18.1.2004 - 1704011201226
|
38.000.000
|
" "
|
|
" "
|
18.1.2004 - 1704011201227
|
38.000.000
|
" "
|
|
" "
|
20.1.2004 - 1704011201265
|
38.000.000
|
" "
|
|
" "
|
18.1.2004 - 1704011201266
|
38.000.000
|
23.6.2004/2107
|
|
Otobüs
bileti
|
12.6.2004 - 53411
|
22.500.000
|
2.7.2004/2239
|
|
" "
|
5.7.2004 - 83618
|
30.000.000
|
2.7.2004/2240
|
|
" "
|
29.6.2004 - 25289
|
10.000.000
|
7.7.2004/2275
|
İrfan
Yazıcıoğlu
|
Uçak bileti
|
25.6.2004 - 2354487265178
|
218.000.000
|
7.7.2004/2292
|
Cüneyt
Karabıyık
|
" "
|
24.6.2004 - 2354487013263
|
109.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
29.6.2004 - 2354487309360
|
109.000.000
|
" "
|
|
Otobüs
bileti
|
25.6.2004 - 3638
|
20.000.000
|
7.7.2004/2293
|
|
" "
|
23.6.2004 - 365594
|
20.000.000
|
" "
|
|
" "
|
23.6.2004 - 365595
|
20.000.000
|
" "
|
|
" "
|
25.6.2004 - 31989
|
8.000.000
|
" "
|
|
" "
|
25.6.2004 - 31990
|
8.000.000
|
" "
|
|
" "
|
27.6.2004 - 38028
|
16.000.000
|
" "
|
|
" "
|
27.6.2004 - 228688
|
20.000.000
|
7.7.2004/2296
|
Serap
Yaşar
|
Uçak bileti
|
20.6.2004 - 2354487057300
|
129.000.000
|
9.7.2004/2323
|
Zülfü
Demirbağ
|
" "
|
25.6.2004 - 2354487013322
|
278.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
28.6.2004 - 2354487309338
|
109.000.000
|
16.7.2004/2386
|
|
Otobüs
bileti
|
6.7.2004 - 337806
|
30.000.000
|
" "
|
|
" "
|
8.7.2004 - 15891
|
8.000.000
|
" "
|
|
" "
|
8.7.2004 - 17380
|
24.000.000
|
" "
|
|
" "
|
8.7.2004 - 212854
|
14.000.000
|
" "
|
|
" "
|
10.7.2004 - 7721
|
10.000.000
|
19.7.2004/2398
|
|
Otobüs
bileti
|
6.7.2004 - 653774
|
30.000.000
|
" "
|
|
" "
|
7.7.2004 - 885347
|
12.000.000
|
" "
|
|
" "
|
9.7.2004 - 257854
|
10.000.000
|
" "
|
|
" "
|
11.7.2004 - 53121
|
7.000.000
|
" "
|
|
" "
|
13.7.2004 - 85856
|
15.000.000
|
22.7.2004/2424
|
|
" "
|
24.2.2004 - 383601
|
6.000.000
|
23.7.2004/2462
|
İnci Aybar
|
" "
|
16.6.2004 - 414016
|
10.000.000
|
23.7.2004/2463
|
|
" "
|
30.5.2004 - 17880
|
5.000.000
|
" "
|
|
" "
|
7.6.2004 - 89394
|
15.000.000
|
" "
|
|
" "
|
8.6.2004 - 128651
|
15.000.000
|
23.7.2004/2464
|
|
" "
|
6.6.2004 - 218775
|
23.000.000
|
" "
|
|
" "
|
7.6.2004 - 420543
|
23.000.000
|
23.7.2004/2466
|
Sumru
Özcan
|
Uçak bileti
|
5.6.2004 - 2354487149513
|
129.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
9.6.2004 - 2354487149511
|
109.000.000
|
23.7.2004/2467
|
Gülten
Hitay
|
Otobüs
bileti
|
17.5.2004 - 527188
|
27.500.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
20.5.2004 - 457699
|
22.000.000
|
" "
|
|
" "
|
19.5.2004 - 103133
|
15.000.000
|
23.7.2004/2468
|
|
" "
|
15.7.2004 - 18377
|
30.000.000
|
" "
|
|
" "
|
22.7.2004 - 13523
|
6.000.000
|
" "
|
|
" "
|
23.7.2004 - 413418
|
10.000.000
|
12.8.2004/2696
|
Lokman
Ayva
|
Uçak bileti
|
25.6.2004 - 2353206409425
|
844.728.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
25.6.2004 - 0013206409430
|
144.936.000
|
" "
|
Turgut
Vural
|
" "
|
25.6.2004 - 2353206409426
|
844.728.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
25.6.2004 – 0013206409428
|
144.936.000
|
16.8.2004/2715
|
İdris Naim
Şahin
|
" "
|
21.7.2004 - 2354487249922
|
129.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
28.7.2004 - 2354487079901
|
129.000.000
|
16.8.2004/2717
|
|
Otobüs
bileti
|
23.7.2004 - 4811
|
23.000.000
|
" "
|
|
" "
|
28.7.2004 - 979767
|
28.000.000
|
" "
|
|
" "
|
29.7.2004 - 88740
|
16.000.000
|
" "
|
|
" "
|
30.7.2004 - 2755
|
10.000.000
|
" "
|
|
" "
|
30.7.2004 - 84400
|
10.000.000
|
16.8.2004/2719
|
Ahmet Uzer
|
Uçak bileti
|
16.5.2004 - 2354486384345
|
109.000.000
|
16.8.2004/2727
|
|
Otobüs
bileti
|
21.7.2004 - 60266
|
10.000.000
|
20.8.2004/2779
|
Yekta
Haydaroğlu
|
Uçak bileti
|
24.6.2004 - 2354487265172
|
218.000.000
|
8.9.2004/2981
|
Öznur
Çalık
|
Uçak bileti
|
1.7.2004 - 2354487135116
|
258.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
7.8.2004 - 2354487876306
|
109.000.000
|
8.9.2004/2982
|
Nurden Cin
|
Otobüs
bileti
|
2.9.2004 - 170527
|
79.000.000
|
" "
|
Hanife
İren Sarf
|
" "
|
2.9.2004 - 170528
|
79.000.000
|
8.9.2004/2983
|
Gülşen
Karanış
|
" "
|
5.9.2004 - 958948
|
38.000.000
|
8.9.2004/2992
|
|
" "
|
27.8.2004 - 96690
|
40.000.000
|
" "
|
|
" "
|
1.9.2004 - 38455
|
14.000.000
|
8.9.2004/2993
|
|
" "
|
27.8.2004 - 62304
|
15.000.000
|
" "
|
|
" "
|
28.8.2004 - 14600
|
15.000.000
|
" "
|
|
" "
|
30.8.2004 - 687265
|
10.000.000
|
" "
|
|
" "
|
1.9.2004 - 55275
|
14.000.000
|
" "
|
|
" "
|
2.9.2004 - 27126
|
6.000.000
|
8.9.2004/2994
|
Eşref
Keskin
|
Uçak bileti
|
31.8.2004 - 2354488315310
|
109.000.000
|
9.9.2004/3008
|
Ayşe
Böhürler
|
" "
|
13.7.2004 - 2354487079691
|
129.000.000
|
9.9.2004/3009
|
Sabri
Varan
|
" "
|
10.7.2004 - 2354487249702
|
109.000.000
|
23.9.2004/3117
|
E. Keskin
|
" "
|
22.9.2004 - 2354206671322
|
109.000.000
|
24.9.2004/3125
|
|
Otobüs
bileti
|
31.8.2004 - 203233
|
24.000.000
|
" "
|
Hümeyra
Aktaş
|
" "
|
22.9.2004 - 888816
|
23.500.000
|
24.9.2004/3126
|
|
" "
|
22.9.2004 - 65561
|
20.000.000
|
30.9.2004/3187
|
Hamiyet
Yıldızbaş
|
" "
|
18.7.2004 - 91748
|
50.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
21.7.2004 - 189808
|
44.000.000
|
30.9.2004/3189
|
|
" "
|
16.6.2004 - 198903
|
80.000.000
|
" "
|
|
" "
|
17.6.2004 - 41272
|
14.000.000
|
" "
|
|
" "
|
17.6.2004 - 245696
|
20.000.000
|
" "
|
Neslihan
Cantaş
|
" "
|
21.6.2004 - 247367
|
41.000.000
|
" "
|
Ali Kemal
Cantaş
|
" "
|
21.6.2004 - 247368
|
39.000.000
|
" "
|
Handan
Bayer
|
" "
|
22.5.2004 - 524547
|
22.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
22.5.2004 - 496779
|
25.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
18.6.2004 - 748484
|
40.000.000
|
" "
|
|
" "
|
19.6.2004 - 428490
|
22.000.000
|
" "
|
|
" "
|
22.5.2004 - 613072
|
30.000.000
|
" "
|
Hatice
Sayan
|
" "
|
21.5.2004 - 669702
|
20.000.000
|
" "
|
Sumru
Özcan
|
Uçak bileti
|
8.7.2004 - 658167
|
89.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
11.7.2004 - 2354487348553
|
129.000.000
|
4.10.2004/3234
|
Eşref
Keskin
|
" "
|
3.10.2004 - 2354488702265
|
129.000.000
|
5.10.2004/3256
|
|
Otobüs
bileti
|
17.9.2004 - 865843
|
20.000.000
|
" "
|
|
" "
|
28.9.2004 - 107525
|
20.000.000
|
" "
|
|
" "
|
2.10.2004 - 61261
|
24.000.000
|
6.10.2004/3296
|
Sema
Karabıyık
|
Uçak bileti
|
26.9.2004 - 2354488877311
|
129.000.000
|
" "
|
Ayşenur
Kurtoğlu
|
" "
|
26.9.2004 - 2354488877312
|
129.000.000
|
6.10.2004/3297
|
Mücahit
Daloğlu
|
" "
|
19.5.2004 - 2354486384417
|
218.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
29.5.2004 - 2354486840169
|
218.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
2.7.2004 - 2354487013487
|
218.000.000
|
6.10.2004/3298
|
Zülfü
Demirbağ
|
" "
|
23.7.2004 - 2354487485444
|
149.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
24.7.2004 - 2354487850061
|
149.000.000
|
" "
|
|
Otobüs
bileti
|
24.7.2004 - 60415
|
20.000.000
|
12.10.2004/3352
|
Yekta
Haydaroğlu
|
Uçak bileti
|
11.9.2004 - 2354488307939
|
218.000.000
|
12.10.2004/3353
|
Nihat Eri
|
" "
|
4.10.2004 - 2354488698227
|
149.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
5.10.2004 - 2354488404157
|
109.000.000
|
12.10.2004/3354
|
Zülfü
Demirbağ
|
" "
|
29.8.2004 - 2354487694564
|
149.000.000
|
13.10.2004/3366
|
Eşref
Keskin
|
" "
|
12.10.2004 - 2354488954999
|
196.000.000
|
" "
|
“
“
|
" "
|
14.10.2004 - 2354487305436
|
106.000.000
|
15.10.2004/3386
|
Burhan
Coşkun
|
Otobüs
bileti
|
3.6.2004 - 664533
|
40.000.000
|
" "
|
|
" "
|
4.6.2004 - 883110
|
40.000.000
|
15.10.2004/3386
|
|
" "
|
7.10.2004 - 110210
|
12.000.000
|
" "
|
|
" "
|
9.10.2004 - 21254
|
6.000.000
|
" "
|
|
" "
|
10.10.2004 - 48939
|
7.000.000
|
" "
|
|
" "
|
10.10.2004 - 161553
|
4.000.000
|
" "
|
|
" "
|
11.10.2004 - 16885
|
15.000.000
|
20.10.2004/3437
|
|
" "
|
7.10.2004 - 73235
|
8.000.000
|
" "
|
|
" "
|
8.10.2004 - 215811
|
5.000.000
|
" "
|
|
" "
|
8.10.2004 - 201611
|
2.000.000
|
" "
|
|
" "
|
10.10.2004 - 26385
|
14.000.000
|
" "
|
|
" "
|
11.10.2004 - 20334
|
16.000.000
|
" "
|
|
" "
|
13.10.2004 - 340473
|
24.000.000
|
" "
|
|
" "
|
14.10.2004 - 306996
|
26.000.000
|
27.10.2004/3517
|
Ayşegül
Kurtoğlu
|
Uçak bileti
|
15.3.2004 - 2354485543164
|
89.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
13.9.2004 - 2354488150859
|
126.000.000
|
" "
|
A.
Kurtoğlu
|
Otobüs
bileti
|
3.6.2004 - 641794
|
58.500.000
|
" "
|
“
“
|
" "
|
8.6.2004 - 744132
|
19.500.000
|
28.10.2004/3540
|
Zülfü
Demirbağ
|
Uçak bileti
|
9.10.2004 - 2354488404282
|
109.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
10.10.2004 - 2354487994363
|
129.000.000
|
3.11.2004/3570
|
Serap
Yaşar
|
" "
|
26.9.2004 - 2354488698057
|
129.000.000
|
3.11.2004/3571
|
Mehdi Eker
|
" "
|
18.10.2004 - 2354488404496
|
218.000.000
|
5.11.2004/3611
|
Mehmet
Dülger
|
" "
|
19.10.2004 - 2354488539329
|
258.000.000
|
17.11.2004/3684
|
Eşref
Keskin
|
" "
|
6.11.2004 - 2354489109852
|
109.000.000
|
17.11.2004/3687
|
Zülfü
Demirbağ
|
" "
|
29.10.2004 - 2352410199675
|
238.000.000
|
25.11.2004/3824
|
M. Kerim
Yıldız
|
" "
|
8.11.2004 - 2354489135774
|
218.000.000
|
29.11.2004/3894
|
Murat
Mercan
|
" "
|
3.10.2004 - 2202163639324
|
565.709.827
|
2.12.2004/3960
|
İrfan Rıza
Yazıcıoğlu
|
" "
|
25.9.2004 - 2354488717011
|
218.000.000
|
2.12.2004/3961
|
Orhan
Erdem
|
" "
|
21.11.2004 - 2354489174849
|
258.000.000
|
10.12.2004/4097
|
Fatma
Berber
|
Otobüs
bileti
|
16.5.2004 - 521343
|
22.000.000
|
" "
|
|
" "
|
18.5.2004 - 462624
|
8.000.000
|
" "
|
|
" "
|
18.5.2004 - 133874
|
8.000.000
|
" "
|
|
" "
|
27.5.2004 - 9765
|
8.000.000
|
" "
|
|
" "
|
27.5.2004 - 61712
|
8.000.000
|
" "
|
|
" "
|
13.5.2004 - 209105
|
18.000.000
|
" "
|
|
" "
|
15.5.2004 - 314201
|
18.000.000
|
" "
|
|
" "
|
9.5.2004 - 123604
|
15.000.000
|
" "
|
|
" "
|
20.5.2004 - 4290
|
24.000.000
|
" "
|
|
" "
|
21.5.2004 - 35224
|
20.000.000
|
10.12.2004/4098
|
Eşref
Keskin
|
Uçak bileti
|
9.12.2004 - 2352410129186
|
199.000.000
|
13.12.2004/4104
|
M.Sait
Yazıcıoğlu
|
“ “
|
22.11.2004 - 2354489140171
|
258.000.000
|
14.12.2004/4116
|
Barış
Arıcı
|
Otobüs
bileti
|
9.12.2004 - 192670
|
24.000.000
|
15.12.2004/4139
|
İmdat
Sütlüoğlu
|
Uçak bileti
|
26.11.2004 - 2354489140210
|
218.000.000
|
15.12.2004/4144
|
Ahmet İnal
|
“ “
|
30.8.2004 - 2354206669964
|
106.000.000
|
" "
|
“ “
|
“ “
|
24.8.2004 - 2354488307552
|
109.000.000
|
" "
|
“ “
|
“ “
|
4.10.2004 - 2354488404155
|
218.000.000
|
16.12.2004/4156
|
Eşref
Keskin
|
“ “
|
14.12.2004 - 2354489518089
|
109.000.000
|
16.12.2004/4157
|
Egemen
Bağış
|
“ “
|
19.11.2004 - 2354040464513
|
72.000.000
|
16.12.2004/4158
|
Cüneyt
Karabıyık
|
“ “
|
25.11.2004 - 2354489174965
|
109.000.000
|
" "
|
“ “
|
“ “
|
1.12.2004 - 2354488430672
|
109.000.000
|
" "
|
“ “
|
“ “
|
10.12.2004 - 2354489591550
|
218.000.000
|
20.12.2004/4171
|
Ayşenur
Kurtoğlu
|
“ “
|
31.3.2004 - 2354486286660
|
106.000.000
|
" "
|
A.
Kurtoğlu
|
Otobüs
bileti
|
3.10.2003 - 947052
|
39.100.000
|
" "
|
“
“
|
" "
|
2.12.2003 - 437027
|
19.500.000
|
" "
|
Ayşenur
Kurtoğlu
|
" "
|
28.10.2003 - 194663
|
19.550.000
|
" "
|
|
" "
|
19.3.2004 - 112508
|
18.000.000
|
" "
|
|
" "
|
9.10.2004 - 368917
|
40.000.000
|
24.12.2004/4245
|
Halil Ürün
|
Uçak bileti
|
20.12.2004 - 2354489335241
|
129.000.000
|
31.12.2004/4313
|
Ömer Sayar
|
Otobüs
bileti
|
30.8.2004 - 229671
|
42.000.000
|
" "
|
Atilla
Özgül
|
" "
|
30.8.2004 - 230812
|
38.000.000
|
" "
|
“ “
|
" "
|
5.9.2004 - 945903
|
38.000.000
|
|
|
|
Toplam
|
14.267.687.827
|
2-
Partinin toplam 8.678.391.936 lira tutarındaki harcamalarının fatura aslı
olmaksızın gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri söz
konusu faturaların asıllarının kaybolması nedeniyle suret, fotokopi veya
noter onaylı suretine dayanılarak gider yazıldığını, Maliye Bakanlığınca
çıkarılan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Hakkında Genel Tebliğinde
faturaların kaybolması halinde noterce onaylanan suretlerinin gider
yazılabileceği belirtildiğinden, faturaların noter onaylı suretlerinin
gider kaydedildiğini bildirmişlerdir.
Buradaki amaç faturanın gerçekliğini sorgulamak
değil, bir faturanın aslının bir yerde fotokopisinin başka bir yerde
kullanılma ihtimalini ortadan kaldırmaktır. Bir parti adına düzenlenmiş
belgenin o parti haricinde başka bir kişi veya kuruluşça kullanılması
mümkün değildir. Bu nedenle yasal bir zorunluluk olmadıkça (motorlu araç
alımlarında trafik tescilinde faturanın aslının istenmesi gibi) parti adına
düzenlenmiş faturaların asıllarının gider belgesi olarak ibraz edilmesi
gerekmektedir.
Parti yetkililerinin sunmuş oldukları genel tebliğ
merkezi yönetim kapsamındaki idareler (Bakanlıklar, üniversiteler v.b.)
için geçerli olup siyasi partilerle ilgili değildir. Ayrıca, bu kurumlar
adına düzenlenmiş faturalar bir takım resmi belgelere (onay belgesi,
harcama talimatı, muayene ve kabul komisyonu tutanağı, taşınır işlem fişi
vb.) dayandığından, bu faturaların mükerrer olarak kullanılması mümkün
değildir.
Kaldı ki partinin belge aslı olmaksızın gider
yazdığı harcamaların tamamı noter onaylı suretlere dayanmamaktadır.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş milyon
(2004 yılı için 37.134.950 lira) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya
fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden
bu miktarı aşan harcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli bir
kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu nedenle, gerekçesiz fatura
fotokopisine dayanılarak gider kaydedilen ve aşağıda ayrıntısı gösterilen 8.678.391.936
liranın (8.678,39 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye
dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
Yevmiye Tarih ve No
|
Fatura tarih - nosu ve
Kimden alındığı
|
Belgenin niteliği
|
Tutar
|
17.2.2004/502
|
23.9.2003/47275-
Sentim Bilişim A.Ş.
|
Noter
tasd. suret fotokopisi
|
1.412.460.000
|
18.3.2004/1029
|
8.3.2004/1307-
Yeni ve Eski Reklam Aj.
|
Suret
|
2.265.600.000
|
14.7.2004/2346
|
15.1.2004/46434-
IIT Travel And Tours
|
Faks
fotokopisi
|
3.258.197.754
|
20.8.2004/2769
|
30.7.2004/891233-
Börekçi İnş. Ltd. Şti.
|
Noter
tasd. suret fotokopisi
|
400.800.000
|
2.10.2004/3212
|
21.11.2003/103490-
OCE Ofis Cih. A.Ş.
|
“ “
|
47.200.000
|
2.10.2004/3219
|
3.11.2003/103375- “ “
|
“ “
|
400.225.182
|
4.11.2004/3588
|
5.3.2004/804587-
Öykü Tour Tur. Ltd. Ş.
|
“ “
|
780.009.000
|
31.12.2004/4342
|
29.9.2004/2791-
Bilmarket Gıda A.Ş.
|
“ “
|
113.900.000
|
|
|
Toplam
|
8.678.391.936
|
3- Gider
yazıldığı halde herhangi bir belgeye dayanmadığı tespit edilen toplam
3.419.194.981 lira tutarındaki harcamalara ilişkin belgelerin ibraz
edilmemesi nedeni partiye sorulmuş; parti yetkilileri belgelerin asıllarına
veya suretlerine ulaşılmaya çalışıldığını ancak bulunamadığını, ilgili
firmalardan suret istendiğini 2004 yılına ait olması ve saklama süresi
geçmiş olduğundan belgelere ulaşılamadığını ve belirtilen harcamaların
parti görevlileri tarafından parti çalışmaları için yapılmış olması
nedeniyle gider yazıldığını belirtmişlerdir.
Herhangi bir kanıtlayıcı belgesi bulunmayan 3.419.194.981
lira (3.419,19 YTL.) tutarındaki giderin Yasa’nın öngördüğü anlamda
belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
Yevmiye Tarih ve No
|
Harcamanın Mahiyeti
(Deftere İşlendiği Haliyle)
|
Tutar
|
20.7.2004/2406
|
Yurtdışı
muhtelif harcama
|
142.307.120
|
6.10.2004/3290
|
Uçak bilet
bedeli (Şaban Dişli)
|
627.291.100
|
27.10.2004/3517
|
Uçak bilet
bedeli (Ayşenur Kurtoğlu)
|
109.000.000
|
26.11.2004/3868
|
Yurtdışı
harcama
|
2.282.596.761
|
31.12.2004/4338
|
Uçak bilet
bedeli (M.Sait Yazıcıoğlu)
|
258.000.000
|
|
Toplam
|
3.419.194.981
|
4- Parti
tüzelkişiliği adına yapılmayan 6.747.224.553 liralık harcamanın gider
yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri bu harcamaların parti
görevlilerinin seyahat belgeleri ile ilgili olduğunu, seyahate çıkmadan
önce parti adına belge almaları konusunda uyarılmalarına rağmen bazı
belgelerin kişiler adına düzenlendiğini ve parti faaliyetleri için
harcanmış olması nedeni ile gider kaydedildiğini bildirmişlerdir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde, bir siyasi
partinin bütün giderlerinin o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılacağı
hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, parti giderlerine ilişkin belgelerin
parti tüzelkişiliği adına düzenlenmiş olması gerekmektedir.
Kişiler adına düzenlenen ve Parti tüzelkişiliği
adına olmayan 6.747.224.553 liralık (6.747,22 YTL.) harcamanın
Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve no
|
Kimden alındığı
|
Belge tarih ve no
|
Belgenin kimin adına olduğu ve
içeriği
|
Tutar
|
4.6.2004/1930
|
Bilderberg
Parkhotel
|
4.6.2004/5086
|
A.Gülle-
Konaklama bedeli
|
335.102.900
|
“ “
|
“ “
|
4.6.2004/5084
|
C.Dişli-
Konaklama bedeli
|
335.102.900
|
14.7.2004/2346
|
The Latham
Hotel
|
15.6.2004/534361
|
Şaban
Dişli, Zeyno Baran konaklama bedeli
|
605.982.383
|
20.7.2004/2406
|
Hotel
VillaDes Ternes
|
20.7.2004/407-8006
|
CEBE
|
3.415.370.880
|
23.7.2004/2456
|
TCK 11.
Bölge Müd.
|
15.5.2004/15204
|
Kadriye
Tünay
|
28.000.000
|
20.9.2004/3071
|
Hotel
Adlon Kempinski
|
14.9.2004/430790
|
Cüneyd
Zapsu
|
483.301.834
|
15.10.2004/3386
|
Sosyal
Sigortalar Kur.Misafirhanesi
|
29.6.2004/57048
|
Zelkif
Kazdal, M.Sami Akgün, M.Sait Yakut-Konaklama ücr.
|
75.900.000
|
“ “
|
“ “
|
14.8.2004/57388
|
Zelkif
Kazdal, Samir Altınkaynak-Konakl. ücr.
|
101.200.000
|
“ “
|
İller
Bankası 17. Bölge Müd.
|
13.8.2004/306
|
Osman Esat
Ünal, M.Sami Akgün, Burhan Coşkun, Mesut Ballı-Konaklama ücreti
|
120.000.000
|
“ “
|
“ “
|
15.8.2004/313
|
Osman Esat
Ünal ve üç arkadaşı-Konaklama ücr.
|
60.000.000
|
2.12.2004/3981
|
Steigenberger
Hotel
|
20.11.2004/175731
|
Cüneyd
Zapsu
|
1.187.263.656
|
|
|
|
Toplam
|
6.747.224.553
|
5- Parti
amacına uygun yapılmayan 5.168.599.500 liralık harcamanın gider yazılması
nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri kişisel bakım ürünleri ve
parfümeri harcamalarının parti yöneticilerinin değişik tarihlerdeki medya
programları, miting, toplantı vb. parti programlarına katılmadan önce
ihtiyaç duyulan malzemelerin bedelleri olduğunu ve parti ile ilgili bir
harcama olması nedeniyle parti bütçesinden ödendiğini, grip aşısının ise
parti işyeri hekiminin iş ve işçi güvenliği tedbirleri çerçevesindeki
talebi üzerine partide oluşabilecek grip salgınının ve iş kaybının önüne
geçmek için alındığını ve partide toplu olarak grip aşısı yaptırıldığını
bildirmişlerdir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde, siyasi
partilerin giderlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı hüküm altına
alınmıştır. Buna göre, gider yazılan harcamaların parti faaliyet amacına
uygun olması gerekmektedir.
Kişisel bakım ürünleri ve parfümeri malzemelerinin
kişilerin kendileri tarafından karşılanması gerekmektedir.
Grip aşısının ise gerekli görülmesi durumunda,
çalışanların bağlı bulundukları sosyal güvenlik kuruluşunca veya bu kuruluş
tarafından karşılanmaması durumunda kişilerce temin edilmesi gerekmektedir.
Aşağıda ayrıntısı gösterilen 5.168.599.500
liralık (5.168,59 YTL.) harcamanın parti amacına uygun olmadığı
sonucuna varılmıştır.
