Anayasa Mahkemesi
Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2007/16 (Siyasî Parti Malî
Denetimi)
Karar Sayısı : 2011/34
Karar Günü : 30.11.2011
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
İşçi Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
İşçi Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda; “Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine oybirliğiyle” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2006 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter
ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme
raporu, Anayasa ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları,
bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra
gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde İşçi Partisi’nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2006 yılı
gelirlerinin 1.077.772,25 YTL., borçlarının
49.937,43 YTL., giderlerinin 1.037.019,28 YTL., alacaklarının 9.493,34
YTL., 2007 yılına devreden nakit mevcudunun 81.197,06 YTL. olduğu, gelir ve borç rakamları toplamı ile gider,
alacak ve nakit devir rakamları toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi gelirleri 237.968,81 YTL. olarak gösterilmiştir.
Bunun 49.740,02 YTL. si
gelecek yıla devreden borçlar, 10.645,84 YTL. si
geçen yıldan devreden alacaklar, 5.716,87 YTL. si
geçen yıldan devreden nakit mevcudu, 44.162,68 YTL. si
bağış gelirleri ve 127.703,40 YTL. si alınan örgüt
yardımlarından oluşmaktadır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti’nin il örgütleri gelirleri 889.740,87 YTL. olarak gösterilmiştir.
Bunun 197,41 YTL. si
gelecek yıla devreden borçlar, 497 YTL. si geçen
yıldan devreden alacaklar, 66.406,47 YTL. si geçen
yıldan devreden nakit mevcudu, 378.142,88 YTL. si
aidat gelirleri, 304.010,58 YTL. si bağış
gelirleri, 20.576,55 YTL. si satış ve etkinlik
gelirleri, 3.953 YTL. si diğer gelirler ve
115.956,98 YTL. si alınan örgüt yardımlarından
oluşmaktadır.
İl örgütlerinin kesinhesap
çizelgelerinin gelir bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı
Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi giderleri 223.364,81 YTL. olarak gösterilmiştir.
Bunun 31.481,89 YTL. si
geçen yıldan devreden borçlar, 9.493,34 YTL. si
gelecek yıla devreden alacaklar, 38.246,42 YTL. si
personel giderleri, 81.094,66 YTL. si genel
yönetim giderleri, 3.967,50 YTL. si gezi, seçim ve
toplantı giderleri, 40.356 YTL. si etkinlik
giderleri ve 18.725 YTL: si verilen örgüt yardımlarından oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılına devreden nakit
mevcudu 14.604 YTL. dir.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışında, giderlerin
2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
AÇIKLAMA
2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın 70.
maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2006 yılı için 45,33
YTL.) kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik
edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli bir
kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin bir ve ikinci
fıkralarında; “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.
Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti
tüzelkişiliği adına yapılır” ve
aynı Yasa’nın 75. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o
siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna
veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların
Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve 76. maddesinde de, “Belgelendirilmesi
gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı,
Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad
kaydedilir” hükümleri yer almıştır.
İşçi Partisi Genel Merkezi’nin 2006 yılı defter
kayıtları ve gider belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen bazı
konular 19.9.2011 tarih ve 124-3335 sayılı yazıyla Parti Genel
Başkanlığı’na sorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 11.10.2011 tarih
ve 35 sayılı yazıyla cevap verilmiştir.
1- Parti
adına düzenlenmemiş ve kişiler adına düzenlenmiş seyahat harcamalarının
gider yazılması nedeninin açıklanması ve varsa bu harcamaların parti adına
ve parti faaliyeti için yapıldığını gösteren belgelerin gönderilmesi
partiden istenmiş, parti yetkilileri söz konusu harcamaların parti
başkanlık kurulunun 3.1.2005 gün ve 88 sayılı kararı gereği parti faaliyeti
için yapıldığını, seyahat belgelerinin parti tüzel kişiliği adına tanzimi
mümkün olmadığından yolculuğu yapan üyeler adına düzenlendiğini
belirtmişlerdir.
