|
Gümrük
ve Ticaret Bakanlığından:
TİCARİ
REKLAM VE HAKSIZ TİCARİ UYGULAMALAR YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ
KISIM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; reklam veren, reklam ajansları, mecra kuruluşları ve
reklamcılık ile ilgili tüm kişi, kurum ve kuruluşlar ile ticari uygulamada
bulunanların uyması gereken ilkeleri ve bu ilkeler çerçevesinde yapılacak
inceleme esaslarını belirlemek ve haksız ticari uygulamalara karşı
tüketicileri korumaktır.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, tüketiciye yönelik her türlü ticari reklam ile haksız ticari
uygulamayı kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 61 inci, 62 nci,
63 üncü ve 84 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Alt yazı: Görsel mecralarda yayınlanan reklamlarda,
çoğunlukla ekranın alt bölümüne yerleştirilen ve hareketli olarak verilen
yazılı bilgileri,
b) Dipnot: Yazılı mecralar ile açık hava ilanı, afiş ve
benzeri mecralarda yayınlanan reklamlarda yer alan hususları açıklamak
amacıyla çoğunlukla metnin alt bölümüne yerleştirilen yazılı bilgileri,
c) Durağan yazı: Görsel mecralarda yayınlanan
reklamlarda sabit olarak yer verilen yazılı bilgileri,
ç) Haksız tesir: Tüketici üzerindeki nüfuzun,
tüketicinin bilinçli karar verme yeteneğini önemli ölçüde kısıtlayacak
şekilde baskı uygulamak suretiyle kötüye kullanılmasını,
d) Haksız ticari uygulama: Mesleki özenin gereklerine
uymayan ve ulaştığı ortalama tüketicinin ya da yöneldiği grubun ortalama
üyesinin, bir mal veya hizmete ilişkin ekonomik davranış biçimini önemli
ölçüde bozan veya bozma ihtimali olan her türlü ticari uygulamayı,
e) Hizmet: Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan
ya da yapılması taahhüt edilen mal sağlama dışındaki her türlü tüketici
işleminin konusunu,
f) Kalıcı veri saklayıcısı:
Tüketicinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin
amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde
kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye
aynen ulaşılmasına imkân veren kısa mesaj, elektronik posta, internet,
disk, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri her türlü araç veya ortamı,
g) Kanun: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında
Kanunu,
ğ) Karşılaştırmalı reklam: Bir mal veya hizmetin
tanıtımı esnasında, rakip mal veya hizmetlere ilişkin unsurların doğrudan
veya dolaylı olarak kullanıldığı reklamları,
h) Mal: Alışverişe konu olan; taşınır eşya, konut veya
tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik ortamda kullanılmak üzere
hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü gayri maddi malları,
ı) Mecra: Reklam ve tanıtım mesajını ileten ve o mesajı
alma durumunda olan kişi, grup ya da topluluğun buluştuğu yeri ve ortamı;
televizyon, her türlü yazılı basın, internet, telefon, radyo, sinema gibi
iletişim kanalları ile açık hava, basılı materyal gibi iletişim araçlarını,
i) Mecra kuruluşu: Reklamın yayınlandığı ve hedef
kitleye ulaştırıldığı her türlü mecranın sahibi olan veya bunları işleten
ya da kiraya veren gerçek veya tüzel kişiyi,
j) Ortalama tüketici: Ticari veya mesleki olmayan
amaçlarla hareket eden, tüketici işlemi ya da tüketiciye yönelik
uygulamaların her aşamasında makul düzeyde bilgiye sahip olan gerçek veya
tüzel kişiyi,
k) Örtülü reklam: Reklam olduğu açıkça belirtilmeksizin
yazı, haber, yayın ve programlarda, mal veya hizmetlere ilişkin isim,
marka, logo ya da diğer ayırt edici şekil veya
ifadelerle ticaret unvanı ya da işletme adlarının reklam yapmak amacıyla
yer almasını ve tanıtıcı mahiyette sunulmasını,
l) Reklam ajansı: Reklamı, reklam verenin talebi
doğrultusunda hazırlayan veya reklam veren adına yayınlanmasına aracılık
eden gerçek ya da tüzel kişiyi,
m) Reklam veren: Ürettiği ya da pazarladığı malın veya
hizmetin tanıtımını yaptırmak, satışını artırmak veya marka algısını
güçlendirmek amacıyla hazırlattığı ve içinde firmasının ya da markasının
yer aldığı reklamları yayınlatan, dağıtan ya da başka yollarla sergileyen
gerçek veya tüzel kişiyi,
n) Ticari reklam: Ticaret, iş, zanaat veya bir meslekle
bağlantılı olarak, bir mal veya hizmetin satışını ya da kiralanmasını
sağlamak, hedef kitleyi oluşturanları bilgilendirmek veya ikna etmek
amacıyla reklam verenler tarafından herhangi bir mecrada yazılı, görsel,
işitsel ve benzeri yollarla gerçekleştirilen pazarlama iletişimi
niteliğindeki duyuruları,
o) Ticari uygulamada bulunan: Kamu tüzel kişileri de
dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla mal veya hizmet sunan veya
bu kişiler adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
ö) Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket
eden gerçek veya tüzel kişiyi,
p) Tüketiciye yönelik ticari uygulama: Bir mal veya
hizmetin tüketicilere tanıtımı, satışı veya tedariki ile doğrudan
bağlantılı olarak ticari uygulamada bulunan tarafından gerçekleştirilen
eylem, ihmal, davranış biçimi, beyan, reklam ve pazarlama da dahil olmak üzere her türlü ticari uygulamayı,
ifade eder.
İKİNCİ
KISIM
Ticari
Reklamlar
BİRİNCİ
BÖLÜM
Genel
Esaslar
Temel
ilkeler
MADDE 5 – (1)
Reklamlar;
a) Genel ahlak kurallarına aykırı ifade ya da görüntüler
içeremez.
b) Kamu sağlığını bozucu nitelikte olamaz.
c) Kamu düzenini bozan, şiddet hareketleri ile yasadışı
veya kınanacak davranışlara yol açan, göz yuman, bu davranışları özendiren
veya destekleyen unsurlar içeremez.
ç) Hasta, çocuk, yaşlı ve engellileri istismar edici
ifade ya da görüntüler içeremez.
d) Dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî
inanç, din, mezhep ve benzeri özelliklere yönelik kötüleme, istismar,
önyargı veya ayrımcılık içeremez.
e) İnsan onuru ve kişilik haklarını zedeleyici biçimde
yapılamaz.
f) Önceden izin alınmadan, hiç kimsenin özel ya da
sosyal yaşamına dair ifade veya görüntüler içeremez; reklamlarda o kişiye
atıfta bulunulamaz; kişinin özel mülkü, ilgili ürüne ya da organizasyona
verilmiş kişisel onay etkisi oluşturacak şekilde görüntülenemez veya
belirtilemez.
g) Tüketicilerin korkularını ve batıl inançlarını
istismar edemez.
