Kültür
ve Turizm Bakanlığından:
HALK
KÜTÜPHANELERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı halk, çocuk, ihtisas
kütüphanelerinin kuruluş, görev, sorumluluk ve hizmetler ile yönetimine
ilişkin esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı halk, çocuk, ihtisas
kütüphanelerinin hizmetlerine ilişkin ilkeleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 16/4/2003 tarihli ve 4848 sayılı
Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 10 uncu
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Bakan: Kültür ve Turizm Bakanını,
b) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
c) Çocuk kütüphanesi: İl veya
ilçe halk kütüphanesine bağlı olarak ondört
yaşına kadar olan çocuklara ayrı bir binada hizmet veren kütüphaneyi,
ç) Derleme kütüphanesi:
21/6/1934 tarihli ve 2527 sayılı Basma Yazı ve Eserleri Derleme Kanunu
kapsamındaki kütüphaneyi,
d) Derme: Kullanıcıların eğitim, bilgi ve kişisel
gelişim konularındaki gereksinmelerini karşılamak amacıyla, bir araya
getirilmiş ve teknik işlemler sonucu hizmete sunulmuş olan kütüphane
bünyesindeki bilgi kaynaklarının tümünü,
e) Edebiyat müze kütüphanesi: İl veya ilçe halk
kütüphanesine bağlı olarak hizmet veren edebiyat konulu özel dermeye sahip
ihtisas kütüphaneyi,
f) Eğitici ve kültürel etkinlik: Halkın eğitsel,
kültürel, bireysel ve toplumsal gelişimine katkı sunmak üzere kütüphane
içinde veya kütüphane dışında yapılan etkinlikleri,
g) Genel Müdürlük: Kütüphaneler ve Yayımlar Genel
Müdürlüğünü,
ğ) Gezici kütüphane hizmeti: Yerleşik kütüphane
hizmetinden yararlanamayan yerleşim birimlerine uygun taşıtlarla götürülen
kütüphane hizmetini,
h) İhtisas kütüphanesi: İl veya
ilçe halk kütüphanesine bağlı olarak hizmet veren ve hedef kitlesi ile
dermesi özel olan kütüphaneyi,
ı) İl halk kütüphanesi: İl merkezinde kurulan ve varsa
şube halk, çocuk ile ihtisas kütüphanelerinin bağlı olduğu kütüphaneyi,
i) İlçe halk kütüphanesi: İlçe merkezinde kurulan ve
varsa şube halk, çocuk ile ihtisas kütüphanelerinin bağlı olduğu
kütüphaneyi,
j) Kataloglama: Kütüphane dermesindeki materyalin
bibliyografik bilgilerinin hazırlanma işlemini,
k) Kullanıcı: Kütüphanelerde verilen hizmet ve
olanaklardan yararlananları,
l) Kullanıcı hizmetleri: Kütüphane kullanıcılarının
gereksinim duyduğu bilgiye zamanında, istenilen ortamda ve doğru olarak
erişimini sağlamak üzere yürütülen hizmetleri,
m) Kütüphane: Herkesin yararlanması için yazılı, basılı,
görsel-işitsel ve çizgisel her türlü bilgi kaynağını sağlayan, düzenleyen,
en elverişli yararlanma ortamını yaratacak araçları ve yöntemleri
kullanarak kullanıcısına ulaştıran kuruluşu,
n) Kütüphaneci: Üniversitelerin bilgi ve belge yönetimi,
kütüphanecilik ve arşivcilik, bölümlerinden mezun bilgi ve belge
yöneticilerini,
o) Kütüphane halkla ilişkileri: Kütüphane ile
kullanıcılar arasında olumlu etkileşimi yaratmak için gerçekleştirilen her
tür çabayı,
ö) Kütüphane materyali: Basılı, yazılı, görsel-işitsel,
mikro ve elektronik ortamdaki bilgi taşıyıcı düşünce ve sanat ürünlerini,
p) Özel kütüphane: Bakanlığa bağlı olarak hizmet veren
kütüphanelerin dışında, gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan
kütüphaneyi,
r) Sınıflama: Kütüphane dermesindeki materyale Dewey Onlu Sınıflama Sistemine göre konu numarası verme
işlemini,
s) Şube halk kütüphanesi: Semt, bucak, kasaba ve diğer
yerleşim merkezlerinde il veya ilçe halk kütüphanesine bağlı olarak hizmet
veren kütüphaneyi,
ş) Teknik hizmetler: Kütüphane materyalinin seçiminden
kullanıcıya sunulmasına kadar geçen iş ve işlem sürecini,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Görev,
Yetki ve Sorumluluklar
Kütüphanelerin
idaresi
MADDE
5 –
(1) İl merkezinde bulunan il halk kütüphanesi, ilçelerde bulunan ilçe halk
kütüphanesi, semt, bucak, kasaba ve diğer yerleşim merkezlerinde açılan
şube halk kütüphaneleri ile çocuk kütüphaneleri ve edebiyat müze
kütüphaneleri gibi ihtisas kütüphanelerinin hizmetleriyle ilgili kural ve
ilkelerle standartları belirlemek ve bunlara uygun hizmet üretimi için
gerekli tedbirleri almak Genel Müdürlüğün sorumluluğundadır.