Yevmiye tarih ve No
|
Faturanın kimden alındığı
|
Fatura tarih ve No
|
Faturanın İçeriği
|
Tutar
|
13.4.2004/1328
|
Motif Koz. Lt. Ş.
|
9.3.2004/30180
|
Kişisel
bakım ürünleri
|
158.503.500
|
“ “
|
“ “
|
17.3.2004/30187
|
“ “
|
150.096.000
|
7.7.2004/1870
|
Anıl Parfümeri
|
22.6.2004/40
|
Parfümeri
|
20.000.000
|
“ “
|
“ “
|
22.6.2004/41
|
“
“
|
20.000.000
|
“ “
|
“ “
|
22.6.2004/42
|
“
“
|
20.000.000
|
16.9.2004/3055
|
Tekin Acar A.Ş.
|
10.9.2004/730876
|
Kişisel
bakım ürünleri
|
2.400.000.000
|
12.10.2004/3350
|
Metro Ecza A.Ş.
|
6.10.2004/234765
|
Grip aşısı
|
2.400.000.000
|
|
|
|
Toplam
|
5.168.599.500
|
6-
21.9.2004 tarih ve 3089 numaralı yevmiye fişi ile gider yazılan Öz Tuğba
Giyim Ltd. Şirketine ait 7.3.2004 tarih ve 10 numaralı fiş bedeli
15.000.000 lira olduğu halde, yevmiye fişinde 135.000.000 lira fazlası ile
150.000.000 lira olarak gider yazıldığı görülmüştür.
15.000.000 lira tutarındaki fişin 150.000.000 lira
olarak gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri
15.000.000 liranın 150.000.000 lira gibi algılanması nedeni ile sehven
gider kaydedildiğini belirtmişlerdir.
Fazladan gider yazılan 135.000.000 liranın (135
YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu kabul
edilmemiştir.
7-
10.12.2004 tarih ve 4082 numaralı yevmiye fişi ile gider yazılan CEU Gıda
Ltd. Şirketine ait 13.10.2004 tarih ve 989437 numaralı ve 13.10.2004 tarih
ve 989438 numaralı faturaların incelenmesinde, 989437 numaralı fatura
toplamı 4.893.650.000 liranın 989438 numaralı faturaya naklen devredildiği
ve 989438 numaralı fatura toplamı 7.156.654.500 lira gider yazılmasına
rağmen, 989437 numaralı fatura ile naklen devredilen 4.893.650.000 liranın
da gider yazıldığı görülmüştür.
Toplam tutara dahil edilerek gider yazılan
4.893.650.000 liranın ayrı bir fatura gibi ikinci kez gider yazılması
nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri birinci sayfanın toplamı olan
4.893.650.000 liranın ayrı bir fatura olmadığını, faturanın iki sayfadan
oluştuğunun fark edilmeyerek sehven her sayfasının ayrı bir fatura gibi
algılanması nedeni ile gider yazıldığını, durumun ilgili firmaya
bildirildiğini ve fazla ödenen meblağın partiye iade edilmesi için gerekli
işlemlerin başlatıldığını belirtmişler ve konuyla ilgili dava dilekçesini
yazı ekinde sunmuşlardır.
İki sayfadan oluşan faturanın toplam tutarına dahil
edilerek gider yazıldığı halde, ayrı bir fatura gibi alınarak ikinci kez
gider yazılan faturanın birinci sayfasındaki 4.893.650.000 liranın
(4.893,65 YTL.) Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğu
kabul edilmemiştir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve
amaçlarına uygun olarak yapılmayan toplam 43.309.748.797 lira (43.309,74
YTL.) gider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve
76. maddeleri uyarınca Hazineye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna
varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 46.279.132.830.000
lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 1.465.061.830.000 lirası 2003 yılından
devreden borçlar, 235.755.560.000 lirası 2005 yılına devreden alacaklar,
1.227.645.920.000 lirası personel giderleri, 12.507.616.390.000 lirası
genel yönetim giderleri, 12.861.562.450.000 lirası seçim giderleri,
2.410.941.420.000 lirası kira giderleri, 2.405.975.190.000 lirası
haberleşme giderleri, 4.096.748.550.000 lirası temsil ağırlama giderleri,
2.512.834.000.000 lirası taşıma ve seyahat giderleri, 1.898.549.770.000
lirası basın yayın ve tanıtım giderleri, 474.038.240.000 lirası vergi,
sigorta ve mahkeme giderleri ve 4.182.403.510.000 lirası teşkilatlara
yapılan yardımlardan oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2005 yılına devreden nakit mevcudu
2.486.918.700.000 liradır.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider
bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun
olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2004 yılı defter ve
belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti’nin 2004 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74.
maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 4.058.243.756.748 lira
değerinde taşıt ve demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal, 876.259.670.000
lira değerinde hak ediniminin olduğu, taşınmaz mal ediniminin olmadığı
anlaşılmıştır.
Parti tarafından 2004 yılında edinilen, değerleri
toplamı 4.058.243.756.748 lira olan taşınır malların 1.591.801.030.000
lirası Genel Merkez, 2.466.442.726.748 lirası ise il örgütleri tarafından
edinilmiştir. Bu mallar, taşıt araçları ve muhtelif büro malzemeleri
(Toplantı masa ve sandalyeleri, bilgisayar, tv, dolap, halı, kilim vb.)
olup, 3.535.560.000 lirası bağış, 4.054.708.196.748 lirası ise satınalma
suretiyle edinilmiştir.
Parti tarafından 2004 yılında edinilen, çeşitli
bilgi sistemi yazılımları ve lisanslardan oluşan ve değerleri toplamı
876.259.670.000 lira olan hakların tamamı Genel Merkez tarafından satınalma
suretiyle edinilmiştir.
Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2004 yılı
kesinhesabının ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2004 yılında edindiği
değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mal ve hak edinimlerinin 2820 sayılı
Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2004 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’na aykırı olarak edinildiği
anlaşılan 4.500.000.000.- lira (4.500.- YTL) gelir ile Parti amacına uygun
ve Parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün
görülmeyen 43.309.748.797.- lira (43.309,74 YTL) gider karşılığı olmak
üzere, toplam 47.809.748.797.- lira (47.809,74 YTL) Parti mal varlığının
aynı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine,
OYBİRLİĞİYLE,
3- Parti’nin 2004 yılı kesinhesabında gösterilen 111.418.327.400.000.-
lira (11.418.327,40 YTL.) gelir, 101.140.416.450.000.- lira (101.140.416,45
YTL) gider, 3.853.368.620.000.-lira (3.853.368,62 YTL.) borç,
2.857.929.580.000.- lira (2.857.929,58 YTL) alacakları ile
11.273.349.990.000.- lira (11.273.349,99 YTL) nakit devrinin Hazine’ye irat
kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,
denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2008/43 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı : 2010/55
Karar Günü : 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Millet Partisi 2007 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca,
Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN,
Mustafa YILDIRIM, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh
KALELİ ve Z. Ayla PERKTAŞ’ın katılımıyla 16.07.2009 gününde yapılan ilk
inceleme toplantısında;
“Dosyada
eksiklik bulunmadığından işin esasına geçilmesine oybirliğiyle” karar
verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2007 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Millet Partisi 2007 yılı gelirleri toplamının 169.858,59 YTL,
giderleri toplamının 160.097,62 YTL olduğu ve 9.760,97 YTL nakit mevcudun
sonraki yıla devrettiği anlaşılmaktadır.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılı gelirleri
56.225,88 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutar 29.701,00 YTL aidat gelirlerinden,
8.790,00 YTL bağış gelirlerinden 406,06 YTL diğer gelirlerden ve 17.328,82
YTL önceki yıldan devreden nakitten oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılı defter kayıtları
ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı
Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin 2007 yılı gelirleri toplamı
113.632,71 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutar 28.974,00 YTL aidat gelirlerinden,
81.088,86 YTL bağış gelirlerinden 800,00 YTL diğer gelirlerden ve 2.769,85
YTL önceki yıldan devreden nakitten oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir
bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılı giderleri
50.297,01 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutar 48.420,53 YTL genel giderler ile 1.876,48
YTL diğer giderlerden oluşmaktadır.
Genel Merkezin 2008 yılına devreden kasa ve banka
mevcudu 5.928,87 YTL’dir.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışında kalan giderlerin
2820 sayılı Yasaya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
a -
Aşağıda tarihi ve numarası belirtilen ve şahıslar adına düzenlenmiş
biletler ile yapılan seyahat giderleri karşılığı parti adına 446,00 YTL
ödemede bulunulduğu görülmüştür.
BELGE TARİHİ
|
YEVMİYE
|
TARİH
|
YOLCU
|
TUTARI (YTL)
|
29.03.2007
|
30
|
31.03.2007
|
Filiz EDİBALİ
|
124,00
|
29.03.2007
|
30
|
31.03.2007
|
Aykut EDİBALİ
|
124,00
|
07.04.2007
|
32
|
02.04.2007
|
Filiz EDİBALİ
|
99,00
|
07.04.2007
|
32
|
03.04.2007
|
Aykut EDİBALİ
|
99,00
|
|
|
|
|
446,00
|
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 70.
maddesinde “Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasî parti tüzelkişiliği
adına yapılır.” denilmektedir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesine aykırı olarak
kişi adına düzenlenmiş belgelerle yapılan 446,00 YTL seyahat gideri
karşılığı malvarlığının aynı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca
Hazine’ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
b- Aşağıda
ayrıntısı gösterilen 515,75 YTL vergi gecikme zammı parti bütçesinden
ödenmiştir.
YEVMİYE TARİHİ
|
YEVMİYE NO
|
BELGE TARİHİ
|
BELGE TÜRÜ
|
BELGE TUTARI
|
GECİKME ZAMMI
|
31.10.2007
|
88
|
24.10.2007
|
Vergi ve G.Z.
|
577,67
|
286,46
|
31.10.2007
|
88
|
24.10.2007
|
Vergi ve G.Z.
|
459,37
|
149,05
|
31.10.2007
|
88
|
24.10.2007
|
Vergi ve G.Z.
|
706,16
|
80,24
|
|
|
|
|
|
515,75
|
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında
yerine getirmemeleri ve gerekli özeni göstermemeleri sonucu tahakkuk eden
gecikme zammı dolayısı ile parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkânı
bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu
açıktır.
Kişisel sorumluluk kapsamında olduğu halde parti
bütçesinden yapılan 515,75 YTL ödemenin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin 2007 yılı giderleri toplamı
109.800,61 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutar 104.259,20 YTL genel giderler ile 5.541,41
YTL diğer giderlerden oluşmaktadır.
İl Örgütlerinin 2008 yılına devreden kasa ve banka
mevcudu 3.832,10 YTL’dir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümü
üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu
sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti’nin 2007 yılına ilişkin olarak, genel merkez
ve il örgütleri tarafından edinilen taşınır veya taşınmaz malının
bulunmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Millet Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin 2007 yılı kesinhesabında gösterilen 169.858,59 YTL gelir,
160.097,62 YTL gider ve 9.760,97 YTL kasa ve banka mevcudu devrinin
Hazine’ye irad kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve
belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun
olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
3- 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesine aykırı olarak partinin
amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmayan, dolayısı
ile parti harcaması olarak kabulü mümkün görülmeyen 961,75 YTL karşılığı
parti malvarlığının, aynı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine’ye
irad kaydedilmesine, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2009/21 (Siyasî Parti
Malî Denetimi)
Karar Sayısı : 2010/56
Karar Günü : 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Millet Partisi 2008 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Millet Partisi’nin 2008 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
16.12.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2008 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Millet Partisi 2008 yılı gelirleri toplamının 169.715,91 YTL,
giderleri toplamının 164.524,69 YTL olduğu ve 5.191,22 YTL kasa ve banka
mevcudunun sonraki yıla devrettiği anlaşılmaktadır.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi’nin 2008 yılı gelirleri toplamı
24.817,12 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutar 800,00 YTL aidat gelirlerinden, 18.065,00
YTL bağış gelirlerinden 33,25 YTL diğer gelirlerden ve 5.918,87 YTL önceki
yıldan devreden nakitten oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2008 yılı defter kayıtları
ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı
Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin 2008 yılı gelirleri toplamı
144.898,79 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutar 31.754,42 YTL aidat gelirlerinden,
108.779,29 YTL bağış gelirlerinden 514,98 YTL diğer gelirlerden ve 3.850,10
YTL önceki yıldan devreden nakitten oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir
bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Millet Partisi Genel Merkezi’nin 2008 yılı giderleri
toplamı 22.763,67 YTL gösterilmiş olup, bunun tamamı genel giderlerden
oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2009 yılına devreden kasa
ve banka mevcudu 2.063,45 YTL’dir.
Genel Merkez’in defter kayıtları ve gider belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin 2008 yılı giderleri toplamı 141.761,02 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutar 105.828,48 YTL genel giderler, 30.000,00
YTL taşıt alım gideri, 5.932,54 YTL diğer giderlerden oluşmaktadır.
İl Örgütlerinin sonraki yıla devreden kasa ve banka
mevcudu 3.127,77 YTL’dir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümü
üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu
sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti’nin 2008 yılında taşınmaz mal ediniminin
olmadığı anlaşılmıştır.
Parti’nin, 2008 yılı içinde edindiği 30.000,00 YTL tutarında taşınır malın 2820 sayılı
Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Millet Partisi’nin 2008 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin kesinhesabında gösterilen 169.715,91 YTL gelir,
164.524,69 YTL gider ve 5.191,22 YTL kasa ve banka mevcudu devrinin eldeki
bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler
Kanunu’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2008/40 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı : 2010/57
Karar Günü : 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Türkiye Komünist Partisi’nin 2007 yılı
kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN,
Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket
APALAK, Serruh KALELİ ve Z. Ayla PERKTAŞ’ın katılımıyla 16.07.2009 gününde
yapılan ilk inceleme toplantısında;
“Dosyada
eksiklik bulunmadığından işin esasına geçilmesine oybirliğiyle” karar
verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2007 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgeler incelendiğinde; parti kesinhesabının genel merkez ve iller
arasındaki nakit transferi çıkarılarak netleştirilmek suretiyle (safi usul)
hazırlandığı görülmüştür.
Parti kesinhesabı gayrı safi biçime
dönüştürüldüğünde; 2007 yılı gelirleri toplamının 794.751,56 YTL, giderleri
toplamının 789.188,91 YTL olduğu ve 5.562,65 YTL nakit mevcudun sonraki
yıla devrettiği anlaşılmaktadır.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılı gelirleri
121.709,12 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutarın 112.537,63 YTL il örgütlerinden yapılan
aktarım ile 9.171,49 YTL önceki yıldan devreden nakitten oluştuğu
görülmüştür.
Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılı defter kayıtları
ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı
Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin 2007 yılı gelirleri toplamı
673.042,44 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutarın 572.160,00 YTL üye aidat gelirleri ile
100.882,44 YTL genel merkezden yapılan aktarımdan oluştuğu görülmüştür.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir
bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılı giderleri
116.146,47 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutarın 12.600,00 YTL kira gideri ve 2.664,03
YTL büro giderleri ile 100.882,44 YTL il örgütlerine aktarılan nakitten
oluştuğu görülmüştür.
Genel Merkez’in sonraki yıla devreden kasa ve banka
mevcudu 5.562,65 YTL’dir.
Genel Merkez’in defter kayıtları ve gider belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin 2007 yılı giderleri toplamı
673.042,44 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutar 511.673,00 YTL kira gideri, 48.831,81 YTL
büro gideri ile 112.537,63 YTL Genel Merkeze aktarılan nakitten
oluşmaktadır.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümü
üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu
sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti’nin 2007 yılına ilişkin olarak, genel merkez
ve il örgütleri tarafından edinilen taşınır veya taşınmaz malının
bulunmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Türkiye Komünist Partisi’nin 2007 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin safi şekilde hazırlanmış ve onaylanmış kesinhesap tablosu
gayrisafi usule çevrildiğinde; 794.751,56 YTL gelir, 789.188,91 YTL gider
ve 5.562,65 YTL nakit mevcudunun eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk
ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
|
|
|
|
|
|
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2009/39 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı : 2010/58
Karar Günü : 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Türkiye Komünist Partisi’nin 2008 yılı
kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Türkiye Komünist Partisi’nin 2008 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
16.12.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2008 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgeler incelendiğinde; parti kesinhesabının genel merkez ve iller
arasındaki nakit transferi çıkarılarak netleştirilmek suretiyle (safi usul)
hazırlandığı görülmüştür.
Parti kesinhesabı gayrı safi biçime
dönüştürüldüğünde; 2008 yılı gelirleri toplamının 959.778,18 YTL, giderleri
toplamının 956.078,53 YTL olduğu ve 3.699,65 YTL nakit mevcudun sonraki
yıla devrettiği anlaşılmaktadır.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi’nin 2008 yılı gelirleri
134.447,89 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutarın 128.885,24 YTL il örgütlerinden yapılan
aktarım ile 5.562,65 YTL önceki yıldan devreden nakitten oluştuğu
görülmüştür.
Parti Genel Merkezi’nin 2008 yılı defter kayıtları
ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı
Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin 2008 yılı gelirleri toplamı
825.830,29 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutarın 721.170,00 YTL üye aidat gelirleri ile
104.160,29 YTL genel merkezden yapılan aktarımdan oluştuğu görülmüştür.
İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir
bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi’nin 2008 yılı giderleri toplamı
130.748,24 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutarın 21.875,00 kira gideri, 4.712,95 büro
gideri ile 104.160,29 YTL il örgütlerine aktarılan nakitten oluştuğu
görülmüştür.
Parti Genel Merkezi’nin sonraki yıla devreden nakit
mevcudu 3.699,65 YTL’dir.
Genel Merkez’in defter kayıtları ve gider belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin 2008 yılı giderleri toplamı
825.330,29 YTL olarak gösterilmiştir.
Bu tutarın 604.620,00 YTL kira gideri ve 91.825,05
YTL büro giderleri ile 128.885,24 YTL genel merkeze aktarılan nakitten
oluştuğu görülmüştür.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümü
üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu
sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti’nin 2008 yılında taşınır ve taşınmaz mal
edinmediği anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Türkiye Komünist Partisi’nin 2008 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin safi şekilde hazırlanmış ve onaylanmış kesinhesap tablosu
gayrisafi usule çevrildiğinde 959.778,18 YTL gelir, 956.078,53 YTL gider
ile 3.699,65 YTL nakit mevcudunun eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,
denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
|
|
|
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas
Sayısı : 2008/5 (Siyasî Parti Malî
Denetimi)
Karar
Sayısı: 2010/59
Karar
Günü: 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Devrimci Sosyalist İşçi Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN,
Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket
APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ’ın katılımıyla 16.7.2009
gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;
Devrimci Sosyalist İşçi Partisi’nin 2007 yılı
kesinhesabının ilk incelemesi sonucunda;
“Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine oybirliğiyle” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2007 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Devrimci Sosyalist İşçi Partisi’nin 2007 yılı gelirleri
toplamının 28.250.- YTL, giderleri toplamının 26.700.- YTL olduğu ve
1.550.- YTL’nin nakit mevcudu olarak 2008 yılına devrettiği
anlaşılmaktadır.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Devrimci Sosyalist İşçi Partisi Genel Merkezi’nin
2007 yılı gelirleri toplamı 590.- YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 560.- YTL’si bağış ve 30.- YTL’si önceki
yıldan devreden nakit paradan oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Devrimci Sosyalist İşçi Partisi’nin 3 il örgütünün
2007 yılı gelirleri toplamı 27.660.- YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 27.370.- YTL’si bağış ve 290.- YTL’si önceki
yıldan devreden nakit paradan oluşmaktadır.
Devrimci Sosyalist İşçi Partisi’nin gelirlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Devrimci Sosyalist İşçi Partisi Genel Merkezi’nin
2007 yılı giderleri toplamı 550.- YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun tamamı kira ve bina giderlerinden
oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2008 yılına devreden nakit
mevcudu 40.- YTL’dir.
Devrimci Sosyalist İşçi Partisi Genel Merkezi’nin
2007 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede
giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna
varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Devrimci Sosyalist İşçi Partisi’nin 3 il örgütünün
2007 yılı giderleri toplamı 26.150.- YTL olarak gösterilmiş olup tamamı
kira ve bina giderlerinden oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2008 yılına devreden nakit mevcudu
1.510.- YTL’dir.
Parti’nin il örgütlerinin 2007 yılı kesinhesap çizelgelerinin
gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya
uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Devrimci Sosyalist İşçi Partisi’nin 2007 yılı
defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti’nin 2007 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74.
maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mal ve taşınmaz mal
ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Devrimci Sosyalist İşçi Partisi’nin 2007 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin 2007 yılı kesin hesabında gösterilen 28.250.- YTL gelir
ve 26.700.- YTL gider ile 1.550.- YTL nakit devrinin eldeki bilgi ve
belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun
olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
|
|
|
|
|
|
|
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2008/35 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/60
Karar Günü: 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Halkın Kurtuluş Partisi’nin 2007 yılı
kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN,
Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket
APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ’ın katılımıyla 16.7.2009
gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;
Halkın Kurtuluş Partisi’nin 2007 yılı
kesinhesabının ilk incelemesi sonucunda;
“Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine oybirliğiyle” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2007 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp
düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Halkın Kurtuluş Partisi’nin 2007 yılı gelirleri toplamının
55.369,15 YTL, giderleri toplamının 54.521,97 YTL olduğu ve 847,18 YTL’nin
nakit mevcudu olarak 2008 yılına devrettiği anlaşılmaktadır.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Halkın Kurtuluş Partisi Genel Merkezi’nin 2007 yılı
gelirleri toplamı 13.408,72 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 13.150.- YTL’si bağış ve 258,72 YTL’si önceki
yıldan devreden nakit paradan oluşmaktadır.
Halkın Kurtuluş Partisi Genel Merkezi’nin 2007 yılı
defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna
varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Halkın Kurtuluş Partisi’nin 5 il örgütünün 2007
yılı gelirleri toplamı 41.960,43 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 33.807,65 YTL’si bağış, 7.380.- YTL’si aylık
aidat gelirleri, 25.- YTL’si giriş aidatı geliri ve 747,78 YTL’si önceki
yıldan devreden nakit paradan oluşmaktadır.
Halkın Kurtuluş Partisi’nin 5 il örgütünün 2007
yılı kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede,
gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna
varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Halkın Kurtuluş Partisi Genel Merkezi’nin 2007 yılı
giderleri toplamı 13.014,32 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 8.640.- YTL’si kira ve bina giderlerinden,
1.899,51 YTL’si posta ve kargo giderlerinden ve 2.474,81 YTL’si genel
giderlerden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2008 yılına devreden nakit
mevcudu 394,40 YTL’dir.
Halkın Kurtuluş Partisi Genel Merkezi’nin 2007 yılı
defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda
belirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
1. Aşağıda ayrıntısı verilen harcamalar parti tüzel
kişiliği adına düzenlenmiş kanunen geçerli herhangi bir belgeye
dayanmaksızın yapılmıştır.
Yevmiye Tarih ve No
|
Ödeme Türü
|
Adına Ödeme Yapılan Kişi
|
Ödemenin Yapıldığı Kişi
|
Tutar
(YTL)
|
12.3.2007/20
|
Kira Bedeli
|
Radyo Kurtuluş Yolu
|
Hostcini İnternet ve Telekominikasyon
|
142
|
28.3.2007/24
|
İnternet Hizmet Bedeli
|
Derleniş Yayınları-
Devrimci Mücadele
|
Bursanet İnternet Hizmetleri
|
685
|
Parti yetkilileri konu ile ilgili yaptıkları
savunmalarında 12.3.2007 tarih ve 20 nolu yevmiye kaydı ile yapılan
harcamanın Parti’nin internet sitesi üzerinden hizmet veren Radyo Kurtuluş
Yolu adına yapıldığını ve ödeme belgesinin ilgili şirket kapandığı için
edinilemediğini belirtmişlerdir. 28.3.2007 tarih ve 24 nolu yevmiye kaydı
ile yapılan harcamalarla ilgili olarak ise faturaların ilgili şirketten
aslı gibidir onaylı fotokopilerini ibraz etmişlerdir. Söz konusu harcama
ile ilgili ayrıca, Parti’nin internet hizmetinin adına ödeme yapılan kişi
olarak görünen yayın organlarıyla birlikte verildiği ve bu nedenle 2007
yılı hesaplarında gider olarak gösterildiği belirtilmiştir. Savunma ekinde
gönderilen aslı gibidir onaylı faturaların Doğan Erkan adına düzenlendiği
görülmüştür.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş milyon
(2007 yılı için 48,86 YTL) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya
fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden
bu miktarı aşan harcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli bir kanıtlayıcı
belgeye dayanması gerekmektedir. Diğer yandan aynı yasa hükmüne göre siyasi
partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz ve bütün giderleri o siyasi
parti tüzelkişiliği adına yapılır.
Yukarıda ayrıntısı verilen harcamalar makbuz veya
fatura gibi kanunen geçerli kanıtlayıcı bir belgeye dayanmaksızın sadece
ilgili kişiye para gönderildiğini gösteren banka dekontu ile yapılmıştır.
Kaldı ki söz konusu banka dekontlarında adına ödeme yapılan kişinin parti
tüzel kişiliği değil yukarıda ismi verilen yayın organları olduğu görülmektedir.
Bu nedenle, parti tüzel kişiliği adına düzenlenmiş
kanunen geçerli herhangi bir belgeye dayanmaksızın sadece banka dekontuna
dayalı olarak kaydedilen toplam 827.- YTL giderin, Yasa’nın öngördüğü
anlamda belgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.
2- İl Örgütleri Giderleri
Halkın Kurtuluş Partisi’nin 5 il örgütünün 2007
yılı giderleri toplamı 41.507,65 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 33.421.- YTL’si kira ve bina giderlerinden,
2.189,84 YTL’si posta ve kargo giderlerinden, 174.- YTL’si kırtasiye
giderlerinden, 472.- YTL’si basın yayın giderlerinden ve 5.250,81 YTL’si
genel giderlerden oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2007 yılına devreden nakit mevcudu
452,78 YTL’dir.
Parti’nin il örgütlerinin 2007 yılı kesinhesap
çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Halkın Kurtuluş Partisi’nin 2007 yılı defter ve
belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti’nin 2007 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74.
maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mal ve taşınmaz mal
ediniminin olmadığı anlaşılmaktadır.
IV- SONUÇ
Halkın Kurtuluş Partisi’nin 2007 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesine aykırı olarak partinin
amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama
olarak kabulü mümkün görülmeyen 827.- YTL karşılığı Parti malvarlığının,
aynı Yasa’nın 75. maddesi uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine,
OYBİRLİĞİYLE,
3- Parti’nin 2007 yılı kesinhesabında gösterilen 55.369,15 YTL gelir
ve 54.521,97 YTL gider ile 847,18 YTL nakit devrinin Hazine’ye irad
kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,
denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2008/41 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/61
Karar Günü: 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Büyük Birlik Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN,
Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket
APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ’ın katılımıyla 16.7.2009
gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;
Büyük Birlik Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının
ilk incelemesi sonucunda;
“Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine oybirliğiyle” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2007 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Büyük Birlik Partisi’nin 2007 yılı gelirleri toplamının
1.063.512,90 YTL, giderleri toplamının 1.041.043,32 YTL olduğu ve 22.469,58
YTL’nin nakit mevcudu olarak 2008 yılına devrettiği anlaşılmaktadır.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Büyük Birlik Partisi Genel Merkezi’nin 2007 yılı
gelirleri toplamı 283.700,70 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 115.903,90 YTL’si bağış ve 167.796,80 YTL’si
önceki yıldan devreden nakit paradan oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Büyük Birlik Partisi’nin 80 il örgütünün 29’unun
2007 yılı içerisinde herhangi bir gelir gider kaydı bulunmamaktadır. Geri
kalan 51 il örgütünün 2007 yılı gelirleri toplamı 779.812,20 YTL olarak
gösterilmiştir.