ğ) Hastaların tedavi öncesi ve sonrasına ait ifade ya da
görüntüler içeremez.
h) Toplumu endişeye sevk edici veya yanıltıcı biçimde;
hastalık, yaralanma ve benzeri bir durumla ilgili ifade ya da görüntüler
içeremez.
ı) Güvenlik kurallarının gözetilmediği ve güvenlik
açısından tehlike oluşturabilecek uygulama ve durumlarla ilgili hiçbir
sunum ya da tanımlama içeremez.
Reklamların
ayırt edilmesi
MADDE 6 – (1) Biçimi
ve yayınlandığı mecra ne olursa olsun bir reklamın, reklam olduğu açıkça
anlaşılmalıdır.
(2) Çok kısa sürelerle imaj veren elektronik aygıt ya da
başka bir araç kullanılarak veya yapılarını izleyenlerin fark
edemeyecekleri ya da bilemeyecekleri bir biçime sokarak bilinçaltıyla
algılanmasını sağlayan reklamlar yapılamaz.
(3) Reklamlar, editoryal
içerikten görsel ve işitsel olarak açık bir şekilde ayırt edilebilir
olmalıdır.
(4) Herhangi bir mecrada yayınlanan yazı, yayın ve
program ile özdeşleşmiş bir başlık, logo, set veya
müziğin bir reklamda kullanılması halinde, söz konusu mesajın reklam olduğu
tüketiciler tarafından kolaylıkla fark edilebilir olmalıdır.
(5) Haber bültenleriyle veya kamu hizmeti duyurularıyla
özdeşleşmiş bir görüntü veya ses efektinin reklamda
kullanılması halinde, söz konusu mesajın reklam olduğu tüketiciler
tarafından kolaylıkla fark edilebilir olmalıdır.
Doğruluk ve
dürüstlük
MADDE 7 – (1)
Reklamlar doğru ve dürüst olmalıdır.
(2) Reklamlar, ekonomik ve sosyal sorumluluk bilinci
içinde ve haksız rekabete yol açmayacak şekilde hazırlanmalıdır.
(3) Reklamlar, ortalama tüketicinin algılama düzeyi ile
reklamın tüketici üzerindeki olası etkisi göz önünde bulundurularak
hazırlanmalıdır.
(4) Reklamlar, tüketicinin güvenini kötüye kullanamaz ya
da onun tecrübe ve bilgi eksikliklerini istismar edemez.
(5) Reklamlar, aşağıda sayılan haller başta olmak üzere,
hiçbir konuda tüketiciyi doğrudan veya dolaylı olarak yanıltabilecek ifade
ya da görüntüler içeremez:
a) Malın; yapısı, bileşimi, tedariki, faydası, riski,
aksesuarları, üretim yöntemi ve tarihi, amaca uygunluğu, kullanım şekli,
kullanım ömrü ve alanları, teknik özellikleri, verim ve performansı,
miktarı, menşei, çevreye etkisi gibi özellikleri,
b) Hizmetin nitelikleri,
c) Mal veya hizmet sunan kişi ya da kuruluşun ticaret
unvanı, işletme adı, statüsü ve yetki alanları,
ç) Mal veya hizmetin değeri ve ödenecek gerçek toplam
fiyatı,
d) Kiralama yoluyla satış, kiralama, taksitle satış ve
kredili satış gibi diğer ödeme şartları,
e) Teslim, değiştirme, geri alma, garanti, satış sonrası
hizmetleri, yedek parça veya bakım ve onarım şartları,
f) Fikri ve sınai mülkiyet
hakları,
g) Resmi tanınma ya da onay, madalyalar, ödüller,
diplomalar ve benzeri belgeler,
ğ) Sosyal amaçlı yardımlar,
h) Tüketicilerin yasal hakları veya karşılaşabileceği
riskler.
(6) İlgili mevzuatı gereği bir mal veya hizmete ilişkin
olarak düzenlenmesi zorunlu ruhsat, izin, onay, kayıt gibi belgeler ile
uyulması gereken diğer yasal süreçler, o mal veya hizmetin diğerlerinden
farklı ya da daha üstün olduğu algısı oluşturacak biçimde reklamlarda
kullanılamaz.
(7) Reklamlarda tüketicinin sahip olduğu yasal haklar,
tüketicilere fazladan sunulan bir hak gibi gösterilemez.
(8) Reklamlarda yer alan;
a) Araştırma sonuçları veya bilimsel yayınlardan yapılan
alıntılar çarpıtılamaz.
b) İstatistikler gerçekte olduklarından farklı sonuçlar
doğuracak biçimde sunulamaz.
c) Bilimsel terimler yanıltıcı biçimde kullanılamaz.
ç) İddialar, gerçekte sahip olmadıkları bir bilimsel
temele sahipmiş gibi gösteren bilimsel terminoloji ve ifadeler içeremez.
Karşılaştırmalı
reklamlar
MADDE 8 – (1)
Karşılaştırmalı reklamlar, ancak;
a) Aldatıcı ve yanıltıcı olmaması,
b) Haksız rekabete yol açmaması,
c) Karşılaştırılan mal veya hizmetlerin aynı nitelikte
olması ve aynı istek ya da ihtiyaca cevap vermesi,
ç) Tüketiciye fayda sağlayacak bir hususun
karşılaştırılması,
d) Karşılaştırılan mal veya hizmetlerin, fiyatı da dahil, bir ya da daha fazla maddi, esaslı,
doğrulanabilir ve tipik özelliğinin objektif olarak karşılaştırılması,
e) Nesnel, ölçülebilir, sayısal verilere dayanan
iddiaların; bilimsel test, rapor veya belgelerle ispatlanması,
f) Rakiplerin fikri ve sınai
mülkiyet haklarını, ticaret unvanını, işletme adını, diğer ayırt edici
işaretlerini, mallarını, hizmetlerini, faaliyetlerini veya diğer
özelliklerini kötülememesi veya itibarsızlaştırmaması,
g) Menşei belirtilmiş mal veya hizmete ilişkin
karşılaştırmada, mal veya hizmetlerin aynı coğrafi yerden olması,
ğ) Reklam veren ile rakibinin markası, ticaret unvanı,
işletme adı veya diğer bir ayırt edici işareti ya da mal veya hizmetleri
ile ilgili karışıklığa yol açmaması,
koşullarıyla
yapılabilir.