Parti yetkililerince ibraz edilen başkanlık kurulu
kararı, örgütlenme bürosu kurulmasına ve bu büroda kimlerin
görevlendirileceğine ilişkin olup, 3.1.2005 tarihinde alınmıştır. Kararda,
örgütlenme bürosunda görevlendirilen üyelerin isimleri sıralanmış ve bu
üyelerin olanaklarının elvermemesi durumunda ulaşım giderlerinin parti
tarafından, yiyecek ve diğer giderlerinin ise kendilerince karşılanması
şeklinde genel ifadeler yer almıştır. Söz konusu seyahat harcamaları 2006
yılında yapılmış olup, parti yetkililerince söz konusu kişilerin bu
seyahatleri belirtilen parti faaliyetleri için yaptığını gösteren bir belge
sunulmamıştır.
Partinin gider yazdığı seyahat belgelerinin çoğunda
ya parti adına fatura kesilmiş ya da kişi adıyla beraber parti adına da
belgede yer verilmiştir. Aşağıda belirtilen seyahat belgeleri ise bunların
dışında kalanlar olup, gider belgeleri arasında bu kişilerin söz konusu
seyahatleri parti adına ve parti faaliyeti için yaptıklarını gösteren
herhangi bir belge bulunmadığı gibi cevap yazısı ekinde de herhangi bir
belge ibraz edilmemiştir.
Parti adına düzenlenmemiş ve kişiler adına
düzenlenmiş belgelerle yapılan ve aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 2.932,50
YTL. tutarındaki harcama parti tüzel kişiliği
adına ve parti amaçlarına uygun yapılmış bir harcama olarak kabul
edilmemiştir.
Yevmiye Tarih ve No
|
Yolcunun Adı Soyadı
|
Türü
|
Biletin
Tarih ve Nosu
|
Tutarı
|
3.1.2006/3
|
|
Tren bileti
|
3.1.2006
- 190353
|
17,75
|
10.1.2006/13
|
Hüseyin Karanlık
|
Otobüs
bileti
|
10.1.2006
- 160368
|
14,5
|
19.1.2006/22
|
Ferit
İlsever
|
Uçak
bileti
|
19.1.2006
- 2352411950903
|
79
|
5.2.2006/51
|
Hüseyin Karanlık
|
Otobüs
bileti
|
5.2.2006
- 404822
|
25
|
10.2.2006/59
|
|
Tren bileti
|
10.2.2006
- 53601
|
22
|
“ “
|
|
“ “
|
10.2.2006
- 53602
|
22
|
11.2.2006/61
|
Hüseyin Karanlık
|
Otobüs
bileti
|
11.2.2006
- 56962
|
26,5
|
14.2.2006/64
|
“ “
|
“ “
|
14.2.2006
- 370376
|
14,5
|
27.2.2006/87
|
|
“ “
|
27.2.2006
- 368194
|
35
|
13.4.2006/142
|
Osman Kuruca
|
“ “
|
15.4.2006
- 611634
|
26,5
|
17.4.2006/144
|
“ “
|
“ “
|
18.4.2006
- 544074
|
26,5
|
27.4.2006/159
|
Bayram Yurtçiçek
|
“ “
|
27.4.2006
- 434601
|
25
|
4.5.2006/166
|
Nusret
Senem
|
Uçak
bileti
|
4.5.2006
- 2352413557911
|
178
|
5.5.2006/168
|
Dursun
|
Otobüs
bileti
|
5.5.2006
- 458744
|
15
|
“ “
|
“
|
“ “
|
5.5.2006
- 458745
|
15
|
12.5.2006/176
|
Bayram Yurtçiçek
|
“ “
|
10.5.2006
- 436200
|
25
|
16.5.2006/180
|
Nusret
Senem
|
Uçak
bileti
|
16.5.2006
- 2352413732833
|
248
|
27.5.2006/197
|
“ “
|
“ “
|
27.5.2006
- 2352413894959
