Gıda,
Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:
TÜRK
GIDA KODEKSİ PESTİSİTLERİN MAKSİMUM
KALINTI LİMİTLERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; tüketicinin yüksek seviyede korunmasını sağlamak üzere
bitkisel ve hayvansal gıdalarda bulunmasına izin verilen pestisitlerin maksimum kalıntı limitlerinin uygulama
usul ve esaslarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, pestisitlerin taze, işlenmemiş,
işlenmiş veya kompozit bitkisel ve hayvansal
gıdalarda bulunmasına izin verilen maksimum kalıntı limitlerini ve bu
limitlerin uygulama esaslarını kapsar.
(2) Bu Yönetmelik, gıda dışında üretilen ürünleri, bitki
çoğaltım materyallerini, aktif maddelerin ilgili mevzuat çerçevesinde
onaylanması sırasındaki testlerini kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik,
a) 11/6/2010 tarihli ve 5996
sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 21 inci,
22 nci, 23 üncü, 24 üncü, 31 inci, 32 nci ve 34 üncü maddelerine dayanılarak,
b) 396/2005/EC sayılı Bitkisel ve Hayvansal Gıdalardaki Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Hakkında
Avrupa Birliği Konsey Tüzüğünün ilgili hükümlerine paralel olarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) 5996
sayılı Kanunun 3 üncü maddesindeki tanımlara ilave olarak ikinci fıkrada
yer alan tanımlar da geçerlidir.
(2) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aktif madde: Hastalıklar, zararlılar ve yabancı otlar
ile diğer etmenler üzerine asıl biyolojik etkiyi yapan maddeyi,
b) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
c) İşleme faktörü: İşlenmiş üründeki pestisit
kalıntı miktarının o işleme tabi tutulacak üründeki kalıntı miktarına
oranını,
ç) İyi tarım uygulamaları (GAP-Good
Agricultural Practice):
Uygulamanın yapıldığı iklim bölgesinde, ruhsatlı bitki koruma ürünlerinin;
gıdaların üretimi, taşınması, dağıtımı ve işlenmesi aşamalarında zirai
mücadele prensiplerine uygun olarak güvenli kullanımı, beklenen etkinin
oluşmasını sağlayacak şekilde, minimum miktarda kullanılmasının ve böylece
oluşacak MRL değerlerinin minimum düzeyde olmasının sağlanmasını,
d) Kabul edilebilir günlük
alım miktarı (ADI-Acceptable Daily
Intake): Toplumdaki çocuk veya doğmamış bebekler
gibi hassas grupları da dikkate alarak, değerlendirme sırasındaki mevcut
bilgiler ışığında tüketiciye fark edilebilir herhangi bir sağlık riski
teşkil etmeyen, bir bireyin vücut ağırlığı esas alınarak tüm yaşamı boyunca
gıdalarla günlük olarak alabileceği madde miktarını,
e) Maksimum kalıntı limiti (MRL-Maximum
Residue Level): İyi
tarım uygulamaları ve ADI değerleri temel alınarak belirlenen en yüksek pestisit kalıntı limitini,
f) Pestisit: Zirai mücadele
uygulamalarında kullanılan her türlü kimyasal maddeyi,
g) Pestisit kalıntısı: Ek-1’de
belirtilen ürünlerde zirai mücadele amaçlı kullanılan aktif maddeler,
bunların metabolitleri veya parçalanma veya
reaksiyon ürünlerini,
ğ) Tespit limiti (LOD-Limit of Determination):
Analitik olarak geçerli kılınmış metotlarla tespit edilen en düşük limiti,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Maksimum Kalıntı Limitleri ve Uygulama Esasları
Maksimum
kalıntı limitleri
MADDE 5 – (1) Pestisitlerin maksimum kalıntı limitleri ve bu limitlerin
uygulanacağı ürünlere ilişkin ekler ile bu eklerin açıklamaları aşağıda yer
almaktadır.
a) Bu Yönetmelikte yer alan bitkisel ve hayvansal
ürünlere ait gruplar ve tanımlamalar ek-1’de yer almaktadır.
b) Ürünlere ait kod numaraları, MRL’nin
uygulanacağı ürün grupları, bu gruplarda yer alan ürünler, ürünlerin
bilimsel adları, benzer ürünler ve ürünlerin MRL değerlendirmesine tabi
tutulacak kısımları ek-1’de tanımlanmıştır.
c) Bu Yönetmelik kapsamındaki pestisitlere
ait MRL’ler ek-2 ve ek-3’te yer almaktadır.
ç) Türkiye’de, 25/3/2011
tarihli ve 27885 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin
Ruhsatlandırılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ruhsatlandırılmış
olan pestisitlerin kabul edilebilir maksimum
kalıntı limitleri ile mezkûr Yönetmeliğin 7 nci
maddesi gereği geçici olarak en fazla iki yıl süre ile geçerli olmak üzere
tavsiyesi uygun görülen pestisitlerin kabul
edilebilir maksimum kalıntı limitleri ek-2’de yer almaktadır.
d) Ek-3, Avrupa Birliği’nin ilgili mevzuatında yer alan
ürün gruplarındaki pestisitler için maksimum
kalıntı limitlerine ait listeyi içerir.
e) Ek-3, üç bölümden oluşmaktadır:
1) Bölüm 1, Avrupa Birliği tarafından değerlendirilmesi
tamamlanmış olan pestisitlerin ürün veya ürün
gruplarındaki maksimum kalıntı limitleri listesini,
2) İki alt bölümden oluşan Bölüm 2’nin; Bölüm 2A’sı
Avrupa Birliği tarafından değerlendirmesi devam eden pestisitlerin
ürün veya ürün gruplarındaki maksimum kalıntı limitlerine ait geçici
listeyi, Bölüm 2B’si, Avrupa Birliği tarafından değerlendirmesi devam eden pestisitlerin Bölüm 1’de yer almayan ürün veya ürün
gruplarındaki maksimum kalıntı limitlerine ait geçici listeyi,
3) Bölüm 3, MRL belirlenmesine ihtiyaç duyulmayan pestisitlere ait listeyi,
içerir.
f) Türkiye’de kullanımı sonlandırılmış olan yasaklı pestisitler ek-4’te yer almaktadır.
g) Farklı ürün grupları için değerlendirilmesi
tamamlanmış bazı pestisitlere ait tespit
limitleri (LOD) ek-5’te yer almaktadır.