(2) Karşılaştırmalı reklamlarda, rakiplere ait isim,
marka, logo veya diğer ayırt edici şekil veya
ifadeler ile ticaret unvanı veya işletme adlarına, bu maddenin birinci
fıkrasında belirtilen hükümlere uygun olması koşuluyla yer verilebilir.
(3) Takviye edici gıdaların karşılaştırmalı reklamı
yapılamaz.
İspat
külfeti
MADDE 9 – (1)
Reklamlarda yer alan doğrulanabilir olgularla ilgili tanımlamalar, iddialar
ya da örnekli anlatımlar; üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya
akredite olmuş ilgili test ve değerlendirme kuruluşlarından veya bağımsız
araştırma kuruluşlarından alınmış raporlar ile kanıtlanmak zorundadır.
(2) Reklam verenlerin kendilerine ait laboratuvar veya merkezlerinde yaptırılan araştırma ya
da çalışmaların ispat niteliğinde sayılabilmesi için, bu çalışmaların
bilimsel geçerliliğinin üniversitelerin ilgili bölümlerince veya akredite
olmuş ilgili test ve değerlendirme kuruluşlarınca teyit edilmesi gerekir.
(3) Birinci ve ikinci fıkra kapsamında sunulan
raporların, reklamda yer alan iddiaları reklamın yayınlandığı dönemde
kanıtlar nitelikte olması esastır.
(4) Reklam verenler, bu Yönetmelikte belirlenen
ilkelerin uygulanmasını denetlemekle yetkili ve görevli olanlara
reklamlarda yer alan iddiaları kanıtlar nitelikteki belgeleri sunmakla
yükümlüdür.
Kötüleme
MADDE 10 – (1)
Reklamlar; hiçbir kişi, kurum veya kuruluşu, ticari ya da mesleki
faaliyeti, malı ya da hizmeti, reklamı veya markayı aşağılayamaz, açıkça
alay konusu edemez ve benzeri bir biçimde kötüleyemez.
İtibardan
haksız yararlanma
MADDE 11 – (1)
Reklamlarda;
a) Bir kişi, kurum veya kuruluşun adı veya amblem, logo ve diğer ayırt edici kurumsal kimlik unsurları, tüketicinin
yanıltılmasına yol açacak şekilde kullanılamaz.
b) Bir kişi adından ya da bir firma, kurum veya kuruluşa
ait ticaret unvanından fikri ve sınai mülkiyet
hakkından veya bir reklam kampanyası ile sağlanmış bulunan itibardan haksız
olarak yararlanılamaz.
Taklit
MADDE 12 – (1)
Reklamlar, başka bir reklamın; metni, sloganı, görsel sunumu, müziği, ses efektleri ve benzeri unsurlarını tüketiciyi yanıltacak
ya da karışıklığa yol açacak biçimde taklit edemez.
(2) Reklamlarda bir mal veya hizmet, koruma altındaki
bir marka veya ticaret unvanına sahip başka bir mal veya hizmetin taklidi
veya kopyası olarak sunulamaz.
Fiyat
bilgisi içeren reklamlar
MADDE 13 – (1)
Reklamlarda bir mal veya hizmete ilişkin fiyata veya fiyatın hesaplanma
yöntemine yer verilmesi halinde, verilen fiyat bilgileri, reklamı yapılan
mal veya hizmet ile ilgili olmalıdır. Fiyat hakkında eksik bilgi vermek
veya anlam karışıklığına yol açmak suretiyle tüketiciler yanıltılamaz.
(2) Reklamlarda tüketicilerin bilgisine sunulan fiyat,
mal veya hizmetin tüm vergiler dâhil toplam satış fiyatı olmalıdır.
(3) Tüketicinin yaş, cinsiyet, sağlık durumu gibi
özellikleri veya ilgili mevzuatı nedeniyle bir vergi, resim, harç veya
ücretin hesaplanamaması durumunda bu unsurların fiyata dahil
olmadığı reklamlarda açıkça belirtilir ve toplam fiyatın hesaplanma
yöntemine yer verilir.
(4) Yurt dışında ifa edilmesi öngörülen paket tur ve
eğitim hizmetleri ile yurt dışına yönelik ulaşım ve konaklama hizmetlerinin
reklamları hariç olmak üzere, reklamlarda satış fiyatları; “Türk Lirası”,
“TL” veya “¨” şeklinde
belirtilir.
(5) Mal veya hizmetin tesliminden doğan ve tüketici
tarafından ödenecek giderlerin bulunması halinde bu giderlerin tutarı;
tutarın belirli olmaması halinde ise hesaplanma yöntemi hakkında
tüketiciler bilgilendirilir.
(6) Mal veya hizmetin fiyatının başka bir mal veya
hizmete bağlı olması halinde, tüketicilerin reklamda yer verilen fiyattan
yararlanması için yerine getirilmesi gereken şartlar açıkça belirtilir.
(7) Taksit tutarlarının verildiği reklamlarda, reklamı
yapılan mal veya hizmetin toplam fiyatı ve taksit sayısı, taksit tutarı ile
birlikte ve okunabilir büyüklükte gösterilir veya sesli olarak belirtilir.
(8) Reklamlarda bir mal veya hizmetin, belirli
yükümlülükleri yerine getirmek koşuluyla tüketicilere bedelsiz verileceği
taahhüt ediliyor ise, buna ilişkin olarak tüketicilerin yerine getirmek
zorunda olduğu yükümlülükler reklamın ana mesajında açıkça belirtilir.
(9) Fiyatın geçerliliği ile ilgili bir süre veya stok
sınırı var ise, bu süre ve stok miktarı reklamlarda açıkça belirtilir.
İndirimli
satış reklamları
MADDE 14 – (1) Bir
mal veya hizmete ilişkin indirim yapıldığını gösteren yazılı, sesli veya
görsel herhangi bir ibarenin yer aldığı reklamlarda; indirimli satışın
başlangıç ve bitiş tarihleri ile indirimli olarak satışa sunulan mal veya
hizmetin miktarı sınırlı ise bu miktarın açık ve anlaşılır bir biçimde
belirtilmesi zorunludur.
(2) İndirimli satış reklamlarında, hangi mal veya
hizmetlerin indirimli satışa konu edileceği veya ne kadar indirim
uygulanacağı hususlarında anlam karışıklığına yol açarak tüketicileri
yanıltabilecek veya gerçekte olduğundan daha fazla indirim uygulanıyormuş
izlenimi oluşturacak ifade veya görüntülere yer verilemez.
(3) Yapılan indirimin miktarı veya oranı hesaplanırken,
indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınır.
(4) İndirimli satışa konu edilen mal veya hizmetlerin
indirimden önceki fiyattan daha düşük fiyatla satışa sunulduğunun ispatı
reklam verene aittir.
