Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No : 2012/4441
Karar No : 2013/291
Kanun Yararına Temyiz İsteminde
Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Ali Çoban
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin18.01.2011 gün ve
E:2010/2257, K:2011/204 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi : Cengiz Masyan
Düşüncesi: Dosyanın
incelenmesinden;Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptali üzerine,
anılan kararın kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle davacı
tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan
yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu
anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı : Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına
ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve
E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek
ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada,
dava konusu işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru tarihinden
itibaren yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi
Hakimliğinin 24.12.2009 gün ve E:2009/1265, K:2009/2009 sayılı kararına
karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı
nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 18.01.2011 gün
ve E:2010/2257, K:2011/204 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de
reddine ilişkin 31.05.2011 gün ve E:2011/1894, K:2011/2092 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi
yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 18.01.2011 gün
ve E:2010/2257, K:2011/204 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesi'nin 18.01.2011 gün ve E:2010/2257, K:2011/204 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına
devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen
5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık
Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına
ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal
edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek
suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi
istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali
ile eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar
verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince
dava konusu işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden
itibaren eksik ödenen ek ödeme tutarının, İdareye başvuru tarihinden
itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar
verildiği, bu karara karşı davalı İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun
kabul edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12.
maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve
davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi
kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği
anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri
de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme
dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar.
Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal
edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 22.6.2009 tarihinde yapılan başvuru,
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci
Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına
da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir
idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için
hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle
daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 18.01.2011 gün
ve E:2010/2257, K:2011/204 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 23.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No : 2012/4443
Karar No : 2013/292
Kanun Yararına Temyiz İsteminde
Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Uğur Gülseven
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve E:2011/87, K:2011/672 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi : Cengiz Masyan
Düşüncesi: Dosyanın
incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptali üzerine,
anılan kararın kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle davacı
tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan
yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci
maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin
giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak
ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek
ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine
dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 22.09.2010 gün ve
E:2010/164, K:2010/1171 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu
kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve E:2011/87, K:2011/672
sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 19.07.2011
gün ve E:2011/2281, K:2011/3288 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri
sürülerek kanun yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını
bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi
yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 01.03.2011 gün
ve E:2011/87, K:2011/672 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesi'nin 01.03.2011 gün ve E:2011/87, K:2011/672 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına
devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen
5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık
Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına
ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal
edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek
suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi
istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali
ile eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar
verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince
dava konusu işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden
itibaren eksik ödenen ek ödeme tutarının, İdareye başvuru tarihinden
itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar
verildiği, bu karara karşı davalı İdare tarafından yapılan itiraz
başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun
7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle kararın
bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği
anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 11.12.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay
Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal
kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 01.03.2011 gün
ve E:2011/87, K:2011/672 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 23.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No : 2012/4444
Karar No : 2013/99
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay
Başsavcılığı
Davacı
: Ebru Eğinç (Sak)
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
Vekili : Av. Bilgi Türkyılmaz
İzmir İl Sağlık
Müdürlüğü Hürriyet Bulvarı No:1 Alsancak/İZMİR
İstemin Özeti : İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 11.11.2011 gün ve E:2011/3835,
K:2011/5217 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Ertan Erkan
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9.
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın
kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan
başvurunun, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına
devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen
5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık
Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı
fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla
yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008
gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik
yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle
açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru
tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare
Mahkemesi Hakimliğinin 5.5.2011 gün ve E:2010/2231, K:2011/684 sayılı
kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre
aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
11.11.2011 gün ve E:2011/3835, K:2011/5217 sayılı kararı ile karar düzeltme
istemininde reddine ilişkin 25.1.2012 gün ve E:2012/877, K:2012/350 sayılı
kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması
konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu
incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
11.11.2011 gün ve E:2011/3835, K:2011/5217 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesi'nin 11.11.2011 gün ve E:2011/3835, K:2011/5217 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, eksik yapılan ek ödeme tutarının davalı İdareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı İdare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle
kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 10.12.2010 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 11.11.2011 gün
ve E:2011/3835, K:2011/5217 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 17.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No : 2012/4445
Karar No : 2013/100
Kanun Yararına Temyiz İsteminde
Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Süleyman Çakmakçı
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti : İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
12.1.2011 gün ve E:2010/2702, K:2011/162 sayılı kararının, Danıştay
Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi : Ertan Erkan
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri"
konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptali
üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının doğurduğu hukuki
sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal
faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin
23.12.2009 gün ve E:2009/1267, K:2009/1976 sayılı kararına karşı yapılan
itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle
bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 12.1.2011 gün ve
E:2010/2702, K:2011/162 sayılı kararı ile karar düzeltme istemininde
reddine ilişkin 01.06.2011 gün ve E:2011/1895, K:2011/2200 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki idare
edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 12.1.2011 gün ve E:2010/2702,
K:2011/162 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 12.1.2011 gün ve E:2010/2702, K:2011/162 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, eksik yapılan ek ödeme tutarının davalı İdareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı İdare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle
kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği
anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 26.5.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da değinerek
yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari işlemin
iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm ifade
edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha önce
menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki
sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 12.1.2011 gün ve E:2010/2702,
K:2011/162 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
17.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No : 2012/4446
Karar No : 2013/571
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı : Şahsiye Üsküp
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak,
No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin1.3.2011 gün ve E:2010/3266, K:2011/660 sayılı
kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Müjgan Karyağdı
Düşüncesi:
Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi:
Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin
usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına
Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5'
inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin
giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak
ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek
ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine
dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 26.02.2010 gün ve
E:2009/1607, K:2010/256 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu
kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve E:2010/3266, K:2011/660
sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 19.07.2011
gün ve E:2011/2270, K:2011/3281 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri
sürülerek kanun yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını
bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku
ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı yerince iptali, iptal edilen
idari işlemin tesisinden önceki hukuksal durumun kendiliğinden geri
gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre, genel, kişilik dışı ve kural
koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan
tüm idare edilenler için aynı hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla;
iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki idare edilenlerin tümünün
yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay
Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da,
bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan Genel
Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle,
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka
aykırı sonuç ifade eden 01.03.2011 gün ve E:2010/3266, K:2011/660 sayılı
kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca,
kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay
Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 1.3.2011 gün ve
E:2010/3266, K:2011/660 sayılı kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından
kanun yararına temyiz edilerek bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği
görüşüldü:
Dosyanın
incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali
haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum
ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki
tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali
Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı
kararı ile iptali üzerine, davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, eksik ödenen ek ödeme tutarının davalı idareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, uyuşmazlığın 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı,
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe
ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, davacının da yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin
uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal haklarının tazmini
istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine
idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi
nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca
kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde, "İlgililer, haklarında
idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari
makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek
reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava
açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine
dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin
değilse ilgili bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi,
kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak,
bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava
açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin
bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse cevabın
tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı yer
almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine
göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi tesis edildiği tarih
itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden önceki hukuki durumun
geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin iptal edilmesi
durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı değil, bu genel
düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur.
İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan işlemlerin
doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir
düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel hakkı
etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından
9.9.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan
dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi
hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup,
davacının, söz konusu iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun,
genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki
kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden
hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş
bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan
yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde
olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı
Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle
reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet
görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle,
Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare
Mahkemesince verilen 1.3.2011 gün ve E:2010/3266, K:2011/660 sayılı kararın
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına; kararın bir
suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu
kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına, 29/01/2013 tarihinde oybirliği ile
karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No :2012-4447
Karar No: 2013-561
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı -ANKARA
Davacı : Gülbiz Özyılmaz
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak,
No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 2.3.2011 gün ve E:2011/78, K:2011/685
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Müjgan Karyağdı
Düşüncesi:
Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle,
Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare
Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına
aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi:
Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin
usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına
Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5'
inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin
giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak
ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek
ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine
dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 14.09.2010 gün ve
E:2009/1864, K:2010/1085 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu
kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 02.03.2011 gün ve E:2011/78, K:2011/685
sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 05.07.2011
gün ve E:2011/2146, K:2011/3140 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri
sürülerek kanun yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını
bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku
ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı yerince iptali, iptal edilen
idari işlemin tesisinden önceki hukuksal durumun kendiliğinden geri
gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre, genel, kişilik dışı ve kural
koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin iptali, aynı hukuki durumda
bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal sonucu yaratır. Başka
anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki idare edilenlerin
tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay
Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da,
bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan Genel
Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle,
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka
aykırı sonuç ifade eden 02.03.2011 gün ve E:2011/78, K:2011/685 sayılı
kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca,
kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay
Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 2.3.2011 gün ve
E:2011/78, K:2011/685 sayılı kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından
kanun yararına temyiz edilerek bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği
görüşüldü:
Dosyanın
incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali
haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum
ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki
tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı
kararı ile iptali üzerine, davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, eksik ödenen ek ödeme tutarının davalı idareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, uyuşmazlığın 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı,
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe
ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, davacının da yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin
uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal haklarının tazmini
istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine
idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi
nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca
kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde, "İlgililer, haklarında
idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari
makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek
reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava
açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine
dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin
değilse ilgili bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi,
kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak,
bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava
açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden
sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren
altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine
göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi tesis edildiği tarih
itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden önceki hukuki durumun
geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin iptal edilmesi
durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı değil, bu genel
düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur.
İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan işlemlerin
doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir
düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel hakkı
etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından
15.10.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali
Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin iptali
istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince verilen
iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir
başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da değinerek yaptığı bu
başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari işlemin iptali
yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm ifade edeceği
gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati
ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan
yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde
olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı
Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle
reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet
görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle,
Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince
verilen 2.3.2011 gün ve E:2011/78, K:2011/685 sayılı kararın 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına
etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin
İzmir Valiliği ile Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın
Resmî Gazete'de yayımlanmasına, 29/01/2013 tarihinde oybirliği ile karar
verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No : 2012/4448
Karar No : 2013/202
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay
Başsavcılığı
Davacı : Fatma Yunak Tekinsen
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 28.9.2011 gün ve E:2011/2138;
K:2011/3935 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Bünyamin Esaf
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9 uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044;
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal
faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin
11.4.2011 gün ve E:2010/1929, K:2011/495 sayılı kararına karşı yapılan
itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle
bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 28.9.2011 gün ve
E:2011/2138, K:2011/3935 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de
reddine ilişkin 07.12.2011 gün ve E:2011/4016, K:2011/5856 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 28.9.2011 gün ve E:2011/2138,
K:2011/3935 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 28.9.2011 gün ve E:2011/2138; K:2011/3935 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile işlem
nedeniyle eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine
karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi
Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, iptal edilen düzenleme uyarınca
davacıya 01.08.2005 tarihinden itibaren eksik ödenen ek ödeme tutarlarının
hesaplanarak başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile
birlikte ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı İdare
tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi
sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal edilen
düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği
tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare
ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece
verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak dava
açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 24.8.2010 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da
değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari
işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm
ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha
önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 28.9.2011 gün ve E:2011/2138,
K:2011/3935 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No : 2012/4449
Karar No : 2013/101
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Ömer Yerkesen
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti
: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 9.2.2011 gün ve
E:2010/2952, K:2011/356 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Ertan Erkan
Düşüncesi : Dosyanın incelenmesinden;Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal
faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin
24.02.2010 gün ve E:2009/1615, K:2010/209 sayılı kararına karşı yapılan
itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle
bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 09.02.2011 gün ve
E:2010/2952, K:2011/356 sayılı kararı ile karar düzeltme istemininde
reddine ilişkin 01.06.2011 gün ve E:2011/1902, K:2011/2203 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 09.02.2011 gün ve E:2010/2952,
K:2011/356 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 9.2.2011 gün ve E:2010/2952, K:2011/356 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, eksik yapılan ek ödeme tutarının davalı İdareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı İdare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle
kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 9.9.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle yapılmış
bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da değinerek yaptığı
bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari işlemin iptali
yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm ifade edeceği
gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati
ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan
yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun
kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 9.2.2011 gün ve E:2010/2952,
K:2011/356 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
17.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No : 2012/4450
Karar No : 2013/102
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı
: Özlem Okçu
Vekili
: Av. İbrahim Atila
518 Sokak,
No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti : İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 18.1.2011 gün ve
E:2010/2258, K:2011/205 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik
Hakimi : Ertan Erkan
Düşüncesi : Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı : Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal
faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin
24.12.2009 gün ve E:2009/1268, K:2009/2005 sayılı kararına karşı yapılan
itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle
bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 18.1.2011 gün ve
E:2010/2258, K:2011/205 sayılı kararı ile karar düzeltme istemininde
reddine ilişkin 17.5.2011 gün ve E:2011/1757, K:2011/1645 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 18.1.2011 gün ve E:2010/2258,
K:2011/205 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare Mahkemesi'nin
18.1.2011 gün ve E:2010/2258, K:2011/205 sayılı kararının Danıştay
Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek bozulmasının
istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı
kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici
işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, eksik yapılan ek ödeme tutarının davalı İdareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı İdare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle
kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 17.6.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da
değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari
işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm
ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha
önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 18.1.2011 gün ve E:2010/2258,
K:2011/205 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
17.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No : 2012/4451
Karar No : 2013/103
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Hülya Bayık
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak,
No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti : İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve
E:2011/89, K:2011/748 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi : Ertan Erkan
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9.
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın
kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan
başvurunun, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına
devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen
5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık
Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı
fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla
yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008
gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik
yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle
açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru
tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare
Mahkemesi Hakimliğinin 22.9.2010 gün ve E:2010/298, K:2010/1168 sayılı
kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre
aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 3.3.2011
gün ve E:2011/89, K:2011/748 sayılı kararı ile karar düzeltme istemininde
reddine ilişkin 6.7.2011 gün ve E:2011/2175, K:2011/3180 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 3.3.2011
gün ve E:2011/89, K:2011/748 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51'inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesi'nin 3.3.2011 gün ve E:2011/89, K:2011/748 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri"
konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin
10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine
davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark
tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun
reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı,
İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, eksik
yapılan ek ödeme tutarının davalı İdareye başvuru tarihinden itibaren
işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği,
bu karara karşı davalı İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul
edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12.
maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve
davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi
kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği
anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri
de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme
dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar.
Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal
edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 28.12.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 3.3.2011 gün ve
E:2011/89, K:2011/748 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 17.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No : 2012/4452
Karar No : 2013/565
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı : Kazım İnci
Vekili : Av. İbrahim Atila
518
Sokak, No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve E:2010/4569,
K:2011/762 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Müjgan Karyağdı
Düşüncesi:
Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle,
Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare
Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına
aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi
uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması
gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi:
Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin
usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına
Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5'
inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin
giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak
ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek
ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine
dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 27.05.2010 gün ve E:2010/56,
K:2010/709 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve E:2010/4569, K:2011/762 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 05.07.2011 gün ve E:2011/2150,
K:2011/3131 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku
ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı yerince iptali, iptal edilen
idari işlemin tesisinden önceki hukuksal durumun kendiliğinden geri
gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre, genel, kişilik dışı ve kural
koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin iptali, aynı hukuki durumda
bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal sonucu yaratır. Başka
anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki idare edilenlerin
tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay
Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da,
bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan Genel
Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle,
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka
aykırı sonuç ifade eden 03.03.2011 gün ve E:2010/4569, K:2011/762 sayılı kararının,
2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun
yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay
Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve
E:2010/4569, K:2011/762 sayılı kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından
kanun yararına temyiz edilerek bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği
görüşüldü:
Dosyanın
incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali
haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum
ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki
tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı
kararı ile iptali üzerine, davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, eksik ödenen ek ödeme tutarının davalı idareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, uyuşmazlığın 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı,
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe
ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, davacının da yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin
uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal haklarının tazmini
istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine
idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi
nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca
kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde, "İlgililer, haklarında
idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari
makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek
reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava
açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine
dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin
değilse ilgili bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi,
kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak,
bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava
açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin
bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse cevabın
tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı yer
almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine
göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi tesis edildiği tarih
itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden önceki hukuki durumun
geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin iptal edilmesi
durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı değil, bu genel
düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur.
İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan işlemlerin
doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir
düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel hakkı
etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 23.11.2009
tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan
dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi
hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup,
davacının, söz konusu iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun,
genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki
kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden
hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş
bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan
yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde
olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı
Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle
reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet
görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle,
Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare
Mahkemesince verilen 3.3.2011 gün ve E:2010/4569, K:2011/762 sayılı kararın
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına; kararın bir
suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu
kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına, 29/01/2013 tarihinde oybirliği ile
karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No : 2012/4453
Karar No : 2013/293
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Ayşe Demirtaş
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti : İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve
E:2010/3844, K:2011/655 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi : Cengiz Masyan
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9.
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın
kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan
başvurunun, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına
devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen
5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık
Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı
fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla
yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008
gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik
yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle
açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru
tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare
Mahkemesi Hakimliğinin 01.04.2010 gün ve E:2009/1737, K:2010/416 sayılı
kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre
aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
01.03.2011 gün ve E:2010/3844, K:2011/655 sayılı kararı ile karar düzeltme
isteminin de reddine ilişkin 05.07.2011 gün ve E:2011/2174, K:2011/3124
sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması
konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu
incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
01.03.2011 gün ve E:2010/3844, K:2011/655 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesi'nin 01.03.2011 gün ve E:2010/3844, K:2011/655 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, İdareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek
yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara
karşı davalı İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi
kapsamında değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre
aşımı nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 1.9.2009 tarihinde yapılan başvuru,
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci
Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına
da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir
idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için
hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle
daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 01.03.2011 gün ve E:2010/3844,
K:2011/655 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No : 2012/4454
Karar No : 2013/294
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Aygün Havuk
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak,
No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti : İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 02.03.2011 gün ve E:2011/92,
K:2011/722 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi : Cengiz Masyan
Düşüncesi : Dosyanın incelenmesinden; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9.
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi
hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan
başvurunun, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı : Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına
devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen
5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık
Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı
fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla
yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008
gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik
yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle
açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile
ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 22.09.2010 gün ve
E:2010/301, K:2010/1162 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu
kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 02.03.2011 gün ve E:2011/92, K:2011/722
sayılı kararı ile karar düzeltme istemininde reddine ilişkin 19.07.2011 gün
ve E:2011/2261, K:2011/3296 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri
sürülerek kanun yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını
bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
02.03.2011 gün ve E:2011/92, K:2011/722 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesi'nin 02.03.2011 gün ve E:2011/92, K:2011/722 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, İdareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek
yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara
karşı davalı İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi
kapsamında değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre
aşımı nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması
ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu,
bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 29.12.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay
Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal
kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 02.03.2011 gün ve E:2011/92,
K:2011/722 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No : 2012/4455
Karar No : 2013/104
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan: Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Memduh Barutoğlu
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak,
No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti : İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 1.3.2011 gün ve E:2010/3267, K:2011/661
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi : Ertan Erkan
Düşüncesi : Dosyanın incelenmesinden; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9.
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın
kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan
başvurunun, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı : Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına
devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen
5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık
Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı
fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla
yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008
gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik
yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle
açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru
tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare
Mahkemesi Hakimliğinin 26.2.2010 gün ve E:2009/1617, K:2010/259 sayılı
kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre
aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 1.3.2011
gün ve E:2010/3267, K:2011/661 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri
sürülerek kanun yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını
bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 1.3.2011
gün ve E:2010/3267, K:2011/661 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51'inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesi'nin 1.3.2011 gün ve E:2010/3267, K:2011/661 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla
yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün
ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine davacı
tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark
tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun
reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı,
İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, eksik
yapılan ek ödeme tutarının davalı İdareye başvuru tarihinden itibaren
işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği,
bu karara karşı davalı İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul
edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12.
maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve
davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi
kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği
anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması
ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu,
bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 27.8.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay
Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal
kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 1.3.2011 gün ve
E:2010/3267, K:2011/661 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 17.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Esas No : 2012/4456
Karar No : 2013/105
Kanun Yararına
Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı :Ramazan Yılmaz
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak,
No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti : İzmir Bölge İdare Mahkemesinin2.3.2011 gün ve E:2011/79,
K:2011/686 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi : Ertan Erkan
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9.
