Gümrük ve Ticaret Bakanlığından:
D-8 ÜYESİ DEVLETLER ARASINDA
TERCİHLİ TİCARET ANLAŞMASI
ÇERÇEVESİNDEKİ TİCARETTE EŞYANIN TERCİHLİ MENŞEİNİN
TESPİTİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 – 24/5/2016 tarihli ve
29721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan D-8 Üyesi Devletler Arasında
Tercihli Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli
Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına
aşağıdaki bent eklenmiştir.
“o) Elektronik sistem: Menşe ispat ve dolaşım
belgelerinin düzenlenmesine yönelik başvurunun yapılması, belgelerin
düzenlenmesi, kontrol edilmesi, onaylanması ve vize işlemlerinin
gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Bakanlık ya da Bakanlıkça uygun görülen
kişi ve kuruluşlarca elektronik ortamda verilen hizmet ve bu hizmete dair
alt yapıyı,”
MADDE 2 –
Aynı Yönetmeliğin 18 inci
maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Türkiye’den
gerçekleştirilecek ihracatlar için menşe ispat belgelerinin doldurulması
MADDE
18/A – (1) Menşe İspat Belgeleri, Bakanlıkça
belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde elektronik ortamda düzenlenebilir.
Elektronik ortamdaki veriler 2 nci maddenin
birinci fıkrasında belirtilen ülkeler, Bakanlık birimleri ve Bakanlıkça
uygun görülen kişi ve kuruluşlarla paylaşılabilir ve veri değişimine konu
yapılabilir.
(2) Menşe İspat Belgesi düzenlenmesine ilişkin
başvuru ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi tarafından yapılabilir. Yetkili
olmayan kişiler tarafından yapılan başvurular gümrük idaresi ya da
Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlarca kabul edilmez.
(3) İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında
gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcileri Menşe İspat
Belgelerinin düzenlenmesi için, bu belgenin arka sayfasında yazılı
kurallara ve ilgili Anlaşma hükümlerine uygun olarak, elektronik sistem
üzerinden aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde başvuruda ve beyanda
bulunur:
a) Menşe İspat Belgeleri, Türkçe veya Anlaşmada
belirtilen dillerden birinde, gümrük mevzuatı hükümleri gereğince
hazırlanır.
b) Menşe İspat Belgelerinde bulunması zorunlu
bilgilerin elektronik sistem üzerinden beyan edilmesi zorunludur. Bu
alanlar ihracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcileri tarafından eksiksiz doldurulur.
Beyan edilen ve Menşe İspat Belgelerinde kayıtlı olacak eşyanın,
tanınmalarına olanak verecek yeterli kesinlikte ve ticari deyimleri ile
hiçbir tereddüde yer vermeyecek açıklıkta cins, nevi, nitelik ve miktar
olarak ayrıntılı bir biçimde beyan edilmesi zorunludur.
c) Elektronik sistem üzerinde
Menşe İspat Belgesi düzenlenmesi için, beyanda bulunulan eşyanın menşeinin
tespitini teminen, eşyanın imalatında kullanılan
menşeli olmayan girdilere uygulanan işlem ve işçiliğin, eşyanın imalatında
kullanılan Türkiye ve D-8 Üye Devletlerinden biri menşeli girdiler ve bu
girdiler üzerinde gerçekleştirilen işlem ve işçilikleri gösteren tüm bilgi
ve belgeler ile birlikte, ihracata ait diğer belgeler, gümrük idaresi
tarafından ya da Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlarca kontrol
edilmesi için elektronik sisteme yüklenir. İlgili mevzuat uyarınca elektronik olarak
düzenlenen ya da beyanda kullanılmak amacıyla elektronik ortama aktarılmış
bu belgelerin ve talep edilmesi halinde asıllarının, Bakanlık veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşların doğrudan erişimine hazır
halde tutulması zorunludur. Bu türde belge ve bilgiler Gümrük Kanununda
öngörülen belge saklama sürelerine tabidir.
ç) Gümrük idaresi tarafından ya da Bakanlıkça yetki
verilen kişi ve kuruluşlarca Menşe İspat Belgesinin düzenlenmesine dair
başvurunun kabul edilmesi, beyan edilen belge ve bilgilerin kontrolü,
başvurunun onaylanması ve vize işlemleri elektronik sistem üzerinden
tamamlanır.
d) İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında
gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcilerince, vize
işleminin tamamlanmasından sonra elektronik sistem üzerinde yer alan
bilgilerin, 17 nci maddede belirtilen şekil
şartlarını taşıyan ve aynı maddede belirtilen şekilde temin edilen yeşil
meneviş zeminli matbu Menşe İspat Belgesi üzerine yazıcı vasıtasıyla dökümü
alınır. Dökümü alınan belgenin (10) numaralı “İhracatçının Beyanı” kutusu
ihracatçı tarafından imzalanır. İmzalanan belgenin bir kopyası ihracatçı
tarafından mer’i mevzuatta öngörülen belge
saklama süreleri saklı kalmak kaydıyla en az beş yıl süresince saklanır.
e) Menşe İspat Belgesinin üzerinde, belgenin (10)
numaralı “İhracatçının Beyanı” alanına ihracatçı veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisince
atılacak imza haricinde elektronik sistemde oluşturulmamış hiçbir kayıt yer
alamaz. Döküm üzerinde ekleme, düzeltme veya silinti yapılamaz.”