|
168
|
20.6.2006/219
|
Dursun
|
Otobüs
bileti
|
20.6.2006
- 928058
|
38
|
“ “
|
“
|
“ “
|
20.6.2006
- 928059
|
38
|
24.6.2006/227
|
M. Bedri Gültekin
|
“ “
|
24.6.2006
- 284107
|
25,25
|
25.6.2006/228
|
“ “
|
“ “
|
25.6.2006
- 299987
|
13,25
|
“ “
|
|
“ “
|
25.6.2006
- 447554
|
40
|
28.6.2006/231
|
|
“ “
|
28.6.2006
- 1098
|
15
|
30.6.2006/235
|
|
“ “
|
30.6.2006
- 15930
|
45
|
22.7.2006/257
|
Mehmet Aytekin
|
Tren bileti
|
22.7.2006
- 830017
|
22
|
24.7.2006/258
|
Osman Kurucu
|
Otobüs
bileti
|
25.7.2006
- 935926
|
31,25
|
25.7.2006/259
|
Ali Mercan
|
“ “
|
25.7.2006
- 148508
|
25
|
26.7.2006/260
|
Osman Kuruca
|
“ “
|
26.7.2006
- 967515
|
31,25
|
1.8.2006/269
|
Mehmet Bedri Gültekin
|
“ “
|
1.8.2006
- 176682
|
15
|
6.8.2006/271
|
Bayram Yurtçiçek
|
Tren bileti
|
6.8.2006
- 637630
|
17
|
“ “
|
“ “
|
“ “
|
6.8.2006
- 637631
|
17
|
7.8.2006/272
|
Nusret
Senem
|
Uçak
bileti
|
7.8.2006
- 2352415322656
|
308
|
16.8.2006/282
|
“ “
|
“ “
|
16.8.2006
- 2352414678668
|
157
|
“ “
|
|
Tren bileti
|
16.8.2006
- 933408
|
17
|
“ “
|
|
“ “
|
16.8.2006
- 933409
|
17
|
18.8.2006/286
|
Bayram
|
Otobüs
bileti
|
18.8.2006
- 530159
|
25
|
20.8.2006/289
|
Nusret
Senem
|
“ “
|
20.8.2006
- 477953
|
30
|
21.8.2006/291
|
|
“ “
|
21.8.2006
- 94987
|
50
|
23.8.2006/294
|
Mehmet Bedri Gültekin
|
“ “
|
23.8.2006
- 476960
|
15
|
24.8.2006/296
|
“ “
|
“ “
|
24.8.2006
- 754018
|
14
|
“ “
|
Dursun
|
“ “
|
24.8.2006
- 84627
|
25
|
“ “
|
“
|
“ “
|
24.8.2006
- 84628
|
25
|
“ “
|
Bayram Yurtçiçek
|
Tren bileti
|
24.8.2006
- 543261
|
12,25
|
28.8.2006/300
|
|
Otobüs
bileti
|
28.8.2006
- 780717
|
15
|
29.8.2006/302
|
|
“ “
|
29.8.2006
- 772793
|
17
|
“ “
|
Nusret
Senem
|
“ “
|
29.8.2006
- 51584
|
54
|
“ “
|
“ “
|
Tren bileti
|
29.8.2006
- 920543
|
65
|
“ “
|
Bayram Yurtçiçek
|
“ “
|
29.8.2006
- 280849
|
12,25
|
29.8.2006/303
|
Hüseyin Karanlık
|
Otobüs
bileti
|
30.8.2006
- 186592
|
14,25
|
13.9.2006/316
|
|
“ “
|
13.9.2006
- 80570
|
12
|
“ “
|
|
“ “
|
13.9.2006
- 95703
|
30
|
“ “
|
|
“ “
|
13.9.2006
- 95704
|
30
|
16.9.2006/318
|
Dursun Karadağ
|
“ “
|
16.9.2006
- 661400
|
30
|
27.10.2006/350
|
|
“ “
|
27.10.2006
- 390866
|
30
|
7.11.2006/358
|
Bayram Yurtçiçek
|
“ “
|
7.11.2006
- 31188
|
30
|
8.11.2006/359
|
|
“ “
|
8.11.2006
- 39244
|
13
|
11.11.2006/361
|
Hüseyin Karanlık
|
“ “
|
11.11.2006
- 535192
|
15
|
14.11.2006/363
|
“ “
|
“ “
|
14.11.2006
- 839238
|
12
|
“ “
|
Bayram Yurtçiçek
|
“ “
|
14.11.2006
- 283177
|
13
|
15.11.2006/365
|
|
“ “
|
15.11.2006
- 147880
|
13
|
17.11.2006/369
|
|
“ “
|
17.11.2006
- 321376
|
13
|
“ “
|
|
“ “
|
17.11.2006