Kütüphanelerin
işlevi
MADDE 6 – (1)
Kütüphaneler aşağıda belirtilen işlevleri yerine getirir:
a) Halkın bilgi edinme gereksinimini karşılar.
b) Bireysel ve yaşam boyu öğrenme çabalarını destekler.
c) Başta çocuklar olmak üzere, bölge halkında okuma
kültürü ve kütüphane kullanma alışkanlığı yaratır ve güçlendirir.
ç) Toplumun bilgi okur-yazarlığı becerisi kazanmasını ve
geliştirmesini sağlar.
d) Her düzeyde örgün ve yaygın eğitimi destekler.
e) Çocuk ve gençlerin zihinsel yaratıcılıklarını
geliştirmelerini destekler ve bu yönde fırsatlar sağlar.
f) Öncelikle bulunduğu bölge olmak üzere, toplumun
kültürel ve sosyo-ekonomik kalkınmasına destek
sağlar.
g) Toplumda kültürel mirasa, sanata ve bilime karşı
duyarlılık oluşturur ve bu bilincin geliştirilmesini sağlar.
ğ) Somut olmayan yerel kültür mirasının toplanması,
düzenlenmesi, korunması, kullandırılması ve geleceğe aktarılmasına katkı
sağlar ve sözlü geleneği destekler.
h) Kültürler arası diyalogu geliştirmeye katkı sağlar.
Kütüphanelerin
görevleri
MADDE 7 – (1)
Kütüphaneler aşağıda belirtilen görevleri yerine getirir:
a) Amacı doğrultusunda kütüphane materyali seçer,
sağlar; kütüphanecilik teknik ve yöntemlerine uygun olarak düzenler ve
kullanıcıların hizmetine sunar.
b) Kütüphane materyalini kütüphane dışında kullanılmak
üzere ödünç verir.
c) Kullanıcılar tarafından aranan, ancak kütüphanede
bulunmayan materyali sağlar ya da kullanıcıları bu materyalin bulunduğu
kütüphanelere yönlendirir.
ç) Bulunduğu bölgenin kültürel, sosyal, tarihi ve
ekonomik yapısı ile ilgili yerel derme oluşturur ve hizmete sunar.
d) Yerel girişimcilere ve yerel ekonomik gruplara bilgi
gereksinmelerini karşılayacak bilgi hizmetlerinin organizasyonunu yapar.
e) Kullanıcı rehberliği ve danışma hizmeti verir.
f) Gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulmuş veya
kurulacak olan halka açık özel kütüphanelerin teknik iş ve işlemlerine
rehberlik eder.
g) Tüm yaş grupları için sanatsal, bilimsel, eğitici ve
kültürel etkinlikler düzenler, mevcut etkinliklere katılım ve destek
sağlar.
ğ) Kütüphane hizmetlerini geliştirmek ve yaygınlaştırmak
amacıyla, çevresindeki diğer kamu kurumları, yerel yönetimler, eğitim,
öğretim, kültür-sanat, sivil toplum kuruluşları ve gönüllü kişilerle
işbirliği yapar.
h) Yerleşik kütüphane hizmetinden yararlanamayan
yerleşim birimlerine gezici kütüphane aracı ile hizmet götürür.
ı) Engelli, hasta, yaşlı ve eve bağımlı kişiler için
uygun hizmetler sunar.
i) Kadınlara yönelik pozitif ayrımcılığı desteklemek
amacıyla özel hizmetler sunar.
j) Derleme işlerini, yürürlükteki derleme mevzuatı
hükümlerine göre yürütür.
k) Yürürlükteki mevzuat doğrultusunda kütüphane hizmeti
ile ilgili diğer görevleri yerine getirir.