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın
kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan
başvurunun, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına
devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen
5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık
Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı
fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla
yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008
gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik
yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle
açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru
tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare
Mahkemesi Hakimliğinin 14.9.2010 gün ve E:2009/1866, K:2010/1082 sayılı
kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre
aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 2.3.2011
gün ve E:2011/79, K:2011/686 sayılı kararı ile karar düzeltme istemininde
reddine ilişkin 5.7.2011 gün ve E:2011/2147, K:2011/3141 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 2.3.2011
gün ve E:2011/79, K:2011/686 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51'inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesi'nin 2.3.2011 gün ve E:2011/79, K:2011/686 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, eksik yapılan ek ödeme tutarının davalı İdareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı İdare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle
kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi
sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde
dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren
altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde,
altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap
verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava
açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 14.10.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak,
iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 2.3.2011 gün ve
E:2011/79, K:2011/686 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 17.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı :Sanem Arbak
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 18.01.2011 gün ve E:2010/2261, K:2011/202
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi : Cengiz Masyan
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden ;Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına
Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5'
inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin
giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak
ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek
ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine
dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 24.12.2009 gün ve
E:2009/1275, K:2009/2003 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu
kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 18.01.2011 gün ve E:2010/2261, K:2011/202
sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 17.05.2011
gün ve E:2011/1759, K:2011/1648 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri
sürülerek kanun yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını
bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 18.01.2011 gün ve E:2010/2261,
K:2011/202 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 18.01.2011 gün ve E:2010/2261, K:2011/202 sayılı kararının Danıştay
Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek bozulmasının
istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, İdareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek
yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara
karşı davalı İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi
kapsamında değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre
aşımı nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 25.5.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da
değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari
işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm
ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha
önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare Mahkemesi
kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 18.01.2011 gün ve E:2010/2261,
K:2011/202 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Hüdaverdi Bulut
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak,
No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 22.2.2011 gün ve E:2010/2703,
K:2011/609 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Müjgan Karyağdı
Düşüncesi:
Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle,
Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare
Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına
aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi:
Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin
usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına
Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5'
inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin
giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak
ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek
ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine
dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 24.12.2009 gün ve
E:2009/1270, K:2009/2002 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu
kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 22.02.2011 gün ve E:2010/2703, K:2011/609
sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 06.07.2011
gün ve E:2011/2173, K:2011/3181 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri
sürülerek kanun yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını
bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku
ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı yerince iptali, iptal edilen
idari işlemin tesisinden önceki hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini
sağlar. Yine; aynı ilkelere göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu
nitelikteki düzenleyici idari işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan
tüm idare edilenler için aynı hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla;
iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki idare edilenlerin tümünün
yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay
Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da,
bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı
içinde olan, davacının da yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin
uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal haklarının tazmini
istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine
de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle,
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka
aykırı sonuç ifade eden 22.02.2011 gün ve E:2010/2703, K:2011/609 sayılı
kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca,
kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay
Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 22.2.2011 gün ve
E:2010/2703, K:2011/609 sayılı kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından
kanun yararına temyiz edilerek bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği
görüşüldü:
Dosyanın
incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali
haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum
ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki
tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı
kararı ile iptali üzerine, davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, eksik ödenen ek ödeme tutarının davalı idareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, uyuşmazlığın 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı,
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe
ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, davacının da yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin
uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal haklarının tazmini
istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine
idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi
nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca
kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde, "İlgililer, haklarında
idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari
makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek
reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava
açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine
dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse
ilgili bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin
cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak,
bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava
açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin
bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse cevabın
tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı yer
almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine
göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi tesis edildiği tarih
itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden önceki hukuki durumun
geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin iptal edilmesi
durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı değil, bu genel
düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur.
İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan işlemlerin
doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir
düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen
kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla
idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından
17.6.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan
dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi
hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının,
söz konusu iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve
düzenleyici nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o
düzenleme ile ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle
ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı
Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle
reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet
görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle,
Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare
Mahkemesince verilen 22.2.2011 gün ve E:2010/2703, K:2011/609 sayılı
kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca
hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına; kararın
bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve
bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına, 29/01/2013 tarihinde oybirliği
ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :Serap
Aydoğdu
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 9.2.2011 gün ve E:2010/2953, K:2011/357
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Müjgan Karyağdı
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal
faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin
24.02.2010 gün ve E:2009/1611, K:2010/199 sayılı kararına karşı yapılan
itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle
bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 09.02.2011 gün ve
E:2010/2953, K:2011/357 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de
reddine ilişkin 01.06.2011 gün ve E:2011/1900, K:2011/2201 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
09.02.2011 gün ve E:2010/2953, K:2011/357 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 9.2.2011 gün ve E:2010/2953, K:2011/357 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali
üzerine, davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle
fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının
yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu,
başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının
yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava
açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin
iptaline, eksik ödenen ek ödeme tutarının davalı idareye başvuru tarihinden
itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar
verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan itiraz
başvurusunun kabul edilerek, uyuşmazlığın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle
kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı isteminin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 6.8.2009 tarihinde yapılan başvuru,
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci
Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına
da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir
idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için
hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle
daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 9.2.2011 gün ve
E:2010/2953, K:2011/357 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 29/01/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan: Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Halil Akkurt
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 09.02.2011 gün ve E:2010/2989,
K:2011/438 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi : Cengiz Masyan
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden;Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin,
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak
tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin
iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile
ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 26.02.2010 gün ve
E:2009/1610, K:2010/258 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu
kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 09.02.2011 gün ve E:2010/2989, K:2011/438
sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 01.06.2011
gün ve E:2011/1899, K:2011/2181 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri
sürülerek kanun yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını
bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 09.02.2011 gün ve E:2010/2989,
K:2011/438 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 09.02.2011 gün ve E:2010/2989, K:2011/438 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, İdareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek
yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara
karşı davalı İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi
kapsamında değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre
aşımı nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 13.8.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle yapılmış
bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da değinerek yaptığı
bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari işlemin iptali
yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm ifade edeceği
gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati
ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan
yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun
kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 09.02.2011 gün ve E:2010/2989,
K:2011/438 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına;
kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay Başsavcılığına
gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına, 23.1.2013
tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan :
Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Sinan Aslan
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak,
No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti:
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 02.03.2011 gün ve E:2010/4862, K:2011/719
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Demet Bilgiş
Düşüncesi:
Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle,
Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare
Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına
aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi:
Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin
usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına
Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5'
inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin
giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak
ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek
ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir Dördüncü İdare Mahkemesi
Hakimliğinin 07.10.2010 gün ve E:2010/39, K:2010/1353 sayılı kararına karşı
yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı
nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 02.03.2011 gün
ve E:2010/4862, K:2011/719 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de reddine
ilişkin 15.06.2011 gün ve E:2011/1994, K:2011/2832 sayılı kararının hukuka
aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda Danıştay
Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku
ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı yerince iptali, iptal edilen
idari işlemin tesisinden önceki hukuksal durumun kendiliğinden geri
gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre, genel, kişilik dışı ve kural
koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin iptali, aynı hukuki durumda
bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal sonucu yaratır. Başka
anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki idare edilenlerin
tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay
Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da,
bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince
iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme
alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve iptal edilen düzenleyici
işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal haklarının tazmini
istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine
de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle,
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka
aykırı sonuç ifade eden 02.03.2011 gün ve E:2010/4862, K:2011/719 sayılı
kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca,
kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay
Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 02.03.2011 gün ve E:2010/4862,
K:2011/719 sayılı kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına
temyiz edilerek bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın
incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali
haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum
ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki
tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı
kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici
işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
idare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek
suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da
geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı,
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe
ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, davacının da yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin
uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal haklarının tazmini
istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine
idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi
nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca
kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde, "İlgililer, haklarında
idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari
makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek
reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava
açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine
dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin
değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin
cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak,
bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava
açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin
bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse cevabın
tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı yer
almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine
göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi tesis edildiği tarih
itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden önceki hukuki durumun
geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin iptal edilmesi
durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı değil, bu genel
düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur.
İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan işlemlerin
doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir
düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel hakkı
etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından
23.11.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali
Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin iptali
istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince verilen
iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir
başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da değinerek yaptığı bu
başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari işlemin iptali
yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm ifade edeceği
gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati
ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan
yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde
olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı
Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle
reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet
görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay
Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince
verilen 02.03.2011 gün ve E:2010/4862, K:2011/719 sayılı kararın 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına
etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin
Sağlık Bakanlığı ile Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın
Resmî Gazete'de yayımlanmasına, 29.01.2013 tarihinde oybirliği ile karar
verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Hasan Güzel
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 3.3.2011 tarihli ve E:2010/4394;
K:2011/772 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Bünyamin Esaf
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Birinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 13.07.2010 gün ve E:2009/1547,
K:2010/1027 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve E:2010/4394, K:2011/772 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 08.06.2011 gün ve E:2011/1922,
K:2011/2557 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 03.03.2011 gün ve E:2010/4394,
K:2011/772 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 3.3.2011 gün ve E:2010/4394, K:2011/772 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile işlem
nedeniyle eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine
karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 1. İdare Mahkemesi Hakimliğince
dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı
parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile
birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı İdare
tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme
aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 11.8.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da
değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari
işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm
ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha
önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 3.3.2011 gün ve E:2010/4394,
K:2011/772 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı :Halil Begit
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti
: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 1.3.2011 gün ve E:2010/3197, K:2011/653 sayılı
kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi : Füsun Erkin
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hâkimliğinin 12.3.2010 gün ve E:2009/1403,
K:2010/297 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 1.3.2011 gün ve E:2010/3197, K:2011/653 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 15.6.2011 gün ve E:2011/2001,
K:2011/2877 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 1.3.2011 gün ve E:2010/3197,
K:2011/653 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 1.3.2011 gün ve E:2010/3197, K:2011/653 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hâkimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı
yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 25.5.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da
değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari
işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm
ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha
önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 1.3.2011 gün ve E:2010/3197,
K:2011/653 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
29.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Ali İhsan
Şakru
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 1.3.2011 gün ve E:2010/4611, K:2011/652
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Bünyamin Esaf
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden;Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve Danıştay
İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir Birinci
İdare Mahkemesi Hakimliğinin 14.07.2010 gün ve E:2009/1432, K:2010/1054
sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan
kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve E:2010/4611, K:2011/652 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 05.07.2011 gün ve E:2011/2159,
K:2011/3118 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 01.03.2011 gün ve E:2010/4611,
K:2011/652 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 1.3.2011 gün ve E:2010/4611, K:2011/652 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile işlem
nedeniyle eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine
karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 1. İdare Mahkemesi
Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun
kaldığı parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal
faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı
davalı İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 4.8.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da
değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari
işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm
ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha
önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 1.3.2011 gün ve E:2010/4611,
K:2011/652 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan :
Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Süleyman Balyacı
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 12.1.2011 gün ve E:2010/2473, K:2011/188 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Gülsen Akın
Düşüncesi : Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi :Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali
haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum
ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir 4.
