Bilim,
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:
DAR
İZLİ TEKERLEKLİ TARIM VE ORMAN TRAKTÖRLERİNİN ARKAYA
MONTE
EDİLMİŞ DEVRİLMEYE KARŞI KORUMA ÇERÇEVESİ İLE
İLGİLİ TİP ONAYI
YÖNETMELİĞİ (86/298/AT)’NDE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 – 2/6/2002 tarihli ve
24773 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dar İzli Tekerlekli Tarım ve Orman
Traktörlerinin Arkaya Monte Edilmiş Devrilmeye Karşı Koruma Çerçevesi ile
İlgili Tip Onayı Yönetmeliği (86/298/AT)’nin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi ile
(c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Bu Yönetmelik, 8/6/2008
tarihli ve 26900 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım veya Orman
Traktörleri, Bunların Römorkları ve Birbiriyle Değiştirilebilir Çekilen Makinaları ile Sistemleri, Aksamları, Ayrı Teknik
Üniteleri ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliği (2003/37/AT) kapsamında yer alan
aşağıdaki özelliklere sahip olan tekerlekli tarım veya orman traktörlerinin
devrilmeye karşı koruma çerçevesine AT Aksam Tip Onayı Belgesi verilmesine
ilişkin hususları kapsar.”
“c) Bu Yönetmeliğe uygun
olarak takılan devrilmeye karşı koruma çerçevesi ve imalatçı tarafından
tavsiye edilen en büyük ebatlı lastiklerle birlikte, kütlesi 600
kilogramdan fazla olan ve Tarım veya Orman Traktörleri, Bunların Römorkları
ve Birbiriyle Değiştirilebilir Çekilen Makinaları
ile Sistemleri, Aksamları, Ayrı Teknik Üniteleri ile İlgili Tip Onayı
Yönetmeliğinin (2003/37/AT) ekinde yer alan Ek II’nin
Bölüm A’sında tarif edilen traktörün yüksüz
ağırlığına karşılık gelen traktörler.”
MADDE 2 – Aynı
Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin (b) bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“b) Avrupa Birliğinin 86/298/EC direktifine ve bu
direktifi değiştiren 89/682/EEC, 2000/19/EC, 2005/67/EC, 2006/96/EC ve
2010/22/EU direktiflerine paralel olarak,”
MADDE 3 – Aynı
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (a), (c), (d), (i) ve (k) bentleri aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“a) Bakanlık: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,”
“c) 2003/37/AT: Tarım veya Orman Traktörleri, Bunların
Römorkları ve Birbiriyle Değiştirilebilir Çekilen Makinaları
ile Sistemleri, Aksamları, Ayrı Teknik Üniteleri ile İlgili Tip Onayı
Yönetmeliğini,”
“d) Tarım veya orman
traktörü: Tarım veya ormancılıkta kullanılan, ana işlevi çekme gücü
sağlamak olan, aletleri çekmek, itmek, taşımak veya belirli araçları,
makineleri veya römorkları tahrik etmek için özel olarak tasarlanmış, en az
iki dingilli, havalı lastik tekerlekli veya sonsuz paletli, azami tasarım
hızı 6 km’den az olmayan, yük ve yolcu taşımak
için donatılabilen motorlu araçları,”
“i) Teknik Hizmetler
Kuruluşu (Teknik Servis): Bir deney laboratuvarı
olarak onay kuruluşu adına bizzat onay kuruluşu tarafından da yerine
getirilebilecek gerekli deneyleri yapmak veya bir uygunluk değerlendirme
kuruluşu olarak yine onay kuruluşu adına bizzat onay kuruluşu tarafından da
yerine getirilebilecek ilk değerlendirmeyi ve diğer deney veya muayeneleri
yapmak üzere Onay Kuruluşu tarafından görevlendirilmiş akredite edilmiş bir
kuruluş veya kurumu,”
“k) Yetkili temsilci: Bu Yönetmeliğin kapsadığı alanda
yetkili kuruluşa karşı imalatçıyı temsil etmek ve onun adına hareket etmek
üzere imalatçı tarafından görevlendirilen, gerçek veya tüzel bir kişiyi,”
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin
7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Madde 7 – Teknik servis olarak, TS EN ISO/IEC 17025 ve/veya TS EN
ISO/IEC 17020 veya eşdeğer ulusal veya uluslararası standartları sağlayan,
deney ve analizleri yapabilecek laboratuvar
ve/veya teknik imkânları bulunan resmi ve özel kurum ve kuruluşlar,
yapılacak protokolle belirlenecek şartlar çerçevesinde Bakanlıkça
görevlendirilebilir.”
