Çevre
ve Şehircilik Bakanlığından:
TABİAT
VARLIKLARINI KORUMA KOMİSYONLARI KURULUŞ VE
ÇALIŞMA
USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; korunması gerekli olan taşınmaz tabiat varlıkları ve
doğal sit alanları ile ilgili olarak Bakanlığa verilen görevlerin
yapılmasını sağlamak üzere, Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonunun
ve tabiat varlıklarını koruma bölge komisyonlarının kurulmasına ve
çalışmalarına dair usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik; Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve tabiat
varlıklarını koruma bölge komisyonları ile korunması gereken taşınmaz
tabiat varlıkları ve doğal sit alanlarına ilişkin iş ve işlemleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile 29/6/2011 tarihli ve 644
sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,
b) Bölge komisyonu: Tabiat varlıklarını koruma bölge
komisyonlarını,
c) Doğal (tabii) sit: Jeolojik devirlere ait olup, ender
bulunmaları nedeniyle olağanüstü özelliklere sahip yer üstünde, yeraltında
veya su altında bulunan korunması gerekli alanları,
ç) Genel Müdürlük: Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünü,
d) Kanun: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununu,
e) Merkez Komisyonu: Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez
Komisyonunu,
f) Müdür: Bölge komisyonunun bulunduğu ildeki Çevre ve
Şehircilik İl Müdürünü,
g) Müdürlük: Bölge komisyonunun bulunduğu ildeki Çevre
ve Şehircilik İl Müdürlüğünü,
ğ) Tabiat varlıkları: Jeolojik devirlerle, tarih öncesi
ve tarihi devirlere ait olup ender bulunmaları veya özellikleri ve
güzellikleri bakımından korunması gerekli, yer üstünde, yeraltında veya su
altında bulunan değerleri,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Merkez
Komisyonu ve Bölge Komisyonunun
Kuruluşu
ile Çalışma Usul ve Esasları
Kuruluş
MADDE 5 – (1) Tabiat
varlıkları ve doğal sit alanları ile ilgili olarak, Kanunda belirtilen
görevlerin yürütülmesini sağlamak üzere Bakanlığa bağlı Merkez Komisyonu ve
Bakanlıkça gerekli görülen yerlerde bölge komisyonları kurulur.
Merkez
komisyonunun teşkili ve komisyon üyeliği
MADDE 6 – (1) Merkez
Komisyonu; Bakanlık Müsteşarının veya ilgili Müsteşar Yardımcısının
başkanlığında, nitelikleri Kanunun ek 4 üncü maddesinde belirtilen 15
üyeden oluşur.
(2) Merkez Komisyonunda görüşülecek olan konunun
özelliğine göre, bu konunun görüşüleceği toplantı ile sınırlı olmak üzere,
gerektiğinde kamu kurum ve kuruluşlarının uzmanları ile diğer uzmanlar, oy
hakları bulunmamak ve görüşlerine başvurulmak üzere Merkez Komisyonu
toplantısına davet edilebilir.
(3) Bakanlıkça her yıl Ocak ayında komisyon üyelikleri
yenilenir. Yeni üyeler görevlendirilene kadar mevcut üyeler görevine devam
eder.
Merkez komisyonunun
görevleri
MADDE 7 – (1) Merkez
Komisyonunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Korunması gerekli tabiat varlıkları ve doğal sit
alanlarının korunması ile ilgili işlerde uygulanacak ilkeleri belirlemek.
b) Bölge komisyonları arasında koordinasyonu sağlamak.
c) Bölge komisyonlarınca alınan kararlar nedeniyle
uygulamada doğan genel sorunları değerlendirerek karar vermek.
ç) Bölge komisyonlarınca; sit alanı tescili,
derecelendirilmesi, sit alanı geçiş dönemi koruma esasları, kullanma
şartları ve revizyonlarına ilişkin alınan
kararlara karşı, diğer kurum ve kuruluşlar ile vatandaşlarca yapılan
itirazları değerlendirerek karar almak.
Merkez
komisyonunun çalışma şekli
MADDE 8 – (1) Merkez
Komisyonu yılda en az iki defa toplanır. Bakanlık gerekli gördüğünde komisyonu
olağanüstü toplantıya çağırabilir.
(2) Merkez Komisyonunun toplantı gündemi Genel
Müdürlükçe hazırlanır.
(3) Merkez Komisyonu üye tam sayısının dörtte üçü ile
toplanır, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu ile karar verir.
(4) Gündemdeki konu ile kişisel veya üçüncü dereceye
kadar kan ve sıhri hısımlığı açısından ilişkisi
veya menfaati bulunan üye Merkez Komisyonu toplantısına katılamaz ve oy
kullanamaz.