İl halk
kütüphanesi müdürünün yetki ve sorumlulukları
MADDE 8 – (1) İl
halk kütüphanesi müdürü, genel yönetim işleri yanında il kültür ve turizm
müdürlüğü ile işbirliği yaparak, il sınırı içindeki halk ve çocuk
kütüphanelerinin çalışma programlarının genel hizmet politikasına uygun
biçimde düzenlenmesi konusunda koordinasyon sağlama görevini yürütür.
(2) İl halk kütüphanesi müdürü, il merkezindeki halk
kütüphaneleri ile bunlara bağlı şube halk kütüphaneleri, çocuk
kütüphaneleri, ihtisas kütüphaneleri ile gezici kütüphanelerin
çalışmalarını teknik olarak denetler ve çalışma raporları hazırlar.
Kütüphanecinin
yetki ve sorumlulukları
MADDE 9 – (1)
Kütüphaneci, müdür ve müdür yardımcısından sonra kütüphanenin yetkili ve
sorumlu personelidir.
(2) Kütüphaneci, kütüphane hizmetlerine ilişkin
mesleğinin gerektirdiği teknik iş ve işlemleri yürütür.
(3) Kütüphaneci, kütüphanecilik alanındaki mesleki
gelişmeleri izler ve bunların hizmetlere yansıtılması konusunda öncülük
eder.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
İlke ve
Standartlar
Kütüphane
açma ilke ve standartları
MADDE 10 – (1) Bir
kütüphane hizmete açılırken aşağıdaki ilke ve standartlar temel alınır:
a) Kütüphaneler, Bakanlıkça uygun görülen yerlerde veya
il kültür ve turizm müdürlüklerinin önerisi üzerine Bakanlıkça açılır ve
aynı yöntemle kapatılır.
b) Açma işlemlerinde sağlanan binanın kütüphane
hizmetleri açısından amaç ve standartlara uygunluğu kültür ve turizm, çevre
ve şehircilik, sağlık ile itfaiye müdürlüklerinin verecekleri raporlarla
belirlenir.
c) Kütüphane olarak açılması uygun görülen binanın
kullanım hakkının veya mülkiyetinin Bakanlığa devredilmesi zorunludur.
ç) İlçeler ile büyükşehir sisteminin uygulandığı
yerleşim birimlerinde nüfusa bakılmaksızın bir ilçe halk kütüphanesi
müdürlüğü kurulur.
d) Nüfusu 50.000’nin üzerinde bulunan il ve ilçelerde
bir merkez kütüphane dışında her 50.000 kişi için bir şube halk kütüphanesi
kurulur.
e) Nüfus yoğunluğu fazla olan yerlerde ise 100.000
kişiye kadar bir şube halk kütüphanesi kurulur.
f) Nüfusu en az 3.000 olan yerleşim birimlerinde bir
şube halk kütüphanesi kurulur.
g) Her il merkezinde bir il halk kütüphanesi müdürlüğü
ile en az bir çocuk kütüphanesi kurulur.
(2) Özel kütüphane kurmak isteyen gerçek ve tüzel
kişiler, kütüphanenin kuruluş amacını ve çalışma konularını belirtir bir
yazı ile ilgili valiliğe başvurur. Yerinde yapılan inceleme sonucu
başvurunun il halk kütüphanesi tarafından olumlu görülmesi durumunda, özel
kütüphane açma izni valilik tarafından verilir. Valiliklerce denetlenecek
olan özel kütüphanelere ait kimlik bilgileri Bakanlığa bildirilir.
Bina ilke
ve standartları
MADDE 11 – (1)
Kütüphane bina ilke ve standartları şunlardır:
a) Bakanlıkça yaptırılacak kütüphane binalarının yer
seçiminde nüfusun en az 50.000 olma koşulu aranır.
b) Bakanlıkça yaptırılacak kütüphane binalarının alan
büyüklüğü şube kütüphaneleri için en az 500 m2, merkez
kütüphaneler için en az 1.200 m2 olmalıdır.
c) Bina yapımı için uygulanacak proje seçiminde nüfus,
iklim koşulları, bölgenin tarihi ve mimari dokusu, eğitim ve gelişmişlik
düzeyi dikkate alınır.
ç) Kütüphane binası, yerleşim bölgesinin merkezinde ya
da en fazla üç km. uzaklıkta ve kolay ulaşılabilir bir yerde olmalıdır.
d) Binanın kütüphane hizmetleri açısından amaç ve
standartlara uygun olması sağlanır.
e) Kütüphane binaları, engelli kullanıcıların kütüphane
hizmetlerinden tam olarak yararlanmalarını sağlayacak şekilde tasarlanır.