MADDE 3 –
Aynı Yönetmeliğin 20 nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde
eklenmiştir.
“Elektronik
sistemde düzenlenen Menşe İspat Belgelerine ilişkin gümrük idaresince veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlarca yapılacak işlemler
MADDE 20/A – (1) 18/A
maddesi uyarınca elektronik sistem kullanılarak Menşe İspat Belgesi
düzenlenmesi amacıyla başvuruda ve beyanda bulunulması durumunda gümrük
idaresi ya da Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlar, bu başvuruları
ve 18/A maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi uyarınca başvuruda ibraz
edilen bilgi ve belgelerle birlikte, ihracata ait diğer belgeleri de
inceleyerek gerekli işlemleri tamamlar.
(2) Beyana ve belgelere ilişkin kontroller
tamamlandıktan sonra, uygun görülen başvurular elektronik sistem üzerinden
onaylanır.
(3) İhraç belgeleri ve dolaşım belgelerinden üçüncü
ülkelere gönderileceği anlaşılan eşya için Menşe İspat Belgesi onaylanamaz
ve vize edilemez.”
MADDE 4 –
Aynı Yönetmeliğin 21 inci
maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Elektronik
sistemde düzenlenen Menşe İspat Belgelerinin gümrük idarelerince
incelenmesi ve vize edilmesi
MADDE
21/A – (1) Elektronik sistem
üzerinden düzenlenerek gümrük idaresine gönderilen Menşe İspat Belgelerinin
kontrolü elektronik sistem üzerinden yapılarak uygun olması durumunda vize
edilir. Elektronik olarak vize edilen Menşe İspat Belgesi kapsamı eşyaya
ilişkin kontroller gümrük idaresince gerçekleştirilir.
(2) Gümrük idareleri birinci fıkrada belirtilen
kontrolleri yaparken;
a) Menşe İspat Belgelerinin bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olup olmadığını incelemek,
b) İhraç konusu eşyanın cins, tür, nitelik ve
miktar itibarıyla Menşe İspat Belgesindeki kayıtlara uygun olup olmadığını
tespit etmek,
c) İhraç konusu eşyanın menşeli olup olmadığını
belirlemek,
ç) Eşyaya ait ihraç belgeleri yanında gümrük
mevzuatı uyarınca nakliyeciler tarafından verilen belgeleri incelemek,
d) İhraç konusu eşyayı Gümrük Yönetmeliğindeki
esaslara göre muayene etmek,
suretiyle işlem ifa eder.
(3) 18/A maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinde
belirtildiği şekilde alınan dökümde, belgenin (11) numaralı vize alanında
elektronik sistem tarafından basılan ve beyanı değerlendirerek belgeyi vize
eden gümrük idaresinin adı, vize tarihi, gümrük mührü veya kaşesi yer
alır.”
MADDE 5 –
Aynı Yönetmeliğin 22 nci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “açık posta
adresini” ibaresi “adını” olarak değiştirilmiştir.
MADDE 6 –
Aynı Yönetmeliğin 23 üncü
maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.
“Elektronik
sistem üzerinden Menşe İspat Belgesinin sonradan verilmesi işlemleri
MADDE
23/A – (1) 23 üncü maddenin
uygulanabilmesi amacıyla, ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi;
a) Eşyanın
cinsi, türü, niteliği ve miktarını, ambalaj şeklini, marka ve numaralarını,
işaretlerini, ihracat işleminin yapıldığı gümrük idaresinin adını, gümrük
beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek ve gümrük beyannamesinin bir
örneğini eklemek suretiyle elektronik sistem üzerinden başvuruda bulunur.
b) Söz
konusu eşya için ihraç sırasında Menşe İspat Belgesi verilmediğini veya
ithalatçı ülke gümrük idaresince teknik nedenlerle kabul edilmediğini
sebepleri ile birlikte elektronik sistem üzerinden beyan eder.
(2) Birinci fıkrada belirtilen şartları yerine
getiren ihracatçının veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisinin talebi, gümrük idaresi veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar tarafından incelenir. Söz
konusu ihraç eşyasına ait gümrük beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile
varsa bu işleme dair dosyaların incelenmesi ve kontrolü sonucunda, yapılan
beyanın tamamen uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurular elektronik
sistem üzerinden onaylanır ve vize edilir.
(3) Bu şekilde düzenlenen Menşe İspat Belgesinin
(6) numaralı “Gözlemler” kutusuna İngilizce “ISSUED RETROSPECTIVELY”
ibaresi elektronik sistem üzerinden kaydedilir.”