- 904426
|
30
|
19.11.2006/371
|
|
“ “
|
19.11.2006
- 72946
|
30
|
21.11.2006/375
|
Hüseyin Karanlık
|
“ “
|
21.11.2006
- 396489
|
17
|
22.11.2006/377
|
Nusret
Senem
|
Uçak
bileti
|
22.11.2006
- 6242405746203
|
85
|
25.11.2006/382
|
Bedri Gültekin
|
Otobüs
bileti
|
25.11.2006
- 490557
|
30
|
29.11.2006/387
|
Bayram Yurtçiçek
|
“ “
|
29.11.2006
- 563426
|
12
|
1.12.2006/392
|
Hüseyin Karanlık
|
“ “
|
1.12.2006
- 186239
|
15,25
|
2.12.2006/393
|
|
“ “
|
2.12.2006
- 514820
|
13
|
3.12.2006/394
|
|
“ “
|
3.12.2006
- 81663
|
12
|
“ “
|
|
“ “
|
3.12.2006
- 113607
|
13
|
6.12.2006/399
|
H. Karanlık
|
“ “
|
6.12.2006
- 157737
|
20
|
7.12.2006/400
|
Hüseyin Karanlık
|
“ “
|
7.12.2006
- 466642
|
20
|
8.12.2006/402
|
|
“ “
|
8.12.2006
- 14926
|
60
|
9.12.2006/404
|
|
“ “
|
9.12.2006
- 7754
|
12
|
10.12.2006/405
|
Hüseyin Karanlık
|
“ “
|
10.12.2006
- 274115
|
15,25
|
17.12.2006/413
|
“ “
|
“ “
|
17.12.2006
- 906086
|
15
|
“ “
|
|
“ “
|
17.12.2006
- 2630
|
13
|
27.12.2006/426
|
|
“ “
|
27.12.2006
- 80568
|
50
|
|
|
|
Toplam
|
2.932,5
|
2- Aşağıda
ayrıntısı gösterilen 4.876,47 YTL. tutarındaki telefon ve sigorta primi gecikme
bedellerinin gider yazılması nedeni partiye sorulmuş, parti yetkilileri söz
konusu harcamaların partinin amaçlarına uygun, parti tüzel kişiliği adına,
belgeye dayalı ve parti yetkili organlarının bilgisi dahilinde yapılmış
sigorta bildirimleri gereği yapıldığını, 2820 sayılı Yasa’da parti
görevlilerinin kişisel kusurlarından kaynaklanan harcamaların usulsüz
olacağı yönünde bir düzenleme bulunmadığını, bu giderlerin doğruluğunda
kuşku bulunmadığı ve belgeye dayalı olduğu için hazineye irat kaydının
düzenlendiği Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri kapsamında da
değerlendirilemeyeceğini bildirmişlerdir.
Parti genel merkezi bir önceki yıldan bu yıla
toplam 5.716,87 YTL. ve bu yıldan sonraki yıla
14.604 YTL. tutarında nakit devrinde bulunmuştur.
Partinin yeterli kaynağı bulunmasına rağmen parti görevlilerinin ödemeleri
zamanında yapmamaları nedeniyle gecikme bedeli ödemek zorunda kalınmıştır.
Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında
yapmamaları ve gerekli özeni göstermemeleri sonucu oluşan gecikme
bedellerinden Parti tüzel kişiliğini sorumlu tutmak mümkün değildir. Bu
ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle, aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 4.876,47
YTL. tutarındaki telefon faturası ve sigorta
primi gecikme bedellerinin parti tüzel kişiliği adına ve parti amaçlarına
uygun yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.