Derme ilke
ve standartları
MADDE 12 – (1) Bir
kütüphane hizmete açılırken aşağıdaki standartlar temel alınır:
a) Bir kütüphanenin hizmete açılabilmesi için gerekli
olan materyal sayısı yerleşim yerinin nüfusu ölçü alınmak suretiyle, üç
kişiye bir kitap düşecek şekilde belirlenir. Ancak derme sayısı 5.000’in
altında olamaz.
b) Dermenin en az 1/3’ü çocuklara yönelik materyalden
oluşur.
c) Kütüphanede en az on dergi ve en az iki gazete
kullanıcının hizmetine sunulur.
ç) Gezici kütüphane dermesi en az 2.000 materyali kapsar
ve her yıl güncellenir.
Personel
ilke ve standartları
MADDE 13 – (1)
Personel ilke ve standartları şunlardır:
a) Her il ve ilçe halk kütüphanesinde bir müdür ile en
az bir müdür yardımcısı bulunur.
b) Her kütüphanede en az bir kütüphaneci bulunur.
Kütüphanede görevlendirilecek kütüphaneci sayısı toplam personel sayısının
1/3’ü oranında olmalıdır.
c) Her il halk kütüphanesinde en az iki memur, bir ambar
memuru, bir teknisyen, bir kaloriferci, eğer gezici kütüphane aracı varsa
bir şoför bulunur.
ç) Şube halk kütüphanelerinde her 10.000 kişi için bir
kütüphaneci, iki memur, bir hizmetli görevlendirilir.
d) Gezici kütüphanede en az bir kütüphaneci veya memur
ile şoför bulunur.
e) Yerel yönetimlerle işbirliği sonucu açılan
kütüphanelerde, Bakanlıkça personel atanıncaya kadar yerel yönetimler
tarafından tam zamanlı çalışan en az ortaöğretim mezunu bir personel
görevlendirilir.
Donanım
ilke ve standardı
MADDE 14 – (1) Kütüphane
için gerekli tüm döşeme ve donanım çağdaş araç-gereçlerle yapılır.
Kütüphane kullanımı için gerekli büro mobilyaları; okuma salonlarına, her
sekiz metrekarelik alan için bir okuyucu masası ile dört sandalye; yayın
sayısı esas alınmak suretiyle de kitap ve süreli yayın rafı sağlanır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Teknik
Hizmetler
Materyal
seçimi
MADDE 15 – (1)
Kütüphaneye sağlanacak materyallerin seçimi, hizmet verilen bölgedeki
kullanıcıların ilgi, istek ve bilgi gereksinmeleri dikkate alınarak 18/6/2005 tarihli ve 25849 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayın Seçme Yönetmeliği hükümleri
doğrultusunda yapılır.
Materyal
sağlama
MADDE 16 – (1)
Kütüphanelere aşağıda belirtilen yollarla materyal sağlanır:
a) Kütüphane materyali, Genel Müdürlükçe satın alınarak
kütüphanelere gönderilir.
b) Bakanlık tarafından gönderilen ve il özel idareleri
ile belediye bütçelerinden sağlanacak ödeneklerle, illerde bulunan yayın
inceleme komisyonlarınca incelendikten sonra kütüphanelerce satın alınır.
c) Gerçek ve tüzel kişiler kütüphaneye materyal
bağışlayabilirler. Bağışlanan materyal yayın inceleme komisyonu tarafından
fiziksel açıdan ve içerik yönünden değerlendirildikten sonra kabul edilir.
Bağışlayan tarafından, bağışlanacak materyalin bir arada bulunması ve
bağışlayanın adını taşıyan bir bölümde sergilenmesi talep edilemez. İstenmesi
durumunda bağışlayanın adı kitabın iç kapağının arka yüzüne yazılır.
ç) Kütüphaneler, resmi kurum ve kuruluşlardan devir ve
değişim yoluyla materyal sağlayabilirler. Devredilen materyal, yayın
inceleme komisyonu tarafından fiziksel açıdan ve içerik yönünden
incelendikten sonra ayıklanarak kabul edilir.
d) Derleme kütüphaneleri, Basma Yazı ve Eserleri Derleme
Kanunu kapsamına giren her türlü fikir ve sanat ürününü derleme yoluyla
sağlar.
e) Kütüphaneler, dermelerindeki süreli yayınların eksik
sayılarını diğer kütüphanelerden devir yoluyla sağlayabilir.