İdare Mahkemesi Hakimliğinin 29.3.2010 gün ve E:2009/1715, K:2010/398
sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın
süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
12.1.2011 gün ve E:2010/2473, K:2011/188 sayılı kararı ile karar düzeltme
isteminin de reddine ilişkin 17.5.2011 gün ve E:2011/1740, K:2011/1656
sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına
bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine
konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 12.1.2011
gün ve E:2010/2473, K:2011/188 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 12.1.2011 gün ve E:2010/2473, K:2011/188 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
idare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 9.9.2009 tarihinde yapılan başvuru,
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci
Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına
da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir
idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için
hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle
daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle,Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 12.1.2011 gün
ve E:2010/2473, K:2011/188 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun
yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Orhan Yıldız
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve
E:2010/3198, K:2011/654 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Demet Bilgiş
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 09.04.2010 gün ve E:2009/1410,
K:2010/471 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve E:2010/3198, K:2011/654 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 15.06.2011 gün ve E:2011/1988,
K:2011/2873 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
01.03.2011 gün ve E:2010/3198, K:2011/654 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve E:2010/3198, K:2011/654 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali
üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle
fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının
yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu,
başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının
yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava
açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin
iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik ödenen
ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile
birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare
tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 20.05.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle,Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 01.03.2011 gün ve E:2010/3198,
K:2011/654 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
29.01.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı : Ramazan
Üstün
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 12.01.2011 gün ve
E:2010/2476, K:2011/123 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Demet Bilgiş
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 29.03.2010 gün ve E:2009/1721,
K:2010/385 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 12.01.2011 gün ve E:2010/2476, K:2011/123 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 18.05.2011 gün ve E:2011/1746,
K:2011/1777 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına
bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine
konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması
ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
12.01.2011 gün ve E:2010/2476, K:2011/123 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 12.01.2011 gün ve E:2010/2476, K:2011/123 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri"
konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin
10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine
davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark
tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun
reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının yasal faizi
ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 4.
İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, düzenleme tarihi
olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik ödenen ek ödeme tutarının, dava
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle
kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 30.09.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 12.01.2011 gün
ve E:2010/2476, K:2011/123 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 29.01.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Kenan Polat
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve E:2010/4113, K:2011/740
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Demet Bilgiş
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında
yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 21.06.2010 gün ve E:2010/283,
K:2011/740 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve E:2010/4113, K:2011/740 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 14.06.2011 gün ve E:2011/2005,
K:2011/2776 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
03.03.2011 gün ve E:2010/4113, K:2011/740 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve E:2010/4113, K:2011/740 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali
üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle
fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının
yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu,
başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının
yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava
açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin
iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik ödenen
ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile
birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare
tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde
dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren
altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde,
altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap
verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava
açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 28.12.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 03.03.2011 gün
ve E:2010/4113, K:2011/740 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 29.01.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Ayşe Gürkan
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti:
İzmirBölgeİdareMahkemesinin03.03.2011tarihlive E:2010/4115, K:2011/742
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi : Safiye Coşkun
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 21.06.2010 gün ve E:2010/285,
K:2010/841 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve E:2010/4115, K:2011/742 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 14.06.2011 gün ve E:2011/2006,
K:2011/2775 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
03.03.2011 gün ve E:2010/4115, K:2011/742 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve E:2010/4115, K:2011/742 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal
faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı
davalı İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme
aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde,
altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap
verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava
açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 29.12.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve
E:2010/4115, K:2011/742 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 30/01/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Nurcan Arslan
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti
: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 9.2.2011 gün ve E:2010/2937, K:2011/402 sayılı
kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Füsun Erkin
Düşüncesi : Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hâkimliğinin 12.3.2010 gün ve E:2009/953,
K:2010/301 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 9.2.2011 gün ve E:2010/2937, K:2011/402 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 18.5.2011 gün ve E:2011/1712,
K:2011/1796 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 9.2.2011 gün ve E:2010/2937,
K:2011/402 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 9.2.2011 gün ve E:2010/2937, K:2011/402 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici
işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hâkimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı
yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 10.4.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da
değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari
işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm
ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha
önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 9.2.2011 gün ve E:2010/2937,
K:2011/402 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
29.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına
Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Mehmet Fesih
Eken
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve E:2010/4620, K:2011/763
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Bünyamin Esaf
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Birinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 14.07.2010 gün ve E:2010/54,
K:2010/1046 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve E:2010/4620, K:2011/763 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 29.6.2011 gün ve E:2011/2126,
K:2011/3100 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine
konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 03.03.2011 gün ve E:2010/4620,
K:2011/763 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 3.3.2011 gün ve E:2010/4620, K:2011/763 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile işlem
nedeniyle eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine
karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 1. İdare Mahkemesi
Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun
kaldığı parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal
faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı
davalı İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 23.11.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9.
maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci
Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına
da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir
idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için
hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle
daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 3.3.2011 gün ve E:2010/4620,
K:2011/763 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Sibel Bilgili
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve E:2010/4616, K:2011/768
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Bünyamin Esaf
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden;
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın
kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan
başvurunun, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Birinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 14.07.2010 gün ve E:2009/1541,
K:2010/1049 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve E:2010/4616, K:2011/768 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 05.07.2011 gün ve E:2011/2164,
K:2011/3134 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 03.03.2011 gün ve E:2010/4616,
K:2011/768 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 3.3.2011 gün ve E:2010/4616, K:2011/768 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile işlem
nedeniyle eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine
karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 1. İdare Mahkemesi
Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun
kaldığı parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal
faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı
davalı İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı değil,
bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 9.9.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle yapılmış
bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da değinerek yaptığı
bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari işlemin iptali
yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm ifade edeceği
gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati
ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan
yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde
olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 3.3.2011 gün ve E:2010/4616,
K:2011/768 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Ayşe Doğdu
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 10.02.2011 gün ve E:2010/2849, K:2011/483 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Demet Bilgiş
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında
yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak
tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin
iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir Dördüncü
İdare Mahkemesi Hakimliğinin 17.03.2010 gün ve E:2009/1408, K:2010/317
sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan
kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 10.02.2011 gün ve E:2010/2849, K:2011/483 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 18.05.2011 gün ve E:2011/1732,
K:2011/1836 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
10.02.2011 gün ve E:2010/2849, K:2011/483 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 10.02.2011 gün ve E:2010/2849, K:2011/483 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
idare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 17.06.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 10.02.2011 gün
ve E:2010/2849, K:2011/483 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
29.01.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Armağan Özcan
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 1.3.2011 gün ve E:2010/4695, K:2011/650
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Bünyamin Esaf
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Birinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 14.07.2010 gün ve E:2009/1739,
K:2010/1047 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve E:2010/4695, K:2011/650 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 19.07.2011 gün ve E:2011/2256,
K:2011/3294 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 01.03.2011 gün ve E:2010/4695,
K:2011/650 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 1.3.2011 gün ve E:2010/4695, K:2011/650 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile işlem
nedeniyle eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine
karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 1. İdare Mahkemesi
Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun
kaldığı parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal
faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı
davalı İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme
aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun
51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 19.10.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9.
maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci
Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına
da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir
idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için
hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle
daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 1.3.2011 gün ve E:2010/4695,
K:2011/650 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Ayşe
Seda Küçüktaşdemir
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmirBölgeİdareMahkemesinin09.02.2011tarihlive
E:2010/2939, K:2011/442 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi : Safiye Coşkun
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 12.03.2010 gün ve E:2009/1393,
K:2010/299 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 09.02.2011 gün ve E:2010/2939, K:2011/442 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 18.05.2011 gün ve E:2011/1723,
K:2011/1851 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
09.02.2011 gün ve E:2010/2939, K:2011/442 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 09.02.2011 gün ve E:2010/2939, K:2011/442 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması
ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu,
bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava
açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 29.7.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 09.02.2011 gün ve
E:2010/2939, K:2011/442 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 30/01/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan :
Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Fadime Oran
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak,
No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti:
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
30.11.2010 gün ve E:2010/1823, K:2010/4890 sayılı kararının, Danıştay
Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Demet Bilgiş
Düşüncesi:
Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri"
konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptali
üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının doğurduğu hukuki
sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle,
Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare
Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına
aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi:
Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin
usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına
Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5'
inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin
giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak
ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek
ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir Dördüncü İdare Mahkemesi
Hakimliğinin 26.02.2010 gün ve E:2009/1400, K:2010/214 sayılı kararına
karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı
nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 30.11.2010 gün
ve E:2010/1823, K:2010/4890 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de
reddine ilişkin 16.03.2011 gün ve E:2011/791, K:2011/904 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku
ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı yerince iptali, iptal edilen
idari işlemin tesisinden önceki hukuksal durumun kendiliğinden geri
gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre, genel, kişilik dışı ve kural
koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin iptali, aynı hukuki durumda
bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal sonucu yaratır. Başka
anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki idare edilenlerin
tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay
Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da,
bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan Genel
Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle,
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka
aykırı sonuç ifade eden 30.11.2010 gün ve E:2010/1823, K:2010/4890 sayılı
kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca,
kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay
Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 30.11.2010 gün ve
E:2010/1823, K:2010/4890 sayılı kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından
kanun yararına temyiz edilerek bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği
görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden;
kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin
usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına
Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5.
maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin
giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin
10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine
davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark
tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun
reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının yasal faizi
ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 4.
İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, düzenleme tarihi
olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik ödenen ek ödeme tutarının, dava
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle
kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı,
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe
ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan,
davacının da yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması
sonucu mahrum kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı
idareye başvuruda bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava
yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi
kararının yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde, "İlgililer, haklarında
idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari
makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek
reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava
açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine
dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin
değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin
cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak,
bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava
açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin
bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse cevabın
tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı yer
almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine
göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi tesis edildiği tarih
itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden önceki hukuki durumun
geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin iptal edilmesi
durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı değil, bu genel
düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur.
İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan işlemlerin
doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir
düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel hakkı
etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından
29.07.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali
Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin iptali
istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince verilen
iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir
başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da değinerek yaptığı bu
başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari işlemin iptali
yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm ifade edeceği
gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati
ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan
yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde
olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı
Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle
reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet
görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle,Danıştay
Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince
verilen 30.11.2010 gün ve E:2010/1823, K:2010/4890 sayılı kararın 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına; kararın bir
suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu
kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına, 29.01.2013 tarihinde oybirliği ile
karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Sevinç
Minareci
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve
E:2010/4111, K:2011/738 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Füsun Erkin
Düşüncesi : Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hâkimliğinin 14.6.2010 gün ve E:2010/287,
K:2010/806 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve E:2010/4111, K:2011/738 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 14.6.2011 gün ve E:2011/1998,
K:2011/2781 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 3.3.2011 gün ve E:2010/4111,
K:2011/738 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 3.3.2011 gün ve E:2010/4111, K:2011/738 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hâkimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal edilen
bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel hakkı
etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 25.1.2010 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da
değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari
işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm
ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha
önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 3.3.2011 gün ve E:2010/4111,
K:2011/738 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
29.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Rüştü Şalı
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve E:2010/4112, K:2011/739
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Demet Bilgiş
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 14.06.2010 gün ve E:2010/288,
K:2010/805 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve E:2010/4112, K:2011/739 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 14.06.2011 gün ve E:2011/1999,
K:2011/2774 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
03.03.2011 gün ve E:2010/4112, K:2011/739 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve E:2010/4112, K:2011/739 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
idare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını
istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 25.01.2010 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel
Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay
Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal
kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 03.03.2011 gün
ve E:2010/4112, K:2011/739 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 29.01.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Selahattin
Turan
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 11.1.2011 gün ve
E:2010/2196, K:2011/63 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Füsun Erkin
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına
Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5'
inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin
giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak
ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek
ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir Dördüncü İdare Mahkemesi
Hâkimliğinin 12.3.2010 gün ve E:2009/1205, K:2010/291 sayılı kararına karşı
yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı
nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 11.1.2011 gün
ve E:2010/2196, K:2011/63 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de
reddine ilişkin 17.5.2011 gün ve E:2011/1721, K:2011/1643 sayılı kararının hukuka
aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda Danıştay
Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 11.1.2011 gün ve E:2010/2196,
K:2011/63 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 11.1.2011 gün ve E:2010/2196, K:2011/63 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hâkimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005
gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel
Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi
sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal edilen
düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 20.5.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da
değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari
işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm
ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha
önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 11.1.2011 gün ve E:2010/2196,
K:2011/63 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
29.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Ercan Civelek
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 12.01.2011 gün ve E:2010/2479, K:2011/158 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Demet Bilgiş
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 12.04.2010 gün ve E:2009/1728,
K:2010/482 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 12.01.2011 gün ve E:2010/2479, K:2011/158 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 01.06.2011 gün ve E:2011/1877,
K:2011/2199 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
12.01.2011 gün ve E:2010/2479, K:2011/158 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 12.01.2011 gün ve E:2010/2479, K:2011/158 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik ödenen
ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile
birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare
tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme
dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar.
Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal
edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 20.08.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki
bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes
için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem
nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan
bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 12.01.2011 gün
ve E:2010/2479, K:2011/158 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 29.01.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Mehmet Uysal
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti
: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 2.3.2011 gün ve
E:2010/3650, K:2011/716 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi : Füsun Erkin
Düşüncesi : Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hâkimliğinin 12.4.2010 gün ve E:2009/1714,
K:2010/494 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 2.3.2011 gün ve E:2010/3650, K:2011/716 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 15.6.2011 gün ve E:2011/1989,
K:2011/2833 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 2.3.2011 gün ve E:2010/3650,
K:2011/716 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 2.3.2011 gün ve E:2010/3650, K:2011/716 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hâkimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı İdare
tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece
verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak dava
açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 20.8.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da
değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari
işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm
ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha
önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 2.3.2011 gün ve E:2010/3650,
K:2011/716 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
29.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan :
Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Mehtap Yurdakul
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : Sağlık Bakanlığı-ANKARA
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve E:2010/4860, K:2011/745
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Gülsen Akın
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi:Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir 4.
İdare Mahkemesi Hakimliğinin 7.10.2010 gün ve E:2009/1980, K:2010/1354
sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan
kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve E:2010/4860, K:2011/745 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 14.6.2011 gün ve E:2011/2015,
K:2011/2785 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri
Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 3.3.2011
gün ve E:2010/4860, K:2011/745 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve E:2010/4860, K:2011/745 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
idare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 14.10.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay
Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal
kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 3.3.2011 gün ve
E:2010/4860, K:2011/745 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin Sağlık Bakanlığı ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 23.1.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan: Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Çetin
Bilgin
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti:
İzmirBölgeİdareMahkemesinin12.01.2011tarihlive E:2010/2469, K:2011/120
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi : Safiye Coşkun
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 09.04.2010 gün ve E:2009/1401,
K:2010/477 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 12.01.2011 gün ve E:2010/2469, K:2011/120 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 18.05.2011 gün ve E:2011/1726,
K:2011/1773 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
12.01.2011 gün ve E:2010/2469, K:2011/120 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 12.01.2011 gün ve E:2010/2469, K:2011/120 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin
10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine
davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark
tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun
reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı,
İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, düzenleme
tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik ödenen ek ödeme tutarının,
dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı İdare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle
kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 20.5.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 12.01.2011 gün ve
E:2010/2469, K:2011/120 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
30/01/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan: Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Melek
Aktaş
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti:
İzmirBölgeİdareMahkemesinin12.01.2011tarihlive E:2010/2475, K:2011/122
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi : Safiye Coşkun
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına
etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 12.04.2010 gün ve E:2009/1718,
K:2010/481 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 12.01.2011 gün ve E:2010/2475, K:2011/122 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 18.05.2011 gün ve E:2011/1743,
K:2011/1837 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
12.01.2011 gün ve E:2010/2475, K:2011/122 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 12.01.2011 gün ve E:2010/2475, K:2011/122 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle
reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme
aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı bir
sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun
51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem
veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün
içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 6.8.2009 tarihinde yapılan başvuru,
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci
Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına
da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir
idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için
hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle
daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 12.01.2011 gün ve
E:2010/2475, K:2011/122 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 30/01/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan: Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Gülşen
Koyuncu
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : Sağlık Bakanlığı-ANKARA
İstemin
Özeti:
İzmirBölgeİdareMahkemesinin01.03.2011tarihlive E:2011/71, K:2011/649 sayılı
kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi : Safiye Coşkun
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 01.10.2010 gün ve E:2009/1972,
K:2010/1303 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve E:2011/71, K:2011/649 sayılı kararı ile karar
düzeltme isteminin de reddine ilişkin 15.06.2011 gün ve E:2011/1990,
K:2011/2874 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
01.03.2011 gün ve E:2011/71, K:2011/649 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve E:2011/71, K:2011/649 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla
yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün
ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine davacı
tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark
tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun
reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı,
İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline,
düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik ödenen ek ödeme
tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte
davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı İdare
tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı
olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki
hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını
istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 15.10.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve
E:2011/71, K:2011/649 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin Sağlık Bakanlığı ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
30/01/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan :
Danıştay Başsavcılığı
Davacı :
Mehmet Emin Öztürk
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 12.1.2011 gün ve E:2010/2478, K:2011/157 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Gülsen Akın
Düşüncesi : Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi:Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir 4.
İdare Mahkemesi Hakimliğinin 29.3.2010 gün ve E:2009/1726, K:2010/393
sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan
kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 12.1.2011 gün ve E:2010/2478, K:2011/157 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 24.5.2011 gün ve E:2011/1751,
K:2011/1896 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 12.1.2011
gün ve E:2010/2478, K:2011/157 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 12.1.2011 gün ve E:2010/2478, K:2011/157 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
idare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme
aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde,
altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap
verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava
açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 9.9.2009 tarihinde yapılan başvuru,
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci
Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına
da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir
idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için
hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle
daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 12.1.2011 gün
ve E:2010/2478, K:2011/157 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 23.1.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Gülhanım Acar
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin10.2.2011 gün ve E:2010/3103, K:2011/487 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Emir Dalkıran
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal
faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin
26.02.2010 gün ve E:2009/1607, K:2010/256 sayılı kararına karşı yapılan
itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle
bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve
E:2010/3266, K:2011/660 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de
reddine ilişkin 19.07.2011 gün ve E:2011/2270, K:2011/3281 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
10.02.2011 gün ve E:2010/3103, K:2011/487 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin10.2.2011 gün ve
E:2010/3103, K:2011/487 sayılı kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından
kanun yararına temyiz edilerek bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği
görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine, davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, eksik yapılan ek ödeme tutarının davalı idareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, davanın 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek
suretiyle bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması
ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu,
bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava
açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 17.6.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 10.2.2011 gün
ve E:2010/3103, K:2011/487 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 29/01/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Bahar Aygören
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin10.2.2011 gün ve E:2010/2844, K:2011/497 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Emir Dalkıran
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal
faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin
26.02.2010 gün ve E:2009/1607, K:2010/256 sayılı kararına karşı yapılan
itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle
bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve
E:2010/3266, K:2011/660 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de
reddine ilişkin 19.07.2011 gün ve E:2011/2270, K:2011/3281 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
10.02.2011 gün ve E:2010/2844, K:2011/497 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin10.2.2011 gün ve E:2010/2844, K:2011/497 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine, davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, eksik yapılan ek ödeme tutarının davalı idareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, davanın 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek
suretiyle bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 8.10.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare
Mahkemesince verilen10.2.2011 gün ve E:2010/2844, K:2011/497 sayılı
kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca
hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına; kararın
bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve
bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına, 29/01/2013 tarihinde oybirliği
ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan :
Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Fatma Efe
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 10.2.2011 gün ve
E:2010/2843, K:2011/498 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Gülsen Akın
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir 4.
İdare Mahkemesi Hakimliğinin 17.3.2010 gün ve E:2009/1397, K:2010/314
sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan
kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 10.2.2011 gün ve E:2010/2843, K:2011/498 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 18.5.2011 gün ve E:2011/1725,
K:2011/1774 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 10.2.2011
gün ve E:2010/2843, K:2011/498 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 10.2.2011 gün ve E:2010/2843, K:2011/498 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle
fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının
yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu,
başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının
yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava
açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin
iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik ödenen
ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile
birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare
tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 19.6.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 10.2.2011 gün
ve E:2010/2843, K:2011/498 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 23.1.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Mehmet Gürler
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
11.1.2011 gün ve E:2010/2194, K:2011/61 sayılı kararının, Danıştay
Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Füsun Erkin
Düşüncesi : Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki
tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin,
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak
tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin
iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir Dördüncü
İdare Mahkemesi Hâkimliğinin 12.3.2010 gün ve E:2009/1195, K:2010/292
sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan
kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 11.1.2011 gün ve E:2010/2194, K:2011/61 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 18.5.2011 gün ve E:2011/1714,
K:2011/1798 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 11.1.2011 gün ve E:2010/2194,
K:2011/61 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare Mahkemesi'nin
11.1.2011 gün ve E:2010/2194, K:2011/61 sayılı kararının Danıştay
Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek bozulmasının
istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı
kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici
işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hâkimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 13.5.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da
değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari
işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm
ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha
önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 11.1.2011 gün ve E:2010/2194, K:2011/61
sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi
uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
29.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan :
Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Özgür Öztekin
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve
E:2010/3194, K:2011/729 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Gülsen Akın
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir 4.