Çekiliş,
yarışma ve promosyon içerikli reklamlar
MADDE 15 – (1) Mal
veya hizmetlere yönelik çekiliş, yarışma ve promosyon
gibi pazarlama tekniklerini kullanmak suretiyle yapılan reklamlarda
aşağıdaki hususlara uyulması zorunludur:
a) Reklamı yapılan mal veya hizmetlerle birlikte
karşılıksız olarak verilen mal veya hizmetlerin ya da ikramiyelerin taahhüt
edilenden farklı olmaması ve tüketicilerde oluşturulan makul beklenti
düzeyini karşılaması gerekir.
b) Reklamı yapılan mal veya hizmetlerin satın alınması
halinde, tüketiciye ayrıca promosyon olarak hediye
mal veya hizmetlerin veya ikramiyelerin de verileceği belirtiliyorsa,
hediye veya ikramiye olarak verilecek mal veya hizmetlerin miktarı, gerçek
piyasa değeri ile bunların verilmesine ilişkin geçerlilik süresi açıklanır.
c) Reklamı yapılan mal veya hizmetlerin satın alınması
veya belli sayıda kupon, etiket, kapak ve benzeri unsurların biriktirilmesi
suretiyle piyango, ikramiye çekilişi ya da bir yarışmaya katılma hakkı
veren pazarlama tekniklerinin duyurulması halinde; promosyon
süresinin başlangıç ve bitiş tarihi, ikramiye çekiliş sonuçlarının
duyuruluş şekli, malın teslimi ile hizmetin yerine getirilme tarihi ve
koşulları açıklanır.
(2) Gerçek piyasa değeri para ile ifade edilemeyen ve promosyon olarak verilen hediye mal veya hizmetler
hakkında birinci fıkranın (b) bendi uygulanmaz.
Tanıklı
reklamlar
MADDE 16 – (1)
Reklamlarda, tanıklığına başvurulan kişi, kurum veya kuruluşun tecrübesine,
bilgisine veya araştırma sonuçlarına dayanmayan ve gerçek olmayan hiçbir
tanıklık ya da onay ifadesine yer verilemez veya atıfta bulunulamaz.
(2) Reklamlarda, geçerliliğini yitiren veya başka
nedenlerle uygulanamaz duruma gelen tanıklık ya da onay ifadeleri
kullanılamaz.
(3) Reklamlarda; doktor, diş hekimi, veteriner hekim ve
eczacılar ile sağlık kuruluşlarının bir mal veya hizmete yönelik sağlık
beyanında bulunduğuna ilişkin ya da bu izlenimi uyandıran herhangi bir
görüntü, beyan veya atfa yer verilemez.
Çevreye
ilişkin beyanlar içeren reklamlar
MADDE 17 – (1)
Reklamlar, tüketicilerin çevre konusundaki duyarlılığını ya da bu alandaki
olası bilgi eksikliğini istismar edecek biçimde yapılamaz.
(2) Reklamlarda; çevresel işaret, sembol ve onaylar
tüketicileri aldatıcı şekilde kullanılamaz.
(3) Reklamlarda, çevresel etki konusunda sadece akademik
kuruluşlarca kabul görmüş bilimsel çalışmalara dayalı bilimsel bulgular ve
teknik gösterimler kullanılabilir.
(4) İlgili mevzuatı gereği enerji etiketlemesi zorunlu
olan mallara ilişkin reklamlarda, enerji verimliliğine veya fiyata dair
bilgilerin yer alması durumunda, ilgili malın enerji verimliliği sınıfının
belirtilmesi zorunludur.
İKİNCİ
BÖLÜM
Reklamlardaki
Görseller ile Yazılı ve Sesli İfadeler
Görseller
ile yazılı ve sesli ifadelerin sunuluşu
MADDE 18 – (1)
Reklamlarda, tüketicinin satın alma kararını etkileyecek nitelikteki bilgilerin
ortalama tüketicinin algılayabileceği sürede ve biçimde iletilmesi
zorunludur.
(2) Reklamlarda yer alan ana vaadin esaslı unsurları
açık ve anlaşılır bir biçimde reklamın ana mesajında belirtilir.
(3) Radyo reklamları, cep telefonlarına gönderilen kısa
mesajlar, bant reklam gibi niteliği gereği alt yazı veya dipnota yer
verilmesi mümkün olmayan reklamlarda, ana vaadin eksiksiz bir şekilde
verilmesi koşuluyla, tüketicilerin ayrıntılı bilgi alabileceği müşteri
hizmetleri numaralarına veya internet sitesine yönlendirme yapılması
yeterlidir.
(4) Reklamlarda yer alan alt yazı, durağan yazı ve
dipnotlar; okunabilir ve algılanabilir hız ve büyüklükte olmalıdır.
(5) Yazılı mecralarda dipnot, görsel mecralarda alt yazı
ve durağan yazı olarak kullanılan metinler; ana vaadi açmak, netleştirmek
veya ana vaadin gerçekleşmesi için gerekli koşulları veya istisnaları
iletmek için kullanılabilir. Ancak, yazılı ve görsel mecralarda yayınlanan
reklamlarda; alt yazı, durağan yazı ve dipnotların asgari düzeyde tutulması
esastır.
(6) Reklamlardaki alt yazı, durağan yazı veya dipnotta
yer alan koşulların veya istisnaların, ana vaadin sağladığı avantajları
tamamıyla ya da büyük ölçüde ortadan kaldıracak nitelikte olmaması ve ana
vaatle uyumsuzluk içermemesi zorunludur.
(7) Reklamlardaki sesli ifadeler, görseller, dipnot, alt
yazı veya durağan yazılarda yer verilen bilgiler birbiriyle çelişmemelidir.
Alt yazı,
durağan yazı ve dipnotlardaki yazının boyutu
MADDE 19 – (1) Görsel
mecralarda yayınlanan reklamlarda yer alan alt yazı ve durağan yazıların
metin boyutu;
a) 4:3 görüntü düzeniyle
yapılan yayında; standart çözünürlüklü televizyon (SDTV) formatı için en az
14 satır,
b) 16:9 görüntü düzeniyle
yapılan yayında; standart çözünürlüklü televizyon (SDTV) formatı için en az
16 satır,
c) Yüksek çözünürlüklü televizyon (HDTV) formatı için en
az 30 satır,
ç) 4K çözünürlüklü televizyon (4K Ultra HDTV) formatı
için en az 60 satır,
yüksekliğinde olmalıdır.
(2) Yazılı basında, broşür ve benzeri yazılı mecralarda
yayınlanan reklamlardaki dipnotlarda kullanılan yazının boyutu, en az Arial 8 punto büyüklüğüne eşdeğer büyüklükte olmalıdır.
