Gümrük ve Ticaret Bakanlığından:
TÜRKİYE - MALEZYA SERBEST TİCARET ANLAŞMASI
ÇERÇEVESİNDEKİ
TİCARETTE EŞYANIN TERCİHLİ MENŞEİNİN TESPİTİ
HAKKINDA
YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA
DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 – 10/7/2015 tarihli ve
29412 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye -Malezya Serbest Ticaret
Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti
Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent
eklenmiştir.
“p) Elektronik sistem: Menşe ispat ve dolaşım belgelerinin
düzenlenmesine yönelik başvurunun yapılması, belgelerin düzenlenmesi,
kontrol edilmesi, onaylanması ve vize işlemlerinin gerçekleştirilmesini
sağlamak üzere Bakanlık ya da Bakanlıkça uygun görülen kişi ve kuruluşlarca
elektronik ortamda verilen hizmet ve bu hizmete dair alt yapıyı,”
MADDE 2 –
Aynı Yönetmeliğin 20 nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde
eklenmiştir.
“Türkiye’den
gerçekleştirilecek ihracatlar için Menşe Belgelerinin doldurulması
MADDE
20/A – (1) Menşe Belgeleri,
Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde elektronik ortamda
düzenlenebilir. Elektronik ortamdaki veriler Malezya, Bakanlık birimleri ve
Bakanlıkça uygun görülen kişi ve kuruluşlarla paylaşılabilir ve veri
değişimine konu yapılabilir.
(2) Menşe Belgesi düzenlenmesine ilişkin başvuru
ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya
yetkili kanuni temsilcisi tarafından yapılabilir. Yetkili olmayan kişiler
tarafından yapılan başvurular gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetki verilen
kişi ve kuruluşlarca kabul edilmez.
(3) İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında
gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcileri Menşe
Belgelerinin düzenlenmesi için, bu belgenin arka sayfasında yazılı
kurallara ve ilgili Anlaşma hükümlerine uygun olarak, elektronik sistem
üzerinden aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde başvuruda ve beyanda
bulunur:
a) Menşe Belgeleri, Türkçe veya ilgili Anlaşmada
belirtilen dillerden birinde, gümrük mevzuatı hükümleri gereğince
hazırlanır.
b) Menşe Belgelerinde bulunması zorunlu bilgilerin
elektronik sistem üzerinden beyan edilmesi zorunludur. Bu alanlar
ihracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya
yetkili kanuni temsilcileri tarafından eksiksiz doldurulur. Beyan edilen ve
Menşe Belgelerinde kayıtlı olacak eşyanın, tanınmalarına olanak verecek
yeterli kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde yer vermeyecek
açıklıkta cins, nevi, nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan
edilmesi zorunludur.
c) Elektronik sistem üzerinde Menşe Belgesi
düzenlenmesi için, beyanda bulunulan eşyanın menşeinin tespitini teminen, eşyanın imalatında kullanılan menşeli olmayan
girdilere uygulanan işlem ve işçiliğin, Ek II'de
yer alan listede belirtilen şartları sağladığını ispatlayan ve eşyanın
imalatında kullanılan Türkiye dahil 6 ncı maddede belirtilen ülkeler menşeli girdiler ve bu
girdiler üzerinde gerçekleştirilen işlem ve işçilikleri gösteren tüm bilgi
ve belgeler ile birlikte, ihracata ait diğer belgeler, gümrük idaresi
tarafından ya da Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlarca kontrol
edilmesi için elektronik sisteme yüklenir. İlgili mevzuat uyarınca
elektronik olarak düzenlenen ya da beyanda kullanılmak amacıyla elektronik
ortama aktarılmış bu belgelerin ve talep edilmesi halinde asıllarının,
Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşların doğrudan
erişimine hazır halde tutulması zorunludur. Bu türde belge ve bilgiler
Gümrük Kanununda öngörülen belge saklama sürelerine tabidir.