Bunun 449.869,06 YTL’si bağış, 16.065,02 YTL’si
önceki yıldan devreden nakit para, 275.747,12 YTL’si partiye giriş aidatı,
38.131.- YTL’si diğer gelirlerden oluşmaktadır.
Büyük Birlik Partisi’nin il örgütlerinin 2007 yılı
kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede,
gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna
varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Büyük Birlik Partisi Genel Merkezi’nin 2007 yılı
giderleri toplamı 279.374,87 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 75.463,83 YTL’si büro genel giderleri,
92.000.- YTL’si seyahat giderleri, 28.272,24 YTL’si bayrak, flama, rozet
vb. giderleri, 24.013,80 YTL’si yayın giderleri, 8.253.- YTL’si eğlence
giderleri, 21.952.- YTL’si seçim giderleri ve 29.370.- YTL’si demirbaş alım
giderlerinden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2008 yılına devreden nakit
mevcudu 4.375,83 YTL’dir.
Büyük Birlik Partisi Genel Merkezi’nin 2007 yılı
defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede giderlerin
2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Büyük Birlik Partisi’nin 80 il örgütünün 29’unun
2007 yılı içerisinde herhangi bir gelir gider kaydı bulunmamaktadır. Geri
kalan 51 il örgütünün 2007 yılı giderleri toplamı 761.718,45 YTL olarak
gösterilmiştir.
Bunun 433.227.- YTL’si büro genel giderleri,
34.930.- YTL’si personel giderleri, 77.296,96 YTL’si seyahat giderleri,
34.335,40 YTL’si bayrak, flama, rozet vb. giderleri, 8.423,26 YTL’si yayın
giderleri, 24.773,80 YTL’si eğlence giderleri, 14.460.- YTL’si seçim
giderleri, 3.634.- YTL’si teşkilatlara yapılan yardımlar ve 130.638,03
YTL’si diğer giderlerden oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2007 yılına devreden nakit mevcudu
18.093,75 YTL’dir.
Parti’nin il örgütlerinin 2007 yılı kesinhesap
çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
D- Parti Mallarının İncelenmesi
Büyük Birlik Partisi’nin 2007 yılı defter ve
belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti’nin 2007 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74.
maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 29.370.- YTL değerinde 3
adet taşınır mal ediniminin olduğu, taşınmaz mal ediniminin bulunmadığı
anlaşılmaktadır.
Parti tarafından 2007 yılında elde edilen,
değerleri toplamı 29.370.- YTL olan 3 adet taşınır malların tamamı Genel
Merkez tarafından edinilmiştir.
Parti Genel Merkezi’nce elde edilen taşınır
malların 2’si taşıt, diğeri ise yedek parça olup satın alma suretiyle
edinilmiştir.
Büyük Birlik Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının
ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin Genel Merkezinin ihtiyacı için ve
tamamı satınalma yoluyla elde edilen toplam 29.370.- YTL tutarındaki
taşınır malların 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna
varılmıştır.
IV- SONUÇ
Büyük Birlik Partisi’nin 2007 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin 2007 yılı kesin hesabında gösterilen 1.063.512,90 YTL
gelir ve 1.041.043,32 YTL gider ile 22.469,58 YTL nakit devrinin eldeki
bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler
Kanunu’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2008/11 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/62
Karar Günü: 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokratik Toplum Partisi’nin 2007 yılı
kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN,
Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket
APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ’ın katılımıyla 16.7.2009
gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;
Demokratik Toplum Partisi’nin 2007 yılı
kesinhesabının ilk incelemesi sonucunda;
“Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine oybirliğiyle” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2007 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Demokratik Toplum Partisi’nin 2007 yılı gelirleri toplamının
1.900.857,45 YTL, giderleri toplamının 1.718.909,94 YTL olduğu ve
181.947,51 YTL’nin nakit mevcudu olarak 2008 yılına devrettiği
anlaşılmaktadır.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Demokratik Toplum Partisi Genel Merkezi’nin 2007
yılı gelirleri toplamı 238.490,40 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 236.350.- YTL’si bağış ve aidat gelirleri,
2.140,40 YTL’si önceki yıldan devreden nakit paradan oluşmaktadır.
Demokratik Toplum Partisi Genel Merkezi’nin 2007
yılı defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin
2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Demokratik Toplum Partisi’nin 48 il örgütünün 2007
yılı gelirleri toplamı 1.662.367,05 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 1.530.094,16 YTL’si bağış ve aidat,
132.272,89 YTL’si ise 2006 yılından devreden nakit mevcudundan
oluşmaktadır.
Demokratik Toplum Partisi’nin 48 il örgütünün 2007
yılı kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede,
gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna
varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Demokratik Toplum Partisi Genel Merkezi’nin 2007
yılı giderleri toplamı 238.490,40 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 38.165,77 YTL’si büro giderleri, 62.934,63
YTL’si SSK, vergi ve işçi ücretleri, 120.856,82 YTL’si seçim ve kongre
giderlerinden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2008 yılına devreden nakit
mevcudu ise 16.533,45 YTL’dir.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen dışındaki giderlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
Aşağıda ayrıntısı gösterilen 392,23 YTL. sigorta
primi gecikme zammı gider yazılmıştır.
Gecikme Zammına Ait Liste
Yevmiye
tarih ve no
|
Alındı
tarih ve no
|
Mahiyeti
|
Tutarı
|
20.4.2007/78
|
24.4.2007/53
|
2007/1 dönem SGK prim
gecikme zammı
|
147,80
|
20.4.2007/79
|
24.4.2007/54
|
2006/12 dönem SGK prim
gecikme zammı
|
244,43
|
|
|
TOPLAM(YTL):
|
392,23
|
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında
yapmamaları ve gerekli özeni göstermemeleri sonucu oluşan gecikme zammı ve
faizi ile kişilerin şahsi kusurları dolayısıyla tahakkuk eden idari para
cezalarından Parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır.
Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır.
2820 sayılı Yasa’nın 70.
maddesine aykırı olarak partinin amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel
kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 392,23 YTL
karşılığı Parti malvarlığının, aynı Yasa’nın 75. maddesi uyarınca Hazine’ye
gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
Ancak Siyasî Partiler
Kanunu’nun 107. maddesinin ilk fıkrası “Anayasa
Mahkemesi kararıyla kapatılan bir siyasi partinin bütün malları Hazineye
geçer.” şeklinde düzenlenmiştir.
Anayasa Mahkemesi’nin
11.12.2009 gün, E:2007/1(Siyasi Parti Kapatma), K:2009/4 sayılı kararında;
Demokratik Toplum Partisi’nin kapatılmasına, Parti tüzel kişiliğinin
kapatma kararının verildiği tarihte sona ermesine ve bütün mallarının 2820
sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 107. maddesine göre Hazine’ye geçmesine
karar verilmiştir.
Demokratik Toplum
Partisi’nin bütün malvarlığının tasfiye süreci sonunda Hazine’ye geçmesi
nedeni ile bu aşamada Hazine’ye irad kaydedilmesine yer olmadığına karar
verilmiştir.
2- İl Örgütleri Giderleri
Demokratik Toplum Partisi’nin 48 il örgütünün 2007
yılı giderleri toplamı 1.662.367,05 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 1.018.186,34 YTL’si büro giderleri,
478.766,65 YTL’si yol, seçim ve propaganda giderlerinden oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2008 yılına devreden nakit mevcudu
165.414,06 YTL’dir.
Parti’nin il örgütlerinin 2007 yılı kesinhesap
çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Demokratik Toplum Partisi’nin 2007 yılı defter ve
belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti’nin 2007 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74.
maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mal ve taşınmaz mal
ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Demokratik Toplum Partisi’nin 2007 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesine aykırı olarak partinin
amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama
olarak kabulü mümkün görülmeyen 392,23 YTL karşılığı Parti malvarlığının,
aynı Yasa’nın 75. maddesi uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesi gerekmekle
birlikte tasfiye süreci sonunda partinin bütün malvarlığının Hazine’ye
geçmesi nedeni ile bu aşamada Hazine’ye irad kaydedilmesine karar verilmesine
yer olmadığına, OYBİRLİĞİYLE,
3- Parti’nin 2007 yılı kesin hesabında gösterilen 1.900.857,45 YTL
gelir ve 1.718.909,94 YTL gider ile 181.947,51 YTL nakit devrinin eldeki
bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler
Kanunu’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2009/23 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı : 2010/63
Karar Günü : 16.12.2010
I- MALİ DENETİMİN
KONUSU
Demokratik Toplum
Partisi’nin 2008 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Demokratik Toplum Partisi’nin 2008 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- “7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti
Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin
çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda;
Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet
ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın,
gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve
OYÇOKLUĞUYLA,
2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
OYBİRLİĞİYLE, 16.12.2010 gününde” karar verildi.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2007 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Demokratik Toplum Partisi’nin 2008 yılı gelirleri toplamının
2.810.455.- YTL, giderleri toplamının 1.959.869,10 YTL olduğu ve 850.585,90
YTL’nin nakit mevcudu olarak 2009 yılına devrettiği anlaşılmaktadır.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Demokratik Toplum Partisi Genel Merkezi’nin 2008
yılı gelirleri toplamı 373.473,75 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 356.940,30 YTL’si bağış ve aidat gelirleri,
16.533,45 YTL’si önceki yıldan devreden nakit paradan oluşmaktadır.
Demokratik Toplum Partisi Genel Merkezi’nin 2008
yılı defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna
varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Demokratik Toplum Partisi’nin 47 il örgütünün 2008
yılı gelirleri toplamı 2.436.981,25 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 2.271.567,19 YTL’si bağış ve aidat,
165.414,06 YTL’si ise 2007 yılından devreden nakit mevcudundan
oluşmaktadır.
Demokratik Toplum Partisi’nin 47 il örgütünün 2008
yılı kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede,
gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna
varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Demokratik Toplum Partisi Genel Merkezi’nin 2008
yılı giderleri toplamı 373.473,75 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 37.205,18 YTL’si büro giderleri, 66.468,58
YTL’si personel ve işçi ücretleri, 24.556,28 YTL’si seçim ve kongre giderlerinden
oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2009 yılına devreden nakit
mevcudu ise 245.243,71 YTL’dir.
Demokratik Toplum Partisi Genel Merkezi’nin 2008
yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna
varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Demokratik Toplum Partisi’nin 47 il örgütünün 2008
yılı giderleri toplamı 2.436.981,25 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 1.189.919,41 YTL’si büro giderleri,
641.719,65 YTL’si yol, seçim ve propaganda giderlerinden oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2009 yılına devreden nakit mevcudu
605.342,19 YTL’dir.
Parti’nin il örgütlerinin 2008 yılı kesinhesap
çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Demokratik Toplum Partisi’nin 2008 yılı defter ve
belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
Parti’nin 2008 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74.
maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır mal ve taşınmaz mal
ediniminin olmadığı anlaşılmaktadır.
IV- SONUÇ
Demokratik Toplum Partisi’nin 2008 yılı
kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına
bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO,
Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas
sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin 2008 yılı kesin hesabında gösterilen 2.810.455.- YTL
gelir ve 1.959.869,10 YTL gider ile 850.585,90 YTL nakit devrinin eldeki
bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler
Kanunu’na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
16.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2001/25 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/65
Karar Günü: 22.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokratik Sol Parti’nin 2000 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit
ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet
AKYALÇIN ve Enis TUNGA’nın katılımıyla 15.7.2002 gününde yapılan ilk
inceleme toplantısında,
“Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine
OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2000 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Demokratik Sol Parti 2000 yılı gelirleri toplamının
13.113.186.074.464.- lira, devreden borçların 261.412.847.017.- lira,
giderleri toplamının 2.810.494.175.284.- lira, 10.564.104.746.197.-liranın
nakit mevcudu olarak 2001 yılına devrettiği anlaşılmıştır.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi’nin 2000 yılı gelirleri
11.664.742.622.526.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 463.400.000.- lirası genel seçim adaylık
aidatı, 26.948.291.410 lirası yayınların satış geliri, 3.565.280.420.000.-
lirası Devlet yardımı, 3.644.349.340.722.- lirası faizler,
4.427.529.005.394.- lirası 1999 yılından devreden kasa mevcudundan,
172.165.000.-lirası sair gelirlerden oluşmaktadır.
Genel Merkez’in 2000 yılı defter kayıtları ve gelir
belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya
uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin 2000 yılı
gelirleri 1.448.443.451.938.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 156.615.441.810.- lirası giriş ve
üyelik aidatı, 19.002.017.120.- lirası parti bayrağı, flaması, rozet ve
rumuzların satışından sağlanan gelir, 270.431.421.181.- lirası konser
faaliyetlerinden sağlanan gelirler, 336.058.432.057.- lirası bağış,
279.786.812.736.- lirası 1999 yılından devreden nakit, 316.081.500.000.-
lirası genel merkezden alınan yardım, 69.567.827.034.- lirası banka
faizlerinden oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2000 yılı kesinhesap
çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna
varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi’nin
2000 yılı giderleri 1.318.660.308.852.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 117.275.937.660.- lirası personel
giderleri, 265.159.600.995.- lirası
yönetim giderleri, 316.081.500.000.- lirası yardımlar, 46.732.177.976.-
lirası demirbaş alımı, 573.411.092.221.- lirası seçim propaganda ve tanıtım
giderlerinden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2001 yılına devreden kasa
ve banka mevcudu 10.352.382.313.674.- liradır.
Demokratik Sol Parti Genel Merkezi’nin
2000 yılı defter kayıtları ile gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
aşağıda belirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
Muhasebe biliminin genel kabul görmüş
temel kavramlarından biri “Belgelendirme” kavramıdır. Vergi Usul Kanunu’nun
229. maddesinde “Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında
müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan
tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır” şeklinde tarif
yapılmış ve “Fatura Kullanma Mecburiyeti” başlıklı 232. maddesindeki
hükmüne göre de, faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve
verilmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet
alımlarında bu işlemlerin fatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli
muhasebe kayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak
kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin
üçüncü fıkrasına göre beş bin liraya kadar olan (2000 yılı için
7.605.000.-lira) harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik
edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli ve
kanıtlayıcı bir belgeye dayanması gerekmektedir.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun
70. maddesinde,
“Bir siyasî partinin
bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır” ve aynı Kanun’un 75.
maddesinde, “Anayasa Mahkemesi
denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve
kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler
dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve
76 ncı maddesinde de, “Belgelendirilmesi
gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti
malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri
yer almıştır.
1- Aşağıdaki tabloda belirtilen otobüs ve
uçak biletlerinin kişiler adına veya isimsiz olarak düzenlendiği, bu
giderlerinde parti bütçesinden ödendiği görülmüştür.
Parti sorumluları “Söz konusu kişiler adına alınmış olan uçak, otobüs
bileti ve konaklama bedeli faturaları Parti adına yapılmış harcamalardır.
Fakat elde olmayan sebepler ile belgeler kişiler adına düzenlenmiştir.
Otobüs veya uçak ile seyahat ederken veya otelde konaklar iken söz konusu
uçak, otobüs ve otel firmaları; bu konudaki yasal bilgi eksikliğinden
belgeleri, seyahati yapan veya konaklayan kişi adına düzenlemiştir. Genel
Merkez tarafından alınan uçak, otobüs bileti veya otel rezervasyonlarında
belgeler Genel Merkez adına düzenlenmiştir. Belgeyi alan kişiler de zaten
parti yetkilisi olduklarını düşündüklerinden ve parti faaliyeti için orada
bulunduklarından parti işi ile ilgili bir gider olduğu için belgeyi kabul
etmişlerdir. Söz konusu firmalar belgeyi kişi adına düzenlerken Parti adına
düzenlenmesi istendiğinde kişilerden imza sirküsü, yetki belgesi vs.
istenmektedir. Bunun da imkan dahilinde olmadığı ortadadır. Söz konusu
kişiler Parti adına herhangi bir etkinliğe ya da toplantıya katılacakları
zaman bulundukları bölgeden Parti Genel Merkezine gelmekte dolayısıyla
belgeler kendi adlarına düzenlenmektedir. 2007 yılı Kesin hesap
incelemesinde de söz konusu işlemler mahkemenizce uygun görülmüştür.
Yapılan seyahatler parti adına
yapılmış olup parti ile ilgili toplantılara ve etkinliklere katılmak
amacıyla parti yöneticileri ve parti görevlileri adına belgeler
düzenlenmiştir.”
şeklinde beyanda
bulunmuşlardır.
Kimi otobüs biletlerinde isim olmakla
birlikte kimilerinde de isim bulunmamaktadır. Seyahat giderlerine ilişkin
yapılan görevlendirme olurları sunulmamış, genel ifadeler kullanılarak
cevap verilmiştir. Seyahat harcamalarının parti adına yapıldığına ilişkin
bilgi ve belge bulunmadığından dolayı parti adına yapılmayan seyahat
(otobüs ve uçak biletlerinin) giderleri parti amaçlarına uygun ve parti
tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.
Seyahat
Giderlerine Ait Tablo
Yevmiye
tarih ve No
|
Yolcunun
Adı Soyadı
|
Türü
|
Tutarı
|
30.5.2000/149
|
Hayri
Diri
|
Uçak
bileti
|
64500000
|
10.6.2000/166
|
Hayri
Diri
|
Uçak
bileti
|
49000000
|
20.6.2000/181
|
Meltem
Acar
|
Uçak
bileti
|
42000000
|
20.6.2000/181
|
S Maden
|
Uçak
bileti
|
42000000
|
20.6.2000/183
|
|
Otobüs
bileti
|
10000000
|
30.7.2000/247
|
Hayati
Kırkpınar
|
" "
|
8400000
|
31.8.2000/282
|
|
" "
|
8000000
|
"
"
|
Ahmet
Eltem
|
" "
|
9850000
|
"
"
|
|
" "
|
4000000
|
"
"
|
|
" "
|
10000000
|
"
"
|
|
" "
|
9800000
|
"
"
|
Ahmet
Eltem-Faruk Alkaya
|
"
"
|
9700000
|
10.9.2000/314
|
|
"
"
|
8300000
|
" "
|
|
"
"
|
8400000
|
20.9.2000/326
|
Ahmet
Eltem-Faruk Alkaya
|
"
"
|
18000000
|
" "
|
|
" "
|
18000000
|
30.9.2000/341
|
Ahmet
Erten
|
Uçak bileti
|
71000000
|
" "
|
|
5 adet otobüs bileti
|
43000000
|
10.10.2000/353
|
|
3 adet otobüs bileti
|
18900000
|
"
"
|
Ahmet
Erten
|
3 adet uçak bileti
|
186000000
|
20.10.2000/363
|
|
Otobüs bileti
|
2000000
|
20.10.2000/366
|
|
8 adet otobüs bileti
|
52100000
|
31.10.2000/380
|
Türkan
Şahin
|
Uçak bileti
|
72000000*
|
" "
|
Ramazan
Gürsoy
|
"
"
|
72000000*
|
31.10.2000/382
|
|
Otobüs bileti
|
2000000
|
10.11.2000/393
|
|
4 adet otobüs bileti
|
21250000
|
"
"
|
Ensar
Altun
|
" "
|
88000000
|
10.11.2000/394
|
|
4 adet otobüs bileti
|
23500000
|
"
"
|
|
5 adet otobüs bileti
|
14000000
|
20.11.2000/406
|
|
6 adet otobüs bileti
|
36800000
|
"
"
|
Faruk
Alkaya
|
Uçak bileti
|
52000000
|
"
"
|
Kazım
Can
|
2 adet uçak bileti
|
104000000
|
" "
|
Aydın
Ay
|
"
"
|
104000000
|
"
"
|
|
Otobüs bileti
|
20000000
|
30.11.2000/418
|
|
3 adet otobüs bileti
|
12800000
|
30.11.2000/419
|
|
3 adet otobüs bileti
|
24500000
|
|
Toplam 1.339.800.000.-tl
|
2- Faruk Alkaya adına düzenlenen 235 447 380
5374 numaralı ve 88.000.000.- TL.lik uçak bileti 10.11.2000 tarih ve 393
numaralı yevmiye ile kişiye ödenmiş olmasına rağmen aynı numaralı uçak
bileti Alabanda Turizmin 8.11.2000 tarih ve 557177 numaralı faturası
karşılığı 30.11.2000 tarih ve 417 numaralı yevmiye ile de firmaya ödenmiştir.
Parti sorumluları mükerrer ödeme
yapıldığını kabul etmişlerdir.
Mükerrer ödenen 88.000.000.- TL.nin
Hazine’ye irad kaydedilmesine karar verilmiştir.
3- Aşağıda gösterilen 204.650.000.- TL. tutarındaki gider
fatura aslı olmaksızın yapılmıştır.
Parti sorumluları, “İlgili dönemlerde evrak yoğunluğundan ötürü bazı
evrak asılları postada veya kargoda kaybolmaktadır. Ve ilgili firmalardan
aslı gibidir onaylı belge suretleri alınmaktadır. Harcama parti adına
yapıldığından ötürü ilgili firmalara söz konusu bedeller ödenmiştir. Parti
olarak söz konusu mal veya hizmetin ilgili firmadan alındığını bilmekteyiz.
Ve söz konusu harcamalar ise ilgili firmalar tarafından kendi kayıtlarında
gelir olarak gözükmektedir. Fatura aslı kaybolduğunda ilgili firmaya ödeme
yapabilmek için firmadan tekrar fatura kesmesi istenilmesi durumunda
şüphesiz ki ilgili firma aleyhine bir durum oluşmaktadır. Çünkü Vergi
Kanununa göre bu defa ilgili firma olmayan bir işleme 2. kez mükerrer
olarak fatura kesmek zorunda kalacaktır. Buda yasal olarak mümkün değildir.
Belge aslının kaybolması doğal bir süreçtir. Aslolan işlemin gerçek
mahiyetidir. Yani söz konusu harcamanın fiilen partimiz tarafından
yapıldığının bilindiğidir.
Mal ve hizmet alımında fiili durum mal ve hizmetin
alan lehine el değiştirmesidir. Mal ve hizmeti satan firma tarafından işlem
gelir işlemi, alan firma tarafından gider işlemidir. Örneğin 100.000 TL
bedelinde bir araç alınması durumunda fatura aslının kaybedilmesi halinde
söz konusu bedel hazineye irat kaydedilmek istenmektedir. Fakat fiziki
olarak araç partinin demirbaşı olarak kayıtlarda yer almaktadır. Ve amaca
uygun bir giderdir. Fatura aslının kaybolması halinde tekrar aynı bedelin
hazineye irat kaydedilerek Partilerin cezalandırılması uygulamasının hukuka
uygun olmadığını belirtmek isteriz. Kaldı ki Siyasi Partilerin mali
işlemlerini düzenleyen Siyasi Partiler Kanununda fatura aslı olmadan gider
işlemi yapılamayacağına ilişkin bir hüküm de yoktur. Danıştay’ında tezimizi
savunan nitelikte kararları mevcuttur.”
şeklinde cevap
vermişlerdir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş
milyon (2000 yılı için 7.605.000.-TL.) liraya kadar olan harcamaların
makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı
belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların makbuz veya fatura gibi
geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu nedenle fatura
olmaksızın, kredi kartı slibine veya fatura fotokopisine dayanılarak
kaydedilen giderin, Kanun’un öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış
olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.
Fatura Olmadan Ödenen Giderlere Ait
Tablo
Yevmiye Tarih ve No
|
Kimden alındığı
|
İçerik
|
Tutar
|
10.10.2000/353
|
Alabanda Turizm İnş. A.Ş. (Hitit V.D.0470016787)
|
1adet
firma tasdikli fotokopi fatura
|
53000000
|
31.10.2000/355
|
|
Belge
olmadan kredi kartı slibine istinaden ödeme yapılması
|
69650000
|
31.10.2000/380
|
Alabanda Turizm İnş. A.Ş. (Hitit V.D.0470016787)
|
Fatura
olmamasına karşın yevmiyeye gider yazılması
|
82000000
|
|
|
|
204.650.000
|
4- Trafik para cezaları Parti bütçesinden ödenmiştir.
Parti sorumluları, toplantılara ve programlara yetişebilmek amacıyla
zaman zaman hız sınırının aşıldığını ve trafik cezasına maruz kalındığını
söylemişlerdir.
Trafik para cezalarından parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı
bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu
açıktır.
Cezalara İlişkin Liste
Yevmiye tarih ve no
|
Alındının Tarih ve Nosu
|
Mahiyeti
|
Tutarı
|
30.9.2000/343
|
22.9.2000/200
|
Trafik cezası
|
3200000
|
“ “
|
22.9.2000/180
|
Trafik cezası
|
19200000
|
“ “
|
22.9.2000/192
|
Trafik cezası
|
5600000
|
“ “
|
22.9.2000/176
|
Trafik cezası
|
8500000
|
“ “
|
22.9.2000/188
|
Trafik cezası
|
3200000
|
“ “
|
22.9.2000/191
|
Trafik cezası
|
11300000
|
“ “
|
22.9.2000/189
|
Trafik cezası
|
11300000
|
“
“
|
22.9.2000/190
|
Trafik cezası
|
5600000
|
“ “
|
22.9.2000/181
|
Trafik cezası
|
9600000
|
“ “
|
22.9.2000/182
|
Trafik cezası
|
5600000
|
|
|
Toplam
|
83.100.000
|
5- Gayrimenkulu satan kişi olan Erhan Akdağ’ın ödemesi
gereken toplam 347.000.000.- TL. harç bedeli parti tarafından
karşılanmıştır.
Parti sorumluları, alıcının ödemesi gereken harç
tutarının parti tarafından karşılandığını beyan etmişlerdir.
492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (4) sayılı
tablonun 20 nci maddesine göre, gayrimenkullerin alım ve satımında devir
eden ve devir alan için ayrı ayrı harç alınması öngörülmüştür. Gayrimenkulu
satan kişinin ödemesi gereken harç bedelini partinin karşılaması mümkün
değildir. Dolayısıyla satıcının ödemesi gereken harç tutarı parti amaçlarına
uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarak kabul
edilmemiştir.
6- Parti’nin 2000 yılında gönderdiği tebrik, mektup ve benzeri
gönderilerde, gönderinin ve paranın PTT görevlilerince alındığına dair
herhangi bir belge olmadan sadece partide görevli kişilerin düzenlediği
tutanak eklenmiştir.
Parti sorumluları, “Özellikle Partimizin iktidarda olduğu 2000 ve 2001 yıllarında
Türkiye genelindeki yaklaşık 40.000 muhtar dahil bir çok kişi ve kuruma
posta gönderileri yapılmıştır. İlgili kişi ve kuruluşlara çıkan kanun,
tebliğ ve yönetmeliklerle ilgili uygulama genelgeleri gönderilerek
kamuoyunun aydınlatılması amaçlanmıştır. Fakat söz konusu dönemlerde PTT
kurumundan herhangi bir belge ve evrak alınamamıştır. PTT bir kamu
kurumudur ve herhangi bir belge düzenlememiştir. Bu defa parti olarak söz
konusu ayda gönderilen tüm posta giderleri bir defada
muhasebeleştirilmiştir. Bir Kamu Kurumunun düzenleyemediği belgeden ötürü
fiili olarak yüzbinlerce posta gönderimizin usulsüz bir işlem gibi anılması
da somut gerçeklikten uzaktır. İlgili dönem fiili olarak incelendiği
takdirde söz konusu posta gönderilerinin Partimiz tarafından yapıldığı
tespit edilebilecektir. Aksi takdirde bir uygulama; söz konusu dönemlerde
Partinin hiçbir posta gönderisi yapmadığı, hayali bir işlem tesis ettiği
sonucunu doğuracaktır ki bu durum Partimizin kamuoyu nezdinde haksız yere
rencide olmasına neden olacaktır.