(3) Alt yazı ve dipnotlarda, yazım kılavuzuna uygun
olarak özel isimlerin baş harfleri ve kısaltmalar dışında küçük harf düzeni
kullanılmalıdır.
(4) Alt yazı, durağan yazı ve dipnotlarda yer alan metin
boyutlarına ilişkin ölçümler; (v) veya (ı) gibi düz uçlu küçük harfler esas
alınarak yapılır. Ölçümlerde (d), (p) ve (g) gibi yükselen ve alçalan
kenarları bulunan harfler dikkate alınmaz.
(5) Yukarıda sayılanların dışında kalan mecralarda
yayınlanan reklamlarda yer alan alt yazı, durağan yazı ve dipnotlar
okunabilir büyüklükte olmalıdır.
Alt
yazıların ekranda kalma süresi
MADDE 20 – (1) Görsel
mecralarda yayınlanan reklamlarda kullanılan alt yazı; kelime başına 0,25
saniye (saniye başına 4 kelime) hesabıyla ekranda tutulmalıdır. Alt yazıda 9 ve daha az kelime olması durumunda, tanıma ve
algılama süresi olarak toplam süreye 3 saniye eklenmesi; 10 ila 20 arası
kelime olması durumunda toplam süreye 4 saniye eklenmesi, 21 ila 50 arası
kelime olması durumunda toplam süreye 6 saniye eklenmesi ve 51 ila 100
arası kelime olması durumunda toplam süreye 8 saniye eklenmesi, daha fazla
kelime olması durumunda ise toplam süreye 10 saniye eklenir.
(2) Kelime sayısının tespitinde; internet sitesi
adresleri, telefon numaraları ve uzun sayılar bir kelime sayılır. Uzun
sayılar ikili, üçlü ve dörtlü gruplar halinde kullanılır.
Dipnot, alt
yazı ve durağan yazı metinleri ile ilgili diğer hükümler
MADDE 21 – (1)
Reklamlarda yer alan dipnot, alt yazı ve durağan yazılarda aşağıda
belirtilen hususlara uyulması zorunludur:
a) Yazı ile arka planı arasındaki kontrast
ve nispi parlaklık, metnin kolaylıkla okunmasına olanak tanımalıdır.
b) Metnin arka planının dikkati dağıtabileceği hareketli
görüntülerde veya bir görüntüden diğerine geçildiğinde; metin, opak tek renkli bir blok alan üstüne
yerleştirilmelidir.
c) Abartılı, karmaşık, italik yazı karakterleri ile
yazıların okunmasını zorlaştıracak efekt,
gölgelendirme ve benzeri teknikler kullanılmamalıdır.
ç) Kelimeler arasındaki boşluk, harfler arasındaki
boşluktan; satırlar arasındaki boşluk, kelimeler arasındaki boşluktan fazla
olmalıdır.
d) Alt yazı ve durağan yazı metni, ekranın güvenli resim
alanından daha küçük ve güvenli yazı alanına konumlandırılmalıdır.
e) Dipnot, alt yazı ve durağan yazı metinleri
reklamlarda konumlandırılırken, yazılar herhangi bir görseli, görseller de
yazıları anlaşılmaz hale getirmemelidir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Örtülü
Reklam
Örtülü
reklam yasağı
MADDE 22 – (1) Her
türlü iletişim aracında sesli, yazılı ve görsel olarak örtülü reklam
yapılması yasaktır.
(2) Reklamlar, mecra kuruluşlarının editoryal
bağımsızlığını etkileyecek şekilde kullanılamaz.
Örtülü
reklamların değerlendirilmesi
MADDE 23 – (1) Mal
veya hizmetlere ilişkin isim, marka, logo veya
diğer ayırt edici şekil veya ifadelerle ticaret unvanı veya işletme adları
ile bunları temsil eden kurum ve kişiye ilişkin bilgi ve görüntülerin yer
aldığı yazı, haber, yayın ve programların örtülü reklam açısından
değerlendirilmesinde;
a) İsim, marka, logo veya diğer
ayırt edici şekil veya ifadelerle ticaret unvanı veya işletme adları ile
bunları temsil eden kurum ve kişiye ilişkin bilgi ve görüntülerin, içinde
yer aldıkları yazı, haber, yayın veya programların formatı ile konu,
içerik, sunum, konumlandırma ve süre açısından uyumlu, abartısız ve
orantılı olması,
b) Haber verme, yayma ve bilgi alma hakkı çerçevesinde
yayınlanan yazı, haber, yayın veya programların; tüketicilerin aydınlanma
ve bilgilenme ihtiyacını karşılaması,
c) Tüketici tercihlerini bilinçli olarak
yönlendirebilecek şekilde mal veya hizmetlere yönelik özel tanıtıcı atıflar
yapılarak mal veya hizmetlerin kiralanmasının veya satın alınmasının teşvik
edilmemesi,
koşulları dikkate
alınır.
(2) Turizm, folklor, kent belgeselleri ile bazı mal veya
hizmetlerin denenerek tüketicilerin bilgilendirilmesine yönelik yazı,
haber, yayın ve programlarda; isim, marka, logo
veya diğer ayırt edici şekil veya ifadelerle ticaret unvanı veya işletme
adları ile bunları temsil eden kurum ve kişiye ilişkin bilgi ve
görüntülerin yer alması halinde, tabela veya afiş gibi unsurlar abartılı
biçimde öne çıkarılamaz ve ayrıntılı iletişim bilgilerine yer verilemez.
(3) Kentsel alanlarda ve sokak görüntülerinde, her türlü
röportaj uygulamasında ve haber değeri taşıyan sportif, kültürel ve
sanatsal etkinliklerin yapıldığı mekanlarda yer alan isim, marka, logo veya diğer ayırt edici şekil veya ifadeler ile
ticaret unvanı veya işletme adlarına ait tabela veya afiş gibi unsurlar
abartılı biçimde gösterilemez.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Reklamlarda
Çocuklara İlişkin Düzenlemeler
Çocuklara
yönelik reklamlar
MADDE 24 – (1)
Çocuklara yönelik olan veya çocukları etkileme olasılığı bulunan reklamlar
ile çocukların oynadığı reklamlar:
a) Çocukların; fiziksel, zihinsel, ahlaki, psikolojik ve
toplumsal gelişim özelliklerini olumsuz yönde etkileyebilecek hiçbir ifade
ya da görüntü içeremez.
b) Hedef kitlesindeki çocukların yaş grubunun
özellikleri dikkate alınarak, çocuklarda gerçek dışı beklentilere neden
olan veya kurgu ile gerçeklik arasındaki farkı ayırt etmeyi zorlaştıran
unsurlar içeremez.
c) Belirli bir ürüne sahip olmanın ya da o ürünü
kullanmanın çocuğa, yaşıtı olan diğer çocuklara göre fiziksel, sosyal veya
psikolojik bir üstünlük sağlayacağına veya o ürüne sahip olmamanın aksi yönde
bir etki oluşturacağına yönelik mesajlar içeremez.