İdare Mahkemesi Hakimliğinin 12.3.2010 gün ve E:2009/1193, K:2010/300
sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan
kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve E:2010/3194, K:2011/729 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 14.6.2011 gün ve E:2011/1986,
K:2011/2778 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına
bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine
konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması
ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 3.3.2011
gün ve E:2010/3194, K:2011/729 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve E:2010/3194, K:2011/729 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının
yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu,
başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının
yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava
açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin
iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik ödenen
ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile
birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından
yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek
suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da
geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 20.5.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005
gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel
Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay
Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal
kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 3.3.2011 gün ve
E:2010/3194, K:2011/729 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 23.1.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Ahmet Nart
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 12.1.2011 gün ve E:2010/2470, K:2011/121 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Emir Dalkıran
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal
faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 26.02.2010
gün ve E:2009/1607, K:2010/256 sayılı kararına karşı yapılan itiraz
başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması
yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve E:2010/3266,
K:2011/660 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin
19.07.2011 gün ve E:2011/2270, K:2011/3281 sayılı kararının hukuka aykırı
olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda Danıştay
Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
12.01.2011 gün ve E:2010/2470, K:2011/121 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin12.1.2011 gün ve E:2010/2470, K:2011/121 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla
yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün
ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, davacı
tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark
tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun
reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının yasal faizi
ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 4.
İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, eksik yapılan ek
ödeme tutarının davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek
yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara
karşı davalı idare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek,
davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi
kapsamında değerlendirilmek suretiyle bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması
ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu,
bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 4.8.2009 tarihinde yapılan başvuru,
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci
Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına
da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir
idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için
hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle
daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 12.1.2011 gün
ve E:2010/2470, K:2011/121 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 29/01/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Belkize
Burgaz
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir
BölgeİdareMahkemesinin10.02.2011tarihli ve E:2010/3100, K:2011/486 sayılı
kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi : Safiye Coşkun
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 12.03.2010 gün ve E:2009/1406,
K:2010/296 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
10.02.2011 gün ve E:2010/3100, K:2011/486 sayılı kararı ile karar düzeltme
isteminin de reddine ilişkin 18.05.2011 gün ve E:2011/1730, K:2011/1839
sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına
bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine
konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
10.02.2011 gün ve E:2010/3100, K:2011/486 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 10.02.2011 gün ve E:2010/3100, K:2011/486 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 25.5.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal
kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 10.02.2011 gün ve
E:2010/3100, K:2011/486 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 30/01/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan :
Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Erol Pehlivanoğlu
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 9.2.2011 gün ve E:2010/3177, K:2011/425 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Gülsen Akın
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir 4.
İdare Mahkemesi Hakimliğinin 12.4.2010 gün ve E:2009/1723, K:2010/492
sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan
kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 9.2.2011 gün ve E:2010/3177, K:2011/425 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 17.5.2011 gün ve E:2011/1748,
K:2011/1646 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 9.2.2011
gün ve E:2010/3177, K:2011/425 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 9.2.2011 gün ve E:2010/3177, K:2011/425 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
idare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 6.8.2009 tarihinde yapılan başvuru,
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci
Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına
da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir
idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için
hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle
daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 9.2.2011 gün ve E:2010/3177,
K:2011/425 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan :
Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Gülşah Yılmaz
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 11.1.2011 gün ve
E:2010/2199, K:2011/62 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Gülsen Akın
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir 4.
İdare Mahkemesi Hakimliğinin 9.4.2010 gün ve E:2009/1402, K:2010/478 sayılı
kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre
aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
11.1.2011 gün ve E:2010/2199, K:2011/62 sayılı kararı ile karar düzeltme
isteminin de reddine ilişkin 18.5.2011 gün ve E:2011/1727, K:2011/1776
sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına
bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine
konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 11.1.2011
gün ve E:2010/2199, K:2011/62 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 11.1.2011 gün ve E:2010/2199, K:2011/62 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
idare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme
dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar.
Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal
edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 20.5.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki
bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes
için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem
nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan
bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 11.1.2011 gün
ve E:2010/2199, K:2011/62 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 23.1.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan :
Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Hasan Hüseyin Yaman
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 9.2.2011 gün ve
E:2010/3176, K:2011/424 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Gülsen Akın
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali
haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum
ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin,
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak
tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin
iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir 4. İdare
Mahkemesi Hakimliğinin 12.4.2010 gün ve E:2009/1713, K:2010/491 sayılı
kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre
aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 9.2.2011
gün ve E:2010/3176, K:2011/424 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin
de reddine ilişkin 17.5.2011 gün ve E:2011/1739, K:2011/1657 sayılı
kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması
konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu
incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 9.2.2011
gün ve E:2010/3176, K:2011/424 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 9.2.2011 gün ve E:2010/3176, K:2011/424 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri"
konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin
10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine
davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark
tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun
reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının yasal faizi
ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 4.
İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, düzenleme tarihi
olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik ödenen ek ödeme tutarının, dava
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle
kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 13.8.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 9.2.2011 gün ve E:2010/3176,
K:2011/424 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan :
Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Musa Var
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 30.11.2010 gün ve
E:2010/2000, K:2010/4879 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Gülsen Akın
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir 4.
İdare Mahkemesi Hakimliğinin 26.2.2010 gün ve E:2009/1392, K:2010/218
sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan
kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 30.11.2010 gün ve E:2010/2000, K:2010/4879 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 16.3.2011 gün ve E:2011/758,
K:2011/903 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
30.11.2010 gün ve E:2010/2000, K:2010/4879 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 30.11.2010 gün ve E:2010/2000, K:2010/4879 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
idare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması
ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu,
bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 29.7.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay
Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal
kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 30.11.2010 gün ve E:2010/2000,
K:2010/4879 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Tunahan Aran
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti
: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 10.2.2011 gün ve
E:2010/2847, K:2011/496 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun
yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi : Selahattin Kayaalp
Düşüncesi : Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki
durumunu da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun,
iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 17.3.2010 gün ve E:2009/1198,
K:2010/315 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 10.2.2011 gün ve E:2010/2847, K:2011/496 sayılı kararı ile
karar düzeltme istemininde reddine ilişkin 17.5.2011 gün ve E:2011/1717,
K:2011/1659 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 10.2.2011 gün ve E:2010/2847,
K:2011/496 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 10.2.2011 gün ve E:2010/2847, K:2011/496 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük
sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse cevabın
tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı yer
almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 20.5.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da
değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari
işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm
ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha
önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 10.2.2011 gün ve E:2010/2847,
K:2011/496 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
17.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Barış
Çorumlu
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve E:2010/4108, K:2011/736 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi : Safiye Coşkun
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 14.06.2010 gün ve E:2010/162,
K:2010/818 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve E:2010/4108, K:2011/736 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 14.06.2011 gün ve E:2011/1996, K:2011/2779
sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına
bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine
konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
03.03.2011 gün ve E:2010/4108, K:2011/736 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve E:2010/4108, K:2011/736 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün
ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine davacı
tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark
tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun
reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı,
İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline,
düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik ödenen ek ödeme
tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte
davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı İdare
tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki
hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını
istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 11.12.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 03.03.2011 gün ve
E:2010/4108, K:2011/736 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 30/01/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Leyla Boran Berberoğlu
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 9.2.2011 gün ve E:2010/2943, K:2011/443 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Müjgan Karyağdı
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın
kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan
başvurunun, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki
hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili
olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 26.04.2010 gün ve E:2009/1710,
K:2010/524 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 09.02.2011 gün ve E:2010/2943, K:2011/443 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 17.05.2011 gün ve E:2011/1736,
K:2011/1682 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
09.02.2011 gün ve E:2010/2943, K:2011/443 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 9.2.2011 gün ve E:2010/2943, K:2011/443 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin
10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine,
davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark
tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun
reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının yasal faizi
ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 4.
İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, eksik ödenen ek ödeme
tutarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte
davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare
tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, uyuşmazlığın 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı isteminin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme
dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar.
Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal
edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 15.9.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki
bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes
için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem
nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan
bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 9.2.2011 gün ve
E:2010/2943, K:2011/443 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 29/01/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Seval Demir
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin9.2.2011 gün ve E:2010/2941,
K:2011/444 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Emir Dalkıran
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal
faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin
26.02.2010 gün ve E:2009/1607, K:2010/256 sayılı kararına karşı yapılan
itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle
bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve
E:2010/3266, K:2011/660 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de
reddine ilişkin 19.07.2011 gün ve E:2011/2270, K:2011/3281 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
09.02.2011 gün ve E:2010/2941, K:2011/444 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin9.2.2011 gün ve
E:2010/2941, K:2011/444 sayılı kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından
kanun yararına temyiz edilerek bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği
görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine, davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle
dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin
iptaline, eksik yapılan ek ödeme tutarının davalı idareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, davanın 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek
suretiyle bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre
içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi
sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde
dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren
altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde,
altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap
verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava
açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 4.8.2009 tarihinde yapılan başvuru,
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci
Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına
da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir
idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için
hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle
daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 9.2.2011 gün ve
E:2010/2941, K:2011/444 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 29/01/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Celalettin Pete Pürten
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 9.2.2011 gün ve E:2010/2946, K:2011/440 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Emir Dalkıran
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal
faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin
26.02.2010 gün ve E:2009/1607, K:2010/256 sayılı kararına karşı yapılan
itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle
bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve
E:2010/3266, K:2011/660 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de
reddine ilişkin 19.07.2011 gün ve E:2011/2270, K:2011/3281 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
09.02.2011 gün ve E:2010/2946, K:2011/440 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin9.2.2011 gün ve
E:2010/2946, K:2011/440 sayılı kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından
kanun yararına temyiz edilerek bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği
görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına
devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen
5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık
Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına
ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, davacı tarafından, iptal
edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek
suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi
istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali
ile eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar
verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince
dava konusu işlemin iptaline, eksik yapılan ek ödeme tutarının davalı idareye
başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, davanın 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek
suretiyle bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 11.8.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 9.2.2011 gün ve
E:2010/2946, K:2011/440 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
29/01/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Mahmut Çamlar
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin3.3.2011 gün ve E:2010/4116,
K:2011/743 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Emir Dalkıran
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal
faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin
26.02.2010 gün ve E:2009/1607, K:2010/256 sayılı kararına karşı yapılan
itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle
bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve
E:2010/3266, K:2011/660 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de
reddine ilişkin 19.07.2011 gün ve E:2011/2270, K:2011/3281 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 3.3.2011
gün ve E:2010/4116, K:2011/743 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve E:2010/4116, K:2011/743 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine, davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, eksik yapılan ek ödeme tutarının davalı idareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, davanın 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek
suretiyle bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri"
konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince
iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu,
bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 31.12.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005
gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel
Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay
Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal
kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 3.3.2011 gün ve
E:2010/4116, K:2011/743 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 29/01/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Ali Yürekten
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin2.3.2011 gün ve E:2010/4489,
K:2011/683 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Emir Dalkıran
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin idareye başvuru tarihinden itibaren yasal
faizi ile ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 26.02.2010
gün ve E:2009/1607, K:2010/256 sayılı kararına karşı yapılan itiraz
başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması
yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve E:2010/3266,
K:2011/660 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin
19.07.2011 gün ve E:2011/2270, K:2011/3281 sayılı kararının hukuka aykırı
olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda Danıştay
Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
02.03.2011 gün ve E:2010/4489, K:2011/683 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin2.3.2011 gün ve E:2010/4489, K:2011/683 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla
yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün
ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, davacı
tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark
tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun
reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının yasal faizi
ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 4.
İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, eksik yapılan ek
ödeme tutarının davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek
yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara
karşı davalı idare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek,
davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi
kapsamında değerlendirilmek suretiyle bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması
ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu,
bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 14.10.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay
Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal
kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen2.3.2011 gün ve
E:2010/4489, K:2011/683 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 29/01/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Yakup
Günalay
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : Sağlık Bakanlığı - ANKARA
İstemin
Özeti: İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 01/03/2011 tarihli ve E:2011/73, K:2011/648 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi : Safiye Coşkun
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Dördüncü İdare Mahkemesi Hakimliğinin 30.09.2010 gün ve E:2010/37,
K:2010/1230 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
01.03.2011 gün ve E:2011/73, K:2011/648 sayılı kararı ile karar düzeltme
isteminin de reddine ilişkin 15.06.2011 gün ve E:2011/1993, K:2011/2876
sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına
bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine
konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
01.03.2011 gün ve E:2011/73, K:2011/648 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve E:2011/73, K:2011/648 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem
nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali
haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, düzenleme tarihi olan 1.8.2005 tarihinden itibaren eksik
ödenen ek ödeme tutarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi
ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı
İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 5.11.2009 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 01.03.2011 gün ve
E:2011/73, K:2011/648 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin Sağlık Bakanlığı ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
30/01/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun
Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Hüsnü Gürsu
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak,
No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve E:2010/4333, K:2011/774
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Müjgan Karyağdı
Düşüncesi:
Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle,
Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare
Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına
aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi:
Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin
usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına
Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5'
inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin
giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci
Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile
iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak
ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek
ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir Birinci İdare Mahkemesi
Hakimliğinin 13.07.2010 gün ve E:2010/188, K:2010/1025 sayılı kararına
karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı
nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 03.03.2011 gün
ve E:2010/4333, K:2011/774 sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de
reddine ilişkin 29.06.2011 gün ve E:2011/2124, K:2011/3098 sayılı kararının
hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda
Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku
ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı yerince iptali, iptal edilen
idari işlemin tesisinden önceki hukuksal durumun kendiliğinden geri
gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre, genel, kişilik dışı ve kural
koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin iptali, aynı hukuki durumda
bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal sonucu yaratır. Başka
anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki idare edilenlerin
tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay
Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da,
bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan Genel
Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle,
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka
aykırı sonuç ifade eden 03.03.2011 gün ve E:2010/4333, K:2011/774 sayılı
kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca,
kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay
Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve
E:2010/4333, K:2011/774 sayılı kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından
kanun yararına temyiz edilerek bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği
görüşüldü:
Dosyanın
incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali
haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum
ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki
tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı
kararı ile iptali üzerine, davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici
işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda
bulunulduğu, başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen
mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 1. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, eksik ödenen ek ödeme tutarının davalı idareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, uyuşmazlığın 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle
reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme
aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı,
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe
ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, davacının da yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin
uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal haklarının tazmini
istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine
idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi
nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca
kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde, "İlgililer, haklarında
idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari
makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek
reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava
açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava
açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse
ilgili bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin
cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak,
bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava
açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin
bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse cevabın
tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı yer
almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine
göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi tesis edildiği tarih
itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden önceki hukuki durumun
geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin iptal edilmesi
durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı değil, bu genel
düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur.
İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan işlemlerin
doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici
işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen
kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla
idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından
11.12.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali
Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin iptali
istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince verilen
iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir
başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da değinerek yaptığı bu
başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari işlemin iptali
yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm ifade edeceği
gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati
ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan
yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde
olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı
Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle
reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet
görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle,
Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare
Mahkemesince verilen 3.3.2011 gün ve E:2010/4333, K:2011/774 sayılı kararın
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına; kararın bir
suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu
kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına, 29/01/2013 tarihinde oybirliği ile
karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Kemal Aktulum
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 1.3.2011 gün ve E:2010/4612, K:2011/651
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Bünyamin Esaf
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki
tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin,
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak
tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin
iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir Birinci İdare
Mahkemesi Hakimliğinin 14.07.2010 gün ve E:2009/1537, K:2010/1052 sayılı
kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek, anılan kararın süre
aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
01.03.2011 gün ve E:2010/4612, K:2011/651 sayılı kararı ile karar düzeltme
isteminin de reddine ilişkin 05.07.2011 gün ve E:2011/2161, K:2011/3120
sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına
bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine
konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 01.03.2011 gün ve E:2010/4612,
K:2011/651 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare Mahkemesi'nin
1.3.2011 gün ve E:2010/4612, K:2011/651 sayılı kararının Danıştay
Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek bozulmasının
istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile işlem
nedeniyle eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine
karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 1. İdare Mahkemesi
Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun
kaldığı parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal
faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı
davalı İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi
sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal edilen
düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği
tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare
ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece
verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak dava
açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 13.8.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da
değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari
işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm
ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha
önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 1.3.2011 gün ve E:2010/4612,
K:2011/651 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına
Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Ersin Kökcü
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve E:2010/4615, K:2011/769
sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması
istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Bünyamin Esaf
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
Birinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 14.7.2010 gün ve E:2009/1540,
K:2010/1050 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 3.3.2011 gün ve E:2010/4615, K:2011/769 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 29.6.2011 gün ve E:2011/2122,
K:2011/3099 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9 uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 3.3.2011 gün ve E:2010/4615,
K:2011/769 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 3.3.2011 gün ve E:2010/4615, K:2011/769 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile işlem
nedeniyle eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine
karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 1. İdare Mahkemesi
Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun
kaldığı parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal
faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı
davalı İdare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında
değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı
nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar
düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal
edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal
edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun
51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi tesis
edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden önceki
hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin iptal
edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı değil,
bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 4.8.2009 tarihinde yapılan başvuru, Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci Dairesince
verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle
yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına da
değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir idari
işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için hüküm
ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle daha önce
menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki
sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 3.3.2011 gün ve E:2010/4615,
K:2011/769 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
23.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı - ANKARA
Davacı :
Şükrü Günürün
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
Vekili : Av. Nazmiye Vatansever
İzmir İl
Sağlık Müdürlüğü Hürriyet Bulvarı, No:1 Alsancak/İZMİR
İstemin
Özeti : İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin26.9.2011 gün ve E:2011/2434, K:2011/3694 sayılı kararının,
Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun
51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Müjgan Karyağdı
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal
kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin
mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin
olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu
işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile ödenmesine dair İzmir
İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 20.04.2011 gün ve E:2010/1930,
K:2011/528 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu kabul edilerek,
anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 26.09.2011 gün ve E:2011/2434, K:2011/3694 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 05.12.2011 gün ve E:2011/4017,
K:2011/5820 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
26.09.2011 gün ve E:2011/2434, K:2011/3694 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51' inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesinin 26.9.2011 gün ve E:2011/2434, K:2011/3694 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi
amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin
10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine,
davacı tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark
tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun
reddine ilişkin işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının yasal faizi
ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, İzmir 2.
İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu işlemin iptaline, eksik ödenen ek
ödeme tutarının davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek
yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara
karşı davalı idare tarafından yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek,
uyuşmazlığın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 11. ve 12.
maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle kararın bozulmasına ve
davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir Bölge İdare Mahkemesi
kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını
istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı isteminin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 13.8.2010tarihinde yapılan başvuru,
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci
Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına
da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir
idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için
hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle
daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 26.9.2011 gün
ve E:2011/2434, K:2011/3694 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasına, 29/01/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına
Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Mehmet
Yerlikaya
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak,
No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
Vekili : Av. Nazmiye Vatansever
İzmir İl Sağlık
Müdürlüğü Hürriyet Bulvarı, No:1 Alsancak/İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 10.10.2011 gün ve E:2011/3419,
K:2011/4272 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Ertan Erkan
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki
durumunu da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun,
iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle
yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi
kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay
Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına
devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen
5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık
Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı
fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla
yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008
gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik
yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle
açılan davada, dava konusu işlemin iptaline, ek ödemelerin yasal faizi ile
ödenmesine dair İzmir İkinci İdare Mahkemesi Hakimliğinin 5.5.2011 gün ve
E:2010/2233, K:2011/677 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusu
kabul edilerek, anılan kararın süre aşımı nedeniyle bozulması yolundaki
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 10.10.2011 gün ve E:2011/3419, K:2011/4272
sayılı kararı ile karar düzeltme istemininde reddine ilişkin 25.1.2012 gün
ve E:2012/878, K:2012/348 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri
sürülerek kanun yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını
bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden
10.10.2011 gün ve E:2011/3419, K:2011/4272 sayılı kararının, 2577 İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci maddesi uyarınca, kanun yararına
bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesi'nin 10.10.2011 gün ve E:2011/3419, K:2011/4272 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına
devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen
5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık
Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına
ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve
15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının
9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince dava konusu
işlemin iptaline, eksik yapılan ek ödeme tutarının davalı İdareye başvuru
tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya
ödenmesine karar verildiği, bu karara karşı davalı İdare tarafından yapılan
itiraz başvurusunun kabul edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 7., 11. ve 12. maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle
kararın bozulmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İzmir
Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek
kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9'uncu maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 10.12.2010 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 10.10.2011 gün
ve E:2011/3419, K:2011/4272 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
17.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Sündüz Şahin
Erdem
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 14.4.2011 gün ve E:2011/757,
K:2011/1102 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Füsun Erkin
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044,
K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin
hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davayı, süre aşımı
yönünden reddeden İzmir Dördüncü İdare Mahkemesi Hâkimliğinin 29.12.2010
gün ve E:2010/2270, K:2010/1903 sayılı kararına karşı yapılan itiraz
başvurusunun reddine dair kararın onanması yolundaki İzmir Bölge İdare
Mahkemesinin 14.4.2011 gün ve E:2011/757, K:2011/1102 sayılı kararı ile
karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin 3.10.2011 gün ve E:2011/3136,
K:2011/4050 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin
iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal
sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki
idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını
sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 14.4.2011 gün ve E:2011/757,
K:2011/1102 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 14.4.2011 gün ve E:2011/757, K:2011/1102 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince davanın süre
aşımı nedeniyle reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı tarafından
yapılan itiraz başvurusunun reddedilerek anılan kararın onanmasına dair
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da
geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi
sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal edilen
düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 10.12.2010 tarihinde yapılan başvuru, Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9.
maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci
Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına
da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir
idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için
hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle
daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 14.4.2011 gün ve E:2011/757,
K:2011/1102 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
29.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına
Temyiz İsteminde Bulunan : Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Leyla Kürbüz
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak,
No:13, D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
14.4.2011 gün ve E:2011/831, K:2011/1116 sayılı kararının, Danıştay
Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi: Füsun Erkin
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9.