İlgili dönemlerde PTT tarafından
posta gönderilerine ilişkin belge alınamamıştır. Her ay sonunda o ayda gönderilen
posta gönderileri tek seferde muhasebeleştirilmiştir. Fiili olarak posta
gönderileri gönderilmiş ve harcama fiili olarak yapılmıştır.”
şeklinde cevap vermişlerdir.
Parti’nin 2000 yılında gönderdiği tebrik, mektup ve benzeri
gönderileri için sadece partide görevli kişilerin düzenlediği tutanak
eklenmiştir. Gönderilerin postanece alındığına dair bir belge olmadığı gibi
alınan para miktarını belirten belge de bulunmamaktadır. Bu tür gönderiler
için Posta İşletmesi Genel Müdürlüğüne ait postanelerde kayıtsız (adi)
posta gönderisi teslim belgesi düzenlenmektedir. Aşağıdaki tabloda
belirtilenlerin hiçbirisinde kayıtsız (adi) posta gönderisi teslim belgesi
düzenlenmemiştir. Kayıtsız (adi) posta gönderisi teslim belgesi
düzenlenmeden veya gönderilerin ve paranın alındığına dair herhangi bir
belge olmadan sadece parti görevlilerinin imzasına dayanılarak gider
yapılması ve bunun parti gideri olarak kabul edilmesi mümkün görülmemiştir.
Posta Giderlerine
Ait Tablo
Yevmiye Tarih ve No
|
Açıklama
|
Tutar
|
30.1.2000/27
|
1.1.2000-31.1.2000 tarihleri arası
muhtelif posta gideri
|
14.200.000.000
|
29.2.2000/60
|
1.2.2000-29.2.2000 tarihleri arası
muhtelif posta gideri
|
6.300.000.000
|
30.3.2000/88
|
1.3.2000-31.3.2000 tarihleri arası
muhtelif posta gideri
|
24.815.000.000
|
30.4.2000/121
|
1.4.2000-30.4.2000 tarihleri arası
muhtelif posta gideri
|
32.015.000.000
|
30.5.2000/157
|
1.5.2000-31.5.2000 tarihleri arası
muhtelif posta gideri
|
16.451.000.000
|
30.6.2000/209
|
1.6.2000-30.6.2000 tarihleri arası
muhtelif posta gideri
|
12.670.071.337
|
30.7.2000/248
|
1.7.2000-31.7.2000 tarihleri arası
muhtelif posta gideri
|
2.480.170.000
|
31.8.2000/288
|
1.8.2000-31.8.2000 tarihleri arası
muhtelif posta gideri
|
2.053.900.000
|
30.9.2000/345
|
1.9.2000-30.9.2000 tarihleri arası
muhtelif posta gideri
|
1.566.600.000
|
31.10.2000/386
|
1.10.2000-31.10.2000 tarihleri arası
muhtelif posta gideri
|
1.609.000.000
|
30.11.2000/424
|
1.11.2000-30.11.2000 tarihleri arası
muhtelif posta gideri
|
921.300.000
|
31.12.2000/458
|
Aralık 2000 PTT yolu ile gönderilen
posta gideri
|
2.875.000.000
|
31.12.2000/460
|
1.12.2000-31.12.2000 tarihleri arası
muhtelif posta gideri
|
4.640.000.000
|
Toplam
|
22.597.041.337.-
|
7- 30.4.2000 tarih ve 119 numaralı
yevmiyede kazı konuş kartı karşılığı 585.000.000.- lira ödenmiştir.
Parti sorumluları, “Söz konusu kazı konuş kartları seçim dönemleri ve mitinglerde parti
için kendi telefonunu kullanan kişilere verilmiş ve parti için
kullanılmıştır. Her kişiye yeni hat almak sabit giderleri fazla olduğundan
pahalıya geleceği için Hazır Kart alınmıştır. Parti amacına uygun olarak
kullanıldığı için parti bütçesinden karşılanmıştır.” şeklinde cevap
vermişlerdir.
Parti yetkilileri kimlere alındığına dair isim
belirtmedikleri gibi bunu kanıtlayıcı bilgi ve belge de sunmamışlardır. Bu
nedenle Parti adına yapılmış bir gider olarak kabul edilmemiştir.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin 2000 yılı
giderleri toplamı 1.491.833.866.432.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 164.902.812.295.- lirası personel
giderleri, 1.035.152.388.431.- lirası
yönetim giderleri, 49.194.838.350.- lirası yardımlar, 68.392.379.087.-
lirası demirbaş alımı, 174.191.448.269.-lirası seçim propaganda ve tanıtım
giderlerinden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2001 yılına devreden kasa ve
banka mevcudu 211.722.432.523.- liradır.
Parti il örgütlerinin 2000 yılı kesinhesap
çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti’nin 2000 yılı defter ve belgeleri üzerinde
yapılan incelemede 25.320.000.000.- liraya taşınmazın satın alındığı
anlaşılmıştır.
Parti’nin 2000 yılı içinde edindiği
51.014.972.991.- lira tutarındaki taşınır malın Kanuna uygun olduğu sonucuna
varılmıştır.
IV- SONUÇ
Demokratik Sol Parti’nin 2000 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda,
1- 7.5.2010
günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin 2000 yılı kesinhesabında gösterilen
13.113.186.074.464.- lira gelir, 261.412.847.017.- lira borç,
2.810.494.175.284.- lira gider ile 10.564.104.746.197.-
lira nakit devrinin Hazine’ye irad kaydedilenler
dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk
ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna OYBİRLİĞİYLE,
3- 2820 sayılı Yasa’nın
70. maddesine aykırı olarak partinin amaçlarına uygun olmayan ve parti
tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 125.244.541.337.- lira (125.244,54.-
YTL) karşılığı Parti malvarlığının, 2820 sayılı Yasa’nın 75. maddesi
uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine Osman Alifeyyaz PAKSÜT’ün karşıoyu
ve OYÇOKLUĞUYLA,
22.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan
ALTAN
|
Üye
Burhan
ÜSTÜN
|
Üye
Engin
YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
KARŞIOY YAZISI
Demokratik Sol Parti’nin 2000 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda 125.244,54 TL’nin Hazine’ye irat kaydedilmesine
ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı 22.12.2010 tarihlidir.
Parti’nin 2000 yılı kesinhesabının ilk incelemesi
yapılarak esasının incelenmesine geçilmesine ilişkin Anayasa Mahkemesi
kararı 15.7.2002 tarihlidir.
Buna göre esas inceleme, herhangi bir haklı neden
bulunmaksızın 8 yıl 5 ay bekletildikten sonra karara bağlanmıştır.
Siyasî partilerin malî denetimi, Anayasa’nın 69.
maddesine göre yerine getirilen yargısal bir işlemdir. Bu nedenle
Anayasa’nın 2. maddesindeki demokratik hukuk devleti ve 36. maddesindeki
adil yargılama ilkelerine de uygun olmak zorundadır.
Yargısal bir görevin 8 yıl 5 ay gecikmeyle yerine
getirilmesi ve bu gecikmenin hiçbir haklı nedene dayanmaması, Anayasa’nın
2. ve 36. maddeleriyle bağdaşmaz. Siyasî partilerin gelir ve giderlerine
ilişkin belgeleri saklama süresi mevzuatımıza göre 5 yıldır. Hal böyle iken
8 yıldan fazla bir zaman sonra partinin mali denetiminde amaçlara uygun
yapılmış kabul edilmeyen harcamaların sürpriz bir şekilde karara bağlanması
hukuk güvenliği ilkesiyle de bağdaşmamaktadır.
Karar her ne kadar kanuna uygunsa da hukuka ve
adalet duygusuna aykırı bulduğumdan çoğunluğa katılmıyorum.
Osman
Alifeyyaz PAKSÜT
Başkanvekili
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2002/16 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/66
Karar Günü: 22.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokratik Sol Parti’nin 2001 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali
HÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN,
Enis TUNGA ve Mehmet ERTEN’nin katılımıyla 17.12.2002 gününde yapılan ilk
inceleme toplantısında;
“Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine
OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2001 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Demokratik Sol Parti 2001 yılı gelirleri toplamının gelirleri
toplamının 30.976.544.230.975.- lira, devreden borçların 272.507.489.800.-
lira, giderleri toplamının 6.293.728.846.085.- lira, 24.955.322.874.690.-
liranın nakit mevcudu olarak 2002 yılına devrettiği anlaşılmıştır.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi’nin 2001 yılı gelirleri
28.331.112.675.989.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 800.000.000.- lirası genel seçim adaylık
aidatı, 17.311.466.400.- lirası parti yayınlarının satış geliri, 5.509.152.910.000.-
lirası Devlet yardımı, 12.449.559.506.351.- lirası faizler,
10.352.382.313.674.- lirası 2000 yılından devreden nakit mevcudundan,
1.906.479.564.- lirası sair gelirlerden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2001 yılı defter kayıtları
ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı
Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin 2001
yılı gelirleri 2.645.431.554.986.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 109.295.026.338.- lirası parti
üyelerinden alınan aidat, 2.500.000.000.- lirası yerel seçim adaylık
aidatı, 11.055.574.063.- lirası parti bayrağı, flaması, rozet vs.
satışından sağlanan gelir, 164.615.945.603.- lirası partice tertiplenen
dayanışma gecesi ve konser faaliyetlerinden sağlanan gelir,
421.362.888.024.- lirası bağış, 211.722.432.523.- lirası 2000 yılından
devreden nakit, 1.643.787.667.348.- lirası genel merkezden alınan yardım,
81.092.021.087.- lirası faiz ve sair
gelirlerden oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2001 yılı kesinhesap
çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna
varılmıştır.
B-
Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi’nin
2001 yılı giderleri 3.612.935.706.430.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 207.936.544.134.- lirası personel
giderleri, 309.187.599.786.- lirası
yönetim giderleri, 1.643.787.667.348.- lirası yardımlar, 863.033.905.672.-
lirası demirbaş alımı, 582.689.989.490.- lirası seçim propaganda ve tanıtım
giderleri, 6.300.000.000.- lirası 2000 yılından devreden borçlardan
oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2002 yılına devreden kasa
ve banka mevcudu 24.740.614.402.379.- liradır.
Demokratik Sol Parti Genel Merkezi’nin
2001 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
aşağıda belirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
Muhasebe biliminin genel kabul görmüş
temel kavramlarından biri “Belgelendirme” kavramıdır. Vergi Usul Kanunu’nun
229. maddesinde “Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında
müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan
tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır” şeklinde tarif
yapılmış ve “Fatura Kullanma Mecburiyeti” başlıklı 232. maddesindeki
hükmüne göre de, faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve
verilmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet
alımlarında bu işlemlerin fatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve
gerekli muhasebe kayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsik edici belge
olarak kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin
üçüncü fıkrasına göre beş bin liraya kadar olan (2001 yılı için
11.863.800.- lira) harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile
tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli
ve kanıtlayıcı bir belgeye dayanması gerekmektedir.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun
70. maddesinde,
“Bir siyasî partinin
bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır” ve aynı Kanun’un 75.
maddesinde, “Anayasa Mahkemesi
denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve
kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler
dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve
76 ncı maddesinde de, “Belgelendirilmesi
gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti
malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri
yer almıştır.
1- Aşağıdaki tabloda belirtilen otobüs ve
uçak biletlerinin kişiler adına veya isimsiz olarak düzenlendiği, bu
giderlerinde parti bütçesinden ödendiği görülmüştür.
Parti sorumluları “Söz konusu kişiler adına alınmış olan uçak, otobüs
bileti ve konaklama bedeli faturaları Parti adına yapılmış harcamalardır.
Fakat elde olmayan sebepler ile belgeler kişiler adına düzenlenmiştir.
Otobüs veya uçak ile seyahat ederken veya otelde konaklar iken söz konusu
uçak, otobüs ve otel firmaları; bu konudaki yasal bilgi eksikliğinden
belgeleri, seyahati yapan veya konaklayan kişi adına düzenlemiştir. Genel
Merkez tarafından alınan uçak, otobüs bileti veya otel rezervasyonlarında
belgeler Genel Merkez adına düzenlenmiştir. Belgeyi alan kişiler de zaten
parti yetkilisi olduklarını düşündüklerinden ve parti faaliyeti için orada
bulunduklarından parti işi ile ilgili bir gider olduğu için belgeyi kabul
etmişlerdir. Söz konusu firmalar belgeyi kişi adına düzenlerken Parti adına
düzenlenmesi istendiğinde kişilerden imza sirküsü, yetki belgesi vs.
istenmektedir. Bunun da imkan dahilinde olmadığı ortadadır. Söz konusu
kişiler Parti adına herhangi bir etkinliğe ya da toplantıya katılacakları
zaman bulundukları bölgeden Parti Genel Merkezine gelmekte dolayısıyla
belgeler kendi adlarına düzenlenmektedir. 2007 yılı Kesin hesap
incelemesinde de söz konusu işlemler mahkemenizce uygun görülmüştür.
Yapılan seyahatler parti adına
yapılmış olup parti ile ilgili toplantılara ve etkinliklere katılmak
amacıyla parti yöneticileri ve parti görevlileri adına belgeler
düzenlenmiştir.”
şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
Kimi otobüs ve tren biletlerinde isim
olmamakla birlikte kimi otobüs biletlerinde isim bulunmaktadır. Seyahat
giderlerine ilişkin yapılan görevlendirme olurları sunulmamış, genel
ifadeler kullanılarak cevap verilmiştir. Seyahat harcamalarının parti adına
yapıldığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığından dolayı parti adına
yapılmayan seyahat (otobüs, tren ve uçak biletlerinin) giderleri parti
amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarak
kabul edilmemiştir.
Seyahat Giderlerine Ait Tablo
Yevmiye tarih ve No
|
Yolcunun Adı Soyadı
|
Türü
|
Tutarı
|
10.1.2001/4
|
Ahmet Erten
|
Uçak bileti
|
29000000
|
" "
|
|
2 adet tren bileti
|
36000000
|
" "
|
|
2 adet otobüs bileti
|
13000000
|
20.1.2001/11
|
|
11 adet otobüs bileti
|
37250000
|
" "
|
Faruk Alkaya
|
Uçak bileti
|
13000000
|
31.1.2001/23
|
|
Tren bileti
|
22000000
|
" "
|
|
Otobüs bileti
|
10000000
|
31.1.2001/31
|
|
4 adet otobüs bileti
|
15250000
|
10.2.2001/38
|
Hayri Diri
|
Uçak bileti
|
54500000
|
" "
|
" "
|
" "
|
40500000
|
" "
|
" "
|
" "
|
40500000
|
" "
|
" "
|
" "
|
40500000
|
" "
|
Faruk Alkaya
|
" "
|
78500000
|
" "
|
" "
|
" "
|
78500000
|
" "
|
" "
|
" "
|
54500000
|
10.2.2001/39
|
|
2 adet otobüs bileti
|
10000000
|
20.2.2001/55
|
Faruk Alkaya
|
Uçak bileti
|
28500000
|
" "
|
Kazım Can
|
" "
|
54500000
|
" "
|
Aydın Ay
|
" "
|
54500000
|
" "
|
Kazım Can
|
" "
|
54500000
|
" "
|
Aydın Ay
|
" "
|
54500000
|
20.2.2001/66
|
Ahmet Erten
|
" "
|
136000000
|
" "
|
|
Otobüs bileti
|
4500000
|
10.3.2001/81
|
Harun Kaya
|
Uçak bileti
|
82500000
|
" "
|
Aydın Ay
|
" "
|
82500000
|
" "
|
" "
|
" "
|
82500000
|
" "
|
Harun Kaya
|
" "
|
82500000
|
" "
|
|
Otobüs bileti
|
8000000
|
10.3.2001/92
|
|
" "
|
7000000
|
20.3.2001/94
|
Ramazan Gürsoy
|
Uçak bileti
|
31000000
|
" "
|
Faruk Alkaya
|
" "
|
31000000
|
31.3.2001/118
|
|
4 adet otobüs bileti
|
30000000
|
10.4.2001/131
|
Faruk Alkaya
|
Uçak bileti
|
150000000
|
" "
|
Ramazan Gürsoy
|
Uçak bileti
|
150000000
|
" "
|
|
Otobüs bileti
|
1400000
|
20.4.2001/148
|
Faruk Alkaya
|
" "
|
10000000
|
30.4.2001/160
|
Faruk Alkaya
|
Uçak bileti
|
61500000
|
30.4.2001/166
|
Ramazan Gürsoy
|
" "
|
145000000
|
10.5.2001/177
|
Mesut Türkoğlu
|
" "
|
80500000
|
10.5.2001/178
|
Mesut Türkoğlu
|
% 30 ceza tutarı
|
44000000
|
" "
|
Faruk Alkaya
|
Otobüs bileti
|
20000000
|
" "
|
Aydın Alp
|
" "
|
30000000
|
20.5.2001/189
|
|
3 adet otobüs bileti
|
49000000
|
" "
|
Recep Sırrı ..Deviren
|
Uçak bileti
|
109500000
|
" "
|
" "
|
" "
|
109500000
|
31.5.2001/206
|
|
Otobüs bileti
|
12000000
|
20.7.2001/258
|
|
" "
|
35400000
|
" "
|
" "
|
5 adet tren bileti
|
87500000
|
31.7.2001/264
|
Faldı Ağaoğlu
|
Uçak bileti
|
153000000
|
" "
|
Mustafa ilimen
|
" "
|
121000000
|
" "
|
Zeki Eker
|
" "
|
121000000
|
" "
|
Halil Dikmen
|
" "
|
121000000
|
" "
|
Cahit Savaş Yazıcı
|
" "
|
121000000
|
" "
|
Numan Gültekin
|
" "
|
121000000
|
" "
|
Evliya Parlak
|
" "
|
121000000
|
" "
|
Ayşe Gürocak
|
" "
|
121000000
|
" "
|
Yekta Açıkgöz
|
Otobüs bileti
|
10000000
|
" "
|
Hasan Erçelebi
|
Uçak bileti
|
121000000
|
" "
|
Hüseyin Mert
|
" "
|
121000000
|
" "
|
Mehmet Kocabatmaz
|
" "
|
121000000
|
" "
|
Ziya Aktaş
|
" "
|
121000000
|
" "
|
Osman Kılıç
|
" "
|
71500000
|
" "
|
|
2 adet otobüs bileti
|
17350000
|
" "
|
Masum Türker
|
Uçak bileti
|
153000000
|
20.8.2001/276
|
M.Cahit Bayram
|
2 adet otobüs bileti
|
45000000
|
31.8.2001/287
|
Hayri Diri
|
Uçak bileti
|
150000000
|
" "
|
İbrahim Kürküoğlu
|
" "
|
56500000
|
" "
|
Erdal Çerkezoğlu
|
" "
|
113000000
|
10.9.2001/301
|
Hayrettin Diri
|
" "
|
75500000
|
" "
|
Hayri Diri
|
" "
|
150000000
|
20.9.2001/309
|
|
Otobüs bileti
|
14000000
|
10.11.2001/347
|
|
Tren bileti
|
62000000
|
" "
|
|
" "
|
62000000
|
10.12.2001/366
|
Zeynel Ekinci
|
Uçak bileti
|
64500000
|
20.12.2001/371
|
Ahmet Erten
|
" "
|
113500000
|
" "
|
Mesut Türkoğlu
|
" "
|
113500000
|
" "
|
Zeynel Ekinci
|
" "
|
95500000
|
Toplam:
|
5.343.150.000.-TL
|
2- Parti’nin 2001 yılında gönderdiği tebrik, mektup ve benzeri
gönderilerde, gönderinin ve paranın PTT görevlilerince alındığına dair
herhangi bir belge olmadan sadece partide görevli kişilerin düzenlediği
tutanak eklenmiştir.
Parti sorumluları, “Özellikle Partimizin iktidarda olduğu 2000 ve 2001 yıllarında
Türkiye genelindeki yaklaşık 40.000 muhtar dahil bir çok kişi ve kuruma
posta gönderileri yapılmıştır. İlgili kişi ve kuruluşlara çıkan kanun,
tebliğ ve yönetmeliklerle ilgili uygulama genelgeleri gönderilerek
kamuoyunun aydınlatılması amaçlanmıştır. Fakat söz konusu dönemlerde PTT
kurumundan herhangi bir belge ve evrak alınamamıştır. PTT bir kamu
kurumudur ve herhangi bir belge düzenlememiştir. Bu defa parti olarak söz
konusu ayda gönderilen tüm posta giderleri bir defada
muhasebeleştirilmiştir. Bir Kamu Kurumunun düzenleyemediği belgeden ötürü
fiili olarak yüzbinlerce posta gönderimizin usulsüz bir işlem gibi anılması
da somut gerçeklikten uzaktır. İlgili dönem fiili olarak incelendiği
takdirde söz konusu posta gönderilerinin Partimiz tarafından yapıldığı
tespit edilebilecektir. Aksi takdirde bir uygulama; söz konusu dönemlerde
Partinin hiçbir posta gönderisi yapmadığı, hayali bir işlem tesis ettiği
sonucunu doğuracaktır ki bu durum Partimizin kamuoyu nezdinde haksız yere
rencide olmasına neden olacaktır.
İlgili dönemlerde PTT tarafından
posta gönderilerine ilişkin belge alınamamıştır. Her ay sonunda o ayda gönderilen
posta gönderileri tek seferde muhasebeleştirilmiştir. Fiili olarak posta
gönderileri gönderilmiş ve harcama fiili olarak yapılmıştır.”
şeklinde cevap vermişlerdir.
Parti’nin 2001 yılında gönderdiği tebrik, mektup ve benzeri
gönderileri için sadece partide görevli kişilerin düzenlediği tutanak
eklenmiştir. Gönderilerin postanece alındığına dair bir belge olmadığı gibi
alınan para miktarını belirten belge de bulunmamaktadır. Bu tür gönderiler
için Posta İşletmesi Genel Müdürlüğüne ait postanelerde kayıtsız (adi)
posta gönderisi teslim belgesi düzenlenmektedir. Aşağıdaki tabloda
belirtilenlerin hiçbirisinde kayıtsız (adi) posta gönderisi teslim belgesi
düzenlenmemiştir. Kayıtsız (adi) posta gönderisi teslim belgesi
düzenlenmeden veya gönderilerin ve paranın alındığına dair herhangi bir
belge olmadan sadece parti görevlilerinin imzasına dayanılarak gider
yapılması ve bunun parti gideri olarak kabul edilmesi mümkün görülmemiştir.
Posta Giderlerine
Ait Tablo
Yevmiye
Tarih ve No
|
Açıklama
|
Tutar
|
30.4.2001/164
|
1.2.2001-30.4.2000
tarihleri arası muhtelif posta gideri
|
10.141.183.158
|
31.12.2001/382
|
1.5.2001-31.12.2001
tarihleri arası muhtelif posta gideri
|
12.738.482.501
|
Toplam
|
22.879.665.659.-
|
3- Aşağıdaki tabloda belirtilen Parti adına yapılmayan konaklama ve
yemek bedellerinin parti bütçesinden karşılanmıştır.
Parti sorumluları, “Yapılan seyahatler parti adına yapılmış olup parti ile ilgili
toplantılara ve etkinliklere katılmak amacıyla parti yöneticileri ve parti
görevlileri adına belgeler düzenlenmiştir.” şeklinde cevap
vermişlerdir.
Konaklama ve yemek harcamalarının
parti adına yapıldığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığından dolayı parti
adına yapılmayan bu giderler parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği
adına yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve no
|
Gider yapılan kişi
|
Açıklama
|
Tutar
|
31.7.2001/264
|
Cahit Savaş Yazıcı
|
Konaklama bedeli
|
25517500
|
“
“
|
“ “
|
Yemek bedeli
|
151500000
|
“
“
|
Numan Gültekin
|
Konaklama ve yemek bedeli
|
25517500
|
“
“
|
Evliya Parlak
|
Konaklama ve yemek bedeli
|
25517500
|
“
“
|
Aydın Tünen
|
Konaklama bedeli
|
384500000
|
“
“
|
Fikret Tecer
|
Akaryakıt
|
50000000
|
“
“
|
Orhan Ocak
|
Akaryakıt
|
150500000
|
“ “
|
Orhan Ocak
|
Konaklama ve yemek bedeli
|
18500000
|
“
“
|
Yekta Açıkgöz
|
Konaklama ve yemek bedeli
|
18500000
|
“
“
|
Necdet Saruhan
|
Konaklama ve yemek bedeli
|
18500000
|
“
“
|
Orhan Ocak
|
Konaklama bedeli
|
45000000
|
“
“
|
H.Erçelebi….
|
Akaryakıt
|
85000000
|
“
“
|
Hasan Erçelebi
|
Konaklama ve yemek bedeli
|
26800000
|
“
“
|
Hüseyin Mert
|
Konaklama ve yemek bedeli
|
26800000
|
“
“
|
Mehmet Kocabatmaz
|
Konaklama ve yemek bedeli
|
26800000
|
“
“
|
Ziya Aktaş
|
Konaklama ve yemek bedeli
|
26800000
|
“
“
|
Akif Serin
|
Konaklama bedeli
|
20000000
|
“
“
|
Masum Türker
|
Konaklama bedeli
|
20000000
|
“
“
|
Ali Günay
|
Konaklama bedeli
|
20000000
|
10.9.2001/301
|
Hayri Diri
|
Konaklama ve yemek bedeli
|
79046350
|
Toplam:
|
1.244.798.850.-TL
|
4- Aşağıda gösterilen 676.122.000.- TL tutarındaki gider
fatura aslı olmaksızın yapılmıştır.
Parti sorumluları, “İlgili dönemlerde evrak yoğunluğundan ötürü bazı
evrak asılları postada veya kargoda kaybolmaktadır. Ve ilgili firmalardan
aslı gibidir onaylı belge suretleri alınmaktadır. Harcama parti adına
yapıldığından ötürü ilgili firmalara söz konusu bedeller ödenmiştir. Parti
olarak söz konusu mal veya hizmetin ilgili firmadan alındığını bilmekteyiz.
Ve söz konusu harcamalar ise ilgili firmalar tarafından kendi kayıtlarında
gelir olarak gözükmektedir. Fatura aslı kaybolduğunda ilgili firmaya ödeme
yapabilmek için firmadan tekrar fatura kesmesi istenilmesi durumunda
şüphesiz ki ilgili firma aleyhine bir durum oluşmaktadır. Çünkü Vergi Kanununa
göre bu defa ilgili firma olmayan bir işleme 2. kez mükerrer olarak fatura
kesmek zorunda kalacaktır. Buda yasal olarak mümkün değildir. Belge aslının
kaybolması doğal bir süreçtir. Aslolan işlemin gerçek mahiyetidir. Yani söz
konusu harcamanın fiilen partimiz tarafından yapıldığının
bilindiğidir.
