Danıştay Onikinci Daire Bakanlığından :
Esas No :
2012/4577
Karar No :
2012/5649
Kanun Yararına Temyiz İsteminde Bulunan :Danıştay Başsavcılığı
Davacı : Eda Bulut, Adliye Lojmanları Yaylatepe Mah.
Sağlık Cad. No:20/3 Sason/BATMAN
Davalılar : 1- Afyonkarahisar Valiliği
2- Sandıklı Kaymakamlığı - AFYONKARAHİSAR
İstemin Özeti :Batman İdare Mahkemesi'nce
verilen 5.1.2012 günlü, E:2011/5181,K:2012/5 sayılı kararın, Danıştay
Başsavcılığı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.
maddesi uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Başsavcısı : Turgut Candan
Düşüncesi : Batman İli, Sason İlçesi, Halk
Eğitim Merkezi'nde öğretmen olarak görev yapan davacının, 2011 yılı Temmuz
ayı maaşının eksik hesaplandığından bahisle yaptığı başvurunun reddine
ilişkin 01.08.2011 tarih ve 2282 sayılı işlem ile aylıksız izin süresinin
uzatılmasına ilişkin 28.07.2011 tarih ve 22881 sayılı işlemin iptali,
aylığın eksik ödenen kısmının tazmini istemiyle açtığı davaya ilişkin
dilekçenin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5'inci maddesine
uygun bulunmadığından bahisle, aynı Kanun'un 15'inci maddesinin 1'inci fıkrasının
(d) bendi gereğince reddi yolundaki, Batman İdare Mahkemesi'nin 05.01.2012
gün ve E:2011/5181, K:2012/5 sayılı kararının hukuka aykırı olduğunu öne
sürerek kanun yararına bozulmasını istemesi üzerine, konu incelendi;
2577 sayılı
İdariYargılama Usulü Kanunu'nun "Kanun yararına bozma" başlıklı
51' inci maddesinde, bölge idare mahkemesi kararları ile idare ve vergi
mahkemelerince ve Danıştay'ca ilk derece mahkemesi olarak verilip, temyiz
incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından
yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların
göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun
yararına temiz olunabileceği; temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde,
kararın kanun yararına bozulacağı; bu bozma kararının, daha önce
kesinleşmiş olan mahkeme veya Danıştay kararının hukuki sonuçlarını ortadan
kaldırmayacağı hükme bağlanmıştır.
Yukarıda açıklanan
yasa hükmünde bir kararın kanun yararına temyiz edilebilmesi için aranan
temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş olması koşulu, aynı zamanda,
anılan kararın temyize tabi karar olmasını da gerektirmektedir. Temyize
tabi olmamalarına karşın, madde metninde, bölge idare mahkemelerinin
kararlarına karşı da kanun yararına temyiz yolunun açılmış bulunması, bizim
bu görüşümüzü doğrulamaktadır.
Hukuki durum bu
olmakla birlikte; kanun yararına temyiz müessesesinin hukuka aykırı yargı
kararıyla bozulan Hukuk Düzeninin onarılması ve Ülke'dehukuk ve uygulama
birliğinin sağlanması amacı gözönünde bulundurulduğunda, idari yargı
yerlerinin temyize tabi olmayan nihai kararlarının yürürlükteki hukuka
aykırı sonuçlar ifade etmeleri durumunda bu kararlara karşı da kanun
yararına temyiz başvurusunda bulunulmasında zorunluluk olduğu sonucuna
varılmaktadır.
Bu bakımdan;Batman
İdare Mahkemesi'nce 2577 sayılı Kanun'un 15'inci maddesinin 1'inci
fıkrasının (d) bendi uyarınca verilen ve aynı maddenin 4'üncü fıkrasına
göre kanun yolu kapalı bulunan kararının 51'inci madde uyarınca
incelenmesine geçildi:
İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 5'inci maddesinin 1'inci bendinde yer alan; her idari
işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak aralarında maddi ve hukuki
bakımdan bağlılık varsa, aynı şahsı ilgilendiren birden fazla işlem
aleyhine bir dilekçe ile dava açılabileceğine ilişkinhükümde, her idari
işlemin ayrı ayrı dava konusu yapılması kural olmakla beraber, aralarında
maddi, hukuki bağlılık ve sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden ziyade işleme
karşı aynı dilekçe ile dava açılabilmesi de mümkündür. Düzenlemenin amacı; aynı
yargı yerinin görevine giren ve çözümleri ayrı emek gerektirmeyen idari
uyuşmazlıkların aynı dosyada görülmeleri sağlanarak, gereksiz zaman ve emek
israfı ile masrafın önlenmesi ve farklı kararların verilebilmesi
olasılığının ortadan kaldırılmasıdır.
Davanın konusunu,
23.01.2011-01.07.2011 tarihleri arasında aylıksız izne ayrılan davacının,
30.06.2011 tarihinde aldığı sağlık raporunda öngörülen hastalık izninin
idarece resen aylıksız izne çevrilmesine ilişkin 28.07.2011 tarihli
işlemle, Temmuz ayı maaşının eksik hesaplandığından bahisle yapılan
başvurunun reddine ilişkin01.08.2011 tarihli işleminin iptali istekleri
oluşturmaktadır.
İptali istenilen
idari işlemlerden ikincisinin hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesi,
davacının almış olduğu sağlık raporunun aylıksız izin süresine dahil olup
olmadığı yolunda olan ve ilk işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümüne
bağlı bulunmaktadır. Dolayısıyla, yukarıda sözü edilen 5'inci maddenin ilk
fıkrasında, birden fazla idari işleme karşı aynı dilekçeyle dava açılabilmesi
için aranan sebep-sonuç ilişkisinin varlığı koşulunun, olayda, dava konusu
edilen bu iki işlem arasında gerçekleşmiş olduğu açıktır. Durum böyleyken;
İdare Mahkemesince, aksine bir anlayışla, dava dilekçesinin reddine karar
verilmesi yürürlükteki hukuka açık aykırılık oluşturmaktadır.
