Anayasa Mahkemesi
Başkanlığından:
Başvuru Numarası :
2012/388
Karar Tarihi : 25/12/2012
İKİNCİ
BÖLÜM
KARAR
Başkan : Alparslan ALTAN
Üyeler : Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep
KÖMÜRCÜ
Engin
YILDIRIM
Celal
Mümtaz AKINCI
Raportör : Bahadır YALÇINÖZ
Başvurucu : Türkan ALTUN ( T.C. Kimlik No: 39532686260 )
Vekili : Ahmet BOZKURT
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvurucu,
müştereken malik olduğu taşınmazının 1993 yılında kamulaştırılmasından
sonra kamulaştırma amacına uygun kullanılmadığından bahisle idare adına olan
tapu kaydının iptaline ve yeniden kendi adına tesciline karar verilmesi
talebiyle açtığı davada verilen ret kararının mülkiyet hakkını ihlal
ettiğini ileri sürmüştür.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru,
19/10/2012 tarihinde Anayasa Mahkemesine bizzat
yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde
Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. İkinci
Bölüm Birinci Komisyonunca, başvurunun karara bağlanması için Bölüm tarafından ilke kararı alınması gerekli görüldüğünden,
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca,
kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın
Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAYLAR VE
OLGULAR
A. Olaylar
4.
Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:
5.
Kayseri İli, Cırgalan Köyü, Ovacık Mevkii 3
pafta, 2189 parselde kayıtlı, başvurucunun müştereken maliki olduğu
taşınmaz, 1993 yılında kamulaştırılmıştır.
6.
Başvurucu, taşınmazın kamulaştırma amacına uygun olarak kullanılmadığı
gerekçesiyle 11/2/2010 tarihinde Kayseri 1. Asliye
Hukuk Mahkemesine tapu iptali ve tescil davası açmıştır. Bu dava,
Mahkemenin 27/7/2010 tarih ve E. 2010/210, K.
2010/678 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
7. Başvurucunun
temyizi üzerine söz konusu Mahkemenin kararı, Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin
7/12/2010 tarih ve E. 2010/11451, K. 2010/15719
sayılı kararı ile onanmıştır.
8. Başvurucunun
karar düzeltme talebi ise aynı Dairenin 22/3/2011 tarih
ve E. 2011/2171, K. 2011/3854 sayılı kararı ile reddedilmiş, karar aynı
tarihte kesinleşmiştir.
B. İlgili Hukuk
9. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası, geçici 18.
maddesinin yedinci fıkrası, 30/3/2011 tarih ve
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun’un 45. maddesinin (1)
numaralı fıkrası, geçici 1. maddesinin (8) numaralı fıkrası, 18/6/1927 tarih
ve 1086 sayılı mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 427. maddesinin birinci fıkrası, 432.
maddesinin birinci fıkrası, 440. maddesinin birinci fıkrası ve 442. maddesinin
birinci fıkrası.
IV. İNCELEME VE
GEREKÇE
10. Mahkemenin
25/12/2012 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,
başvurucunun 19/10/2012 tarih ve 2012/388 numaralı bireysel başvurusu
incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
11. Başvurucu, müştereken malik olduğu taşınmazın
1993 yılında tren istasyonu ve ray depolama yeri olarak kamulaştırıldığını,
bu projeden daha sonra vazgeçilmesine rağmen kendisine herhangi bir
bildirimin yapılmadığını, taşınmazın kamulaştırma amacına aykırı olarak
kullanıldığını, taşınmazın kendisine iadesi için açtığı tapu iptali ve
tescil davasının Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesi kararıyla
reddedilmesinden dolayı mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve
anılan kararın iptaline karar verilmesi talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
12. Anayasa’nın
148. maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:
“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve
özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi
birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine
başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının
tüketilmiş olması şarttır.”
13. Anayasa’nın
geçici 18. maddesinin yedinci fıkrası şöyledir:
“Bireysel başvuruya ilişkin düzenlemeler iki yıl içinde tamamlanır.
Uygulama kanununun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bireysel başvurular
kabul edilir.”
14. 6216
sayılı Kanun’un “Bireysel
başvuru hakkı” kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı
fıkrası şöyledir:
“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve
özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin
taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü
tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.”
15. 6216
sayılı Kanun’un 76. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“Bu Kanunun;
a)
45 ilâ 51 inci maddeleri 23/9/2012
tarihinde,
…
yürürlüğe girer.”
16. 6216
sayılı Kanun’un geçici 1. maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:
“Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden sonra
kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel başvuruları
inceler.”
17. Anılan
Anayasa ve kanun hükümleri uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından
yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup, Mahkeme,
ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılan
bireysel başvuruları inceleyebilecektir.
18. Hukukun genel ilkelerinden birisi hukuk güvenliği
prensibidir. Bu ilke, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin
tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmelerini, devletin de hukuki
düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını
gerekli kılar. Kanunlar, ilke olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay,
işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılır. Bu nedenle, bireysel
başvurular bakımından Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi için
kesin bir tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisinin geriye yürür
şekilde uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir.
19. Başvuru
konusu olayda, başvurucu, 1993 yılında kamulaştırılan taşınmazın amacına
uygun kullanılmadığı gerekçesiyle Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 11/2/2010 tarihinde tapu iptali ve tescil davası açmış,
bu dava anılan Mahkemenin 27/7/2010 tarih ve E. 2010/210, K. 2010/678
sayılı kararı ile reddedilmiştir. Söz konusu ret kararı Yargıtay 18. Hukuk
Dairesinin 7/12/2010 tarih ve E. 2010/11451, K.
2010/15719 sayılı kararı ile onanmıştır. Başvurucunun karar düzeltme talebi
ise anılan Dairenin 22/3/2011 tarih ve E.
2011/2171, K. 2011/3854 sayılı kararı ile reddedilmiş, ret kararı aynı
tarihte kesinleşmiştir.
20. Açıklanan nedenlerle, başvuru konusu kararın bireysel
başvuruların incelenmeye başlandığı tarih olarak belirlenen 23/9/2012 gününden önce
kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik
şartları yönünden incelenmeksizin “zaman
bakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar
verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Başvurunun, “zaman bakımından yetkisizlik” nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde
bırakılmasına, 25/12/2012
tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Alparslan ALTAN
|
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
|
Üye
Engin YILDIRIM
|
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
|
|