Mal ve hizmet alımında fiili durum mal ve hizmetin
alan lehine el değiştirmesidir. Mal ve hizmeti satan firma tarafından işlem
gelir işlemi, alan firma tarafından gider işlemidir. Örneğin 100.000 TL
bedelinde bir araç alınması durumunda fatura aslının kaybedilmesi halinde
söz konusu bedel hazineye irat kaydedilmek istenmektedir. Fakat fiziki
olarak araç partinin demirbaşı olarak kayıtlarda yer almaktadır. Ve amaca
uygun bir giderdir. Fatura aslının kaybolması halinde tekrar aynı bedelin
hazineye irat kaydedilerek Partilerin cezalandırılması uygulamasının hukuka
uygun olmadığını belirtmek isteriz. Kaldı ki Siyasi Partilerin mali
işlemlerini düzenleyen Siyasi Partiler Kanununda fatura aslı olmadan gider
işlemi yapılamayacağına ilişkin bir hüküm de yoktur. Danıştay’ında tezimizi
savunan nitelikte kararları mevcuttur.
Fatura asılları yoktur. 476.122.000.-
TL tutarındaki kalem faturası firma tarafından aslı gibidir onaylı tasdik
edilmiştir.” şeklinde cevap vermişlerdir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş
milyon (2001 yılı için 11.863.800.- TL.) liraya kadar olan harcamaların
makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı
belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların makbuz veya fatura gibi
geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu nedenle fatura
olmaksızın veya fatura fotokopisine dayanılarak kaydedilen giderin,
Kanun’un öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesi
mümkün değildir.
Fatura
Olmadan Ödenen Giderlere Ait Tablo
Yevmiye Tarih ve No
|
Kimden alındığı
|
İçerik
|
Tutar
|
31.8.2001/287
|
Scrikss A.Ş
|
1adet firma tasdikli fotokopi fatura
|
476.122.000
|
20.10.2001/331
|
Palmiye Çiçekcilik
|
Fatura olmamasına karşın yevmiyeye gider yazılması
|
200.000.000
|
Toplam:
|
676.122.000.-
|
5- Vergi ve sigorta ile ilgili
yükümlülüklerin zamanında yapılmaması sonucu oluşan gecikme zammı ile trafik para cezaları parti bütçesinden ödenmiştir.
Parti sorumluları, “Toplantılara ve programlara yetişebilmek amacıyla zaman zaman hız
sınırı aşılmıştır. SSK ve MTV Gecikme zamları zamanında yatırılamamıştır.
Fakat para vadede faiz geliri getirdiğinden ortada bir kamu zararı yoktur.”
şeklinde cevap
vermişlerdir.
Siyasi partinin veya Hazine’nin zarara uğrayıp
uğramadığı konusunda bir denetim yapılmadığı gibi, parti bütçesi ile hazine
arasında doğrudan bir ilişki de bulunmamaktadır. Kaldı ki kanuna aykırı
gelir ve giderlerin Hazine’ye gelir kaydedilmesi Hazine’nin zararını tazmin
amacıyla değil ortaya çıkan hukuka aykırılığa bir yaptırım olması amacıyla
düzenlenmiştir.
Parti yetkililerinin kanuni
yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve ödemelerin zamanında yapılması için
gerekli tedbirleri almaları gerekir. Aksi halde bu tedbirlerin alınmaması
sonucu oluşacak gecikme zamları parti bütçesinden ödenecektir ki bunu kabul
etmek mümkün değildir. Kaldı ki Hazine yardımı alan bir Parti için kanuni
yükümlülüklerin zamanında yapılmamasından kaynaklanan gecikme zamlarının
ödenmesi hiçbir şekilde kabul edilemez.
Parti görevlilerinin vergi ile ilgili
yükümlülüklerini zamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme zammı ile
trafik para cezalarından parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı
bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu
açıktır.
Gecikme Zammı ve Cezalara
İlişkin Liste
Yevmiye tarih ve no
|
Alındının Tarih ve Nosu
|
Mahiyeti
|
Tutarı
|
10.10.2001/324
|
2.10.2001/144
|
8/2001 dönemi SSK primi gecikme zammı
8/2001 dönemi Eğitime katlı
ve özel işlem vergisi gecikme zammı
8/2001 dönemi işsizlik sigortası
gecikme zammı
|
749.222.521
1.000.000
111.913.809
862.136.000
|
30.11.2001/358
|
21.11.2001/289
|
06 P 7878 Motorlu Taşıtlar Vergisi 96/1
gecikme zammı
|
14.960.000
|
“ “
|
21.11.2001/290
|
06 P 7878 Motorlu Taşıtlar Vergisi 96/2
gecikme zammı
|
13.410.000
|
“ “
|
21.11.2001/291
|
06 P 7878 Motorlu Taşıtlar Vergisi 97/1
gecikme zammı
|
20.380.000
|
31.1.2001/22
|
25.1.2001/516
|
06 TNH 59 plakalı aracın trafik cezası
|
51.300.000
|
10.2.2001/38
|
9.2.2001/043267
|
06 GP 497 plakalı
aracın trafik cezası
|
26.600.000
|
20.2.2001/53
|
16.2.2001/155
|
06 GP 497 plakalı aracın trafik cezası
|
26.600.000
|
31.5.2001/201
|
29.5.2001/343
|
06 RE 286 plakalı aracın trafik cezası
|
26.400.000
|
Toplam:
|
1.041.786.000.-TL
|
6- 10.4.2001 tarih ve 122 yevmiyede Girişim firmasının (Mithatpaşa
VD.3960034169) 9.4.2001 tarih ve 010032 numaralı 51.480.000.-liralık
faturası olduğu halde 451.480.000.- lira ödemiştir.
Parti sorumluları, Faturanın sehven 400.000.000.-
TL fazla ödendiğini belirtmişlerdir.
Fazla ödenen 400.000.000.- TL.nin
Hazine’ye irad kaydedilmesine karar verilmiştir.
7- 10.2.2001 tarih ve 36 nolu yevmiyede Taşova İcra Müdürlüğüne
351.800.000.- lira ödenmiş iken 351.800.000.- lira fazlası ile
703.600.000.- TL. gider yazılmıştır.
Parti sorumluları, “Banka dekontunda borç ve alacak yevmiye toplamı olan 703.600.000.-
TL sehven gider yazılmıştır. Fazladan 351.800.000.- TL gider yazılması söz
konusudur.” şeklinde cevap vermişlerdir.
Fazla ödenen 351.800.000.- TL.nin
Hazine’ye irad kaydedilmesine karar verilmiştir.
8- Aşağıdaki tabloda gösterilen ödemelerde ki ana para, faiz ve diğer
masrafların ayrı ayrı belirtilmesi, bu ödemelere esas belgelerin
gönderilmesi ile faiz ve diğer masrafların parti bütçesinden karşılanma
nedeni sorulmuştur.
İCRA
ÖDEMELERİ
Yevmiye No
|
Açıklama
|
Anapara
|
Faiz ve Diğer masraflar
|
Toplam tutar
|
31.1.2001/22
|
Ezine İcra Müd.Telefon borcu
|
217.680.000
|
148.970.000
|
366.650.000
|
31.1.2001/22
|
Sivas İcra Müd. Kira borcu
|
609.791.000
|
120.209.000
|
730.000.000
|
20.10.2001/331
|
Trabzon 1.İcra Müdürlüğü 2000/4310 nolu dosya
|
1.065.270.000
|
1.965.391.750
|
3.030.661.750
|
31.10.2001/338
|
Trabzon 1.İcra Müdürlüğü 2001/2069 nolu dosya
|
1.255.145.000
|
2.926.311.150
|
4.181.456.150
|
31.10.2001/338
|
Van 1.İcra Müdürlüğü 2001/2610 nolu dosya
|
67.679.400
|
110.586.600
|
178.266.000
|
10.12.2001/366
|
Çemişgezek İcra Müdürlüğü 2001/21 nolu dosya
|
355.000.000
|
118.000.000
|
473.000.000
|
Toplam
|
5.389.468.500
|
Parti sorumluları, “Söz konusu dönemde Türkiye’nin her yerinde borçların
yapılandırılması açısından bir çok icra dairesine ödemelerde bulunulmuştur.
Gecikme cezaları ve sair masraflar borcun geç ödenmesinden kaynaklanmaktadır.
Fakat para o esnada bankada faiz getirisi sağladığından ortada hazine
zararı söz konusu değildir.” şeklinde cevap vermişlerdir.
Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması
için gerekli tedbirleri almaları gerekir. Aksi halde bu tedbirlerin
alınmaması sonucu oluşacak faiz ve diğer masraflar parti bütçesinden
ödenecektir ki bunu kabul etmek mümkün değildir.
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında
yapmamaları sonucu oluşan faiz ve diğer masraflardan parti tüzel kişiliğini
sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk
kapsamında olduğu açıktır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin 2001 yılı
giderleri 2.680.793.139.655.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 273.539.373.417.- lirası personel
giderleri, 1.917.817.735.016.- lirası
yönetim giderleri, 44.977.935.440.- lirası yardımlar, 75.869.255.640.-
lirası demirbaş alımı, 364.110.443.953.- lirası seçim propaganda ve tanıtım
giderleri, 4.478.396.189.- lirası 2000 yılından devreden borçlardan
oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2002 yılına devreden nakit
mevcudu 214.708.472.311.- liradır.
Parti il örgütlerinin 2001 yılı kesinhesap
çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820
sayılı Yasaya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti’nin 2001 yılı defter ve belgeleri üzerinde
yapılan incelemede 747.181.250.000.- liraya
taşınmaz satın alındığı anlaşılmıştır.
Parti’nin 2001 yılı içinde edindiği
912.102.686.512.- lira tutarındaki taşınır malın (demirbaş) Kanuna uygun
olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Demokratik Sol Parti’nin 2001 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda,
1- 7.5.2010
günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin 2001 yılı kesinhesabında gösterilen 30.976.544.230.975.-
lira gelir, 272.507.489.800.- lira borç, 6.293.728.846.085.- lira gider ile
24.955.322.874.690.- lira nakit devrinin Hazine’ye
irad kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere
göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna OYBİRLİĞİYLE,
3- 2820 sayılı Yasa’nın
70. maddesine aykırı olarak partinin amaçlarına uygun olmayan ve parti
tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen
37.326.791.009.- lira (37.326,79.-
YTL) karşılığı Parti malvarlığının, 2820 sayılı Yasa’nın 75. maddesi
uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine Osman Alifeyyaz PAKSÜT’ün karşıoyu
ve OYÇOKLUĞUYLA,
22.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
KARŞIOY YAZISI
Demokratik Sol Parti’nin 2001 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda 37.326,79 TL’nin Hazine’ye irat
kaydedilmesine ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı 22.12.2010 tarihlidir.
Parti’nin 2001 yılı kesinhesabının ilk incelemesi
yapılarak esasının incelenmesine geçilmesine ilişkin Anayasa Mahkemesi
kararı 17.12.2002 tarihlidir.
Buna göre esas inceleme, herhangi bir haklı neden
bulunmaksızın 8 yıl bekletildikten sonra karara bağlanmıştır.
Siyasî partilerin malî denetimi, Anayasa’nın 69.
maddesine göre yerine getirilen yargısal bir işlemdir. Bu nedenle
Anayasa’nın 2. maddesindeki demokratik hukuk devleti ve 36. maddesindeki
adil yargılama ilkelerine de uygun olmak zorundadır.
Yargısal bir görevin 8 yıl gecikmeyle yerine
getirilmesi ve bu gecikmenin hiçbir haklı nedene dayanmaması, Anayasa’nın
2. ve 36. maddeleriyle bağdaşmaz. Siyasî partilerin gelir ve giderlerine
ilişkin belgeleri saklama süresi mevzuatımıza göre 5 yıldır. Hal böyle iken
8 yıl sonra partinin mali denetiminde amaçlara uygun yapılmış kabul edilmeyen
harcamaların sürpriz bir şekilde karara bağlanması hukuk güvenliği
ilkesiyle de bağdaşmamaktadır.
Karar her ne kadar kanuna uygunsa da hukuka ve
adalet duygusuna aykırı bulduğumdan çoğunluğa katılmıyorum.
Başkanvekili
Osman
Alifeyyaz PAKSÜT
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2005/16 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/67
Karar Günü:
22.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokratik Sol Parti’nin 2004 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet
AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK,
Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT’ün katılımıyla 27.1.2006 gününde
yapılan ilk inceleme toplantısında,
“Dosyada
eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE” karar
verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2004 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Demokratik Sol Parti 2004 yılı gelirleri toplamının
117.179.676.923.146.- lira, borçlarının 219.039.662.205.- lira, giderleri
toplamının 34.518.776.971.123.- lira, alacaklarının 163.475.896.387.- lira
olduğu ve 82.716.463.717.841.- liranın nakit mevcudu olarak 2005 yılına
devrettiği anlaşılmıştır.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi’nin 2004 yılı gelirleri
20.970.206.842.652.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 11.700.000.000.- lirası yayınların satışından
sağlanan gelir, 500.000.000.-lirası bağışlar, 20.918.344.841.479.- lirası
faiz gelirleri, 23.845.801.173.- lirası 2004 yılında yapılan havale iadeleri,
15.816.200.000.- lirası sair gelirlerden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2004 yılı defter kayıtları
ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı
Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl
Örgütleri Gelirleri
İl örgütlerinin 2004 yılı
gelirleri 16.149.326.879.175.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 60.457.862.964.- lirası parti
üyelerinden alınan aidat, 3.569.710.000.- lirası yerel seçim adaylık
aidatı, 2.188.000.000.- lirası parti bayrağı, flaması, rozet vs. satışından
sağlanan gelir, 25.584.400.000.- lirası parti tarafından tertiplenen
dayanışma gecesi ve konser faaliyetlerinden sağlanan gelirler,
439.892.831.163.- lirası bağış, 391.110.461.- lirası geçmiş dönemlerden
devreden varlıklar, 1.005.040.413.244.- lirası 2003 yılından devreden
nakit, 14.428.168.735.321.- lirası genel merkezden alınan yardım,
184.033.816.022.- lirası faiz gelirlerinden oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2004 yılı kesinhesap
çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi’nin
2004 yılı giderleri 19.553.230.311.621.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 506.459.827.538.- lirası personel
giderleri, 1.679.524.862.585.- lirası
yönetim giderleri, 14.428.168.735.321.- lirası yardımlar, 347.762.540.832.-
lirası demirbaş-taşınmaz alımı, 2.591.314.345.345.- lirası seçim propaganda
ve tanıtım giderlerinden
oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2005 yılına devreden kasa
ve banka mevcudu 81.537.292.629.034.- liradır.
Parti Genel Merkezi’nin 2004 yılı
defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda
belirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
Muhasebe biliminin genel kabul görmüş
temel kavramlarından biri “Belgelendirme” kavramıdır. Vergi Usul Kanunu’nun
229. maddesinde “Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında
müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan
tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır” şeklinde tarif
yapılmış ve “Fatura Kullanma Mecburiyeti” başlıklı 232. maddesindeki
hükmüne göre de, faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve
verilmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet
alımlarında bu işlemlerin fatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve
gerekli muhasebe kayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsik edici belge
olarak kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin
üçüncü fıkrasına göre beş bin liraya kadar olan (2004 yılı için
37.134.949.- lira) harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile
tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli
ve kanıtlayıcı bir belgeye dayanması gerekmektedir.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun
70. maddesinde,
“Bir siyasî partinin
bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır” ve aynı Kanun’un 75.
maddesinde, “Anayasa Mahkemesi
denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve
kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler
dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve
76 ncı maddesinde de, “Belgelendirilmesi
gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti
malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri
yer almıştır.
1- Aşağıdaki tabloda belirtilen otobüs ve
uçak biletlerinin kişiler adına veya isimsiz olarak düzenlendiği, bu
giderlerinde parti bütçesinden ödendiği görülmüştür.
Parti sorumluları “Söz konusu kişiler adına alınmış olan uçak, otobüs
bileti ve konaklama bedeli faturaları Parti adına yapılmış harcamalardır.
Fakat elde olmayan sebepler ile belgeler kişiler adına düzenlenmiştir.
Otobüs veya uçak ile seyahat ederken veya otelde konaklar iken söz konusu
uçak, otobüs ve otel firmaları; bu konudaki yasal bilgi eksikliğinden
belgeleri, seyahati yapan veya konaklayan kişi adına düzenlemiştir. Genel
Merkez tarafından alınan uçak, otobüs bileti veya otel rezervasyonlarında
belgeler Genel Merkez adına düzenlenmiştir. Belgeyi alan kişiler de zaten
parti yetkilisi olduklarını düşündüklerinden ve parti faaliyeti için orada
bulunduklarından parti işi ile ilgili bir gider olduğu için belgeyi kabul
etmişlerdir. Söz konusu firmalar belgeyi kişi adına düzenlerken Parti adına
düzenlenmesi istendiğinde kişilerden imza sirküsü, yetki belgesi vs.
istenmektedir. Bunun da imkan dahilinde olmadığı ortadadır. Söz konusu
kişiler Parti adına herhangi bir etkinliğe ya da toplantıya katılacakları
zaman bulundukları bölgeden Parti Genel Merkezine gelmekte dolayısıyla
belgeler kendi adlarına düzenlenmektedir. 2007 yılı Kesin hesap
incelemesinde de söz konusu işlemler mahkemenizce uygun görülmüştür.
Yapılan seyahatler parti adına
yapılmış olup parti ile ilgili toplantılara ve etkinliklere katılmak
amacıyla parti yöneticileri ve parti görevlileri adına belgeler
düzenlenmiştir.”
şeklinde beyanda
bulunmuşlardır.
Kimi otobüs ve tren biletlerinde isim
olmamakla birlikte kimi otobüs biletlerinde isim bulunmamaktadır. Seyahat
giderlerine ilişkin yapılan görevlendirme olurları sunulmamış, genel
ifadeler kullanılarak cevap verilmiştir. Seyahat harcamalarının parti adına
yapıldığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığından dolayı parti adına yapılmayan
seyahat (otobüs, tren ve uçak biletlerinin) giderleri parti amaçlarına
uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarak kabul
edilmemiştir.
Seyahat
Giderlerine Ait Tablo
Yevmiye tarih ve No
|
Yolcunun Adı Soyadı
|
Türü
|
Tutarı
|
29.2.2004/58
|
Tufan Bural
|
Uçak bileti
|
290000000
|
30.6.2004/219
|
Zeki Sezer
|
“ “
|
129000000
|
20.7.2004/250
|
Mehmet Gümen
|
“ “
|
110000000
|
" "
|
|
4 adet tren bileti
|
238000000
|
" "
|
Mehmet Gümen
|
Uçak bileti
|
110000000
|
" "
|
Mehmet Gümen
|
“ “
|
129000000
|
" "
|
Mehmet Gümen
|
“ “
|
129000000
|
" "
|
Mehmet Gümen
|
“ “
|
149000000
|
" "
|
|
1 adet otobüs bileti
|
7000000
|
" "
|
Mehmet Gümen
|
Uçak bileti
|
129000000
|
" "
|
Mehmet Gümen
|
“ “
|
149000000
|
" "
|
Mehmet Gümen
|
“ “
|
129000000
|
20.7.2004/251
|
Soydal Sılay
|
3 adet otobüs bileti
|
64500000
|
20.8.2004/275
|
Soydal Sılay
|
1 adet otobüs bileti
|
21500000
|
" "
|
|
" "
|
22000000
|
31.8.2004/298
|
|
2 adet otobüs bileti
|
42000000
|
10.10.2004/347
|
Yıldırım Olgun
|
Uçak bileti
|
129000000
|
" "
|
Zeki Sezer
|
“ “
|
129000000
|
10.10.2004/352
|
|
2 adet otobüs bileti
|
30000000
|
20.10.2004/358
|
Ahmet Tan
|
Uçak bileti
|
129000000
|
20.10.2004/361
|
|
5 adet otobüs bileti
|
82000000
|
20.10.2004/362
|
|
5 adet otobüs bileti
|
63500000
|
" "
|
Zabit Demir
|
2 adet otobüs bileti
|
48000000
|
30.11.2004/403
|
|
3 adet otobüs bileti
|
62000000
|
20.12.2004/427
|
İzzet Sözen
|
Uçak bileti
|
149000000
|
" "
|
İzzet Sözen
|
“ “
|
109000000
|
" "
|
İzzet Sözen
|
“ “
|
109000000
|
" "
|
İzzet Sözen
|
“ “
|
129000000
|
" "
|
İzzet Sözen
|
“ “
|
149000000
|
" "
|
İzzet Sözen
|
“ “
|
149000000
|
" "
|
İzzet Sözen
|
“ “
|
258000000
|
" "
|
İzzet Sözen
|
“ “
|
149000000
|
Toplam
|
721.500.000.-TL
|
2- Aşağıda belirtilen konaklama bedeli parti bütçesinden
karşılanmıştır.
Parti sorumluları, “Yapılan seyahatler parti adına yapılmış olup parti ile ilgili
toplantılara ve etkinliklere katılmak amacıyla parti yöneticileri ve parti
görevlileri adına belgeler düzenlenmiştir.” şeklinde cevap
vermişlerdir.
Konaklama harcamasının
parti adına yapıldığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığından dolayı parti
adına yapılmayan bu gider parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına
yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve no
|
Gider yapılan kişi
|
Açıklama
|
Tutar
|
10.7.2004/222
|
Hüseyin Mert
|
Konaklama Bedeli
|
70.000.000
|
3- Cezalı geçiş ücretleri ile trafik para
cezaları parti bütçesinden ödenmiştir.
Parti sorumluları, “Toplantılara ve programlara yetişebilmek amacıyla zaman zaman hız
sınırı aşılmıştır.”
şeklinde cevap
vermişlerdir.
Parti görevlilerinin yükümlülükleri
yerine getirmemeleri sonucu oluşan otoyol
cezalı geciş ücreti ile trafik para cezasından
parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin
kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır.
Cezalara İlişkin Liste
Yevmiye tarih ve no
|
Alındının Tarih ve Nosu
|
Mahiyeti
|
Tutarı
|
10.7.2004/222
|
Posta çeki 1.7.2004 tarih
1149/006 13
|
06 RB 898 plakalı aracın otoyol cezalı geciş ücreti
|
37.500.000
|
10.7.2004/222
|
Posta çeki 1.7.2004 tarih
1149/006 12
|
06 RB 898 plakalı aracın otoyol cezalı geciş ücreti
|
15.000.000
|
10.8.2004/271
|
2.8.2004/23164
|
06 RB 893 plakalı aracın trafik cezası
|
169.400.000
|
Toplam
|
221.900.000.-
|
4- Aşağıda gösterilen 2.447.280.000.- lira tutarındaki
gider fatura aslı olmaksızın yapılmıştır.
Parti sorumluları, “İlgili dönemlerde evrak yoğunluğundan ötürü bazı
evrak asılları postada veya kargoda kaybolmaktadır. Ve ilgili firmalardan
aslı gibidir onaylı belge suretleri alınmaktadır. Harcama parti adına
yapıldığından ötürü ilgili firmalara söz konusu bedeller ödenmiştir. Parti
olarak söz konusu mal veya hizmetin ilgili firmadan alındığını bilmekteyiz.
Ve söz konusu harcamalar ise ilgili firmalar tarafından kendi kayıtlarında
gelir olarak gözükmektedir. Fatura aslı kaybolduğunda ilgili firmaya ödeme
yapabilmek için firmadan tekrar fatura kesmesi istenilmesi durumunda
şüphesiz ki ilgili firma aleyhine bir durum oluşmaktadır. Çünkü Vergi
Kanununa göre bu defa ilgili firma olmayan bir işleme 2. kez mükerrer
olarak fatura kesmek zorunda kalacaktır. Buda yasal olarak mümkün değildir.
Belge aslının kaybolması doğal bir süreçtir. Aslolan işlemin gerçek
mahiyetidir. Yani söz konusu harcamanın fiilen partimiz tarafından
yapıldığının bilindiğidir.
Mal ve hizmet alımında fiili durum mal ve hizmetin
alan lehine el değiştirmesidir. Mal ve hizmeti satan firma tarafından işlem
gelir işlemi, alan firma tarafından gider işlemidir. Örneğin 100.000 TL
bedelinde bir araç alınması durumunda fatura aslının kaybedilmesi halinde
söz konusu bedel hazineye irat kaydedilmek istenmektedir. Fakat fiziki
olarak araç partinin demirbaşı olarak kayıtlarda yer almaktadır. Ve amaca
uygun bir giderdir. Fatura aslının kaybolması halinde tekrar aynı bedelin
hazineye irat kaydedilerek Partilerin cezalandırılması uygulamasının hukuka
uygun olmadığını belirtmek isteriz. Kaldı ki Siyasi Partilerin mali
işlemlerini düzenleyen Siyasi Partiler Kanununda fatura aslı olmadan gider
işlemi yapılamayacağına ilişkin bir hüküm de yoktur. Danıştay’ında tezimizi
savunan nitelikte kararları mevcuttur.
Fatura asılları yoktur.1.765.280.000
TL tutarındaki Elektrosonik firması aturası firma tarafından aslı gibidir
onaylı tasdik edilmiştir.” şeklinde cevap vermişlerdir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş
milyon (2004 yılı için 37.134.949.- TL.) liraya kadar olan harcamaların
makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı
belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların makbuz veya fatura gibi
geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu nedenle fatura
olmaksızın veya fatura fotokopisine dayanılarak kaydedilen giderin,
Kanun’un öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesi
mümkün değildir.
Fatura Fotokopisi ile Yapılan Giderlere Ait Tablo
Yevmiye Tarih ve No
|
Kimden alındığı
|
Belge türü
|
Tutar
|
31.1.2004/31
|
EGO Maltepe
V.D.3230040613
|
1 adet
fotokopi fatura
|
603.458.150
|
31.1.2004/31
|
EGO Maltepe
V.D.3230040613
|
1 adet
fotokopi fatura
|
78.541.850
|
31.3.2004/101
|
Elektrosonik
Ltd.Şti. Başkent V.D. 3310090979(15.3.2004/022415 nolu fatura)
|
1 adet firma
tasdikli fotokopi fatura
|
1.765.280.000
|
Toplam
|
2.447.280.000.-
|
5- 30.4.2004/124 yevmiye ile Vatan Ambulansa 28.4.2004
tarih ve 034187 nolu fatura karşılığı 930.000.000.- TL cenaze nakil ücreti
ödenmiştir.
Parti sorumluları, “Bir partilimiz vefat ettiğinden cenazesinin memleketine
gönderilmesi için cenaze nakil masrafı partimizce karşılanmıştır. Partimiz
dayanışma ruhunu güçlendirmek için partililerimizin her zor koşulda yanında
yer almaktadır.” şeklinde cevap vermişlerdir.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 70.
maddesinin birinci fıkrasında “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına
aykırı olamaz.” ikinci fıkrasında ise “Bir siyasi partinin bütün giderleri,
o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır.” hükümlerine yer verilmiştir.
Partilinin cenaze gideri Parti tarafından
karşılanacak yönetim gideri değildir Cenaze nakil gideri parti tüzelkişiliği
adına ve parti amaçları doğrultusunda yapılmış bir ödeme
sayılamayacağından, 2820 sayılı Kanun’un 70. maddesine aykırı olarak
yapılan bu ödemenin, aynı Kanun’un 75. maddesi hükmü uyarınca Hazine’ye
gelir kaydedilmesine karar verilmiştir.
6- Aşağıdaki tabloda gösterilen icra ödemelerinde ki
ana para, faiz ve diğer masrafları belirtilmeyenlerin ayrı ayrı ana para,
faiz ve diğer masraflarının belirtilmesi, bu ödemelere esas belgelerin
gönderilmesi ile faiz ve diğer masrafların parti bütçesinden karşılanma
nedeni sorulmuştur.
Parti sorumluları, “Söz konusu dönemde Türkiye’nin her yerinde borçların
yapılandırılması açısından bir çok icra dairesine ödemelerde bulunulmuştur.