(5) Merkez Komisyonu üyesi aynı anda bölge komisyonu
üyesi olamaz.
Bölge
komisyonlarının oluşumu
MADDE 9 – (1)
Bakanlık, iş ve işlemlerin sayısı ve içeriğini dikkate alarak bölge
komisyonları kurar. Bölge komisyonlarının üye sayısı ve nitelikleri
bölgedeki tabiat varlıkları ve doğal sitlerin genel durumuna göre
belirlenir.
(2) Bölge komisyonları, nitelikleri Kanunun ek 4 üncü
maddesinde belirtilen en az beş, en çok yedi üyeden oluşur.
(3) Görüşülecek konu başka bir bakanlık veya kamu
kurumunu ilgilendiriyor ise ilgili teknik uzmanlar bilgi vermek üzere
toplantıya davet edilebilir.
(4) İlgili meslek kuruluşları ile sivil toplum kuruluşu
temsilcileri müdürlüğün daveti ile bölge komisyon toplantılarına gözlemci
olarak katılabilirler.
Bölge
komisyonlarında üyelik süresi ve üyeliğin sona ermesi
MADDE 10 – (1) Bölge
komisyonu, ilk toplantısında üyelerden birini başkan olarak seçer.
Bakanlıkça her yıl Ocak ayında komisyon üyelikleri yenilenir. Yeni üyeler
görevlendirilene kadar mevcut üyeler görevine devam eder.
(2) Herhangi bir nedenle bir yıl içinde yıllık izin,
hastalık ve mazeret izinleri hariç dört veya üst üste iki toplantıya
katılmayan bölge komisyonu üyelerinin üyelikleri kendiliğinden sona erer.
Bölge
komisyonlarının görevleri
MADDE 11 – (1) Bölge
komisyonları, taşınmaz tabiat varlıkları ve doğal sit alanlarında, Kanun ve
ilgili mevzuat ile Merkez Komisyonunun ilke kararları doğrultusunda
aşağıdaki görevleri yürütür.
a) Bakanlıkça tespit edilmesi öngörülen tabiat
varlıkları veya doğal sit alanlarının esas değerlendirmesini yaparak görüş
vermek.
b) Geçiş dönemi koruma kullanma esaslarını belirlemek.
c) Koruma amaçlı imar planları ile bunların her türlü
değişikliklerini inceleyip karar vermek.
ç) Uygulamaya yönelik projeler ile değişiklikleri
hakkında karar vermek.
d) Korunması gerekli taşınmaz tabiat varlıklarının
koruma alanlarının tespitini yapmak.
e) Korunması gerekli taşınmaz tabiat varlıkları ve
bunların koruma alanlarına ilişkin uygulamaya dönük karar almak.
f) Tescilli taşınmaz tabiat varlıklarının kamu kurum ve
kuruluşları, belediyeler, il özel idareleri ve mahalli idare birliklerince
kamulaştırılması işlemlerinde taşınmazın fonksiyonuna ilişkin görüş
bildirmek.
Bölge
komisyonlarının çalışma şekli
MADDE 12 – (1) Bölge
komisyonları, görüşülecek dosya sayısı ve olağanüstü durumlar göz önüne
alınarak, her ay en az bir defa toplanır.
(2) Toplantı günleri ve gündemleri müdürlükçe
belirlenerek bölge komisyonu üyeleri toplantıya çağrılır.
(3) Bölge komisyonları, üye tam sayısının dörtte üçü ile
toplanır, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu ile karar verir.
Kararlar; Kanun, ilgili mevzuat ve ilke kararlarındaki dayanakları ile
bilimsel gerekçeleri belirtilerek yazılır.
(4) Bölge komisyonunca alınan kararın ilgili mevzuatla
çelişmesi hâlinde müdürlükçe karar dağıtımı yapılmadan, durum belgeleriyle
birlikte ivedilikle Genel Müdürlüğe iletilerek görüş istenir. Genel
Müdürlük görüşü bölge komisyonunun ilk toplantısında değerlendirilerek
karara bağlanır.
(5) Bölge komisyonu üyeleri tarafından kişisel olarak
hazırlanan plan, proje ve benzeri konuların bölge komisyonunda görüşülmesi
hâlinde, ilgili üye söz konusu gündem maddesi için oy kullanamaz.
(6) Gündemdeki konu ile kişisel veya üçüncü dereceye
kadar kan ve sıhri hısımlığı açısından ilişkisi
veya menfaati bulunan üye, bölge komisyonu toplantısına katılamaz ve oy
kullanamaz.