ç) Çocukları tehlikeli durumlara sokabilecek veya
tanımadıkları kişilerle ilişki kurmaya ya da bilmedikleri veya tehlikeli
yerlere girmeye teşvik edebilecek hiçbir ifade ya da görüntü içeremez.
d) Çocukların taklit edebilecekleri şiddet unsurları
içeremez.
e) Çocukları, kendileri veya çevreleri için tehlike
oluşturabilecek araç, gereç ve nesneleri kullanırken veya oynarken
gösteremez.
f) Kültürel, ahlaki ve olumlu sosyal davranışları
bozmaya, değiştirmeye veya kötülemeye yönelik unsurlar içeremez.
g) Çocukların ebeveynlerine, öğretmenlerine veya diğer
kişilere duyduğu özel güvenin kötüye kullanılmasına yönelik ifade veya
görüntüler içeremez.
ğ) Ebeveyn veya öğretmenlerin otoritesini ve
sorumluluğunu zayıflatacak veya ortadan kaldıracak unsurlar içeremez.
h) Ebeveynlerin çocuklarına yönelik sevgi, şefkat,
bağlılık gibi hassasiyetlerini istismar edemez.
ı) Çocukları, bir mal veya hizmeti edinmek için,
ebeveynlerini veya başkalarını ikna etmeye doğrudan teşvik edemez.
i) Mal veya hizmetlerin edinilmesi için, çocukların
sözleşme yapmalarını ima edecek ifadeler içeremez.
j) Mal veya hizmetin her aile bütçesine uygun olduğunu
ifade edemez.
k) Mal veya hizmetin fiyatının düşük olduğu algısı
oluşturacak şekilde, fiyat bilgisinin yanında yalnızca veya sadece gibi
ifadeler içeremez.
l) Mal veya hizmeti kullanmanın veya bunlardan
yararlanmanın gerektirdiği beceriyi, olması gerekenden az gösteremez.
m) Reklamı yapılan mal veya hizmetin kullanımı için ya
da reklamda gösterilen sonucun alınabilmesi için ilave mal veya hizmet
gerekmesi halinde, bu hususları açıkça içermek zorundadır.
n) Önlem alınmadığı takdirde çocukların veya
çevresindekilerin sağlığına zarar verebilecek mal veya hizmetler için
gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan hatırlatıcı simge veya uyarıları
içermek zorundadır.
(2) Mesafeli sözleşmelere ilişkin reklamlar, doğrudan
çocukları hedef alan satın alma daveti içeremez.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Reklamlara
İlişkin Diğer Hükümler
Finansal
hizmetlere ilişkin reklamlar
MADDE 25 – (1) Faiz
ve kar payı oranlarının yer aldığı reklamlarda, bu oranlar doğru olarak
belirtilir ve vade sonunda elde edilecek toplam tutarı etkileyecek
koşullara yer verilir.
(2) Kredi hizmetlerine ilişkin reklamlarda faiz ve kar
payı oranlarına yer verilmesi durumunda; kredinin tüketiciye toplam
maliyetinin aylık ve yıllık yüzde değeri açık ve anlaşılır bir biçimde
reklamın ana vaadinde belirtilir.
(3) Kredi hizmetlerine ilişkin reklamlarda, kredinin
türü ve vadesi, istenilen teminatlar ya da aranan diğer özellikler veya
geri ödeme koşulları hususlarında tüketiciler yanıltılamaz.
Reklama
ilişkin özel düzenlemesi bulunan mal veya hizmetler
MADDE 26 – (1)
İlaçlar, beşeri tıbbi ürünler, tıbbi cihazlar, sağlık hizmetleri, gıdalar,
takviye edici gıdalar, kozmetik ve temizlik ürünleri, tütün mamulleri ve
alkollü içkiler gibi reklama ilişkin özel düzenlemesi bulunan mal veya
hizmetlerin reklamları, ilgili mevzuatında yer alan reklam ve tanıtımla
ilgili diğer hükümlere de uygun olmalıdır.
Diğer
hususlar
MADDE 27 – (1)
Doğrudan satış ve tele-alışveriş reklamlarında; reklam verenin isim, unvan,
adres, telefon ve diğer iletişim bilgileri, mal veya hizmetin tüm vergiler dahil toplam fiyatı ve nakliye masrafı ile cayma
hakkının olduğu durumlarda bu hakkın kullanılma şartı ve süresine ilişkin
bilgilerin yer alması zorunludur. Bu tür reklamlarda; ilk kez, son, sadece,
tek bir sefer, sınırlı satış, hepsi satılmak üzere, satıldı satılacak gibi
ifadelerle tüketiciler mal veya hizmeti satın almaya teşvik edilemez.
(2) Devre mülk sözleşmeleri hariç olmak üzere; devre
tatil veya uzun süreli tatil hizmeti, yatırım aracı olarak tanıtılamaz.
(3) Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından
verilen hizmetlerin hiçbir şekilde reklamı yapılamaz.
(4) Kira yoluyla veya taksitle satış şartlarını içeren
reklamlarda; mal veya hizmetin peşin fiyatı, teminat, ödeme takvimi, faiz
oranı, malların toplam maliyeti ya da diğer satış şartları konusunda
tüketiciler yanıltılamaz.
(5) Konut veya tatil amaçlı taşınmaza ilişkin
reklamlarda fiyata yer verilmesi halinde ilgili bağımsız bölümün brüt ve
net alanlarının da gösterilmesi zorunludur.
(6) Reklamı yapılan bir malın içeriğinde, toplumun genel
dini hassasiyetlerine aykırı bir bileşenin doğrudan veya dolaylı olarak
kullanılması halinde, bu husus reklamlarda açıkça belirtilir.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Haksız
Ticari Uygulamalar
Haksız
ticari uygulama yasağı
MADDE 28 – (1)
Tüketiciye yönelik bir ticari uygulamanın; mesleki özenin gereklerine
uymaması ve ulaştığı ortalama tüketicinin ya da yöneldiği grubun ortalama
üyesinin, bir mal veya hizmete ilişkin ekonomik davranış biçimini önemli
ölçüde bozması veya bozma ihtimalinin olması durumunda haksız olduğu kabul
edilir. Bir mal veya hizmete ilişkin tüketici işleminden önce, işlem
sırasında veya işlem sonrasında haksız ticari uygulama yapılamaz.