ç) Gümrük idaresi tarafından ya da Bakanlıkça yetki
verilen kişi ve kuruluşlarca Menşe Belgesinin düzenlenmesine dair
başvurunun kabul edilmesi, beyan edilen belge ve bilgilerin kontrolü,
başvurunun onaylanması ve vize işlemleri elektronik sistem üzerinden
tamamlanır.
d) İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında
gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcilerince, vize
işleminin tamamlanmasından sonra elektronik sistem üzerinde yer alan
bilgilerin, 17 nci maddede belirtilen şekil
şartlarını taşıyan ve aynı maddede belirtilen şekilde temin edilen yeşil
meneviş zeminli matbu Menşe Belgesi üzerine yazıcı vasıtasıyla dökümü
alınır. Dökümü alınan belgenin (12) numaralı “İhracatçının Beyanı” kutusu
ihracatçı tarafından imzalanır. İmzalanan belgenin bir kopyası ihracatçı
tarafından mer’i mevzuatta öngörülen belge
saklama süreleri saklı kalmak kaydıyla en az beş yıl süresince saklanır.
e) Menşe Belgesinin üzerinde, belgenin (12)
numaralı “İhracatçının Beyanı” alanına ihracatçı veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisince
atılacak imza haricinde elektronik sistemde oluşturulmamış hiçbir kayıt yer
alamaz. Döküm üzerinde ekleme, düzeltme veya silinti yapılamaz.”
MADDE 3 –
Aynı Yönetmeliğin 22 nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde
eklenmiştir.
“Elektronik
sistemde düzenlenen Menşe Belgelerine ilişkin gümrük idaresince veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlarca yapılacak işlemler
MADDE 22/A – (1) 20/A
maddesi uyarınca elektronik sistem kullanılarak Menşe Belgesi düzenlenmesi
amacıyla başvuruda ve beyanda bulunulması durumunda gümrük idaresi ya da
Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlar, bu başvuruları ve 20/A
maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi uyarınca başvuruda ibraz edilen
bilgi ve belgelerle birlikte, ihracata ait diğer belgeleri de inceleyerek
gerekli işlemleri tamamlar.
(2) Beyana ve belgelere ilişkin kontroller
tamamlandıktan sonra, uygun görülen başvurular elektronik sistem üzerinden
onaylanır.
(3) İhraç belgeleri ve dolaşım belgelerinden üçüncü
ülkelere gönderileceği anlaşılan eşya için Menşe Belgesi onaylanamaz ve
vize edilemez.”
MADDE 4 –
Aynı Yönetmeliğin 23 üncü
maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Elektronik
sistemde düzenlenen Menşe Belgelerinin gümrük idarelerince incelenmesi ve
vize edilmesi
MADDE
23/A – (1) Elektronik sistem
üzerinden düzenlenerek gümrük idaresine gönderilen Menşe Belgelerinin
kontrolü elektronik sistem üzerinden yapılarak uygun olması durumunda vize
edilir. Elektronik olarak vize edilen Menşe Belgesi kapsamı eşyaya ilişkin
kontroller gümrük idaresince gerçekleştirilir.
(2) Gümrük idareleri birinci fıkrada belirtilen
kontrolleri yaparken;
a) Menşe Belgelerinin bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olup olmadığını incelemek,
b) İhraç konusu eşyanın cins, tür, nitelik ve
miktar itibarıyla Menşe Belgesindeki kayıtlara uygun olup olmadığını tespit
etmek,
c) İhraç konusu eşyanın menşeli olup olmadığını
belirlemek,
ç) Eşyaya ait ihraç belgeleri yanında gümrük
mevzuatı uyarınca nakliyeciler tarafından verilen belgeleri incelemek,
d) İhraç konusu eşyayı Gümrük Yönetmeliğindeki
esaslara göre muayene etmek,
suretiyle işlem ifa eder.
(3) 20/A maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinde
belirtildiği şekilde alınan dökümde, belgenin (11) numaralı “Gümrük Vizesi”
alanında elektronik sistem tarafından basılan ve beyanı değerlendirerek
belgeyi vize eden gümrük idaresinin adı, vize tarihi, gümrük mührü veya
kaşesi yer alır.”