Materyallerin
kaydedilmesi
MADDE 17 – (1)
Kütüphane dermesini oluşturan materyalin kayıt işlemleri yürürlükteki
ilgili mevzuat doğrultusunda gerçekleştirilir. Ancak çocuklara yönelik
boyama kitabı, çocuk romanı ve resimli/çizgili kitaplar ise tüketim
malzemeleri grubuna alınır.
Kataloglama
ve sınıflama
MADDE 18 – (1)
Kütüphane materyali otomasyon programı kullanılarak Anglo
Amerikan Kataloglama Kuralları 2’ye göre kataloglanır. Kütüphane dermesinde
bulunan materyalin konu numaraları, Dewey Onlu
Sınıflama Sistemine göre belirlenir.
Yerleştirme
MADDE 19 – (1)
Kütüphaneler, materyali aşağıdaki kurallara göre raflara yerleştirir:
a) Basma Yazı ve Eserleri Derleme Kanunu ile materyal
alan kütüphaneler hariç diğer kütüphanelerde, teknik işlemleri biten
materyal, açık raf sisteminde konularına göre raflara yerleştirilir.
b) Süreli yayınlar, açık raflarda süreli yayının adına
göre alfabetik olarak yerleştirilir.
c) Çocuk bölümlerindeki materyal, hizmet veriminin
artırılması amacıyla, raflara, yaş gruplarına göre yerleştirilir.
ç) Derleme kütüphanelerinde, derlenen materyal depoda
demirbaş numarasına göre yerleştirilir. Derleme dışı sağlanan materyal ise
açık raf sistemi aracılığıyla kullanıcıların hizmetine sunulur.
Ciltleme
MADDE 20 – (1)
Kütüphaneler, ciltleme işlemlerinde aşağıda belirtilen kurallara uyar:
a) Kütüphane dermelerindeki yıpranmış materyallerin ve
cilt birliği sağlanmış süreli yayınların cilt işlemleri, o ilin il halk
kütüphanesi tarafından hizmet alımı yöntemiyle yaptırılır. Aktif olarak
hizmet veren cilt atölyeleri, ciltleme ve onarım hizmetlerini sürdürür.
b) Cilt birliği sağlanan süreli yayınlardan hangilerinin
ciltleneceğine, il halk kütüphanesi müdürü başkanlığında, ilde bulunan
diğer kütüphane yetkililerinden oluşan bir komisyon karar verir.
(2) Cilt birliği sağlanmayan ve komisyonca
ciltlenmeyeceğine karar verilen süreli yayınlar için 28/12/2006
tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Ayıklama ve
düşüm
MADDE 21 – (1)
Kütüphane dermesini oluşturan materyalin düşüm işlemleri yürürlükteki
ilgili mevzuat doğrultusunda gerçekleştirilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Kullanıcı
Hizmetleri
Ödünç verme
hizmeti ve kuralları
MADDE 22 – (1) Ödünç
verme işleminde aşağıda belirtilen kurallara uyulur:
a) T.C. vatandaşı olan kullanıcılar, sadece T.C. kimlik
numarasını gösterir belge ile ödünç verme hizmetinden yararlanırlar.
b) En az altı ay oturma izni almış yabancı kullanıcılar,
sadece yabancı kimlik numarasını gösterir belge ile ödünç verme hizmetinden
yararlanırlar.
c) Çocuk kütüphaneleri ile çocuk bölümleri on dört
yaşına kadar olan çocuklara hizmet verir.
ç) Yazma ve nadir eserler, danışma kaynakları,
kullanıcılar tarafından sıklıkla aranan materyaller ile süreli yayınların
son sayıları hariç olmak üzere, kütüphane materyali ücretsiz olarak ödünç
verilir.
d) Kullanıcılara üç kitap, üç kitap dışı materyal olmak
üzere en fazla altı materyal ödünç verilir. Ödünç verme süresi kitaplar
için on beş, kitap dışı materyaller için yedi gündür. Bu sayı ve süreler
kullanıcıların başvurusu üzerine kütüphane idaresince artırılabilir ancak
azaltılamaz.
e) Ödünç alınmış materyalin iade süresi, kütüphaneye
önceden bildirmek koşuluyla, aynı süreyle uzatılır. Başka kullanıcılar
tarafından önceden ayırtılan materyallerin süresi uzatılmaz.
f) Aranan kütüphane materyali başka bir kullanıcı
tarafından ödünç alınmış ise, geri getirildiğinde ödünç alınmak üzere ön
ayırtma yaptırılabilir.
g) Ödünç aldığı materyali zamanında teslim etmeyen
kullanıcıya, materyali teslim edinceye kadar yeni materyal ödünç verilmez.
