Sivil
Havacılık Genel Müdürlüğünden:
SİVİL
HAVACILIKTA EMNİYET YÖNETİM SİSTEMİ YÖNETMELİĞİ
(SHY-SMS)
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; sivil havacılık sektöründe emniyet yönetim sistemine
ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk
Sivil Havacılık Kanununa göre yetkilendirilen; hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcıları, havaalanı işletmecileri, terminal işletmecileri, hava
taşıyıcılarına en az yolcu trafik, yük kontrol ve haberleşme ile ramp hizmeti veren yer hizmetleri kuruluşları, ikram
üretim ve servis hizmeti veren yer hizmetleri kuruluşları, hava araçlarına
hizmet veren akaryakıt kuruluşları, ticari hava taşıma işletmeleri, tip
intibak eğitim organizasyonları, uçuş eğitim organizasyonları, onaylı bakım
kuruluşları ve onaylı havacılık tıp merkezlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk
Sivil Havacılık Kanunu ile 10/11/2005 tarihli ve 5431 sayılı Sivil
Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar ve
kısaltmalar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Adil kültür: Emniyet kültürü ile değişmeli olarak
kullanılan, insanların emniyetle ilgili bilgileri güven içinde
paylaşabildikleri ve paylaşmak için teşvik edildikleri ve
ödüllendirildikleri, kabul edilebilir ve edilemez davranışlar arasındaki
ilkesel ayrımın bilinir hale getirildiği, emniyetli düşünmeyi, sorgulamayı,
rehavete karşı direnci, kişisel sorumluluğu ve kurum içi otokontrolü
kapsayan bir yaklaşımı,
b) Emniyet: Kabul edilemez risk hasarının giderilmesi
amacıyla gerekli önlemlerin alınmasını,
c) Emniyet güvencesi: Kabul edilebilir veya tolere edilebilir emniyet düzeyine ulaşabilmek için bir
ürün, hizmet, organizasyon ya da sisteme yeterli güveni sağlayacak tüm
planlı ve sistematik faaliyetleri,
ç) Emniyet kültürü: Temel öğeler olarak öğrenmenin,
bilgilenmenin, raporlamanın teşvik edilmesinin, uyumlu ve adil olunmasının operasyonel emniyeti sağlayacağını ve geliştireceğini
kabul eden davranış biçimini,
d) Emniyet politikası: Kabul edilebilir veya tolere edilebilir emniyetin başarılması için
organizasyonun temel yaklaşımının ifadesini,
e) Emniyet risk yönetimi: Risklerin tanımlanarak,
analizlerin yapılması, bertaraf edilmesi veya kabul edilebilir bir seviyeye
getirilmesini sağlayan yönetim sistemini,
f) Emniyet teşviki: Organizasyon içerisinde gerekli
eğitim ve öğretim desteği ile etkin iletişim kanalları vasıtasıyla tüm
personelin emniyet yönetim sistemine katılımını artırıcı metotları,
g) Emniyet yöneticisi: Organizasyon içerisinde operasyonel bağımsızlığı bulunan, üst yönetici
pozisyonunda gerekli derecede emniyet konularında otorite sağlayan ve
direkt olarak sorumlu müdüre bağlı yöneticiyi,
ğ) Emniyet yönetim sistemi: Kabul edilebilir veya tolere edilebilir emniyetin sağlanması amacıyla
organizasyon tarafından yerine getirilen, emniyet yönetim faaliyetleri
olarak tanımlanan sistematik ve kesin yaklaşımı,
h) ESARR: Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatının
emniyet düzenleme gerekliliklerini,
ı) EUROCONTROL: Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti
Teşkilatını,
i) Genel Müdür: Sivil Havacılık Genel Müdürünü,
j) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
k) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Örgütünü,
l) İşletme: Türk Sivil
Havacılık Kanununa göre yetkilendirilen; hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcıları, havaalanı işletmecileri, terminal işletmecileri, hava
taşıyıcılarına en az yolcu trafik, yük kontrol ve haberleşme ile ramp hizmeti veren yer hizmetleri kuruluşları, ikram
üretim ve servis hizmeti veren yer hizmetleri kuruluşları, hava araçlarına
hizmet veren akaryakıt kuruluşları, ticari hava taşıma işletmeleri, tip
intibak eğitim organizasyonları, uçuş eğitim organizasyonları, onaylı bakım
kuruluşları ve onaylı havacılık tıp merkezlerini,
m) Risk: İnsanların, donanımın ya da yapıların zarar
görmesi, kaynakların kaybedilmesine neden olma ya da daha önceden
tanımlanmış bir işlevin yerine getirilmesini engelleme ihtimalinin olasılık
ve etkinin derecesi olarak ölçülmesini,
n) SMS: Emniyet yönetim sistemini,
o) Tehlike: İnsanların, donanımın ya da yapıların zarar
görmesi, kaynakların kaybedilmesine neden olma ya da daha önceden
tanımlanmış bir işlevin yerine getirilmesini engelleme potansiyeline sahip
durum, nesne ya da faaliyeti,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte yer almayan tanımlar için, ICAO
Doküman 9859 ve EUROCONTROL ESARR-3’ün son revizyonunda,
bunlarda olmaması halinde ilgili mevzuat hükümlerinde ve Türkiye’nin üyesi
bulunduğu uluslararası sivil havacılık kuruluşları tarafından yayımlanan
diğer dokümanlarda belirtilen tanımlar esas alınır.