MADDE 5 – Aynı
Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (h) bentleri aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“f) (e) bendinde belirtilen
koruma çerçevesinin, sürücünün ön kısmına monte edilmiş olan iki direğe
sahip olan bir yapı olmadığı takdirde, Ek-I ila Ek-III arasında veya
Tekerlekli Tarım veya Orman Traktörlerinin Devrilmeye Karşı Koruyucu Yapısı
ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliği (2009/57/AT)’nde
veya Tekerlekli Tarım veya Orman Traktörlerinin Devrilmeye Karşı Koruyucu
Yapısı ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliği (2009/75/AT) (Statik Deney)’nde belirtilen şartlara uygun olması gerekir.”
“h) Teknik ilerlemeleri dikkate alacak şekilde, bu
Yönetmeliğin eklerinin şartlarını uyarlamak için gerekli olan her
değişiklik, 2003/37/AT Yönetmeliğinin 21 inci maddesinde belirtilen işleme
uygun olarak yapılır.”
MADDE 6 – Aynı
Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (a) bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“a) Tekerlekli tarım veya
orman traktörlerinin koruma çerçevesi ile ilgili 89/682/EEC, 2000/19/EC,
2005/67/EC, 2006/96/EC ve 2010/22/EU sayılı direktifler ile değişik
86/298/EEC direktifine göre hazırlanan bu Yönetmeliğin uygulamaya
konulduğu, AT üyesi ülkelerin onay kuruluşlarına, Gümrük Birliği Ortaklık
Komitesine ve Avrupa Komisyonuna bildirilir.”
MADDE 7 – Aynı
Yönetmeliğe aşağıdaki geçici 2 nci ve geçici 3
üncü maddeler eklenmiştir.
“Ulusal tip
onayı belgesi
Geçici Madde 2 – Avrupa Birliğinde uygulaması kabul
edilene kadar traktöre AT Tip Onayı Belgesi yerine Ulusal Tip Onayı Belgesi
verilir.”
“Uygulama
Geçici Madde 3 – Tarım veya Orman Traktörleri,
Bunların Römorkları ve Birbiriyle Değiştirilebilir Çekilen Makinaları ile Sistemleri, Aksamları, Ayrı Teknik
Üniteleri ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliği kapsamındaki tarım veya orman
traktörleri için arkaya monte edilmiş devrilmeye karşı koruma çerçevesi
konusunda ilk defa tip onayı alacak araçlar 1/3/2013
tarihinden itibaren, tip onayı mevcut araçlar ise 1/9/2013 tarihinden
itibaren bu Yönetmelik şartlarını sağlamak zorundadır.”
MADDE 8 – Aynı
Yönetmeliğin 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Madde 12 – Bu Yönetmelik hükümlerini Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanı yürütür.”
MADDE 9 – Aynı
Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek I’in 1 numaralı
kısmı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Ekim 2008 tarihli ve C(2008) 1
sayılı OECD Kararı, Kod 7’nin 1.1 numaralı
paragrafı haricinde, 1- Tanım ve Gereksinimler
bölümünün tarifleri ve şartları uygulanmalıdır.
1 -
Tanımlar
1.1 - Uygulanmaz.
1.2 - Devrilmeye karşı koruyucu yapılar
(DKKY)
Devrilmeye karşı koruyucu yapılar (Koruyucu kabin ya da
çerçeve), bundan böyle ‘koruyucu yapı’ olarak anılacak ve bu yapılar;
normal kullanım sırasında traktör şoförünün devrilmesinden kaynaklanan
risklerden kaçınmak ya da bu riskleri kısıtlamak amacı olan bir traktördeki
yapıyı ifade eder.
Devrilmeye karşı
koruyucu yapı, sürücü ya da yapı kaplamasının içerisinde veya düz araziyle
temas edebilecek ve traktör devrildiğinde o pozisyonda traktörü
destekleyebilecek kapasitede olan herhangi bir parçasına yapının dış kenarlarından
düz çizgili bir diziyle bağlanmış bir boşluğa oturduğunda sürücüyü korumak
için yeterince geniş olan boşluk bölgeyle karakterize edilmiştir.