ğ) Ödünç aldığı kitabı zamanında getirmeyen kullanıcıya
birer hafta arayla sözlü olarak, e-postayla, telefonla iki ayrı uyarı
yapılır. Üçüncü ve son uyarı resmi yazı ile yapılır.
h) Ödünç alınan materyalin, materyali ödünç veren
kütüphaneye geri verilmesi esastır. Ancak kullanıcı, materyalin ödünç
alındığı ilden farklı bir ilde bulunuyorsa, bulunduğu ildeki il halk
kütüphanesine iade edebilir. İadeyi alan il halk kütüphanesi, materyali ait
olduğu kütüphaneye gönderir. Bu işlemlerden doğan giderler, iadeyi alan
kütüphaneye aittir.
ı) Materyali kullanılamayacak derecede yıpratan,
kaybeden ve iade etmeyen kullanıcıya aynı materyal veya yeni basımı
aldırılır.
i) Materyalin sağlanmaması durumunda materyalin rayiç
bedeli kullanıcı tarafından, Maliye Bakanlığının ilgili birimine ödenir.
Ödemeye ilişkin makbuz kütüphaneye teslim edilir.
j) Materyali iade etmeyen veya bedelini ödemeyen
kullanıcılar hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237
sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili maddelerine göre işlem yapılır.
(2) Kütüphaneler, temel kütüphane hizmetleri dışında,
kullanıcılarına çeşitli olanaklar sunmak amacıyla özgün üyelik sistemleri
geliştirebilir.
(3) 18 yaşına kadar olan kullanıcılar, ödünç verme
hizmetinden yararlanabilmek için, kütüphaneye ilk başvurularında velisi
tarafından imzalanmış yüklenici belgesini ibraz etmek zorundadırlar.
Kütüphaneler
arası ödünç verme hizmeti
MADDE 23 – (1)
Kütüphaneler arası ödünç verme işlemlerinde aşağıda belirtilen kurallara
uyulur:
a) Kullanıcının gereksinme duyduğu materyalin il
sınırları içerisinde bulunmaması durumunda, kütüphaneler arası ödünç verme
hizmeti yerine getirilebilir.
b) Basma Yazı ve Eserleri Derleme Kanunu uyarınca
derlenen devlet nüshaları, danışma kaynakları ile yazma ve nadir basma
eserler dışında kalan materyal, kütüphaneler arası ödünç verilebilir.
c) Ödünç alınan materyal, kütüphaneye giriş tarihinden
itibaren bir ay süreyle ödünç alan kütüphane tarafından kullanıma sunulur.
ç) Kullanıcı tarafından süre bitiminden bir hafta önce
yapılacak başvuru üzerine, materyalin ait olduğu kütüphanenin görüşü
alınarak, ödünç verme süresi on beş gün uzatılabilir.
d) Kütüphaneler arası ödünç verme işlemleri, Bakanlığa
bağlı kütüphaneler arasında olabileceği gibi, karşılıklı anlaşmalar
çerçevesinde diğer kurum ve kuruluşlara bağlı kütüphaneler ile de yapılır.
Danışma
hizmeti
MADDE 24 – (1)
Kütüphaneye gelerek veya telefon, posta, elektronik posta ve benzeri
yollarla başvuruda bulunan kullanıcıların bilgi gereksinmeleri; kütüphane
kaynaklarından, diğer kurum-kuruluşlarla işbirliği yapılarak karşılanır
veya kullanıcı başka bilgi merkezleri ve bilgi kaynaklarına yönlendirilir.
Kullanıcı
rehberliği
MADDE 25 – (1)
Kullanıcılara, basılı ve elektronik kaynaklardan, bilgisayarlardan ve
ağlardan yararlanma konusunda eğitici toplantılar düzenlenir, kütüphane
kullanımını ve kaynaklarını tanıtan materyal hazırlanır, duyurular yapılır.
Kütüphanelerde
halkla ilişkiler
MADDE 26 – (1) Halk
kütüphaneleri, kullanıcılara ulaşabilmek, onların desteğini alabilmek ve
sunulan hizmetlerden yararlanmalarını sağlamak amacıyla halkla ilişkiler
yöntemlerini uygular.
Eğitici ve
kültürel etkinlikler
MADDE 27 – (1) Her
halk kütüphanesi gerek halkla ilişkilerini genişletmek gerekse
okuyucularına farklı kültürel hizmetler sunabilmek amacıyla eğitsel ve
kültürel etkinlik düzenler.