(2) Tüketiciye yönelik ticari uygulamaların, ortalama
tüketicinin bilinçli olarak karar verme yeteneğini azaltarak normal şartlar
altında taraf olmayacağı bir tüketici işlemine taraf olmasına yol açması
halinde, tüketicilerin ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde bozduğu
kabul edilir.
(3) Zihinsel veya fiziksel zaafları, yaşları ya da
tecrübesizlikleri nedeniyle belirli mal veya hizmetlere ve bunlara ilişkin
ticari uygulamalara karşı özellikle korunması gereken tüketici gruplarının
ekonomik davranış biçimlerinin önemli ölçüde etkilenme olasılığının olup
olmadığı bu grubun ortalama bir üyesi esas alınarak belirlenir.
(4) 29 uncu maddede yer alan aldatıcı eylemler, 30 uncu
maddede yer alan aldatıcı ihmaller ve 31 inci maddede yer alan saldırgan
ticari uygulamalar ile Ek’te yer alan aldatıcı ticari uygulamalar ve
saldırgan ticari uygulamalar her hâlükârda haksız ticari uygulama olarak
kabul edilir.
Aldatıcı
eylemler
MADDE
29 –
(1) Yanlış bilgi içeren veya verilen bilgiler esasen doğru olsa bile
sunuluşuna dair bütün koşullar değerlendirildiğinde, ortalama tüketiciyi
aldatan ya da aldatmaya elverişli olan ve bu suretle tüketicinin normal
şartlar altında taraf olmayacağı bir hukuki işleme taraf olmasına yol açan
ya da yol açma olasılığı bulunan ticari uygulamalar aldatıcı olarak kabul
edilir.
(2) Aşağıda belirtilen hususlarda tüketicileri aldatan
ya da aldatma ihtimali olan eylemler aldatıcı eylem olarak değerlendirilir:
a) Bir mal ya da hizmetin varlığı, mahiyeti, tedariki,
faydası, riski, uygulaması, içeriği, aksesuarları, satış sonrası
hizmetleri, üretim yöntemi ve tarihi, ifası, amaca uygunluğu, miktarı,
teknik özellikleri, menşei, kullanımından beklenen sonuçları, üzerlerinde
yapılan test ve kontrollerin sonuçları, çevreye olan etkileri ve diğer
önemli özellikleri,
b) Ticari uygulamada bulunanın taahhütlerinin kapsamı,
pazarlama sürecinin mahiyeti, sponsor desteği,
yetkili otoriteler tarafından mal veya hizmetin onaylandığına ilişkin ifade
veya sembolleri,
c) Bir mal veya hizmetin fiyatı, fiyatının hesaplanma
yöntemi, ödeme koşulları ya da belirli bir fiyat avantajı,
ç) Tüketicinin sahip olduğu yasal haklar veya
karşılaşabileceği riskler,
d) Bir mal veya hizmete ilişkin servis, yedek parça,
değiştirme veya tamir hizmetleri,
e) Ticari uygulamada bulunanın veya temsilcisinin;
kimliği, mal varlığı, yetenekleri, statüsü, kurum veya kuruluşlara üyelik
bilgileri, sahip olduğu ticari haklar, fikri ve sınai
mülkiyet hakları, yetkili otoritelerden ödül ve nişan kazanmış olması gibi
nitelikleri, sıfatları, unvanları ve diğer hakları.
(3) Bir ticari uygulamanın, ortalama tüketicinin
ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde bozması veya bozma ihtimali
bulunması ve aşağıdaki olasılıkları içermesi halinde aldatıcı olduğu kabul
edilir:
a) Rakibinin malı, hizmeti, markası veya diğer bir ayırt
edici özelliği ile karışıklığa sebep olması.
b) Ticari uygulamada bulunanın, bağlı olduğu meslek
odaları ve benzeri kuruluşların ve varsa bunların üst kuruluşlarının,
ilgili faaliyet alanına veya belirli bir ticari uygulamaya ilişkin
düzenlemiş oldukları davranış kurallarında yer alan yükümlülüklerini yerine
getirmemesi.
Aldatıcı
ihmaller
MADDE
30 – (1)
Ticari uygulamada bulunanın bir hukuki ilişki kurmak amacıyla tüketiciye
yöneltmiş olduğu öneride önemli bir bilgiyi gizlemesi, öneriyi tüketiciye
anlaşılmaz bir şekilde veya uygun olmayan bir zamanda sunması, amacı açıkça
belli olan ticari uygulamanın amacını tüketiciye bildirmemesi ve bu
durumların ortalama bir tüketicinin normal şartlar altında taraf olmayacağı
bir hukuki işleme taraf olmasına yol açması ya da yol açma olasılığının
bulunması halinde aldatıcı ihmalin varlığı kabul edilir.
(2) Ticari uygulamanın içerik ve şartlarının tüketiciye
aktarılması için kullanılan iletişim aracının zamansal veya mekânsal
sınırlamaları nedeniyle gerekli bilgilerin verilemediği hallerde, aldatıcı
ihmalin var olup olmadığının değerlendirmesi, söz konusu sınırlamalar ve
ticari uygulamada bulunanın bilgiyi tüketicilere diğer araçlarla sunmak
için aldığı önlemler dikkate alınarak yapılır.
Saldırgan
ticari uygulamalar
MADDE
31 – (1)
Bir ticari uygulamanın; taciz, fiziksel şiddet dâhil cebir veya haksız
tesir yoluyla ortalama tüketicinin bir mal ya da hizmete ilişkin seçim veya
davranış özgürlüğünü önemli ölçüde bozması veya bozma olasılığı taşıması ve
tüketicinin bu sebeple normal şartlar altında taraf olmayacağı bir hukuki
işleme taraf olması veya taraf olma olasılığının artması halinde saldırgan
olduğu kabul edilir.
(2) Bir ticari uygulamanın; saldırgan olup olmadığı
belirlenirken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Ticari uygulamanın zamanı, yeri, mahiyeti ve
devamlılığı,
b) Ticari uygulamanın tehdit ya da hakaret içeren söz
veya davranışlar içerip içermediği,
c) Tüketicinin muhakeme yeteneğini bozduğu bilinen doğal
afet gibi bir felaket ya da aynı derecede bir başka durumun ticari
uygulamada bulunan tarafından, tüketicinin mal veya hizmete ilişkin
kararını etkilemek için kötüye kullanılıp kullanılmadığı,
ç) Tüketicinin, sözleşmeyi feshetme ya da başka bir
mala, hizmete veya ticari uygulamada bulunana yönelme gibi haklarını
kullanmak istemesi karşısında, ticari uygulamada bulunan tarafından
getirilen ağır veya orantısız sözleşme dışı bir engelin bulunup
bulunmadığı,
d) Hukuka aykırı bir eylemde bulunulacağı tehdidinin
olup olmadığı.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Yükümlülük
MADDE 32 – (1)
Kanunun 61 inci ve 62 nci maddeleri ile bu
Yönetmeliğe uygun olmayan reklamın veya ticari uygulamanın daha sonra
düzeltilmesi veya telafi edilmesi reklam verenin veya ticari uygulamada
bulunanın tespit edilen aykırılığa ilişkin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 33 – (1) 14/6/2003 tarihli ve 25138 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Ticari Reklam ve İlânlara İlişkin İlkeler ve Uygulama Esaslarına
Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 34 – (1) Bu
Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrası Yönetmeliğin yayımı
tarihinden itibaren bir yıl sonra, diğer hükümleri ise yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 35 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.