Açıklanan
nedenlerle, Batman İdare Mahkemesi'nin, niteliği bakımından yürürlükteki
hukuka aykırı bir sonuç ifade eden 05.01.2012 gün ve E:2011/5181, K:2012/5
sayılıkararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun
51'incimaddesi uyarınca kanun yararına bozulmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi : Demet
Özen
Düşüncesi : 2577 sayılı İdariYargılama Usulü
Kanunu'nun "Kanun yararına bozma" başlıklı 51'inci maddesinde,
temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği
bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin kanun
yararına bozulabileceğine işaret edilmiştir. Bu hükme göre bir kararın
kanun yararına bozulabilmesi içinbu karara karşı temyiz veya itiraz yolunun
bulunması ve bu yol kullanılmaksızın kararın kesinleşmiş olması
gerekmektedir. İdare ve vergi mahkemelerince verilen dilekçe ret kararlarının
temyiz ve itiraza tabi olmamaları nedeniyle 2577 sayılı Yasanın 51'inci
maddesi uyarınca kanun yararına bozulamayacağı düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm verenDanıştayOnikinci
Dairesince işin gereği düşünüldü:
Başkan Ahmet Çetin Zöngür ve Üye Erkan
Cantekin'in "Temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş olan
kararların 2577 sayılı Yasanın 51'inci maddesi uyarınca kanun yararına
temyiz olunabileceği, dilekçe retkararlarının temyiz ve itiraza tabi
olmamaları nedeniyle kanun yararına temyizinin mümkün olmadığı"
yolundaki karşı oylarına karşın, oyçokluğu ile dilekçe ret kararlarının
kanun yararına temyiz olunabileceği sonucuna varılarak işin esası
incelendi:
Dava; Batman İli, Sason İlçesi, Halk
Eğitim Merkezi'nde öğretmen olarak görev yapan davacının, 2011 yılı Temmuz
ayı aylığının eksik hesaplandığından bahisle yaptığı başvurusunun reddine
ilişkin 01.08.2011 tarih ve 2282 sayılı işlem ile aylıksız izin süresinin
uzatılmasına ilişkin 28.07.2011 tarih ve 22881 sayılı işlemin iptali,
aylığının eksik ödenen kısmının tazmini istemiyle açılmıştır.
Batman İdare Mahkemesi'nce verilen
5.1.2012 günlü, E:2011/5181, K:2012/5 sayılı kararla; konusu ve tesis eden
idareleri farklı olan idari işlemlere karşı aynı dilekçe ile dava
açıldığının görüldüğü, Sandıklı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 1.8.2011
tarihli işlemine karşı ayrı; aylıksız izin süresinin uzatılmasına ilişkin
Afyonkarahisar İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 28.7.2011 tarihli işlemine
karşı ayrı olarak düzenlenecek dilekçelerle dava açılması gerektiği, dava dilekçesinin
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesine uygun olmadığı
gerekçesiyledilekçenin reddine hükmedilmiştir.
Danıştay Başsavcısı, dava
dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5'inci maddesine
uygun olduğunu belirterek anılan kararın kanun yararına bozulmasını
istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'nun5. maddesinin 1. bendinde; "Her idari işlem aleyhine ayrı
ayrı dava açılır. Ancak aralarında maddi ve hukuki bakımdan bağlılık ya da
sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de
dava açılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dilekçesi ve eklerinin
incelenmesinden, davacının Afyonkarahisar İli, Sandıklı İlçesinde öğretmen
olarak görev yapmakta iken 23.1.2011-1.7.2011 tarihleri arasında aylıksız
izin kullandığı, 30.6.2011 tarihinde aldığı sağlık raporu nedeniyle
aylıksız izninin bittiği tarihte görevine başlamadığı, hastalık izninin
28.7.2011 tarihli Valilik oluru ile resen aylıksız izne çevrildiği,
hastalık izninin bitiminde göreve başladığı 11.7.2011 tarihinden
itibarenhesaplanan aylığının kendisine ödenmesi üzerine 19.7.2011 tarihli
dilekçesi ile aylıksız izninin bittiği tarihten itibaren aylığa hak
kazandığını öne sürerek aylığının yeniden hesaplanmasını istediği, aylıksız
izninin rapor süresi kadar uzatıldığı belirtilerek 28.7.2011 tarihli dava
konusu işlemle bu başvurusunun reddedildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının
2011 yılı Temmuz ayı maaşının eksik ödenmesi,raporlu olduğu süreyi
kapsayacak şekilde ücretsiz izninin idarece resen uzatılmasına ilişkin
işlemden kaynaklandığından dava konusu işlemler arasında sebep-sonuç
ilişkisi bulunduğu açıktır.
Bu durumda, 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca aralarında sebep-sonuç
ilişkisi bulunan iki ayrı idari işlemin tek bir dilekçe ile dava konusu
edilmesi mümkün olduğu halde aksi bir yaklaşımla dava dilekçesinin reddinde
hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca Danıştay
Başsavcılığı'nın kanun yararına temyiz isteminin kabulüne, Batman İdare
Mahkemesi'nin 05.01.2012 gün ve E:2011/5181, K:2012/5 sayılı kararının
kanun yararına ve hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak koşulu ile
bozulmasına, kararın bir örneğinin Milli Eğitim Bakanlığı ile Danıştay
Başsavcılığı'na gönderilmesine ve Resmi Gazete'de yayımlanmasına, 3/10/2012
tarihinde oybirliği ile karar verildi.
|