(2) Kütüphanelerde yapılan kültürel etkinliklerde
aşağıdaki kurallara uyulur:
a) Kütüphanelerde yapılan kültürel etkinliklerden maddi
bir kazanç sağlanamaz.
b) Gerçekleştirilen kültürel etkinlikler siyasi amaç
içeremez.
c) Kültürel etkinlikler sırasında diğer kütüphane
hizmetleri aksatılmaz.
ç) Ulusal bayram ve genel tatiller hakkındaki yasal
düzenlemeler ile belirlenen gün ve bayramlar ile belirli gün ve haftalara
ilişkin kültürel etkinlikler gerçekleştirilir.
d) Etkinlikler basın ve yayın organları aracılığı ile
duyurulur.
e) Planlanan ve gerçekleştirilen kültürel etkinliklere
ilişkin veriler; metin, resim, video vb. eklemeler yapılarak elektronik
ortamda Genel Müdürlüğe gönderilir.
Kütüphane
haftası
MADDE 28 – (1)
Merkezde ve taşrada her yıl mart ayının son pazartesi günü başlayan hafta
Kütüphane Haftası olarak kutlanır.
(2) Kütüphaneler, Kütüphane Haftası etkinlik programını,
mülki amirliği başta olmak üzere çeşitli kurum, kuruluş ve sivil toplum
kuruluşları ile işbirliği yaparak hazırlar.
(3) Merkezi olarak gerçekleştirilen Kütüphane Haftası
etkinlik programı, başta Türk Kütüphaneciler Derneği olmak üzere, mesleki
sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği çerçevesinde Bakanlıkça hazırlanır.
(4) Kütüphane, kütüphaneci, kütüphanecilik ve okuma
kültürü konularında sanatsal, bilimsel ve kültürel etkinlikler düzenlenir.
Bu toplantıların uluslararası düzeyde yapılması amaçlanır.
Gezici
kütüphane hizmeti
MADDE 29 – (1) Gezici
kütüphaneler, halk kütüphanelerinin bir unsurudur.
(2) Gezici kütüphane hizmeti verilmesinde aşağıdaki
kurallara uyulur:
a) Gezici kütüphane hizmeti götürülecek yerleşim birimlerinin
nüfus, kültürel ve sosyal durum ve ulaşım koşulları; hizmeti veren
kütüphane ile il kültür ve turizm müdürlüğü tarafından incelenerek
belirlenir. Gezici kütüphane duraklarının belirlenmesi ve gezici kütüphane
hizmetlerinin daha etkili ve düzenli verilebilmesi için, yerel yönetimlerle
işbirliği yapılır.
b) Kütüphane tarafından her türlü işlemi tamamlanmış
materyal, araçta konularına göre yerleştirilerek kullanıcılara on beşer gün
süre ile ödünç verilir. Gezici kütüphanenin dermesi, bağlı olduğu kütüphanenin
dermesinden sağlanır.
c) Gezici kütüphane, bağlı olduğu halk kütüphanesince
belirlenen ve valilikçe onaylanan yerlere bir program dâhilinde hizmet
götürür ve on beş günde bir aynı gün ve saatlerde, programda gösterilen
yerde bulunur.
ç) Gezici kütüphane aracı, kütüphane hizmetleri dışında
kullanılamaz.
Geçici
derme oluşturulması
MADDE 30 – (1)
İnsanların belirli zamanlarda yoğun olarak bulunduğu dinlenme kampı,
gençlik kampı, yayla, kaplıca ve benzeri mekânlar ile hastane, cezaevi,
yurt, huzurevi, askeri kurum gibi toplulukların bulunduğu yerlere valilik
onayı ile geçici dermeler aracılığıyla hizmet götürülür.
Engelli,
eve bağımlı ve kadınlara verilen hizmetler
MADDE 31 – (1)
Kütüphaneler, engelli, hasta, yaşlı ve eve bağımlı kişiler ile ev
kadınlarına yönelik özel hizmetler sunar.
İnternet
erişim hizmeti
MADDE 32 – (1)
Kütüphaneler, halkın internet üzerindeki kamuya açık bilgilere erişimini
sağlamak ve bilgi teknolojileri ile bilgi okuryazarlığı becerilerini
geliştirmek amacıyla internet erişim hizmeti sunar. Kütüphaneler, işlev ve
görevlerini gerçekleştirmek ve sundukları hizmetlerin niteliğini yükseltmek
amacıyla her türlü bilgi teknolojilerini kullanır.