Uygulama
esasları
MADDE 6 – (1) Pestisitlerin maksimum kalıntı limitlerine ilişkin
uygulama esasları aşağıda yer almaktadır.
a) Ek-2’de yer alan pestisitler
sadece mezkûr ekte belirlenen ürün veya ürün grupları için geçerlidir.
b) EK-2’de bulunmayan ancak Yönetmeliğin yayımı
tarihinden sonra Bakanlıkça ruhsatlandırılan veya geçici tavsiyesi verilen
aktif maddelerin resmi kontroller sonucunda tespit edilmesi halinde, o ürün
için Bakanlıkça onay aşamasında belirlenmiş MRL değerine göre işlem
yapılır.
c) Türkiye’de üretilen bitkisel ürünlerde ek-2’de yer
alan maksimum kalıntı limitleri, hayvansal ürünlerde ise sadece ek-2’deki pestisitler için ek-3’de yer alan maksimum kalıntı
limitleri kullanılır. Ek-2 ve ek-3’de yer almayan pestisit
ve ürünler için MRL değeri olarak, ek-5’te verilen LOD değeri, ek-5’te LOD
değeri bulunmayan pestisitler için ise 0,01mg/kg
kabul edilir.
ç) İthal edilen bitkisel ve hayvansal ürünlerde ek-3,
ek-3’te yer almayan pestisit ve ürünler için ek-2
dikkate alınır. Ek-2 ve ek-3’de yer almayan pestisit
ve ürünler için MRL değeri olarak, ek-5’te verilen LOD değeri, ek-5’te LOD
değeri bulunmayan pestisitler için ise 0,01mg/kg
kabul edilir.
d) Ek-1’de tanımlanan ürünler, ek-3 Bölüm 3 hariç olmak
üzere bu maddenin (c) ve (ç) bentlerine aykırı olması durumunda piyasaya
arz edilemez.
e) Bu Yönetmelikte belirtilen MRL’leri
karşılamayan pestisit kalıntı değerine sahip
taze, işlenmemiş, işlenmiş veya kompozit bir
ürün, MRL’leri düşürülmek üzere, kendisiyle aynı
veya diğer ürünlerle karıştırılarak veya işlenerek piyasaya arz edilemez.
f) Bu Yönetmelik, bebek formülleri, devam formülleri ve
bebek ve küçük çocuk ek gıdaları ile ilgili mevzuat hükümleri saklı kalacak
şekilde uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İşleme Faktörü
İşleme
faktörünün belirlenmesi ve uygulanması ile ilgili esaslar
MADDE 7 – (1) Ek-1’de
yer alan ürünlerin işlenmesiyle elde edilen ürünlerin MRL’leri
değerlendirilirken, uluslararası kabul görmüş metotlara göre yapılmış
çalışmalar sonucunda belirlenmiş işleme faktörleri kullanılır.
(2) İşleme faktörü, işleme teknolojisine bağlı olarak
her bir aktif madde için ayrı olarak belirlenir.
(3) İyi tarım uygulamaları (GAP) sonucunda elde edilen
üründeki pestisit kalıntısı, LOD’ye
eşit ise işleme teknolojisine tabi tutulan ürün için işleme faktörü 1 olup,
bu ürünlerde işlenmemiş ürünler için belirlenen MRL değerleri geçerlidir.
(4) Birinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen haller
dışında; işleme faktörünün belirlenmesine gerek duyulduğunda Bakanlıkça
aşağıdaki esaslar dikkate alınır.
a) İşlenmiş ürünün beslenmedeki önemi ve tüketim
miktarı.
b) İşleme teknolojisine tabi tutulacak üründeki kalıntı
miktarı.
c) Aktif maddenin veya ilgili metabolitlerinin
fiziko-kimyasal özellikleri.
ç) Ürünün işlenmesi sonucunda toksik
metabolitlerin oluşma ihtimali.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Numune alma
ve analiz metotları
MADDE 8 – (1) Bu
Yönetmelik kapsamında, kontrol amacıyla numune alma işlemi, gıdalarda pestisit kalıntılarının resmî kontrolü için numune alma
metotları ilgili mevzuata göre, analizi ise uluslararası kabul görmüş
analiz metotlarına göre yapılır.
İdari
yaptırımlar
MADDE 9 – (1) Bu
Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili
maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan mevzuat
MADDE 10 – (1) 29/12/2011 tarihli ve 28157 sayılı 3 üncü mükerrer Resmî
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin
Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet
gösteren gıda işletmecileri, 1/10/2014 tarihine kadar
bu Yönetmelik hükümlerine uyum sağlarlar. Bu tarihe kadar 29/12/2011 tarihli ve 28157 sayılı 3 üncü mükerrer Resmî
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin
Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmasına devam
olunur.
Yürürlük
MADDE 11 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin ekleri için tıklayınız
|