1.3 -
Kamyon
1.3.1 - Tekerlek orta
düzlemi
Tekerlek orta düzlemi, dış
kenarlarındaki jantların çevresini içeren 2 adet düzleme aynı mesafededir.
1.3.2 - İz tanımı
Tekerlek ekseni arasındaki düşey düzlem,
taşıyıcı yüzeyi bir noktada karşılayan bir düz çizgi boyunca orta düzlemini
keser. Eğer A ve B, traktörün aynı aksında bulunan tekerlekler için
tanımlanan 2 noktaysa, iz genişliği A ve B noktaları arasındaki mesafedir.
Bu nedenle iz, hem ön hem de arka tekerlekler için de tanımlanabilir. Çift
tekerleğin olduğu yerde, iz; her biri tekerlek çiftlerinin orta düzlemi
olan 2 düzlem arasındadır.
1.3.3 - Traktörün orta
düzlemi
İz için olası maksimum değeri veren
traktör arka aksının A ve B noktalarının uç kısımlarını çıkarın. Merkez
noktasında yer alan AB çizgilerine doğru açıda olan düşey düzlem, traktörün
orta düzlemidir.
1.4 - Aks merkezleri
aralığı
Yukarıda belirtildiği üzere, bir
tanesi ön tekerlekler bir tanesi de arka tekerlekler için olan 2 AB çizgilerinin
arasından geçen düşey düzlemler arasındaki mesafedir.
1.5 - Koltuk tespit
noktasının belirlenmesi; Deney için koltuk ayarı
1.5.1 - Koltuk tespit
noktası (KTN) (**)
Koltuk tespit noktası ISO 5353-1995 standardına göre belirlenir.
1.5.2 - Koltuk konumu ve deney için koltuk ayarı
1.5.2.1 - Arkalık ve koltuk teknesinin eğiminin ayarlandığı yer, koltuk tespit noktasının arka üst konumda olacak
şekilde ayarlanmalıdır.
1.5.2.2 - Koltuğun süspansiyon sistemiyle donatıldığı yerde, koltuk
imalatçısı tarafından açıkça belirtilen bilgilerin aksine bir bilgi
olmadığı sürece, diğer koltuk hareketinin yarısında kilitlenmelidir.
1.5.2.3 - Koltuk konumunun sadece uzunlamasına ve dikine
ayarlanabildiği yerde, koltuk tespit
noktasından geçen boylamasına eksen, direksiyon merkezinden geçerek
traktörün boylamasına dik yüzeyiyle paraleldir ve bu yüzeyden 100 mm fazla
değildir.
1.6 – Güvenli Koruma
Bölgesi
1.6.1 - Referans düzlemi
Güvenli Koruma Bölgesi Şekil-7.1 ve Şekil-7.2’de gösterilmektedir. Bölge, referans
düzlemi ve koltuk tespit noktasına (KTN) ilişkin olarak belirlenmektedir.
Referans düzlemi, düşey bir düzlemdir, genellikle traktörün uzunlamasına
ekseninde koltuk tespit noktası ve direksiyonun orta ekseninden geçer.
Normal olarak, referans düzlemi, traktörün orta düzlemi ile çakışıktır. Bu referans düzlemi, yüklemenin süresince koltuk ve
direksiyonla yatay bir biçimde hareket ettiği varsayılır ancak bu düzlemin
traktöre ya da devrilmeye karşı koruyucu yapı zeminine dik konumda kalır. Güvenli
Koruma Bölgesi, 1.6.2 ve 1.6.3 maddelerinin alt
maddelerine dayanarak tanımlanmıştır.
1.6.2 - Sabit koltuklu traktörler için güvenli koruma bölgesine karar
verme
Sabit koltuklu
traktörler için güvenli koruma bölgesi aşağıda bulunan 1.6.2.1 ila 1.6.2.13
maddeleri ve bu maddeler arasındaki maddelerde belirtilmiştir ve aşağıdaki
düzlemlerle sınırlandırılmıştır: bir yatay yüzey üzerinde bulunan traktör,
koltuk, ayarlanabildiği yerde, arka
üst konumuna ayarlanır (***) ve direksiyon, ayarlanabildiği
yerde, oturan sürücü için orta konuma ayarlanır.