Teknik
nedenlerle Menşe İspat Belgesinin reddi
MADDE
23/B – (1) Menşe İspat Belgesi bu
Yönetmelikte öngörülen şekilde düzenlenmemiş ise teknik nedenlerle
reddedilebilir. Aşağıda belirtilen;
a) Menşe İspat Belgesinin, ebat veya renk olarak
örnekten önemli derecede farklı olması, seri numarası bulunmaması, resmi
olarak öngörülen dillerden birinde basılmaması gibi öngörülen form dışında
bir form kullanılarak düzenlenmesi,
b) Menşe İspat Belgesinde (3) numaralı kutu gibi
doldurulması zorunlu kutulardan birinin doldurulmaması,
c) Menşe İspat Belgesinin (11) numaralı kutusunun
mühürlenip imzalanmaması, Menşe İspat Belgesinin yetkili olmayan bir makam
tarafından onaylanması,
ç) Menşe İspat Belgesi vize edilirken kullanılan
mührün veya kaşenin 40 ıncı madde hükümleri
uyarınca örneği gönderilmeyen yeni bir mühür veya kaşe olması,
d) İbraz edilen Menşe İspat Belgesinin orijinal
olmayıp fotokopi veya suret olması,
e) Menşe İspat Belgesinin (3) numaralı kutusuna
Anlaşmaya taraf olmayan ülkelerden birinin yazılması,
gibi teknik nedenlerle kabul edilmeyen Menşe İspat
Belgeleri sonradan düzenlenebilir.
(2) Teknik nedenlerle reddedilen Menşe İspat
Belgesi, üzerine BELGE KABUL EDİLMEMİŞTİR ibaresi yazılarak, hangi
nedenlerle kabul edilmediği de belirtilerek sonradan düzenlenen yeni bir
Menşe İspat Belgesi alması için ithalatçıya iade edilir. Ancak, gümrük
idareleri gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra kontrol amacıyla veya
hile yapıldığından şüphe edilmesi halinde reddedilen Menşe İspat Belgesinin
bir kopyasını saklayabilir.
(3)
Türkiye’ye yönelik ithalatlarda ibraz edilen menşe ispat belgelerinin
teknik nedenlerle reddedilmesi durumunda, eşyaya Anlaşma kapsamında
tercihli rejim uygulanmaz ve kanuni vergi nispetleri üzerinden tahakkuk
yapılarak vergiler tahsil edilir. Bu durumda, 4458 sayılı Gümrük Kanununun
234 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.”
MADDE 7 –
Aynı Yönetmeliğin 24 üncü
maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Elektronik
sistemde ikinci nüsha EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesinde yapılacak işlemler
MADDE
24/A – (1) Menşe İspat Belgesinin
çalınması, kaybedilmesi veya hasar görmesi hallerinde ihracatçı veya onun
sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisi, gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve
kuruluşlara başvurarak belgenin ikinci bir nüshasının düzenlenmesi için
elektronik sistem üzerinden başvuruda bulunabilir. Başvuru sahipleri,
ikinci nüsha belge düzenlenme talebinin nedenini elektronik sistemde beyan
eder.
(2) İkinci nüsha Menşe İspat Belgesi düzenlenmesi
talebi ile elektronik sistem üzerinden gerçekleştirilen başvuru ve yapılan
beyan gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar
tarafından incelenir.
(3) Gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kişi ve kuruluşlar, ihraç işlemi yapılmış olan eşyaya ait asıl Menşe İspat
Belgesine ilişkin bilgilerle birinci fıkrada belirtilen beyanı
karşılaştırıp, ikinci nüshaya ilişkin yapılan beyanların doğruluğunu
saptadıktan sonra, başvuru onaylanır ve gümrük idaresince vize işlemi
gerçekleştirilir.
(4) Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha Menşe İspat
Belgesinin (6) numaralı “Gözlemler” kutusuna İngilizce “DUPLICATE” ibaresi
ile ilk dolaşım belgesinin vize tarihi ve seri numarası, elektronik sistem
üzerinden kaydedilir.
(5)
Elektronik sistem tarafından asıl Menşe İspat Belgesi, bu belgeye
dayanılarak düzenlenen ikinci nüsha Menşe İspat Belgesiyle
ilişkilendirilir.”
MADDE 8 –
Aynı Yönetmeliğin 18, 20, 21, 22
ve 24 üncü maddeleri ile 23 üncü maddesinin iki ila dördüncü fıkraları
yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 9 –
Bu Yönetmeliğin;
a) 1, 2, 3, 4, 6 ve 7 nci
maddeleri 1/6/2018 tarihinde,
b) 8 inci maddesi 1/1/2019
tarihinde,
c) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
MADDE 10
– Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük
ve Ticaret Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete'nin
|
Tarihi
|
Sayısı
|
24/5/2016
|
29721
|
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliğin Yayımlandığı
Resmî Gazete'nin
|
Tarihi
|
Sayısı
|
9/7/2017
|
30119
|
|