Gecikme cezaları ve sair masraflar borcun geç ödenmesinden kaynaklanmaktadır.
Fakat para o esnada bankada faiz getirisi sağladığından ortada hazine
zararı söz konusu değildir.” şeklinde cevap vermişlerdir.
Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması
için gerekli tedbirleri almaları gerekir. Aksi halde bu tedbirlerin
alınmaması sonucu oluşacak faiz ve diğer masraflar parti bütçesinden ödenecektir
ki bunu kabul etmek mümkün değildir.
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında
yapmamaları sonucu oluşan faiz ve diğer masraflardan parti tüzel kişiliğini
sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk
kapsamında olduğu açıktır.
İCRA
ÖDEMELERİ
Yevmiye No
|
Açıklama
|
Anapara
|
Faiz ve Diğer masraflar
|
Toplam tutar
|
10.1.2004/11
|
İZMİR 11. İcra Müd.
|
118.850.000
|
|
476.100.000
|
20.1.2004/22
|
Yozgat Telekom
|
317.400.000
|
240.600.000
|
558.000.000
|
20.1.2004/22
|
Merzifon İcra Müd.
|
186.200.000
|
242.900.000
|
429.100.000
|
20.1.2004/22
|
Karabük İcra
Müd.
|
612.700.000
|
321.520.000
|
934.220.000
|
20.1.2004/22
|
Malatya Telekom
|
124.000.000
|
63.364.000
|
187.364.000
|
31.1.2004/31
|
Elazığ Harput Telekom
Müdürlüğü-Kovancılar icra Müdürlüğü 2003/342
|
794.978.140
|
2.349.036.122
|
3.144.014.262
|
31.1.2004/31
|
KırıkkaleTelekom Müdürlüğü
|
161.800.000
|
121.291.017
|
283.091.017
|
10.2.2004/39
|
Karataş İcra Müdürlüğü
|
123.177.770
|
128.822.230
|
252.000.000
|
20.2.2004/49
|
Kırkağaç İcra Müdürlüğü
|
115.100.000
|
268.900.000
|
384.000.000
|
20.2.2004/49
|
Safranbolu İcra Müdürlüğü
2003/491
|
110.600.000
|
161.130.000
|
271.730.000
|
20.2.2004/49
|
Pınarbaşı İcra Müdürlüğü
2003/372
|
108.400.000
|
289.300.000
|
397.700.000
|
10.7.2004/226
|
Ankara 11.İcra Müdürlüğü
2004/6855
|
21.586.000.000
|
5.249.000.000
|
26.835.000.000
|
10.7.2004/226
|
Ankara 1.İcra Müdürlüğü
2004/4009
|
Asıl alacak 20.6.2004/207 yevmiyede ödenmiştir.
|
16.936.000.000
|
|
31.8.2004/295
|
Gediz Belediyesi
|
793.000.000
|
225.900.000
|
1.018.000.000
|
10.9.2004/307
|
Karabük İcra Müd. 2004/2892
|
4.925.000.000
|
2.075.000.000
|
7.000.000.000
|
20.9.2004/323
|
Balıkesir Burhaniye İcra Müd. 2004/1136
|
1.185.000.000
|
274.000.000
|
1.459.000.000
|
31.10.2004/368
|
Gaziantep 2.İcra Müd. 2004/9740
|
1.190.000.000
|
886.000.000
|
2.076.000.000
|
Toplam
|
30.190.013.369.-
|
7- 20.12.2004 tarih ve 427 numaralı yevmiye ile Bülent Erkli’ye ait
10.6.2004 tarih ve 89603 numaralı 150.000.000.- TL. tutarındaki fatura iki
defa gider yazılmıştır.
Parti sorumluları, faturanın mükerrer ödendiğini
belirtmişlerdir.
Mükerrer ödenen 150.000.000.- TL.nin
Hazine’ye irad kaydedilmesine karar verilmiştir.
8- Bahşiş ödemeleri Parti
bütçesinden karşılanmıştır.
Parti sorumluları, “Parti seyahatlerindeki yemek giderlerinde bahşiş ödemeleri
tutanağa bağlanarak ödenmiştir. Siyasi Partiler Kanununun 70. maddesindeki
tevsik edilmeyecek işlemler sınırının altındadır.” şeklinde cevap
vermişlerdir.
Aşağıda belirtilen bahşiş
ödemeleri bir hizmet karşılığı olmaksızın kişi ya da kuruluş elemanlarına
verilmesi nedeniyle parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına
yapılmış bir harcama olarak kabul edilmesi mümkün görülmemiştir.
Bahşiş Ödemeleri
Yevmiye tarih ve no
|
Belge türü
|
Belge tarih ve no
|
Belgede imzası olanın adı soyadı
|
İçerik
|
Tutar
|
10.9.2004/238
|
Gider pusulası
|
6.9.2004
|
Yıldırım Olgun
|
Adana seyahatinde bahşiş
|
20.000.000
|
20.9.2004/321
|
Gider pusulası
|
18.10.2004
|
Yıldırım Olgun
|
Eskişehir Sarıcakaya seyahatinde bahşiş
|
10.000.000
|
10.10.2004/347
|
“ “
|
18.10.2004
|
Yıldırım Olgun
|
İstanbul-Tekirdağ-Edirne seyahatinde bahşiş
|
10.000.000
|
20.10.2004/357
|
“ “
|
17.11.2004
|
Yıldırım Olgun
|
İstanbul-İzmir-Konya
seyahatinde bahşiş
|
50.000.000
|
10.12.2004/410
|
“ “
|
2.12.2004
|
Tolga Yılmaz
|
İstanbul seyahatinde bahşiş
|
40.000.000
|
10.12.2004/414
|
“ “
|
10.12.2004
|
Tolga Yılmaz
|
İstanbul seyahatinde bahşiş
|
30.000.000
|
20.12.2004/425
|
“ “
|
|
Yıldırım Olgun
|
İstanbul-Bursa seyahatinde bahşiş
|
62.400.000
|
20.12.2004/426
|
“ “
|
20.12.2004
|
Yıldırım Olgun
|
Kocaeli-Tekirdağ
seyahatinde bahşiş
|
32.750.000
|
Toplam
|
255.150.000.-
|
9- Toplu tiyatro bileti alınmış ve tutarı Parti
bütçesinden karşılanmıştır.
Parti sorumluları, “Parti örgütlenme çalışmaları doğrultusunda parti üyeleri ile
sosyalleşmenin sağlanması amacıyla toplu tiyatro biletleri alınarak örgüt
ile beraber bu gösterilere gidilmiştir.” şeklinde cevap vermişlerdir.
Alınan toplu tiyatro bilet bedelleri parti
tarafından karşılanacak yönetim gideri olmadığı gibi, partinin amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına
yapılmış harcama olarak da kabulü mümkün değildir
Yevmiye No
|
Adı Soyadı
|
İçerik
|
Belge
|
Ödenen tutar
|
10.112004/378
|
Ünal Çeken
|
50 adet tiyatro bileti
karşılığı
|
Gider makbuzu 5.11.2004
/0092
|
500.000.000
|
20.12.2004/424
|
Ünal Çeken
|
50 adet tiyatro bileti
karşılığı
|
Gider makbuzu 16.12.2004
/0102
|
500.000.000
|
Toplam
|
1.000.000.000.-
|
10- 20.10.2004 tarih ve 356 yevmiyede Maliye Bakanlığı’nın
19.10.2004 tarih ve 931511 alındısı karşılığı mükellef Süleyman Yağız’a ait
503.500.000.-TL para cezası Parti bütçesinden karşılanmıştır.
Parti sorumluları, “Güvercin adlı Parti dergisi ile ilgili yasal izin zamanında yerine
getirilemediğinden İdari Para Cezası ödenmiştir.” şeklinde cevap
vermişlerdir.
Parti görevlilerinin yasal
yükümlülüklerini zamanında yapmamaları sonucu oluşan idari para cezasından
parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin
kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır.
11- 10.10.2004 tarih ve 351 yevmiyede
Avukat Yonca Sürgün tarafından düzenlenen serbest meslek makbuzu olmadan
346.153.846.- lira ödeme yapılmıştır.
Parti sorumluları, “makbuz olmadan yapılan ödeme ile diğer ödemeler icra ve mahkeme
masraflarına mahsuben ödenmiş tutarlardır fakat geçmiş yıllarda olduğundan
belgesi bulunamamıştır. Av. Yonca Sorgün’e ait sözleşme ekte sunulmuştur.”
şeklinde cevap vermişlerdir.
Siyasî partiler tarafından yapılan ödemelerde Vergi
Usul Kanunu’nda sayılan belgelerin varlığı aranmaktadır. Alınan hizmet
bedeli karşılığı fatura, serbest meslek makbuzu veya gider pusulası
düzenlemesi gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş milyon
(2004 yılı için 37.134.949.- TL.) liraya kadar olan harcamaların makbuz
veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı
belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların fatura, serbest meslek
makbuzu veya gider makbuzu gibi geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması
gerekmektedir. Bu nedenle serbest meslek makbuzu ve ya herhangi bir geçerli
belge olmadan yapılan, 346.153.846.- lira giderin, Yasa’nın öngördüğü
anlamda belgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.
2- İl Örgütleri Giderleri
İl örgütlerinin 2004 yılı giderleri toplamı 14.965.546.659.502.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 81.102.632.060.- lirası personel
giderleri, 3.236.673.502.111.- lirası
yönetim giderleri, 164.301.244.691.- lirası yardımlar, 311.707.601.625.-
lirası demirbaş alımı, 11.233.766.551.510.- lirası seçim propaganda ve
tanıtım giderleri, 84.534.132.428.- lirası 2003 yılından devreden
borçlardan oluşmaktadır. Genel Merkez’ce kabul edilmeyen ve dava konusu
yapılan giderler ise 146.539.004.923.- liradır.
Parti il örgütlerinin 2005 yılına devreden nakit
mevcudu 1.179.171.088.807.- liradır.
Parti il örgütlerinin 2004 yılı kesinhesap
çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti’nin 2004 yılı defter ve belgeleri üzerinde
yapılan incelemede, 2004 yılı içinde edindiği 568.648.744.332.- lira
tutarındaki taşınır malın (demirbaş) Kanuna uygun olduğu sonucuna
varılmıştır.
IV- SONUÇ
Demokratik Sol Parti’nin 2004 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda,
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile
ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp
çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin
çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi
2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin 2004 yılı kesinhesabında gösterilen
117.179.676.923.146.- lira gelir,
219.039.662.205.- lira borç, 34.518.776.971.123.- lira gider,
163.475.896.387.- lira alacak ve 82.716.463.717.841.- lira kasa ve banka
mevcudu devrinin Hazine’ye irad kaydedilenler
dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk
ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna OYBİRLİĞİYLE,
3- 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesine aykırı olarak
partinin amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış
harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen.
36.835.497.215.- lira (36.835,49.-
YTL) karşılığı Parti malvarlığının, 2820 sayılı Yasa’nın 75. maddesi
uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine Osman Alifeyyaz PAKSÜT’ün karşıoyu
ve OYÇOKLUĞUYLA,
22.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
KARŞIOY YAZISI
Demokratik Sol Parti’nin 2004 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda 36.835,49.- YTL’nin
Hazine’ye irat kaydedilmesine ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı 22.12.2010
tarihlidir.
Parti’nin 2004 yılı kesinhesabının ilk incelemesi
yapılarak esasının incelenmesine geçilmesine ilişkin Anayasa Mahkemesi
kararı 27.1.2006 tarihlidir.
Buna göre esas inceleme, herhangi bir haklı neden
bulunmaksızın 4 yıl 11 ay bekletildikten sonra karara bağlanmıştır.
Siyasî partilerin malî denetimi, Anayasa’nın 69.
maddesine göre yerine getirilen yargısal bir işlemdir. Bu nedenle
Anayasa’nın 2. maddesindeki demokratik hukuk devleti ve 36. maddesindeki
adil yargılama ilkelerine de uygun olmak zorundadır.
Yargısal bir görevin 4 yıl 11 ay gecikmeyle yerine
getirilmesi ve bu gecikmenin hiçbir haklı nedene dayanmaması, Anayasa’nın
2. ve 36. maddeleriyle bağdaşmaz. Siyasî partilerin gelir ve giderlerine
ilişkin belgeleri saklama süresi mevzuatımıza göre 5 yıldır. Hal böyle iken
4 yıldan fazla bir zaman sonra partinin mali denetiminde amaçlara uygun
yapılmış kabul edilmeyen harcamaların sürpriz bir şekilde karara bağlanması
hukuk güvenliği ilkesiyle de bağdaşmamaktadır.
Karar her ne kadar kanuna uygunsa da hukuka ve
adalet duygusuna aykırı bulduğumdan çoğunluğa katılmıyorum.
Başkanvekili
Osman
Alifeyyaz PAKSÜT
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı: 2006/29 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı: 2010/68
Karar Günü: 22.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokratik Sol Parti’nin 2005 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi
uyarınca, Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet
AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, A.Necmi ÖZLER, Şevket APALAK,
Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT’ün katılımıyla 27.2.2007 gününde
yapılan ilk inceleme toplantısında,
“Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine
OYBİRLİĞİYLE” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2004 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Demokratik Sol Parti 2005 yılı gelirleri toplamının
106.295.569,83 YTL, devreden borçların 216.253,51 YTL, giderleri toplamının
17.038.282,73 YTL, alacakların 172.297,93 YTL olduğu ve 89.298.242,68
YTL.nin nakit mevcudu olarak 2006 yılına devrettiği anlaşılmıştır.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi’nin 2005 yılı gelirleri toplamı
98.610.011,54 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 17.035.505,65 YTL.si faiz gelirleri,
36.088,27 YTL.si sair gelirler, 81.538.417,63 YTL.si 2004 yılından devreden
nakit mevcutundan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2005 yılı defter kayıtları
ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı
Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl
Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin 2005 yılı
gelirleri toplamı 7.685.558,29 YTL. olarak gösterilmiştir.
Bunun 44.522,84 YTL.si parti
üyelerinden alınan aidat, 2.553,05 YTL.si parti bayrağı, flaması, rozet vs.
satışından sağlanan gelir, 1.250.- YTL.si parti yayınlarının satış geliri,
33.623,95 YTL.si parti tarafından tertiplenen dayanışma gecesi ve konser
faaliyetlerinden sağlanan gelirler, 234.983,19 YTL.si bağış, 1.211.071,13
YTL.si 2004 yılından devreden nakit, 5.958.734,87 YTL.si genel merkezden
alınan yardım, 68.368,36 YTL.si faiz gelirleri, 130.450,90 YTL.si dava
konusu devirden oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2005 yılı kesinhesap
çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B-
Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi’nin
2005 yılı giderleri 10.016.187,54 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 610.782,73 YTL.si personel
giderleri, 715.839,73 YTL.si yönetim
giderleri, 5.958.734,87 YTL.si yardımlar, 622.668,92 YTL.si
demirbaş-taşınmaz alımı, 2.011.123,39 YTL.si seçim propaganda ve tanıtım
giderleri, 16.770.- YTL.si iş avansları, 18.970.- YTL.si seyahat avansları,
61.297,90 YTL.si 2004 yılından devreden borçlardan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2006 yılına devreden kasa
ve banka mevcudu 88.669.459,38 YTL dir.
Parti Genel Merkezi’nin 2005 yılı defter kayıtları
ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı
Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
Parti
Genel Merkezi’nin 2005 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde
yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı
Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
Muhasebe biliminin genel kabul görmüş
temel kavramlarından biri “Belgelendirme” kavramıdır. Vergi Usul Kanunu’nun
229. maddesinde “Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında
müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan
tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır” şeklinde tarif
yapılmış ve “Fatura Kullanma Mecburiyeti” başlıklı 232. maddesindeki
hükmüne göre de, faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve
verilmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet
alımlarında bu işlemlerin fatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve
gerekli muhasebe kayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsik edici belge
olarak kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.
Yine aynı Kanun’un Gider Pusulası
başlıklı 234. maddesinde ki, “Birinci
ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit
usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek
erbabının ve çiftçilerin vergiden muaf esnafa;
Yaptırdıkları işler veya
onlardan satın aldıkları emtia için tanzim edip işi yapana veya emtiayı
satana imza ettirecekleri gider pusulası vergiden muaf esnaf tarafından
verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge, birinci ve ikinci sınıf tüccarların,
zati eşyalarını satan kimselerden satın aldıkları altın, mücevher gibi
kıymetli eşya için de tanzim edilir. Gider pusulası, işin mahiyeti,
emtianın cins ve nev'i ile miktar ve bedelini ve iş ücretini ve işi
yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanın adlarıyla
soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) ve adreslerini ve tarihi ihtiva
eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malı satana
tevdi olunur. Gider pusulaları, seri ve sıra numarası dahilinde teselsül
ettirilir.”
hükmünden fatura vermek mecburiyetinde
olmayanlar için gider pusulası düzenleneceği anlaşılmaktadır.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin
üçüncü fıkrasına göre beş bin liraya kadar olan (2005 yılı için 41,29 YTL)
harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu
olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli ve kanıtlayıcı bir
belgeye dayanması gerekmektedir.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun
70. maddesinde,
“Bir siyasî partinin
bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır” ve aynı Kanun’un 75.
maddesinde, “Anayasa Mahkemesi
denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve
kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler
dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve
76 ncı maddesinde de, “Belgelendirilmesi
gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti
malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri
yer almıştır.
1- Yenikan
medya pazarlamaya sürekli olarak prodüksiyon bedeli olarak yapılan
ödemelerin içeriğinin bildirilmesi, bu hizmetler karşılığında Partiye
verdiği dokümanlar (cd,materyal, bilgi veya belge vb.) ile sözleşme örneğinin
gönderilmesi istenmiştir.
Parti yetkilileri “Yenikan Medya firması partimize prodüksiyon hizmeti vermektedir.
Özellikle partinin yaptığı miting ve toplantıların Yerel ve Bölgesel
Televizyonlara Canlı Yayın hizmetini vermektedir. Sözleşmesi ektedir.” şeklinde cevap vermişlerdir.
Faturaların düzenlenmiş olması
nedeniyle söz konusu firmaya yapılan ödemelerin Hazineye irad kaydedilmemesi
gerektiğine Haşim KILIÇ, Fulya KANTARCIOĞLU, Recep KÖMÜRCÜ, Alparslan ALTAN
ve Engin YILDIRIM’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA karar verilmiştir.
2- Parti
adına olmayan, kişi adına kayıtlı telefonlara alınan kontör bedelleri Parti
bütçesinden karşılanmıştır.
Parti yetkilileri, “Sözkonusu kazı konuş kartları seçim dönemleri ve mitinglerde parti
için kendi telefonunu kullanan kişilere verilmiş ve parti için
kullanılmıştır. Her kişiye yeni hat almak sabit giderleri fazla olduğundan
pahalıya geleceği için hazır kart alınmıştır.” şeklinde
cevap vermişlerdir.
Kontör Alımları
Parti yetkilileri kimlere alındığına dair isim
belirtmedikleri gibi, bu kontörlerin parti faaliyetleri için kullanıldığına
dair kanıtlayıcı bilgi ve belge de sunmamışlardır. Bu nedenle Parti adına
yapılmış bir gider olarak kabul edilmemiştir.
3- Bahşiş ödemeleri Parti
bütçesinden karşılanmıştır.
Parti sorumluları, “Parti seyahatlerindeki yemek giderlerinde bahşiş ödemeleri
tutanağa bağlanarak ödenmiştir.” şeklinde cevap vermişlerdir.
Aşağıda belirtilen bahşiş
ödemeleri bir hizmet karşılığı olmaksızın kişi ya da kuruluş elemanlarına
verilmesi nedeniyle parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına
yapılmış bir harcama olarak kabul edilmesi mümkün görülmemiştir.
Bahşiş Ödemeleri
4- Aşağıdaki tabloda belirtilen otobüs ve
uçak biletlerinin kişiler adına veya isimsiz olarak düzenlendiği, bu
giderlerinde parti bütçesinden ödendiği görülmüştür.
Parti sorumluları “Söz konusu kişiler adına alınmış olan uçak, otobüs
bileti ve konaklama bedeli faturaları Parti adına yapılmış harcamalardır.
Fakat elde olmayan sebepler ile belgeler kişiler adına düzenlenmiştir.
Otobüs veya uçak ile seyahat ederken veya otelde konaklar iken söz konusu
uçak, otobüs ve otel firmaları; bu konudaki yasal bilgi eksikliğinden
belgeleri, seyahati yapan veya konaklayan kişi adına düzenlemiştir. Genel
Merkez tarafından alınan uçak, otobüs bileti veya otel rezervasyonlarında
belgeler Genel Merkez adına düzenlenmiştir. Belgeyi alan kişiler de zaten
parti yetkilisi olduklarını düşündüklerinden ve parti faaliyeti için orada
bulunduklarından parti işi ile ilgili bir gider olduğu için belgeyi kabul
etmişlerdir. Söz konusu firmalar belgeyi kişi adına düzenlerken Parti adına
düzenlenmesi istendiğinde kişilerden imza sirküsü, yetki belgesi vs.
istenmektedir. Bunun da imkan dahilinde olmadığı ortadadır. Söz konusu
kişiler Parti adına herhangi bir etkinliğe ya da toplantıya katılacakları
zaman bulundukları bölgeden Parti Genel Merkezine gelmekte dolayısıyla
belgeler kendi adlarına düzenlenmektedir. 2007 yılı Kesin hesap
incelemesinde de söz konusu işlemler mahkemenizce uygun görülmüştür.
Yapılan seyahatler parti adına
yapılmış olup parti ile ilgili toplantılara ve etkinliklere katılmak
amacıyla parti yöneticileri ve parti görevlileri adına belgeler
düzenlenmiştir.”
şeklinde beyanda
bulunmuşlardır.
Kimi otobüs ve tren biletlerinde isim
olmamakla birlikte kimi otobüs biletlerinde isim bulunmaktadır. Seyahat
giderlerine ilişkin yapılan görevlendirme olurları sunulmamış, genel
ifadeler kullanılarak cevap verilmiştir. Seyahat harcamalarının parti adına
yapıldığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığından dolayı parti adına
yapılmayan seyahat (otobüs, tren ve uçak biletlerinin) giderleri parti
amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarak
kabul edilmemiştir.
Seyahat
Giderlerine Ait Tablo
Yevmiye tarih ve No
|
Yolcunun
Adı Soyadı
|
Türü
|
Tutarı
|
28.2.2005/46
|
Zabit Demir
|
Otobüs bileti
|
24
|
“ “
|
İsimsiz
|
“ “
|
24
|
10.3.2005/58
|
Masum Türker
|
Uçak bileti
|
258
|
31.3.2005/81
|
İsimsiz
|
Otobüs bileti
|
30
|
31.3.2005/81
|
Masum Türker
|
Uçak bileti
|
218
|
31.3.2005/81
|
Ahmet Tan
|
Elektronik
bilet yolcu seyahat belgesi
|
238
|
31.3.2005/89
|
Ahmet Tan
|
Uçak bileti
|
129
|
31.3.2005/89
|
Ahmet Tan
|
Uçak bileti
|
109
|
31.5.2005/149
|
Osman Kılıç
|
Otobüs bileti
|
10,5
|
“ “
|
Ahmet Güzel
|
“
“
|
10,5
|
“ “
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs bileti
|
36
|
10.5.2005/130
|
Nemci
Çavuşoğlu
|
Otobüs bileti
|
15
|
31.5.2005/152
|
İsimsiz
|
Otobüs bileti
|
15
|
31.5.2005/162
|
Faldı Ağaoğlu
|
Otobüs bileti
|
26
|
“ “
|
İsimsiz
|
3 adet otobüs bileti
|
63
|
“ “
|
Faldı Ağaoğlu
|
Uçak bileti
|
95
|
31.5.2005/163
|
İsimsiz
|
Otobüs bileti
|
20
|
31.5.2005/164
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs
bileti
|
26
|
31.5.2005/165
|
İsimsiz
|
3 adet otobüs bileti
|
52
|
“ “
|
Hüseyin Mert
|
Uçak bileti
|
115
|
“ “
|
Hasan Ehliz
|
“
“
|
95
|
“ “
|
Hüseyin Mert
|
Uçak bileti
|
99
|
10.6.2005/170
|
Masum Türker
|
Uçak bileti
|
234
|
“ “
|
Masum Türker
|
“
“
|
119
|
“ “
|
Masum Türker
|
“
“
|
119
|
30.6.2005/197
|
İsimsiz
|
3 adet otobüs bileti
|
47
|
“ “
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs bileti
|
17
|
“ “
|
İzzet Sözen
|
Uçak bileti
|
119
|
“ “
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs
bileti
|
80
|
10.6.2005/169
|
Ahmet
|
Otobüs bileti
|
25,25
|
10.6.2005/171
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs
bileti
|
28
|
10.6.2005/179
|
Zabit Demir
|
1 adet otobüs
bileti
|
20
|
10.6.2005/172
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs
bileti
|
45
|
20.6.2005/188
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs
bileti
|
40
|
30.6.2005/198
|
Kadir Salih
|
Uçak bileti
|
95
|
“ “
|
Melda Bayer
|
“ “
|
95
|
“ “
|
Jale Arbaş
|
“
“
|
95
|
“ “
|
İsimsiz
|
4 adet otobüs bileti
|
114
|
10.7.2005/204
|
Nazif Topaloğlu
|
Uçak bileti
|
135
|
“ “
|
İsimsiz
|
7 adet otobüs bileti
|
139
|
20.7.2005/218
|
Fehmi
|
Otobüs bileti
|
20
|
20.7.2005/220
|
Zabit Demir
|
Otobüs bileti
|
30
|
“ “
|
İsimsiz
|
6 adet otobüs
bileti
|
115
|
31.7.2005/229
|
İsimsiz
|
Otobüs bileti
|
17
|
31.7.2005/230
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs
bileti
|
32
|
“ “
|
Mehmet Daşçı
|
Uçak bileti
|
244
|
10.8.2005/243
|
Orhan Ocak
|
2 adet otobüs
bileti
|
75
|
20.8.2005/252
|
İsimsiz
|
İsimsiz
|
12
|
31.8.2005/264
|
İsimsiz
|
7 adet otobüs
bileti
|
150
|
30.9.2005/293
|
İsimsiz
|
3 adet otobüs
bileti
|
44
|
“ “
|
Ahmet Güzel
|
Otobüs bileti
|
22,5
|
20.9.2005/284
|
İsimsiz
|
Otobüs bileti
|
28
|
20.9.2005/285
|
İsimsiz
|
5 adet otobüs
bileti
|
96
|
20.9.2005/285
|
Hüseyin Aydın
|
Otobüs bileti
|
29,5
|
30.9.2005/304
|
İsimsiz
|
5 adet otobüs
bileti
|
156
|
20.10.2005/321
|
Hüseyin Mert
|
Uçak bileti
|
149
|
31.10.2005/334
|
Mehmet İrfan Çakı
|
2 adet otobüs
bileti
|
88,5
|
“ “
|
Kerim Aksu
|
2 adet otobüs
bileti
|
88,5
|
“ “
|
İsimsiz
|
3 adet otobüs
bileti
|
63,5
|
“ “
|
Remzi Tavşan
|
Otobüs bileti
|
28
|
10.10.2005/306
|
Zabit Demir
|
Uçak bileti
|
119
|
“ “
|
Zabit Demir
|
Uçak bileti
|
109
|
“ “
|
Zabit Demir
|
Otobüs bileti
|
24
|
“ “
|
İsimsiz
|
3 adet otobüs
bileti
|
60
|
10.10.2005/310
|
Nemci Çavuşoğlu
|
Otobüs bileti
|
24
|
10.10.2005/313
|
Osman Kılıç
|
Uçak bileti
|
109
|
“ “
|
Tuncay
|
Otobüs bileti
|
30
|
10.10.2005/314
|
Zabit Demir
|
Otobüs bileti
|
28
|
“ “
|
Zabit Demir
|
Uçak bileti
|
129
|
“ “
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs
bileti
|
38
|
20.10.2005/326
|
Salih Kadir
|
Otobüs bileti
|
35
|
“ “
|
M.Karaçay
|
Otobüs bileti
|
37
|
“ “
|
İsimsiz
|
5 adet otobüs
bileti
|
115
|
20.10.2005/328
|
İsimsiz
|
7 adet otobüs
bileti
|
161
|
20.10.2005/329
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs
bileti
|
20
|
10.10.2005/315
|
İsimsiz
|
3 adet otobüs
bileti
|
84
|
10.11.2005/345
|
İsimsiz
|
Tren bileti
|
22
|
“ “
|
Melda Bayer
|
Uçak bileti
|
119
|
10.11.2005/346
|
Olgun Yıldırım
|
Uçak bileti
|
298
|
“ “
|
Ahmet Ercan
|
Uçak bileti
|
298
|
20.11.2005/356
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs
bileti
|
50
|
“ “
|
Osman Kılıç
|
2 adet uçak
bileti
|
318
|
“ “
|
Hasan Macit
|
2 adet uçak
bileti
|
318
|
“ “
|
Mehmet Baş
|
Uçak bileti
|
179
|
20.12.2005/386
|
İsimsiz
|
Otobüs bileti
|
20
|
31.12.2005/402
|
Necati Uyar
|
Otobüs bileti
|
97
|
31.12.2005/402
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs
bileti
|
36
|
10.12.2005/377
|
Sılay Soydal
|
Otobüs bileti
|
18
|
20.12.2005/388
|
Mehmet Başçı
|
Otobüs bileti
|
23
|
“ “
|
Melda Bayer
|
Otobüs bileti
|
26,5
|
“ “
|
İsimsiz
|
3 adet otobüs
bileti
|
35
|
20.12.2005/392
|
Uluğ Türkkan
|
2 adet uçak
bileti
|
154
|
“ “
|
Uluğ Türkkan
|
Otobüs bileti
|
25
|
31.12.2005/425
|
İsimsiz
|
Otobüs bileti
|
22
|
“ “
|
Necati Uyar
|
Uçak bileti
|
129
|
“ “
|
Uluğ Türkkan
|
Uçak bileti
|
129
|
“ “
|
Necati Albay
|
Uçak bileti
|
89
|
“ “
|
Orhan Ocak
|
Uçak bileti
|
89
|
31.12.2005/408
|
Sılay Soydan
|
Uçak bileti
|
130
|
31.12.2005/411
|
Ahmet Güzel
|
4 adet otobüs
bileti
|
66
|
“ “
|
Hüseyin Aydın
|
2 adet otobüs
bileti
|
110
|
“ “
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs
bileti
|
60
|
31.12.2005/414
|
İsimsiz
|
Otobüs bileti
|
20
|
“ “
|
Arif Özbay
|
Otobüs bileti
|
25
|
31.12.2005/415
|
İsimsiz
|
Otobüs bileti
|
25
|
“ “
|
Orhan Yeşilyurt-Mustafa
Yılmaz
|
Otobüs bileti
|
60
|
“ “
|
Orhan Yeşilyurt
|
Uçak bileti
|
86
|
31.12.2005/417
|
İzzet Sözen
|
2 adet uçak
bileti
|
327
|
“ “
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs
bileti
|
45
|
31.12.2005/419
|
Zabit Demir
|
Uçak bileti
|
79
|
“ “
|
Zabit Demir
|
2 adet otobüs
bileti
|
56
|
“ “
|
İsimsiz
|
4 adet otobüs
bileti
|
90
|
31.12.2005/420
|
Osman Kılıç
|
2 adet otobüs
bileti
|
56,5
|
“ “
|
İsimsiz
|
4 adet otobüs
bileti
|
45
|
31.12.2005/421
|
İsimsiz
|
4 adet otobüs
bileti
|
75
|
31.12.2005/424
|
Nazif Topaloğlu
|
5 adet uçak
bileti
|
619
|
20.12.2005/397
|
Hüseyin Mert
|
Uçak bileti
|
69
|
“ “
|
Hüseyin Mert
|
Otobüs bileti
|
30
|
“ “
|
İsimsiz
|
Otobüs bileti
|
28
|
|
|
Toplam
|
10.480,75 YTL
|
5- Parti görevlilerinin vergi ile ilgili yükümlülüklerini
zamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme zammı ile trafik ve para
cezaları Parti bütçesinden ödenmiştir.