Yevmiye tarih ve no
|
Alındı-fatura / tarih ve no
|
Mahiyeti
|
Tutarı
|
1.3.2006/91
|
31.12.2005/115044
|
Telefon
gecikme bedeli
|
26,66
|
30.5.2006/199
|
30.5.2006/30043
|
Sigorta
primi gecikme zammı
|
898,88
|
“ “
|
30.5.2006/30044
|
“ “
|
46,8
|
“ “
|
30.5.2006/30045
|
“ “
|
120,95
|
30.6.2006/235
|
30.6.2006/30985
|
“ “
|
895,81
|
“ “
|
30.6.2006/30986
|
“ “
|
44,38
|
“ “
|
30.6.2006/30987
|
“ “
|
120,82
|
31.8.2006/306
|
31.8.2006/F01974
|
“ “
|
950,83
|
4.10.2006/336
|
4.10.2006/30082
|
“ “
|
888,12
|
“ “
|
4.10.2006/30083
|
“ “
|
40,43
|
“ “
|
4.10.2006/30085
|
“ “
|
22,28
|
2.11.2006/354
|
2.11.2006/30047
|
“ “
|
745,37
|
“ “
|
2.11.2006/30048
|
“ “
|
39,12
|
“ “
|
2.11.2006/30051
|
“ “
|
36,02
|
|
|
Toplam
|
4.876,47
|
Yukarıdaki açıklamalara göre, Parti adına ve
amaçlarına uygun olarak yapılmayan toplam 7.808,97 YTL. gider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa’nın
75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineye irad
kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 823.147,81 YTL. olarak gösterilmiştir.
Bunun 4.120,97 YTL. si
geçen yıldan devreden borçlar, 540.004,15 YTL. si
genel yönetim giderleri, 9.400,43 YTL. si gezi,
seçim ve toplantı giderleri, 28.317,31 YTL. si etkinlik
giderleri, 14.081,17 YTL. si basın, yayın ve propaganda
giderleri, 2.288,40 YTL. si demirbaş alım
giderleri ve 224.935,38 YTL: si verilen örgüt yardımlarından oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2007 yılına devreden nakit
mevcudu 66.593,06 YTL. dir.
İl örgütleri kesinhesap
çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
İşçi Partisi’nin 2006 yılı belgeleri üzerinde
yapılan incelemede,
Parti’nin 2006 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74.
maddesi uyarınca değeri yüz YTL. yi aşan 2.288,40
YTL. değerinde demirbaş eşya niteliğinde taşınır
mal ediniminin olduğu ve taşınmaz mal ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
Parti tarafından 2006 yılında edinilen, değerleri
toplamı 2.288,40 YTL. olan taşınır malların tamamı
il örgütleri tarafından edinilmiştir. Bu mallar muhtelif büro malzemeleri
(Bilgisayar, yazıcı, telefon, dolap vb.) olup, 1.160,40 YTL. si satınalma ve 1.128 YTL. si bağış suretiyle edinilmiştir.
İşçi Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının
ve eklerinin incelenmesinde, Parti’nin 2006 yılında edindiği değeri yüz
YTL. yi aşan taşınır mal edinimlerinin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
İşçi Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda;
1-
Parti’nin 2006 yılı kesinhesabında gösterilen
1.077.772,25 YTL. geliri, 49.937,43 YTL. borçları, 1.037.019,28 YTL. gideri
ve 9.493,34 YTL. alacakları ile 81.197,06 YTL. nakit devrinin Hazine’ye irat kaydedilenler dışında
kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı
Siyasî Partiler Yasası’na uygun olduğuna,
2- Kesinhesapta gösterilen giderlerden Parti amacına uygun
ve Parti tüzelkişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün
görülmeyen 7.808,97 YTL. karşılığı Parti malvarlığının 2820
sayılı Siyasî Partiler Yasası’nın 75. ve 76. maddeleri gereğince Hazine’ye
gelir kaydedilmesine,
30.11.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Serruh
KALELİ
|
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
Üye
Burhan ÜSTÜN
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
Üye
Nuri NECİPOĞLU
|
Üye
Hicabi
DURSUN
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
Üye
Erdal TERCAN
|
|