Merkez
komisyonu ve bölge komisyonlarında alt komisyonlar kurulması
MADDE 13 – (1) Merkez
Komisyonu veya bölge komisyonları çalışmalarını kolaylaştırmak için gündemindeki
konuları, üyeleri arasından oluşturacağı alt komisyona verip yerinde
inceleme yaptırabilir. Alt komisyonun görüşleri rapor hâlinde hazırlanır,
ilgili komisyon toplantısında görüşülerek karara bağlanır.
Merkez
komisyonu ve bölge komisyonlarınca alınan kararlar ve dağıtımı
MADDE 14 – (1) Merkez
Komisyonu ve bölge komisyonları tarafından alınacak kararlar toplantı sonunda
başkan ve üyelerce imzalanır, onaya sunulur.
(2) Onaylanan kararlardan; Merkez Komisyonu kararları
Genel Müdürlük tarafından, bölge komisyonu kararları müdürlük tarafından
dağıtılır.
(3) Onay makamınca uygun görülmeyen kararlar
gerekçesiyle birlikte ilgili komisyona iade edilir.
Kararlara
uyma zorunluluğu
MADDE 15 – (1)
Onaylanan kararlara kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler
uymak zorundadır.
(2) Merkez Komisyonunun ilke kararları Resmî Gazete’de
yayımlanır.
(3) Kararlara karşı açılan davalarda, idari yargı
tarafından iptal veya yürütmenin durdurulması kararı verilmedikçe bölge
komisyonları, davacı ve mecburi dava arkadaşı dışındaki kişilerce yapılan
başvuruları değerlendirebilir.
Komisyon
üyelerinin yolluk, gündelik ve huzur hakları
MADDE 16 – (1) Merkez
Komisyonu ile bölge komisyonlarında görev alanlara Kanunun 55 inci
maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde huzur hakkı ödenir.
(2) Merkez Komisyonu ve bölge komisyonu üyelerinin
komisyon toplantıları ve incelemeleri için yapacakları seyahatlerin yolluk
ve yevmiyeleri, 10/2/1954
tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre ödenir.
Komisyonların
idari ve teknik hizmetleri
MADDE 17 – (1) Merkez
Komisyonunun idari ve teknik hizmetleri Genel Müdürlükçe yürütülür.
(2) Bölge komisyonlarının idari ve teknik hizmetleri
müdürlükçe yürütülür. Müdürlükler, komisyonun sorumluluğu alanına giren
diğer illerdeki Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleriyle koordinasyonu
sağlar.
(3) Konuların ilgili mevzuata uygun olarak komisyon
gündemine alınmasından müdür sorumludur.
(4) Bölge komisyonuna yapılan başvurular üzerine;
konunun kapsamına göre gerektiğinde mahallinde inceleme yapılır. Müdürlükçe
yapılan bu inceleme sonucu hazırlanan rapor ve diğer belgeler
değerlendirilmek üzere bölge komisyonuna sunulur.
(5) Bölge komisyonlarınca incelenip karara bağlanan
proje ve belgeler komisyon başkanınca mühürlenerek imzalanır. Dosyalar;
konu, tabiat varlıkları, doğal sit alanları, semt ve benzeri hususlar
dikkate alınarak tasnif edilir ve arşivlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Merkez
komisyonuna yapılacak itirazlar
MADDE 18 – (1)
Planlama yetkisi bulunan kamu kurum ve kuruluşları ile valilik ve
belediyeler, komisyonlarca alınan tabiat varlıklarının koruma alanları, sit
alanı, derecelendirilmesi, sit geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma
şartları, koruma amaçlı imar planları ve revizyonlarına
ilişkin kararlara karşı altmış gün içerisinde Merkez Komisyonuna itiraz
edebilir.
(2) İtiraz yazılarında, itirazda bulunan merciin
planlama yetkilerine dair hususlar ile itirazın hukuki gerekçeleri
belirtilir. İtiraza ilişkin yazılar, müdürlükçe Genel Müdürlüğe gönderilir.
(3) Merkez Komisyonuna yapılan itirazlar sonuçlanıncaya
kadar itiraza konu bölge komisyonu kararının uygulanmasına devam edilir.
İtiraz sonucu bölge komisyonu kararı Merkez Komisyonu tarafından
kaldırılırsa, müdürlükçe kararın dağıtıldığı yerlere yeniden dağıtım
yapılır.
Mevcut ilke
kararları
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek
Kurulunun mevcut ilke kararlarının Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin
uygulanmasına, Merkez Komisyonunca bu konulara ilişkin ilke kararları
alınıp Resmî Gazete’de yayımlanıncaya kadar devam edilir.
Yürürlük
MADDE 19 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 20 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.
|