Parti yetkilileri, “Toplantılara ve programlara yetişebilmek amacıyla
zaman zaman hız sınırı aşılmıştır. Muhtasar ve MTV Gecikme zamları
zamanında yatırılamamıştır. Fakat para vadede faiz geliri getirdiğinden
ortada bir kamu zararı yoktur. THY Cezası ise toplantı saati değiştiğinden
uçak bileti ertelenmiştir. Burada da herhangi bir kusur yoktur.” şeklinde cevap vermişlerdir.
Gecikme Zammı ve Cezalara
İlişkin Liste
Siyasî partinin veya Hazine’nin zarara uğrayıp
uğramadığı konusunda bir denetim yapılmadığı gibi, parti bütçesi ile hazine
arasında doğrudan bir ilişki de bulunmamaktadır. Kaldı ki kanuna aykırı
gelir ve giderlerin Hazine’ye gelir kaydedilmesi Hazine’nin zararını tazmin
amacıyla değil ortaya çıkan hukuka aykırılığa bir yaptırım olması amacıyla
düzenlenmiştir.
Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması
için gerekli tedbirleri almaları gerekir. Parti görevlilerinin
yükümlülüklerini zamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme zammı, bedeli
ve cezalardan parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır.
Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır.
6- Aşağıda gösterilen 1.145,36 YTL tutarındaki gider fatura
aslı olmaksızın yapılmıştır.
Parti
yetkilileri “Fatura
asılları yoktur.306,80 YTL tutarındaki İMM Organizasyon firması faturası
firma tarafından aslı gibidir onaylı tasdik edilmiştir.” şeklinde cevap vermişlerdir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş
milyon (2005 yılı için 41,29 YTL.) liraya kadar olan harcamaların makbuz
veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı
belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların makbuz veya fatura gibi
geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu nedenle fatura
olmaksızın veya fatura fotokopisine dayanılarak kaydedilen giderin,
Kanun’un öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesi
mümkün değildir.
Fatura Olmadan Ödenen Giderlere Ait
Tablo
Yevmiye Tarih ve No
|
Kimden alındığı
|
İçerik
|
Tutar
|
31.5.2005/148
|
|
Apartman aidat gideri. Herhangi bir belge
bulunmamaktadır.
|
144
|
31.5.2005/153
|
Avis
|
faks fatura
|
431,52
|
10.6.2005175
|
|
06 As 5178 plakalı araca ait gider. Herhangi bir belge
bulunmamaktadır.
|
263,04
|
10.12.2005/380
|
İMM
Organizasyon, Mithatpaşa V.D. 329 047 6765
|
Firma tasdikli
fotokopi fatura
|
306,80
|
Toplam
|
1.145,36 YTL
|
7- Murat Demir’in iş akdi işverenden izin almaksızın bir ay içinde üç
iş günü işe devam etmemesi nedeniyle fesh edildiği halde 30.4.2005 tarih ve
120 yevmiye ile 3.836,91 YTL kıdem ve 1.782,01 YTL ihbar tazminatı ödenmiştir.
Parti
yetkilileri “Murat
Demir’e İhbar ve Kıdem Tazminatı ödenmiştir. Her ne kadar 3 iş günü üst
üste gelmeyen işçiyi tazminatsız işten çıkarma hakkı kanundan doğan bir hak
olsa bile işveren dilediği takdirde kıdem tazminatını ödeyebilir. Ayrıca
partimiz her platformda emeği savunan ve emekçinin yanında bir partidir. Bu
nedenle söz konusu çalışanımıza kıdem tazminatı emeğinin karşılığı olarak
ödenmiştir” şeklinde cevap vermişlerdir.
Murat Demir’in iş akdi işverenden izin almaksızın
bir ay içinde üç iş günü işe devam etmemesi nedeniyle fesh olunmuştur.
4857 sayılı Kanunun Geçici 6 ncı maddesinde “ Kıdem tazminatı için bir kıdem
tazminatı fonu kurulur. Kıdem tazminatı fonuna ilişkin Kanunun yürürlüğe
gireceği tarihe kadar işçilerin kıdemleri için 1475 sayılı İş Kanununun 14
üncü maddesi hükümlerine göre kıdem tazminatı hakları saklıdır.” hükmü
yer almış,
Mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesine göre
hizmet akdinin 17. maddenin II numaralı bendinde gösterilen sebepler
dışında işveren tarafından veya 16. maddenin I ve II numaralı bentlerinde
gösterilen sebeplerle işçi tarafından veyahutta muvazzaf askerlik hizmeti
dolayısıyla feshi halinde kıdem tazminatı verileceği belirtilmiş,
4857 sayılı İş Kanunu’nun İşverenin haklı nedenle
derhal fesih hakkı başlıklı 25 nci maddesinde, Süresi belirli olsun veya
olmasın işveren, maddede yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden
önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebileceği,
Maddenin II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan
haller ve benzerleri alt bendinin g fıkrasında ise, İşçinin işverenden izin
almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya
bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut
bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi halinde işverenin haklı olarak fesh
edebileceği ifade edilmiştir.
İhbar tazminatı, işveren veya işçinin
haber vermeden iş akdini feshetmesi durumunda karşı tarafa ödeyeceği
tazminattır. İşveren iş akdini haklı nedenle feshettiğine göre ihbar
tazminatı ödenmesi İş Kanuna aykırıdır. İş Kanununda kıdem tazminatının
ödenmesini gerektiren haller sayılmış olup, işverenin haklı nedenle feshi
bunlar arasında sayılmamıştır.
Murat Demir’in iş akdi ahlak ve iyi niyet
kurallarına uymayan bir ayda üç iş günü işine devam etmemesi nedeniyle
feshedilmiştir. Dolayısıyla ihbar ve kıdem tazminatı ödenmesi gerektiren
bir durum oluşmamıştır. Partinin iş akdi fesih yazısı ve İş Kanunu’na göre
bu kişiye ihbar ve kıdem tazminatı ödenmemelidir. Bu nedenle
5.618,92YTL.nin Hazine’ye irad kaydedilmesine karar verilmiştir.
8- Aşağıdaki tabloda gösterilen icra ödemelerinde ki ana para, faiz ve
diğer masrafları belirtilmeyenin ana para, faiz ve diğer masraflarının
belirtilmesi, bu ödemelere esas belgelerin gönderilmesi ile faiz ve diğer
masrafların parti bütçesinden karşılanma nedeni sorulmuştur.
Parti sorumluları, “Söz konusu dönemde Türkiye’nin her yerinde borçların
yapılandırılması açısından bir çok icra dairesine ödemelerde bulunulmuştur.
Gecikme cezaları ve sair masraflar borcun geç ödenmesinden kaynaklanmaktadır.
Fakat para o esnada bankada faiz getirisi sağladığından ortada hazine
zararı söz konusu değildir.” Şeklinde cevap vermişlerdir.
Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması
için gerekli tedbirleri almaları gerekir. Aksi halde bu tedbirlerin
alınmaması sonucu oluşacak faiz ve diğer masraflar parti bütçesinden
ödenecektir ki bunu kabul etmek mümkün değildir.
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında
yapmamaları sonucu oluşan faiz ve diğer masraflardan parti tüzel kişiliğini
sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk
kapsamında olduğu açıktır.
İCRA
ÖDEMELERİ
9- Toplu tiyatro ve konser bileti alınmış ve bedeli Parti bütçesinden
karşılanmıştır.
Parti sorumluları, “Parti örgütlenme çalışmaları doğrultusunda parti üyeleri ile
sosyalleşmenin sağlanması amacıyla toplu tiyatro biletleri alınarak örgüt
ile beraber bu gösterilere gidilmiştir.” şeklinde cevap vermişlerdir.
Alınan toplu tiyatro ve konser bilet bedelleri
parti tarafından karşılanacak yönetim gideri olmadığı gibi, partinin amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına
yapılmış harcama olarak da kabulü
mümkün değildir
10- Ahmet Tan adına düzenlenen 235 241 037 5242 numaralı ve 238.- YTL.lik
elektronik uçak biletinin fotokopisi 31.03.2005 tarih ve 81 numaralı
yevmiye ile, aslı 31.03.2005 tarih ve 84 numaralı yevmiye ile ödenmiştir.
Aynı uçak bilet bedelinin iki defa ödenmesi suretiyle mükerrer ödeme
yapılmıştır.
Parti yetkilileri sehven mükerrer ödeme
yapıldığını beyan etmişlerdir.
Mükerrer ödenen 238.- YTL.nin Hazine’ye
irad kaydedilmesine karar verilmiştir.
11- Taksi
ücreti veya taşıma ücreti karşılığı belge olmadan tutanağa istinaden ödeme
yapılma nedeni ile aynı plakalı araçlara ödenen ücretlerin mükerrer olup
olmadığı sorulmuş,
Parti yetkilileri, “Örgüte malzeme (bayrak, afiş, eşantiyon vs.) gönderilmesi gerektiği
durumlarda hem ağırlık hem de uzaklıktan ötürü kargo ücreti daha pahalı
olduğundan malzemeler otobüsle gönderilmiştir. Otobüs firmasından belge
alınması mümkün olmadığından yapılan her ödeme tutanağa bağlanmıştır.
Mükerrer ödeme olduğunu düşünmemekteyiz. Sadece gönderilecek malzeme çok
yer kapladığından daha fazla bedel ödenmiştir. Bu konuda Siyasi Partiler
Kanunu’nun 70. maddesine göre belge alınamayan durumlarda harcama
yapılabilecek meblağ sınırına göre tutanak düzenlemesi yoluna gidilmiştir.
Takdir edilmelidir ki kargo ücretleri otobüs ücretlerine göre daha pahalı
bir mekanizmadır. Burada yasaya aykırı bir işlem yapılmadığını
düşünmekteyiz.” şeklinde cevap vermişlerdir.
Tabloda görüleceği fatura, serbest meslek makbuzu
veya gider pusulası düzenlemeden A4 kağıdına yazılmış tutanağa istinaden
ödeme yapılmıştır. Tutanaklar belge sınırının altında kalınması amacıyla
bölünerek yazılmıştır. Aynı gün aynı arabayla ilgili farklı tutarlarda
tutanak düzenlenmesi ve tutanağı sadece DSP görevlilerin Cuma Şengül ve
Nilüfer Gökçe’nin imzalaması bunun göstergesidir. Parayı alan kişinin
tutanakta imzası bulunmamaktadır. Paraların
kime ödendiği belli değildir.
Siyasi partiler tarafından yapılan ödemelerde Vergi
Usul Kanununda sayılan belgelerin varlığı aranmaktadır. Alınan hizmet
bedeli karşılığı fatura, serbest meslek makbuzu veya gider pusulası
düzenlemesi gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş milyon
(2005 yılı için 41,29 YTL) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya
fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden
bu miktarı aşan harcamaların fatura, serbest meslek makbuzu veya gider
pusulası gibi geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu
nedenle geçerli belge olmadan yapılan 644.- YTL giderin, Yasa’nın öngördüğü
anlamda belgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.
TUTANAK
2- İl Örgütleri
Giderleri
Parti il örgütlerinin 2005 yılı
giderleri 7.022.095,19 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 80.696,54 YTL.si personel giderleri, 3.929.754,14 YTL.si yönetim
giderleri, 142.863 YTL.si yardımlar, 197.737,11 YTL.si demirbaş alımı,
2.657.004,27 YTL.si seçim propaganda ve tanıtım giderleri, 14.040,13 YTL.si
2004 yılından devreden borçlardan oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2006 yılına devreden nakit
mevcudu 628.783,30 YTL.dir.
Parti il örgütlerinin 2005 yılı kesinhesap çizelgelerinin
gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya
uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti’nin 2005 yılı defter ve belgeleri üzerinde
yapılan incelemede , 2005 yılı içinde edindiği 820.406,03 YTL tutarındaki
taşınır malın Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Demokratik Sol Parti’nin 2005 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda,
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti
Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin
çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda;
Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet
ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın,
gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve
OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin 2005 yılı kesinhesabında gösterilen
106.295.569,83 YTL gelir, 213.253,51 YTL borç, 17.038.282,73 YTL gider,
172.297,93 YTL alacak ile 89.298.242,68 YTL kasa ve banka mevcudu devrinin Hazine’ye irad kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki
bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler
Kanunu’na uygun olduğuna OYBİRLİĞİYLE,
3- 2820 sayılı Yasa’nın
70. maddesine aykırı olarak partinin amaçlarına uygun olmayan ve parti
tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 27.819,63 YTL karşılığı Parti
malvarlığının, 2820 sayılı Yasa’nın 75. maddesi uyarınca Hazine’ye gelir
kaydedilmesine OYBİRLİĞİYLE,
4- Yenikan Medya Pazarlamaya yapılan
toplam 122.242,1 YTL tutarındaki Parti mal varlığının Hazine’ye irad
kaydedilmemesine, Haşim KILIÇ, Fulya KANTARCIOĞLU, Recep KÖMÜRCÜ, Alparslan
ALTAN ve Engin YILDIRIM’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
22.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
KARŞIOY GEREKÇESİ
Demokratik Sol Partisi’nin 2005 yılı kesin
hesabının incelenmesinden Genel Merkez giderleri arasında gösterilen
Yenikan Medya Pazarlama’ya sürekli olarak Prodüksiyon hizmeti karşılığı
ödenen toplam 122.242,1 YTL. harcamaya ait söz konusu hizmetlerin
içeriğinin belirlenebilmesine yarayacak bilgi, belge ve dokümanlar Partiden
istenmiş, ancak gönderilmemiştir.
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun; 70.
maddesinin ilk fıkrasında, “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı
olamaz” ikinci fıkrasında “Bir siyasi partinin bütün giderleri, o siyasi
parti tüzel kişiliği adına yapılır.”, üçüncü fıkrasında, “Beş milyon liraya
kadar harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi
zorunlu değildir” 75. maddesinin ilk fıkrasında, “Anayasa Mahkemesi kesin
hesaplara ait bilgilerin belgelendirilmesini siyasi partilerden her zaman
isteyebilir.” dördüncü fıkrasında, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o
siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna
veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların
hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” denilmektedir. Siyasi Partiler
Kanunu’nun bu kurallarına göre siyasi partilerin, beş bin lirayı aşan
giderlerinin, makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilip
edilmediğinin ve giderlerinin amaçlarına aykırı olup, olmadığının
denetlenmesi, belirtilen hususlarda aykırılık saptanması halinde, söz
konusu giderlerin hazineye gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
Parti’nin genel merkez giderleri arasında
gösterilen Yenikan Medya Pazarlama’nın verdiği hizmetlere ilişkin fatura
karşılığı yapılan harcamaların, Parti’nin amacına uygunluğunun
denetlenebilmesi için Parti’den istenen bilgi, belge ve dokümanlar
gönderilmediğinden, bu harcamaların, Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olarak
yapıldığının kabulüne olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle Parti’nin amacına uygun olarak
yapıldığı saptanamayan Yenikan Medya Pazarlama’nın verdiği hizmetlere
ilişkin toplam 122.242,1 YTL. karşılığı Parti mal varlığının, 2820 sayılı
Yasa’nın 75. maddesi uyarınca, Hazine’ye gelir kaydedilmesi gerektiği düşüncesiyle
bu konuya ilişkin çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
|
—— • ——
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı
: 2007/27 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı : 2010/69
Karar Günü : 22.12.2010
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokratik Sol Parti’nin 2006 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Demokratik Sol Parti’nin 2006 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda,
1- 7.5.2010
günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine,22.12.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE
karar verildi.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2006 yılı
kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde
yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların
gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Demokratik Sol Parti 2006 yılı gelirleri toplamının
112.976.610,57 YTL, devreden borçların 353.513,28 YTL, dava konusu devrin
130.450,90 YTL, giderleri toplamının 36.522.356,46 YTL, 2007 yılına
devreden nakit mevcudunun 76.938.218,29.-YTL olduğu anlaşılmıştır.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi’nin 2006 yılı gelirleri toplamı
101.644.586,77 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 89.252.232,92 YTL.si yılbaşındaki mevcut
özvarlık, 12.387.111,06 YTL.si faiz gelirleri, 5.242,79 YTL.si sair
gelirlerden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2006 yılı defter kayıtları
ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı
Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri
Gelirleri
Parti il örgütlerinin 2006 yılı gelirleri toplamı
11.462.474,70 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 53.393,64 YTL.si parti üyelerinden alınan
aidat, 350.- YTL.si parti bayrağı, flaması, rozet vs. satışından sağlanan
gelir, 9.618,50 YTL.si parti tarafından tertiplenen dayanışma gecesi ve
konser faaliyetlerinden sağlanan gelirler, 113.164,77 YTL.si bağış,
666.823,99 YTL.si 2005 yılından devreden özvarlık, 10.457.477,44 YTL.si
genel merkezden alınan yardım, 31.071,04 YTL.si faiz gelirleri, 130.450,90
YTL.si dava konusu devir, 124,42 YTL.si sair gelirlerden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2006 yılı
kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede,
gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1 - Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi’nin
2006 yılı giderleri toplamı 25.351.360,67 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 15.114.159,95 YTL.si genel yönetim giderleri, 2.835.325,70 YTL.si demirbaş ve
taşıt alım giderleri, 7.166.832,77 YTL.si seçim propaganda ve tanıtım
giderleri, 235.000- YTL.si iş avansları, 42,25 YTL.si alacaklardan
oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılına devreden kasa
ve banka mevcudu 76.427.835,04 YTL dir.
Demokratik Sol Parti Genel Merkezi’nin
2006 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
aşağıda belirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
Muhasebe biliminin genel kabul görmüş
temel kavramlarından biri “Belgelendirme” kavramıdır. Vergi Usul Kanunu’nun
229. maddesinde “Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında
müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan
tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır” şeklinde tarif yapılmış
ve “Fatura Kullanma Mecburiyeti” başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre
de, faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesinin
gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında bu işlemlerin
fatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebe
kayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak
kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.
Yine aynı Kanun’un Gider Pusulası
başlıklı 234. maddesinde ki, “Birinci ve
ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle
defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının ve çiftçilerin
vergiden muaf esnafa;
Yaptırdıkları işler veya onlardan satın
aldıkları emtia için tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri
gider pusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir.
Bu belge, birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan
kimselerden satın aldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de
tanzim edilir. Gider pusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ile
miktar ve bedelini ve iş ücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı
satın alan ile satanın adlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını)
ve adreslerini ve tarihi ihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir
nüshası işi yapana veya malı satana tevdi olunur. Gider pusulaları, seri ve
sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir.”
hükmünden fatura vermek mecburiyetinde
olmayanlar için gider pusulası düzenleneceği anlaşılmaktadır.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin
üçüncü fıkrasına göre beş bin liraya kadar olan (2006 yılı için 45,336.-
YTL) harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi
zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli ve kanıtlayıcı
bir belgeye dayanması gerekmektedir.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun
70. maddesinde,
“Bir siyasî partinin bütün giderleri, o
siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır” ve aynı
Kanun’un 75. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi
denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve
kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler
dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve
76 ncı maddesinde de, “Belgelendirilmesi gerektiği halde
belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa
Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir” hükümleri yer almıştır.
1- Aşağıdaki tabloda belirtilen otobüs ve uçak biletlerinin
kişiler adına veya isimsiz olarak düzenlendiği, bu giderlerinde parti
bütçesinden ödendiği görülmüştür.
Parti sorumluları “Söz konusu kişiler adına alınmış olan uçak, otobüs
bileti ve konaklama bedeli faturaları Parti adına yapılmış harcamalardır.
Fakat elde olmayan sebepler ile belgeler kişiler adına düzenlenmiştir.
Otobüs veya uçak ile seyahat ederken veya otelde konaklar iken söz konusu
uçak, otobüs ve otel firmaları; bu konudaki yasal bilgi eksikliğinden
belgeleri, seyahati yapan veya konaklayan kişi adına düzenlemiştir. Genel
Merkez tarafından alınan uçak, otobüs bileti veya otel rezervasyonlarında
belgeler Genel Merkez adına düzenlenmiştir. Belgeyi alan kişiler de zaten
parti yetkilisi olduklarını düşündüklerinden ve parti faaliyeti için orada
bulunduklarından parti işi ile ilgili bir gider olduğu için belgeyi kabul
etmişlerdir. Söz konusu firmalar belgeyi kişi adına düzenlerken Parti adına
düzenlenmesi istendiğinde kişilerden imza sirküsü, yetki belgesi vs.
istenmektedir. Bunun da imkan dahilinde olmadığı ortadadır. Söz konusu
kişiler Parti adına herhangi bir etkinliğe ya da toplantıya katılacakları
zaman bulundukları bölgeden Parti Genel Merkezine gelmekte dolayısıyla
belgeler kendi adlarına düzenlenmektedir. 2007 yılı Kesin hesap
incelemesinde de söz konusu işlemler mahkemenizce uygun görülmüştür.
Yapılan seyahatler parti adına yapılmış olup parti
ile ilgili toplantılara ve etkinliklere katılmak amacıyla parti
yöneticileri ve parti görevlileri adına belgeler düzenlenmiştir.”
şeklinde beyanda
bulunmuşlardır.
Kimi otobüs biletlerinde isim olmamakla
birlikte kimi otobüs biletlerinde isim bulunmaktadır. Seyahat giderlerine
ilişkin yapılan görevlendirme olurları sunulmamış, genel ifadeler
kullanılarak cevap verilmiştir. Seyahat harcamalarının parti adına
yapıldığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığından dolayı parti adına
yapılmayan seyahat (otobüs ve uçak biletlerinin) giderleri parti amaçlarına
uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.