1.6.2.1 - B1B2 sırasıyla koltuk tespit noktasının
(810 + av) mm üzerine ve KTN’nin (ah-10)
mm arkasına yerleştirilmiş
yatay bir düzlem, A1B1B2A2,
1.6.2.2 - Hem B1B2 arka sırasında 150 mm lik bir nokta hem de en arkadaki koltuk sırtı noktasını
içeren referans düzlemine dik olan eğik bir düzlem H1H2G2G1,
1.6.2.3 - 120 mm lik bir yarıçapı olan,
yukarıda bulunan 1.6.2.1 ve 1.6.2.2 maddelerinde belirtilen düzlemleri
teğet geçen, referans düzlemine dik olan silindirik bir yüzey A1A2H2H1,
1.6.2.4 - 400 mm
öne doğru uzanan 900 mm lik bir yarıçapı olan,
B1B2 sırası boyunca yukarıda bulunan 1.6.2.1 maddesinde belirtilen düzlemi
teğet geçen, referans düzlemine dik olan silindirik bir yüzey B1C1C2B2,
1.6.2.5 - Referans düzlemine dik olan, yukarıda bulunan 1.6.2.4
maddesinde belirtilen yüzeyle birleşen ve direksiyonun ön dış kısmından 400 mm geçen eğik bir
düzlem C1D1D2C2. Yüksek
direksiyon pozisyonu durumunda, yukarıda bulunan 1.6.2.4 maddesinde
belirtilen düzlemi teğet geçen, B1B2 sırasından
ileriye doğru uzanır,
1.6.2.6 - Direksiyonun iç kısmından referans düzlemine 40 mm dik olan bir düşey
düzlem D1 K1E1E2K2D2,
1.6.2.7 - Koltuk tespit noktasının (KTN) (90–av) mm
aşağısında olan bir noktadan geçen bir yatay düzlem E1F1P1N1N2P2F2E2,
1.6.2.8 - Gerektiği takdirde, yukarıda bulunan 1.6.2.2 maddesinde
belirtilen düzlemin alt kısmından 1.6.2.7 maddesinde belirtilen yatay
düzleme kadar eğrilmiş, referans düzlemine dik ve mesafesi boyunca koltuk
sırtıyla temas halinde olan bir yüzey G1L1M11N1N2M2L2G2,
1.6.2.9 - Referans düzlemine paralel, referans düzleminin 250 mm yanında ve
yukarısında bulunan 1.6.2.7 maddesinde belirtilen düzlemin 300mm üzerinde
olan 2 adet düşey düzlem
K1I1F1E1
ve K2I2F2E2,
1.6.2.10 - Yukarıda bulunan 1.6.2.9 maddesinde belirtilen düzlemlerin
üst kenarından başlayan ve yüklemenin yapıldığı tarafta referans
düzleminden en az 100 mm
olan 1.6.2.1 maddesinde belirtilen yatay düzlemle birleştirilmiş 2 adet
eğimli ve paralel düzlem A1B1C1D1K1I1L1G1H1
ve A2B2C2D2K2I2L2G2H2,
1.6.2.11 - Referans düzlemine paralel, referans düzleminin herhangi bir
kısmının 200mm uzaklığında ve yukarıdaki 1.6.2.7 maddesinde belirtilen
yatay düzlem üzerinde 300mm yukarıya doğru bağlanmış 2 adet düşey düzlem Q1P1N1M1
ve Q2P2N2M2,
1.6.2.12 - Referans düzlemine paralel ve koltuk tespit noktasının (210–ah)
mm önünden geçen 2 kısım I1Q1P1F1
ve I2Q2P2F2,
1.6.2.13 - Yukarıdaki 1.6.2.7 maddesinde belirtilen düzlem üzerinden 300 mm geçen 2 adet
yatay düzlem parçası I1Q1M1L1
ve I2Q2M2L2.
1.6.3 - Ters yöne çevrilebilir bir sürücü koltuklu traktörler için
güvenli koruma bölgesine karar verme
Ters çevrilebilir bir
sürücü koltuklu traktörler için (ters çevrilebilir koltuk ve
direksiyon), güvenli koruma
bölgesi; direksiyon ve koltuğun 2 farklı konumuyla belirlenen 2 adet
güvenli koruma bölgesinin mahfazasıdır.