ALTINCI
BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Kütüphanelere
katkı
MADDE 33 – (1)
Toplumun değişik kesimleri tarafından kütüphanelere verilecek destek ve
katkılar, kütüphanelerin kuruluş amaçları ile hizmet politikalarına uygun
olması koşuluyla kabul edilir.
Kütüphanelere
ad verme
MADDE 34 – (1)
Kütüphanelere ad verme ve bağışta bulunanlar adına kütüphaneye plaket asılması, Bakanlığın onayına tabidir. İl kültür
ve turizm müdürlükleri ad verme konusunda Bakanlığa teklifte bulunabilir.
Kullanıcılara
ait bilgilerin güvenliği
MADDE 35 – (1)
Kütüphane personeli, hiçbir ayrım gözetmeksizin bilgi erişim hakkını toplumun
tüm bireyleri için yerine getirir. Kullanıcıların yaptığı araştırmaların,
ödünç aldığı veya yararlandıkları bilgi kaynaklarının neler olduğunun
gizliliğini garanti eder. Kullanıcıların kişisel bilgilerini yasal
gereklilik dışında kimseyle paylaşamaz.
Kütüphane
kuralları
MADDE 36 – (1)
Kütüphane yönetimi, kullanıcıların kütüphane hizmetlerinden en uygun
koşullarda yararlanması için her türlü önlemi almakla yükümlüdür.
(2) Kullanıcı, kütüphanede uygulanan genel kurallara
uyar.
(3) Kütüphane ile kullanıcı arasında doğan
anlaşmazlıklarda kütüphane kayıtları esas alınır.
Kütüphanelerin
diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devri
MADDE 37 – (1)
Çeşitli nedenlerle hizmet veremeyen kütüphaneler, hizmetlerini sürdürmesi
koşuluyla, diğer kamu kurum ve kuruluşlarına bir tutanak çerçevesinde
Bakanlıkça devredilebilir.
(2) Devredilen kütüphaneler, il kültür ve turizm
müdürlükleri ile il halk kütüphanesi müdürlükleri işbirliğiyle izlenir.
Tutanak koşullarının yerine getirilmemesi durumunda, devredilen
kütüphanenin her türlü taşınırı il içinde ihtiyacı bulunan başka
kütüphanelere Bakanlık onayı ile devredilir.
Bakanlığa
devredilecek kütüphaneler
MADDE 38 – (1)
Çeşitli kurum ve kuruluşlara ait kütüphanelerin Bakanlığa devredilebilmesi
için, devredilecek kütüphanenin yönetsel ve teknik tüm unsurlarının devir
kapsamında olması koşulu aranır.
Mesleki
eğitim
MADDE 39 – (1)
Kütüphanelerde göreve yeni başlayan personele, Bakanlıkça merkezi olarak
verilecek temel ve hazırlayıcı hizmet içi eğitimin yanı sıra, en yakın il
halk kütüphanesi Müdürlüğünde en az on beş iş günü mesleki eğitim verilir.
Gönüllülük
sistemi
MADDE 40 – (1)
Kütüphane yönetimi, gerekli gördüğü durumlarda gönüllü olarak çalışmak
isteyen kişilerden yararlanabilir.
Kütüphanelerde
staj yapılması
MADDE 41 – (1)
Üniversitelerin bilgi ve belge yönetimi bölümlerinde öğrenim gören
öğrenciler, kütüphanecisi bulunan kütüphane müdürlüklerinde staj
yapabilirler.
İstatistikler
MADDE 42 – (1)
Kütüphaneler, verdiği hizmetlere yönelik olarak istatistiksel veriler tutar
ve bu verileri elektronik ortamda Genel Müdürlüğe iletir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelikler
MADDE 43 – (1) Bu
Yönetmelik ile;
a) 21/9/1981 tarihli ve 17465
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kütüphaneler Arası Basma Kitapları Ödünç
Verme Yönetmeliği,
b) 21/9/1981 tarihli ve 17465
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kütüphanelerde Eğitici ve Kültürel
Faaliyetler Yönetmeliği,
c) 21/9/1981 tarihli ve 17465
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Halk Kütüphaneleri Görev ve Çalışma Yönetmeliği,
ç) 6/3/1982 tarihli ve 17625
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kütüphane Haftasını Kutlama Yönetmeliği,
d) 19/8/1982 tarihli ve 17789
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Halk ve Çocuk Kütüphaneleri Yönetmeliği,
yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 44 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 45 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Kültür ve Turizm Bakanı yürütür.
|