Seyahat Giderlerine Ait Tablo
Yevmiye tarih ve No
|
Yolcunun Adı Soyadı
|
Türü
|
Tutarı
|
31.1.2006/18
|
İsimsiz
|
3 adet otobüs bileti
|
55
|
10.1.2006/9
|
İsimsiz
|
3 adet otobüs bileti
|
48
|
31.1.2006/22
|
Nuri Yasemin
|
1 adet otobüs bileti
|
48
|
20.2.2006/35
|
İsimsiz
|
4 adet otobüs bileti
|
93
|
“ “
|
Muhittin Peker
|
2 adet otobüs bileti
|
36
|
“ “
|
Ali Baygüneş
|
Uçak bileti
|
129
|
“ “
|
Ataman Koçlar
|
Uçak bileti
|
139
|
“ “
|
Sılay Soydal
|
Uçak bileti
|
139
|
“ “
|
Ali Baygüneş
|
Uçak bileti
|
105
|
“ “
|
Önder Aksakal
|
Uçak bileti
|
248
|
“
“
|
Mehmet Cümen
|
Uçak bileti
|
218
|
20.3.2006/65
|
Mustafa Yılmaz
|
Uçak bileti
|
129
|
“ “
|
Derya Koçlar
Ataman
|
Uçak bileti
|
75
|
“ “
|
Sılay Soydal
|
Uçak bileti
|
75
|
“ “
|
Orhan
Yeşilyurt
|
Uçak bileti
|
75
|
20.3.2006/65
|
İsimsiz
|
3 adet otobüs bileti
|
63
|
“ “
|
Muhittin Peker
|
1 adet otobüs bileti
|
18
|
“ “
|
Ali Baygüneş
|
Uçak bileti
|
99
|
“ “
|
Mehmet Karaçay
|
3 adet otobüs bileti
|
79
|
30.3.2006/87
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
40
|
20.4.2006/106
|
Ali Baygüneş
|
Uçak bileti
|
89
|
“
“
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
10
|
“ “
|
İzzet Sözen
|
Uçak bileti
|
258
|
“ “
|
Adem Topçu
|
Uçak bileti
|
133
|
“ “
|
Adem Topçu
|
1 adet otobüs bileti
|
25
|
“ “
|
Faruk Türkoğlu
|
Uçak bileti
|
278
|
“ “
|
Muhittin Peker
|
1 adet otobüs bileti
|
18
|
“ “
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
18
|
“ “
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs bileti
|
60
|
“ “
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs bileti
|
40
|
“ “
|
Sebahat Vardar
|
2 adet uçak bileti
|
238
|
30.5.2006/166
|
Kadir Bay
|
1 adet otobüs bileti
|
18
|
30.5.2006/167
|
Ahmet Tan
|
1 adet uçak bileti
|
99
|
“ “
|
Hasan Ehliz
|
1 adet otobüs bileti
|
16
|
20.5.2006/161
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
25
|
30.6.2006/221
|
Yücel Erdener
|
1 adet uçak bileti
|
149
|
“ “
|
Yücel Erdener
|
1 adet otobüs bileti
|
11
|
“ “
|
Faruk Türkoğlu
|
3 adet uçak bileti
|
341
|
“ “
|
İsimsiz
|
4 adet otobüs bileti
|
125
|
“ “
|
Nazif
Topaloğlu
|
2 adet uçak bileti
|
198
|
“ “
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs bileti
|
50
|
“ “
|
Serkan Yılmaz
|
2 adet otobüs bileti
|
46
|
20.8.2006/282
|
Nusret
Yakupoğlu
|
1 adet uçak bileti
|
95
|
30.8.2006/294
|
Mustafa Vural
|
1 adet otobüs bileti
|
40
|
20.9.2006/327
|
Faruk Türkoğlu
|
2 adet uçak bileti
|
209
|
10.9.2006/305
|
İsimsiz
|
4 adet otobüs bileti
|
120
|
“ “
|
Yusuf
Ziyareisoğlu
|
2 adet otobüs bileti
|
60
|
“ “
|
Ahmet Göktepe
|
2 adet otobüs bileti
|
60
|
20.9.2006/325
|
Ali Özoğuz
|
1 adet otobüs bileti
|
35
|
“ “
|
Necmettin
Teskerecioğlu
|
1 adet otobüs bileti
|
35
|
“ “
|
Ahmet Ali Koç
|
1 adet faks uçak bileti
|
118
|
10.10.2006/362
|
İsimsiz
|
3 adet otobüs bileti
|
48
|
“ “
|
Servet Yazan
|
1 adet otobüs bileti
|
11,25
|
“ “
|
Kadir Bay
|
2 adet otobüs bileti
|
40
|
“ “
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
25
|
“ “
|
Muhittin Peker
|
2 adet otobüs bileti
|
36
|
“ “
|
Jale Ağırbaş
|
1 adet otobüs bileti
|
25
|
“ “
|
Orhan
Yeşilyurt
|
1 adet otobüs bileti
|
35
|
“ “
|
İsimsiz
|
2 adet otobüs bileti
|
60
|
“ “
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
20
|
“ “
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
40
|
30.10.2006/390
|
Kazım Ergin
Karaçay
|
4 adet otobüs bileti
|
120
|
“ “
|
Burak Güldiker
|
1 adet otobüs bileti
|
30
|
“ “
|
Burak Çevik
|
1 adet otobüs bileti
|
30
|
30.11.2006/442
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
25
|
“ “
|
Faruk Türkoğlu
|
3 adet uçak bileti
|
363
|
10.11.2006/400
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
13
|
“ “
|
Mehmet Canbaş
|
2 adet otobüs bileti
|
60
|
“ “
|
Adem Topçu
|
1 adet otobüs bileti
|
30
|
“ “
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
30
|
“ “
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
25
|
20.11.2006/425
|
Saffet Başaran
|
1 adet uçak bileti
|
168
|
30.12.2006/520
|
Ahmet Tan
|
1 adet uçak bileti
|
241
|
“ “
|
Ahmet Karakuş
|
1 adet otobüs bileti
|
45
|
“ “
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
30
|
“ “
|
Orhan
Yeşilyurt
|
2 adet otobüs bileti
|
53,5
|
30.12.2006/557
|
Ahmet Tan
|
2 adet uçak bileti
|
278
|
30.12.2006/501
|
Muhittin Peker
|
2 adet otobüs bileti
|
38
|
“ “
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
40
|
20.12.2006/501
|
Can Telaşlılar
|
1 adet otobüs bileti
|
30
|
“ “
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
14
|
“ “
|
İsimsiz
|
1 adet otobüs bileti
|
60
|
“ “
|
Nazif
Topaloğlu
|
1 adet uçak bileti
|
114
|
“ “
|
Mustafa Yılmaz
|
1 adet uçak bileti
|
104
|
“ “
|
Faruk Türkoğlu
|
1 adet uçak bileti
|
95
|
Toplam
|
7.304,75 YTL
|
2- Bahşiş
ödemeleri Parti bütçesinden karşılanmıştır.
Parti sorumluları, “Parti seyahatlerindeki yemek
giderlerinde bahşiş ödemeleri tutanağa bağlanarak ödenmiştir.Siyasi
Partiler Kanununun 70.maddesindeki meblağın altındadır ayrıca fatura ile
tevsik edilme zorunluluğu yoktur.” şeklinde cevap vermişlerdir.
Aşağıda belirtilen bahşiş ödemeleri bir hizmet
karşılığı olmaksızın kişi ya da kuruluş elemanlarına verilmesi nedeniyle
parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama
olarak kabul edilmesi mümkün görülmemiştir.
Bahşiş Ödemeleri
3- Parti görevlilerinin vergi ile ilgili yükümlülüklerini
zamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme zammı ile trafik ve para
cezaları Parti bütçesinden ödenmiştir.
Parti yetkilileri, “Toplantılara ve programlara yetişebilmek amacıyla
zaman zaman hız sınırı aşılmıştır. Damga vergisi ve MTV Gecikme zamları
zamanında yatırılamamıştır. Fakat para vadede faiz geliri getirdiğinden
ortada bir kamu zararı yoktur.”
şeklinde cevap vermişlerdir.
Siyasi partinin veya Hazine’nin zarara uğrayıp
uğramadığı konusunda bir denetim yapılmadığı gibi, parti bütçesi ile hazine
arasında doğrudan bir ilişki de bulunmamaktadır. Kaldı ki kanuna aykırı
gelir ve giderlerin Hazine’ye gelir kaydedilmesi Hazine’nin zararını tazmin
amacıyla değil ortaya çıkan hukuka aykırılığa bir yaptırım olması amacıyla
düzenlenmiştir.
Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması
için gerekli tedbirleri almaları gerekir. Parti görevlilerinin
yükümlülüklerini zamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme zammı ile
trafik ve para cezalarından parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı
bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu
açıktır.
Gecikme Zammı ve Cezalara İlişkin Liste
4- Aşağıda gösterilen 16.031,74 YTL tutarındaki gider fatura aslı
olmaksızın yapılmıştır.
Parti yetkilileri “Fatura asılları yoktur. Tüm aramalara rağmen
bulunamamıştır. Evrak yoğunluğu olan dönemlerde kaybolmuş olma ihtimalleri
yüksektir. Fakat ödeme yapılan firmalardan söz konusu hizmetler alınmıştır.
Kaldı ki belgeler fotokopide olsa Siyasi Parti amacına uygun ve DSP
tarafından alınmış hizmetler olduğu aşikardır. Belge kaybolduğunda firmaya
belge aslı olmadığından ödeme yapılmama ihtimali söz konusu olamaz. Şöyle
ki; firma her halükarda hizmeti teslim ettiğinden kendisinde kalan suretle
bile icradan parayı tahsil edebilir. Çünkü mahkemeler belgenin niteliğinden
ziyade işlemin içeriğine bakmaktadırlar. Böyle bir durumda da tarafımıza bu
sefer icraya yapılan ödemelerin içeriği sorulacaktır. Yine yapılan ödemeler
dikkatli incelendiğinde bir çoğunun sözleşmeye dayalı hizmetler olduğu ve
hep aynı firmalardan hizmet alındığı görülecektir. (Örneğin; Matbaa hizmeti
Başak Matbaacılık, Akaryakıt alımları Petrol Ofisi, Prodüksiyon Hizmeti
File Prodüksiyon gibi )
Ayrıca söz konusu listede yer alan Aralık tarihli
faturalar 2007 yılı Ocak ayında ödendiği için fatura asılları ödeme
evrakının altına takılmıştır. Bu faturaların asılları ekte sunulmaktadır.”
şeklinde cevap vermişlerdir.
Savunma ekinde bazı firmaların fatura
asılları gönderilmiştir. Aşağıdaki tabloda yer alan firmalara ait fatura
asılları bulunmamaktadır.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş
milyon (2006 yılı için 45,336.- YTL.) liraya kadar olan harcamaların makbuz
veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı
belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların makbuz veya fatura gibi
geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu nedenle fatura
olmaksızın veya fatura fotokopisine dayanılarak kaydedilen giderin,
Kanun’un öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesi
mümkün değildir.
Fatura Fotokopisi ile Yapılan Giderlere Ait Tablo
Yevmiye Tarih ve No
|
Kimden alındığı
|
Belge türü
|
Tutar
|
20.2.2006/41
|
TBMM Konukevi
Beşiktaş
|
Aslı gibidir tasdikli fatura
|
51,45
|
30.6.2006/225
|
Türk Hava
Yolları uçak bileti
|
Fotokopi bilet
|
139
|
30.6.2006/225
|
Türk Hava
Yolları uçak bileti
|
Fotokopi bilet
|
149
|
10.10.2006/372
|
Hotel
Geruze,Gerze VD.458 032 3661
|
Firma tasdikli fotokopi fatura
|
378
|
10.10.2006/372
|
Hotel
Geruze,Gerze VD.458 032 3661
|
Firma tasdikli fotokopi fatura
|
377
|
10.11.2006/403
|
File
Prodüksiyon,Yenibosna VD 387 054 5649
|
Faks cihazından çıkan fatura sureti
|
10620
|
30.11.2006/459
|
Hifa
Petrol,28.11.2006 tarih ve 004919 nolu fatura
|
Faks cihazından çıkan fatura sureti
|
134
|
30.11.2006/459
|
T.K.İ. Müessesi,4.12.2006
tarih ve 000786 nolu fatura
|
Faks cihazından çıkan fatura sureti
|
342,67
|
30.12.2006/501
|
Vilayetler
Turizm A.Ş.4.5.2006 tarih ve 403963 nolu fatura
|
Firma tasdikli fotokopi fatura
|
295,62
|
“ “
|
Başak
Ltd.Şti., 21.12.2006/731475
|
Fotokopi fatura
|
3545
|
Toplam
|
16.031,74 YTL
|
5- Aşağıda gösterilen
harcamaların dayanağı olarak tutanak, Parti görevlilerince düzenlenmiş ve
imzalanmış gider makbuzu gibi belgelerin muhasebe fişine eklendiği, bazı
harcamaların da herhangi bir belgeye dayanmadığı, bazılarında fatura
asıllarının olmadığı görülmüştür.
Belgesi Olmayan Harcamalara Ait Liste
Belgesiz Harcamalar
Parti yetkilileri “Madde başlığında VUK’na tabi belgeler olmadan
denmesine karşın madde içeriğinde bazı faturalardan söz edilmektedir. Söz
konusu faturalar VUK’na tabi belgelerdir. Yurtdışındaki bazı belgeler ise o
ülkenin kendi vergi kanunlarına göre düzenlenmiş belgelerdir. Dolayısıyla
VUK bu ülkelerde geçerli değildir. Bazı harcamaların belgesinin olmadığı
söylenmektedir. Belge olmadan kimseye herhangi bir ödemede bulunulmamıştır.
Genel olarak kayıtlarımız incelemesinde de bu durum gözlenecektir. Hatta
belge alınması mümkün olmayan durumlarda her bir harcama için tutanak
düzenlemesi uygulaması mevcuttur. Bu konuda Siyasi Partiler Kanununun 70.
maddesinde belirtilen sınıra riayet edilmiştir.”
şeklinde cevap vermişlerdir.
Gider makbuzları malı veren veya hizmeti sunanlar
tarafından düzenlenip imzalanma yerine Parti görevlileri tarafından
düzenlenmiş ve imza edilmiştir.
Vergi Usul Kanunu’na uygun olarak düzenlenmiş
fatura, serbest meslek makbuzu, gider pusulası gibi kanıtlayıcı belgeler
olmadan yapılan 13.665,4 YTL tutarındaki giderin Kanun’un öngördüğü anlamda
belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
6- Yenikan medya pazarlamaya sürekli olarak prodüksiyon
bedeli olarak yapılan ödemelerin içeriğinin bildirilmesi, bu hizmetler
karşılığında Partiye verdiği dokümanlar (cd, materyal, bilgi veya belge
vb.) ile sözleşme örneğinin gönderilmesi istenmiştir.
Parti yetkilileri “Yenikan Medya firması
partimize prodüksiyon hizmeti vermektedir. Özellikle partinin yaptığı
miting ve toplantılarda canlı yayın hizmeti bu firma tarafından
verilmektedir. Sözleşmesi ektedir.” şeklinde
cevap vermişlerdir.
Faturaların düzenlenmiş olması
nedeniyle söz konusu firmaya yapılan ödemelerin Hazineye irad kaydedilmemesi
gerektiğine Haşim KILIÇ, Fulya KANTARCIOĞLU, Recep KÖMÜRCÜ, Alparslan ALTAN
ve Engin YILDIRIM’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA karar verilmiştir.
7- İlaç ve
grip aşısı gibi kişisel harcamalar Parti bütçesinden karşılanmıştır.
Parti yetkilileri “Personel sağlık harcamaları
partimizce karşılanmaktadır. Partimizde ecza dolabı bulunmaktadır.” şeklinde cevap vermişlerdir.
İlaç veya grip aşısı Parti tarafından karşılanacak
yönetim gideri değildir. İlaç alımı veya grip aşısı yaptırılması özel
harcama olduğundan dolayı parti tüzelkişiliği adına ve parti amaçları
doğrultusunda yapılmış bir ödeme sayılamayacağından, 2820 sayılı Kanun’un
70. maddesine aykırı olarak yapılan bu ödemenin, aynı Kanun’un 75. maddesi
hükmü uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine karar verilmiştir.
İlaç Ödemeler Tablosu
8-
Parti adına olmayan, kişi
adına kayıtlı telefonlara alınan kontör bedelleri Parti bütçesinden
karşılanmıştır.
Parti yetkilileri, “Sözkonusu kazı konuş
kartları seçim dönemleri ve mitinglerde parti için kendi telefonunu kullanan
kişilere verilmiş ve parti için kullanılmıştır. Her kişiye yeni hat almak
sabit giderleri fazla olduğundan pahalıya geleceği için Hazır Kart
alınmıştır.” şeklinde cevap vermişlerdir.
Parti yetkilileri kimlere alındığına dair isim
belirtmedikleri gibi, bu kontörlerin parti faaliyetleri için kullanıldığına
dair kanıtlayıcı bilgi ve belge de sunmamışlardır. Bu nedenle Parti adına
yapılmış bir gider olarak kabul edilmemiştir.
Kontör Alımları
9- Kişi
adına kayıtlı telefon bedelleri Parti bütçesinden karşılanmıştır.
Parti yetkilileri, “Söz konusu dönemde
milletvekillerine bir telefon firmasının parlamenter hattı uygulaması
mevcuttur. Belirlenen 3 kişinin kendi arasında yapacağı konuşmalarda
indirim yapılmaktadır. Telefon giderlerinin yüksekliğinden ötürü Başkanlar
Kurulu üyeleri tarafından bu hat faturaları kullanılmıştır. 2007 yılı incelemesinde
de bu faturalar Anayasa Mahkemesi incelemesi sonucu kabul edilmiştir.” şeklinde cevap vermişlerdir.
Kişiler adına kayıtlı telefon giderlerinin parti
bütçesinden karşılanması Parti tüzelkişiliğinin faaliyet amacıyla
bağdaşmadığı gibi bu ödemenin Parti tüzelkişiliği adına yapıldığı da kabul
edilemez. Ödenen tutarın Hazine’ye irad kaydedilmesine karar verilmiştir.
Kişi Adına Kayıtlı Telefon Listesi
10- Kişi
adına yapılan giderlerin Parti bütçesinden karşılandığı görülmüştür.
Parti yetkilileri, “Ahmet Tan partimizin Genel
Sekreteridir. Yaptığı harcamalar parti ile ilgili harcamalardır. Belge
sehven onun adına düzenlenmiştir.” şeklinde
cevap vermişlerdir.
Ahmet Tan’ın parti genel sekreteri olması yaptığı harcamaların
parti faaliyetiyle ilgili olduğunu göstermez. Parti adına yapılan
faaliyetler sonucu düzenlenen faturalar parti tüzel kişiliği adına
olmalıdır. Yapılan harcamaların parti ile ilgili olduğuna dair kanıtlayıcı
bilgi ve belge sunulmamıştır. Bu nedenle Parti adına yapılmış bir gider
olarak kabul edilmemiştir.
Kişi Adına Yapılan Giderlere Ait Tablo
Yevmiye Tarih ve No
|
Firma, Fatura tarih ve no
|
Kimin adına olduğu
|
Tutar
|
30.12.2006/557
|
Katris,
27.12.2006/14366
|
Ahmet Tan
|
194,50
|
30.12.2006/557
|
Ramada ,
9.12.2006/215258
|
Ahmet Tan
|
173,88
|
Toplam
|
368,38 YTL
|
11- Toplu
toplantı, davetiye ve tiyatro bileti alınmış ve tutarı Parti bütçesinden
karşılanmıştır.
Parti yetkilileri, “Parti örgütlenme çalışmaları
doğrultusunda parti üyeleri ile sosyalleşmenin sağlanması amacıyla toplu
tiyatro biletleri alınarak örgüt ile beraber bu gösterilere gidilmiştir.” şeklinde
cevap vermişlerdir.
Alınan toplu toplantı, davetiye ve tiyatro bilet
bedelleri parti tarafından karşılanacak yönetim gideri olmadığı gibi, partinin amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına
yapılmış harcama olarak da kabulü mümkün değildir.
12- 10.10.2006 tarih ve 362 yevmiyede sahte 100.- YTL Parti
bütçesinden karşılanmıştır.
Parti yetkilileri tespit edilen sahte
100.- tl.nin parti bütçesinden karşılandığını belirtmişlerdir.
Sahte paranın alınması kişisel hatadan
kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla partinin katlanacağı bir gider olmadığı gibi
yönetim gideri de değildir. Bu nedenle partinin amaçlarına uygun ve parti
tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.
13- 10.12.2006
tarih ve 470 yevmiyede Basın mensuplarının Zonguldak’a götürülüp
getirilmesi için 4.12.2006 tarih ve 078169 nolu fatura karşılığı S.S.Özgür
Ankara Servisçileri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifine ödenen 708.- YTL.
Parti bütçesinden karşılanmıştır.
Parti yetkilileri, “Söz konusu toplantıya sadece
basın mensupları götürülmemiştir. Parti yetkililerini taşıyan minibüse
basın mensupları da alınmıştır. Partinin kamuoyunda propagandasının
yapılması gerekmektedir.” şeklinde cevap vermişlerdir.
Faturanın incelenmesinde faturada basın
mensuplarının Zonguldak’a götürülüp getirilmesi denildiğinden savunmada
belirtilen Parti yetkililerini taşıyan minibüse basın mensupları da
alınmıştır görüşü kabul edilmemiştir.
Haber amaçlı mitingi izleyen basın mensuplarının
yapacakları giderlerin kendi kuruluşları tarafından karşılanması gereken
yönetim gideri olduğu dikkate alındığında, basın mensuplarının ulaşım
giderlerinin Parti yerine kendi ait oldukları kuruluşlarca karşılanması
gerektiği sonucuna varılmıştır.
14- 10.7.2006
tarih ve 243 yevmiyede Eren Eray Gıdadan 110.000 adet gazete alınmış 22.000.- YTL. Parti bütçesinden
ödenmiştir.
Parti yetkilileri, “Parti ile ilgili basında
önemli haberler çıktığı zaman tüm örgüt teşkilatına gönderilmek üzere toplu
gazete alınmıştır. Ve tüm örgüte gönderilmiştir.” şeklinde cevap
vermişlerdir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3. maddesinin (B)
bendine göre, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin
muamelelerin gerçek mahiyeti esastır. Gerçek mahiyeti saptayabilmek için
faturanın düzenlenmiş olması yeterli değildir. Bu bağlamda kanıtlayıcı ve
hukuki durumu yansıtan ile yeterli kanaat oluşmasına yarayacak verilerin
sunulması gerekir.
Parti yetkilileri ne tür haberden
dolayı hangi gazete veya gazetelerin bu kadar sayı ile alındığına dair
bilgi, belge ve doküman sunmamış, genel ifadeler kullanmışlardır. Verilen
cevap yapılan harcama ile ilgili açıklayıcı değildir. Bu nedenle 22.000.-
YTL.nin Hazine’ye irad kaydedilmesine karar verilmiştir.
15-
30.9.2006 tarih ve 360 numaralı yevmiyede Çorlu mitinginde cd çekimi, araç
yıkatma, bahşiş, köylerde öğlen yemekleri, kahvelere çay ücreti,su ve
gazete masrafı karşılığı Parti görevlisi Hasan Ehliz’e 19.9.2006 tarih
ve155 nolu Gider makbuzu karşılığı 254.- YTL ödenmiştir.
Parti yetkilileri, Çorlu mitinginde yapılan masraflara karşı bu bedelin
ödendiğini belirtmişlerdir.
Gider makbuzu malı veren veya hizmeti sunanlar
tarafından imzalanma yerine Parti görevlisi tarafından düzenlenmiş ve imza
edilmiştir.
Vergi Usul Kanunu’na uygun olarak düzenlenmiş
fatura, serbest meslek makbuzu, gider pusulası gibi kanıtlayıcı belgeler
olmadan yapılan 254.- YTL tutarındaki giderin Kanun’un öngördüğü anlamda
belgeye dayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin 2006 yılı
giderleri toplamı 11.170.995,79 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 6.456.655,88 YTL.si genel yönetim giderleri, 167.569,71 YTL.si demirbaş ve
taşıt alım giderleri, 4.335.813,78
YTL.si seçim propaganda ve tanıtım giderleri, 6.746,66 YTL.si 2005 yılından
devreden borçlar, 202.209,76 YTL.si alacaklardan ve 2.000- YTL.si verilen
depozito ve teminatlardan oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2007 yılına devreden nakit
mevcudu 510.383,25 YTL.dir.
Parti il örgütlerinin 2006 yılı kesinhesap
çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Partinin 2006 yılı defter ve belgeleri üzerinde
yapılan incelemede, 2006 yılı içinde edindiği 2.380.226,49
YTL tutarındaki taşınır malın Kanun’a uygun olduğu sonucuna
varılmıştır.
IV- SONUÇ
Demokratik Sol Parti’nin 2006 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda,
1-7.5.2010
günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına
ilişkin ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir
engel bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra
Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı
dosyada belirtilen karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Parti’nin
2006 yılı kesinhesabında gösterilen 112.976.610,57 YTL gelir, 353.513,28
YTL devreden borçlar, 130.450,90 YTL dava konusu devir, 36.522.356,46 YTL
gider ve 76.938.218,29 YTL kasa ve banka mevcudu devrinin Hazine’ye irad kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki
bilgi ve belgelere göre doğru, denk
ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna OYBİRLİĞİYLE,
3- 2820 sayılı Yasa’nın
70. maddesine aykırı olarak partinin amaçlarına uygun olmayan ve parti
tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 73.621,11.-YTL karşılığı Parti
malvarlığının, 2820 sayılı Yasa’nın 75. maddesi uyarınca Hazine’ye gelir
kaydedilmesine OYBİRLİĞİYLE,
4- Yenikan Medya Pazarlamaya yapılan
toplam 814.200.- YTL tutarındaki Parti mal varlığının Hazine’ye irad
kaydedilmemesine, Haşim KILIÇ, Fulya KANTARCIOĞLU, Recep KÖMÜRCÜ, Alparslan
ALTAN ve Engin YILDIRIM’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
22.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
|
|
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Fettah OTO
|
|
|
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
KARŞIOY GEREKÇESİ
Demokratik Sol Partisi’nin 2006 yılı kesin
hesabının incelenmesinden Genel Merkez giderleri arasında gösterilen
Yenikan Medya Pazarlama’ya sürekli olarak Prodüksiyon hizmeti karşılığı
ödenen toplam 814.200.- YTL. harcamaya ait söz konusu hizmetlerin
içeriğinin belirlenebilmesine yarayacak bilgi, belge ve dokümanlar Partiden
istenmiş, ancak arşivlerde bulunmadığı gerekçesiyle gönderilmemiştir.
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun; 70.
maddesinin ilk fıkrasında, “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı
olamaz” ikinci fıkrasında “Bir siyasi partinin bütün giderleri, o siyasi
parti tüzel kişiliği adına yapılır.”, üçüncü fıkrasında, “Beş milyon liraya
kadar harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi
zorunlu değildir” 75. maddesinin ilk fıkrasında, “Anayasa Mahkemesi kesin
hesaplara ait bilgilerin belgelendirilmesini siyasi partilerden her zaman
isteyebilir.” dördüncü fıkrasında, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o
siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna
veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların
hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” denilmektedir. Siyasi Partiler
Kanunu’nun bu kurallarına göre siyasi partilerin, beş bin lirayı aşan
giderlerinin, makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilip
edilmediğinin ve giderlerinin amaçlarına aykırı olup, olmadığının
denetlenmesi, belirtilen hususlarda aykırılık saptanması halinde, söz
konusu giderlerin hazineye gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
Parti’nin genel merkez giderleri arasında
gösterilen Yenikan Medya Pazarlama’nın verdiği hizmetlere ilişkin fatura
karşılığı yapılan harcamaların, Parti’nin amacına uygunluğunun
denetlenebilmesi için Parti’den istenen bilgi, belge ve dokümanlar
gönderilmediğinden, bu harcamaların, Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olarak
yapıldığının kabulüne olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle Parti’nin amacına uygun olarak
yapıldığı saptanamayan Yenikan Medya Pazarlama’nın verdiği hizmetlere ilişkin
toplam 814.200.- YTL. karşılığı Parti mal varlığının, 2820 sayılı Yasa’nın
75. maddesi uyarınca, Hazine’ye gelir kaydedilmesi gerektiği düşüncesiyle
bu konuya ilişkin çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
|
|
|
Üye
Alparslan ALTAN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
|
|
|
|
|