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptali üzerine, anılan kararın
kendi hukuki durumunu da etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan
başvurunun, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın,
yürürlükteki hukuka ve Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi: Kadroları Sağlık Bakanlığına
devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen
5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık
Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı
fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla
yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9' uncu maddesinin, Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008
gün ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik
yapılan ek ödemelerin hesaplanarak tazminat olarak ödenmesi istemiyle
açılan davayı, süre aşımı yönünden reddeden İzmir Dördüncü İdare Mahkemesi
Hâkimliğinin 29.12.2010 gün ve E:2010/2269, K:2010/1901 sayılı kararına
karşı yapılan itiraz başvurusunun reddine dair kararın onanması yolundaki
İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 14.4.2011 gün ve E:2011/831, K:2011/1116
sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin de reddine ilişkin verilen
24.10.2011 gün ve E:2011/3453, K:2011/4676 sayılı kararının hukuka aykırı
olduğu ileri sürülerek kanun yararına bozulması konusunda Danıştay
Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin
idari yargı yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki
hukuksal durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere
göre, genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari
işlemin iptali, aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı
hukuksal sonucu yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı
statüdeki idare edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun
doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava
Daireleri Kurulunun yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu
maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki
durumdan, anılan Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi
olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
aksi yolda verilen ve yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 14.4.2011
gün ve E:2011/831, K:2011/1116 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51'inci maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge
İdare Mahkemesi'nin 14.4.2011 gün ve E:2011/831, K:2011/1116 sayılı
kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık
Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları
düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık
Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin
(6). fıkrasına ilişkin olarak uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla
yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün
ve E:2006/6044, K:2008/2354 sayılı kararı ile iptali üzerine davacı
tarafından, iptal edilen genel düzenleyici işlem nedeniyle fark
tazminatından mahsup edilmek suretiyle eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, başvurunun
reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik ödenen mali haklarının yasal
faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı,
İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince davanın süre aşımı nedeniyle reddine
karar verildiği, bu karara karşı davacı tarafından yapılan itiraz
başvurusunun reddedilerek anılan kararın onanmasına dair İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği
anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
söz konusu kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da
yararlanması ve iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum
kalmış olduğu parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda
bulunması ve bu başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin
olanaklı olduğu, bu haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir
işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış
gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış
günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre
Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin
reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden
itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi
hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari
makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde
dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali
istenilen işlemi tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o
işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel
düzenleyici işlemin iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının,
sadece o davayı açanı değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer
kişileri de etkileyeceği kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici
işleme dayanılarak yapılan işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan
kalkar. Bu nedenle iptal edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati
ihlal edilen veya kişisel hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının
doğurduğu sonuçlardan yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği
tabiidir.
Davacı tarafından 10.12.2010 tarihinde yapılan
başvuru, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda,
Danıştay Onbirinci Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu
da etkilemesi nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu
iptal kararına da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici
nitelikteki bir idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile
ilgili herkes için hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o
düzenleyici işlem nedeniyle daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi
olarak, iptal kararının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması
istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.
maddesi kapsamında yapılan bir başvuru niteliğinde olduğunun kabulü
gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12.
maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz
isteminin kabulü ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 14.4.2011 gün
ve E:2011/831, K:2011/1116 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere
kanun yararına bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile
Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî
Gazete'deyayımlanmasına, 29.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
—— • ——
Danıştay
Onbirinci Daire Başkanlığından :
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan: Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Çiler Cansın
Kızılay
Vekili : Av. İbrahim Atila
518 Sokak, No:13,
D:1 Şirinyer - Buca/İZMİR
Davalı : İzmir Valiliği / İZMİR
İstemin Özeti: İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 14.4.2011 gün ve E:2011/829,
K:2011/1113 sayılı kararının, Danıştay Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına
bozulması istenilmektedir.
Danıştay
Tetkik Hakimi: Füsun Erkin
Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin
Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci
Dairesince iptali üzerine, anılan kararın kendi hukuki durumunu da
etkilemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan başvurunun, iptal kararının
doğurduğu hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığı ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir
başvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın, yürürlükteki hukuka ve
Danıştay İçtihatlarına aykırı olması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak
üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı: Turgut Candan
Düşüncesi : Kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen personelin mali haklarına
ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine
Dair Kanun' un 5' inci maddesinin 6' ncı fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin,
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine, eksik yapılan ek ödemelerin hesaplanarak
tazminat olarak ödenmesi istemiyle açılan davayı, süre aşımı yönünden
reddeden İzmir Dördüncü İdare Mahkemesi Hâkimliğinin 29.12.2010 gün ve
E:2010/2267, K:2010/1902 sayılı kararına karşı yapılan itiraz başvurusunun
reddine dair kararın onanması yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesinin
14.4.2011 gün ve E:2011/829, K:2011/1113 sayılı kararı ile karar düzeltme
isteminin de reddine ilişkin verilen 24.10.2011 gün ve E:2011/3452,
K:2011/4675 sayılı kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun
yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe
üzerine konu incelendi.
İdari Yargılama Hukuku ilkelerine göre, idari işlemin idari yargı
yerince iptali, iptal edilen idari işlemin tesisinden önceki hukuksal
durumun kendiliğinden geri gelmesini sağlar. Yine; aynı ilkelere göre,
genel, kişilik dışı ve kural koyucu nitelikteki düzenleyici idari işlemin iptali,
aynı hukuki durumda bulunan tüm idare edilenler için aynı hukuksal sonucu
yaratır. Başka anlatımla; iptal kararı sonuçlarından aynı statüdeki idare
edilenlerin tümünün yararlanabileceği hukuksal durumun doğmasını sağlar.
Nitekim; Danıştay Onbirinci Dairesi ile İdari Dava Daireleri Kurulunun
yerleşik içtihadı da, bu yoldadır. Dolayısıyla; Maliye Bakanlığı Bütçe ve
Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık
Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9' uncu maddesinin Danıştay
Onbirinci Dairesince iptal edilmesi sonucu doğan hukuki durumdan, anılan
Genel Yazının düzenleme alanı içinde olan, davacının da yararlanması ve
iptal edilen düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu
parasal haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve
bu başvurunun reddi üzerine de idari dava yoluna gitmesi olanaklıdır.
Açıklanan nedenle, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin aksi yolda verilen ve
yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade eden 14.4.2011 gün ve E:2011/829,
K:2011/1113 sayılı kararının, 2577 İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci
maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince İzmir Bölge İdare
Mahkemesi'nin 14.4.2011 gün ve E:2011/829, K:2011/1113 sayılı kararının
Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilerek
bozulmasının istenilmesi üzerine işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; kadroları Sağlık Bakanlığına devredilen
personelin mali haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 5283 sayılı
Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına
Devredilmesine Dair Kanun' un 5. maddesinin (6). fıkrasına ilişkin olarak
uygulamadaki tereddütlerin giderilmesi amacıyla yayımlanan Maliye Bakanlığı
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307 sayılı
"Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9. maddesinin
Danıştay Onbirinci Dairesinin 10.3.2008 gün ve E:2006/6044, K:2008/2354
sayılı kararı ile iptali üzerine davacı tarafından, iptal edilen genel
düzenleyici işlem nedeniyle fark tazminatından mahsup edilmek suretiyle
eksik ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle
başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile eksik
ödenen mali haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle dava açıldığı, İzmir 4. İdare Mahkemesi Hakimliğince davanın süre
aşımı nedeniyle reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı tarafından
yapılan itiraz başvurusunun reddedilerek anılan kararın onanmasına dair
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar düzeltme aşamasından da
geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Danıştay Başsavcılığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesinin söz konusu
kararının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün
1.8.2005 gün ve 15307 sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu
Genel Yazısının 9. maddesinin Danıştay Onbirinci Dairesince iptal edilmesi
sonucu doğan hukuki durumdan, davacının da yararlanması ve iptal edilen
düzenleyici işlemin uygulanması sonucu mahrum kalmış olduğu parasal
haklarının tazmini istemiyle davalı idareye başvuruda bulunması ve bu
başvurunun reddi üzerine idari dava yoluna gitmesinin olanaklı olduğu, bu
haliyle İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararının yürürlükteki hukuka aykırı
bir sonucu ifade etmesi nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde,
"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya
eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde
bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün
bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya,
idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde
idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak
dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma
süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış
günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse
cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler."
kuralı yer almaktadır.
İdare Hukuku ilkelerine göre, iptal kararları, iptali istenilen işlemi
tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden
önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bir genel düzenleyici işlemin
iptal edilmesi durumunda, verilen yargı kararının, sadece o davayı açanı
değil, bu genel düzenleyici işlem ile ilgili diğer kişileri de etkileyeceği
kuşkusuzdur. İptal kararı ile bu düzenleyici işleme dayanılarak yapılan
işlemlerin doğurduğu etki ve sonuçlar ortadan kalkar. Bu nedenle iptal
edilen bir düzenleyici işlemden dolayı, menfaati ihlal edilen veya kişisel
hakkı etkilenen kişinin, verilen iptal kararının doğurduğu sonuçlardan
yararlanmak amacıyla idareye başvurabileceği tabiidir.
Davacı tarafından 10.12.2010 tarihinde yapılan başvuru, Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 1.8.2005 gün ve 15307
sayılı "Sağlık Birimlerinin Devri" konulu Genel Yazısının 9.
maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Onbirinci
Dairesince verilen iptal kararının kendi hukuki durumunu da etkilemesi
nedeniyle yapılmış bir başvuru olup, davacının, söz konusu iptal kararına
da değinerek yaptığı bu başvurunun, genel ve düzenleyici nitelikteki bir
idari işlemin iptali yolundaki kararın, o düzenleme ile ilgili herkes için
hüküm ifade edeceği gerçeğinden hareketle ve o düzenleyici işlem nedeniyle
daha önce menfaati ihlal edilmiş bir kişi olarak, iptal kararının doğurduğu
hukuki sonuçlardan yararlandırılması istemiyle yapıldığının ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru
niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 7., 11. ve 12. maddeleri uyarınca
davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan İzmir Bölge İdare
Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının temyiz isteminin kabulü
ile İzmir Bölge İdare Mahkemesince verilen 14.4.2011 gün ve E:2011/829,
K:2011/1113 sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına
bozulmasına; kararın bir suretinin İzmir Valiliği ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına,
29.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
|