İKİNCİ
BÖLÜM
Genel
Esaslar
Emniyet
yönetim sistemi
MADDE 5 – (1)
İşletmeler bu Yönetmelik hükümlerine göre emniyet yönetim sistemini kurar.
(2) Emniyet yönetim sistemi ile işletmeler tarafından
kabul edilebilir operasyonel emniyet seviyesinde
faaliyet gösterilmesi ve buna uygun emniyet kültürü ile adil kültürün
oluşturulması sağlanır.
(3) Emniyet yönetim sistemi; gerekli organizasyonel
yapıları, sorumlulukları, emniyet politikaları ve prosedürlerini
de kapsayacak biçimde, emniyetin koordineli ve sağlıklı bir şekilde
yürütülmesini temin etmek için tüm unsurları ile uyumlu ve organize bir
şekilde işletmeler tarafından tesis edilir.
(4) Emniyet yönetim sistemi, emniyeti koordineli bir
şekilde idare etmek için tüm organizasyon gerekliliklerini karşılayabilecek
bir yapıda kurulur.
(5) Emniyet yönetim sistemi, doğmuş veya doğabilecek
tehlikeleri ve risk unsurlarını belirleyerek, söz konusu tehlikeleri ve
riskleri bertaraf eden veya asgari düzeye indirgeyen operasyonel
risk yönetim sistemi olarak kullanılır.
Emniyet
yönetim sistemi bileşenleri
MADDE 6 – (1)
İşletmeler tarafından oluşturulacak olan emniyet yönetim sistemi, ICAO
Doküman 9859’a göre aşağıda tanımlanan dört ana bileşeni ihtiva eder:
a) Emniyet politikaları ve hedefleri.
b) Emniyet risk yönetimi.
c) Emniyet güvencesi.
ç) Emniyet teşviki.
(2) Emniyet yönetim sistemi kurmakla yükümlü işletmeler,
SMS kapsamını yürütmekte oldukları faaliyetlerin karmaşıklığına ve
büyüklüğüne, türüne ve karşılaşabilecekleri tehlikelere, risklere ve
organizasyonlarının ölçeğine uygun şekilde oluşturur.
Emniyet
politikaları ve hedefleri
MADDE 7 – (1)
İşletmeler, emniyet yönetim sistemine yönelik emniyet politikalarını ve
hedeflerini belirler. Emniyet politikaları ve hedefleri aşağıdakileri
kapsar.
a) Yönetimin taahhüdü ve sorumluluğu.
b) Yönetici personelin emniyet sorumlulukları.
c) Emniyet yöneticisinin atanması.
ç) SMS uygulama planı.
d) Acil durum eylem planının koordinasyonu.
e) Dokümantasyon.
Emniyet
risk yönetimi
MADDE 8 – (1) Emniyet
yönetim sistemi içerisinde işletmeler, emniyet risk yönetimine ilişkin
olarak aşağıdaki süreçleri belirler.
a) Tehlike ve risk belirleme süreçleri.
b) Risk değerlendirme, kontrol ve azaltma süreçleri.
Emniyet
güvencesi
MADDE 9 – (1)
Emniyet yönetim sistemi içerisinde işletmeler, emniyet güvencesine ilişkin
olarak aşağıdaki gereklilikleri belirler.
a) Emniyet standartlarının belirlenmesi ve tanımlanması.
b) Emniyet performansının izlenmesi, ölçülmesi,
iyileştirilmesi ve takibi.
c) Değişiklik yönetimi.
ç) SMS’nin sürekli
iyileştirilmesi.
Emniyet
teşviki
MADDE 10 – (1)
Emniyet yönetim sistemi içerisinde işletmeler, emniyet teşvikine ilişkin
olarak aşağıdaki gereklilikleri sağlar.
a) Eğitim ve öğretim.
b) Emniyet iletişimi.
Küçük
işletmeler
MADDE 11 – (1) Yirmi
ve daha az personelin çalıştığı küçük ölçekli işletmeler; işletme
faaliyetleri, gereksinimleri ve organizasyon yapılarına uygun şekilde
emniyet yönetim sistemi kurar.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Sorumluluk
MADDE 12 – (1) Bu
Yönetmelikte yer alan kuralların yerine getirilerek uçuş emniyet yönetim
sisteminin kurulmasından ve uygulanmasından işletmeler ve işletmelerde
görevli tüm personel sorumludur.
İdari
yaptırımlar
MADDE 13 – (1) Bu
Yönetmelikte belirtilen kurallara uymayan işletmelere ve ilgili personele
Türk Sivil Havacılık Kanununda yer alan idari yaptırımlar ile ilgili diğer
mevzuatta yer alan idari yaptırımlar uygulanır.
Yürürlük
MADDE 14 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.
|