-EK-
HAKSIZ
TİCARİ UYGULAMA OLARAK KABUL EDİLEN
ÖRNEK
UYGULAMALAR
A -
Aldatıcı Ticari Uygulamalar
1) Ekonomik birliklere, meslek odaları ve kuruluşlarına,
borsalara ve varsa bunların üst kuruluşlarına üye olunmamasına rağmen,
kendini üye gibi tanıtmak ve bu tür kuruluşların düzenlemiş olduğu davranış
kurallarına tabi olunduğunu iddia etmek.
2) Yetkili otoritelerden gerekli izinleri almaksızın bir
kalite işareti, güven işareti, çevresel işaret ya da benzerini kullanmak.
3) Gerçeğe aykırı olarak, bir davranış kuralının kurum
veya kuruluşlarca onaylandığını iddia etmek.
4) Gerçeğe aykırı olarak, ticari uygulamaların veya bir
mal ya da hizmetin kurum veya kuruluşlarca onaylandığını ya da bunlar için
izin alındığını iddia etmek.
5) Mal veya hizmetin
özellikleri ve teklif edilen fiyat dikkate alındığında, ticari uygulamada
bulunanın makul sayılabilecek bir süre ve miktarda söz konusu mal veya
hizmeti ya da bunların muadillerini belirtilen fiyattan sunamayacağına veya
başka bir yerden tedarik edemeyeceğine ilişkin yeterli bilgi sahibi
olmasına rağmen, tüketiciyi bu konuda uyarmaksızın mal veya hizmetleri o
fiyattan edinmeye davet etmek.
6) Mal veya hizmetleri belirli bir fiyattan edinmeye
davet ettikten sonra, başka bir mal veya hizmeti pazarlamak amacıyla;
a) Davete konu olan mal veya hizmeti tüketiciye
göstermeyi reddetmek,
b) Söz konusu mal veya hizmete ilişkin siparişleri
almayı ya da makul bir süre içinde ifa etmeyi reddetmek,
c) Mal veya hizmetin ayıplı bir örneğini göstermek.
7) Tüketicinin ani bir karar vermesini sağlamak ve
bilinçli bir tercih yapması için gerekli fırsat veya zamandan mahrum
bırakmak amacıyla, gerçeğe aykırı olarak bir mal veya hizmetin sadece çok
kısıtlı bir süre içerisinde belirli şartlar altında sunulacağını belirtmek.
8) Gerçeğe aykırı olarak, bir mal veya hizmetin
sunulmasının yasal olduğunu belirtmek ya da böyle bir izlenim oluşturmak.
9) Kanunun tüketiciye tanıdığı hakları ticari uygulamada
bulunanın önerisinin ayırdedici bir niteliği olarak
göstermek.
10) Tüketicinin mal veya hizmeti edinmemesi halinde
kendisine ya da ailesine yönelecek olası bir tehlikenin varlığı, niteliği
ve kapsamına ilişkin gerçek dışı bir iddiada bulunmak.
11) Gerçeğe aykırı olarak, ticareti bırakmak, işyerini
taşımak veya faaliyet konusunu değiştirmek üzere olduğunu iddia etmek.
12) Belirli bir mal veya hizmetin şans oyunlarında
kazanmayı kolaylaştırdığını iddia etmek.
13) İlgili mevzuatına aykırı olarak, bir mal veya hizmet
hakkında sağlık beyanında bulunmak.
14) Tüketiciyi, bir mal veya hizmeti normal piyasa
şartlarından daha elverişsiz koşullarda almaya ikna etmek amacıyla, mal ya
da hizmetin piyasa koşulları veya piyasada bulunma olasılığı hakkında
yanlış bilgilendirmek.
15) Bir ticari uygulamada, tanımlanmış bir ödül veya
muadili belirtilmeksizin yarışma yapılacağını veya ödül verileceğini iddia
etmek.
16) Teslimat için yapılması gereken zorunlu ve makul
masraflar haricinde, tüketicinin bir malı edinebilmesi için ödeme yapması
gerektiği durumlarda, o mal için bedelsiz, bedava, ücretsiz veya bunun gibi
tanımlamalarda bulunmak.
17) Gerçeğe aykırı olarak, kendi ticareti, işletmesi,
zanaatı ya da mesleği ile ilgili olarak hareket etmediğini iddia etmek, bu
doğrultuda izlenim oluşturmak veya kendisini tüketici olarak tanıtmak.
18) Bir mala ilişkin satış sonrası servis hizmetlerinin,
Türkiye dışında başka ülkelerde de mevcut olduğuna ve bunlardan
yararlanılabileceğine dair yanlış izlenim oluşturmak.
B -
Saldırgan Ticari Uygulamalar
1) Ticari uygulamada bulunan ile tüketici arasında
amaçlanan hukuki ilişki kurulana kadar tüketicinin işyerinden
ayrılamayacağı izlenimini oluşturmak.
2) Sözleşme yükümlülüğünü yerine getirme hali dışında,
tüketicinin meskenini terk etme ve geri gelmeme yönündeki ikazlarına
aldırmadan tüketicinin evine ziyaretler yapmaya devam etmek.
3) Taraf olduğu bir hukuki ilişkiye dayanarak herhangi
bir talepte bulunan tüketiciden, talebi ile ilgisi olmayan belgeler arz
etmesini istemek, ücret ödemesini talep etmek ya da sistematik olarak
konuyla ilgili görüşmekten kaçınmak ve bu yollarla onu hukuki haklarını
kullanmaktan caydırmaya çalışmak.
4) Tüketiciye, mal veya hizmeti almaması halinde ticari
uygulamada bulunanın iş yerinin ya da geçiminin tehlikeye gireceğini
söylemek.
5) Ödül veya benzeri bir menfaat söz konusu olmamasına
rağmen, tüketicinin bunları talep edebilmek için para ödemesi ya da bir
masrafta bulunması gerektiği hallerde, bu ödül veya menfaati kazandığı,
kazanacağı veya belirli bir eylemde bulunması halinde kazanacağı
doğrultusunda yanlış izlenim oluşturmak.
|