1.6.4 - İsteğe bağlı koltuklar
1.6.4.1 – Traktörlerin isteğe bağlı (opsiyonel)
koltuklarla donatılması durumunda, sunulan tüm seçeneklerin koltuk tespit
noktalarını kapsayan alan deneyler sırasında dikkate alınır. Koruyucu yapı,
bu farklı koltuk tespit noktaları için hesaba katılan güvenli koruma
bölgesine giremez.
1.6.4.2 - Deney yapıldıktan sonra yeni bir koltuk seçeneğinin sunulduğu
durumlarda, güvenli koruma bölgesinin yeni koltuk tespit noktasının daha
önce belirlenen alan içine düşüp düşmediğini görmek için bir belirleme
yapılır, eğer güvenli koruma bölgesi bu alanın içine girmezse, yeni bir
deney yapılmalıdır.
1.7 -
Kabul edilebilir ölçüm toleransları
Doğrusal boyut: ±
3 mm
- Lastik defleksiyonu: ±
1 mm
- Yatay yüklemeler
sırasında yapısal sapma ±
1 mm
- Sarkaç blok düşme
yüksekliği ±
1 mm
Kütle: ±
1 %
Güç: ±
2 %
Açı: ±
2°
Semboller
ah (mm) Yatay koltuk
ayarının yarısı
av (mm) Dikey
koltuk ayarının yarısı
B (mm) Traktörün
minimum tam genişliği
B6 (mm) Koruyucu
yapının maksimum dış genişliği
D (mm) Çarpma
anında (dinamik deneyler) ya da yük uygulama doğrultusunda veya anında
(statik deneyler) yapının esnemesi
D′ (mm) Hesaplanmış
gerekli enerjiye karşılık gelen yapının esnemesi
Ea (J) Yükün kaldırıldığı noktada yutulan
strain enerji. F-D eğrisini kapsayan alan
Ei (J) Gerekli
strain enerji. F-D eğrisi altında kalan alan
E′i (J) Bir çatlak ya da yırtıktan sonar uygulanan aşırı (ek)
yükleme testinde yutulan enerji
E′i (J) Bu
aşırı yük testine başlamadan önce yüklemenin tamamlanması durumunda aşırı
yük testindeki soğurulmuş gerinim erki. F-D kavisi içindeki alan
E il (J) Boyuna
yükleme sırasında soğurulacak enerji girdisi
E is (J) Kenar
yüklemesi sırasında soğurulacak enerji girdisi
F (N)
Statik
yükleme kuvveti
F′ (N) E′ iye
karşılık gelen hesaplanmış gereken enerji için yükleme kuvveti
F-D Kuvvet/Çökme
diyagramı
F max (N) Aşırı yük hariç
olmak üzere yükleme sırasında oluşan maksimum statik yük
Fv (N) Dikey ezme kuvveti
H (mm) Sarkaç gövdenin düşüş
yüksekliği (dinamik deneyler)
H′ (mm) İlave deney için
sarkaç gövdenin düşüş yüksekliği (dinamik
deneyler)
I
(kgm2) Arka
tekerleklerin yığına ne olursa olsun bu tekerleklerin orta çizgisi hakkında
traktörün eylemsiz referans anı
L (mm) Traktör
referans dingil açıklığı
M (mm) Ek
2’nin 3.1.1.4 üncü kısmında belirtildiği üzere, danayım deneyleri sırasında
traktör referans kütlesi
_________________________
(*) Dar izli tekerlekli
tarım ve orman traktörleri hakkında arkadan takılı devrilmeye karşı koruyucu
yapıların resmi deneyi için OECD standart yasası
(**) Özgün bir şekilde
Koltuk referans noktasını (KRN) kullanan genişleme ve deney raporları için,
gerekli ölçümler KTN (koltuk tespit noktası) yerine KRN’ ye göre yapılır ve
KRN kullanımı açık bir şekilde belirtilir (Ek 1’e bakınız).
(***) Kullanıcılara
koltuk tespit noktasının ISO 5353 standardına göre belirlendiği
hatırlatılır ve koltuk tespit noktası, koltuk orta konumdan uzak bir
şekilde ayarlanırken hareket etmeyen traktörle ilgili olarak sabit bir
noktadır. Güvenli koruma bölgesine karar verme amaçlarıyla, koltuk arkaya
ve daha yüksek konumda yerleştirilir.”
MADDE 10 – Aynı
Yönetmeliğin Ek II’si ekteki şekilde
değiştirilmiştir.
MADDE 11 – Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 12 – Bu
Yönetmelik hükümlerini Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|