MADDE 5 –
Aynı Yönetmeliğin 24 üncü
maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “açık posta adresini” ibaresi
“adını” olarak değiştirilmiştir.
MADDE 6 –
Aynı Yönetmeliğin 25 inci
maddesinden sonra gelmek aşağıdaki maddeler eklenmiştir.
“Elektronik
sistem üzerinden Menşe Belgesinin sonradan verilmesi işlemleri
MADDE
25/A – (1) 25 inci maddenin
uygulanabilmesi amacıyla, ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi;
a) Eşyanın
cinsi, türü, niteliği ve miktarını, ambalaj şeklini, marka ve numaralarını,
işaretlerini, ihracat işleminin yapıldığı gümrük idaresinin adını, gümrük
beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek ve gümrük beyannamesinin bir
örneğini eklemek suretiyle elektronik sistem üzerinden başvuruda bulunur.
b) Söz
konusu eşya için ihraç sırasında Menşe Belgesi verilmediğini veya ithalatçı
ülke gümrük idaresince teknik nedenlerle kabul edilmediğini sebepleri ile
birlikte elektronik sistem üzerinden beyan eder.
(2) Birinci fıkrada belirtilen şartları yerine
getiren ihracatçının veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisinin talebi, gümrük idaresi veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar tarafından incelenir. Söz
konusu ihraç eşyasına ait gümrük beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile
varsa bu işleme dair dosyaların incelenmesi ve kontrolü sonucunda, yapılan
beyanın tamamen uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurular elektronik
sistem üzerinden onaylanır ve vize edilir.
(3) Bu şekilde düzenlenen Menşe Belgesinin (7)
numaralı “Gözlemler” kutusuna İngilizce “ISSUED RETROSPECTIVELY” ibaresi
elektronik sistem üzerinden kaydedilir.”
Teknik
nedenlerle Menşe Belgesinin reddi
MADDE
25/B – (1) Menşe Belgesi bu
Yönetmelikte öngörülen şekilde düzenlenmemiş ise teknik nedenlerle
reddedilebilir. Aşağıda belirtilen;
a) Menşe Belgesinin, ebat veya renk olarak örnekten
önemli derecede farklı olması, seri numarası bulunmaması, resmi olarak
öngörülen dillerden birinde basılmaması gibi öngörülen form dışında bir
form kullanılarak düzenlenmesi,
b) Menşe Belgesinde (4) numaralı kutu gibi
doldurulması zorunlu kutulardan birinin doldurulmaması,
c) Menşe Belgesinin (11) numaralı kutusunun
mühürlenip imzalanmaması, Menşe belgesinin yetkili olmayan bir makam
tarafından onaylanması,
ç) Menşe Belgesi vize edilirken kullanılan mührün
veya kaşenin 38 inci madde hükümleri uyarınca örneği gönderilmeyen yeni bir
mühür veya kaşe olması,
d) İbraz edilen Menşe Belgesinin orijinal olmayıp
fotokopi veya suret olması,
e) Menşe Belgesinin (2) veya (5) numaralı kutusuna
Anlaşmaya taraf olmayan ülkelerden birinin yazılması,
gibi teknik nedenlerle kabul edilmeyen Menşe Belgeleri
sonradan düzenlenebilir.
(2) Teknik nedenlerle reddedilen Menşe Belgesi,
üzerine BELGE KABUL EDİLMEMİŞTİR ibaresi yazılarak, hangi nedenlerle kabul
edilmediği de belirtilerek sonradan düzenlenen yeni bir Menşe Belgesi
alması için ithalatçıya iade edilir. Ancak, gümrük idareleri gümrük
işlemlerinin tamamlanmasından sonra kontrol amacıyla veya hile yapıldığından
şüphe edilmesi halinde reddedilen Menşe Belgesinin bir kopyasını
saklayabilir.
(3) Türkiye’ye yönelik ithalatlarda ibraz edilen
menşe ispat belgelerinin teknik nedenlerle reddedilmesi durumunda, eşyaya
Anlaşma kapsamında tercihli rejim uygulanmaz ve kanuni vergi nispetleri
üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler tahsil edilir. Bu durumda, 4458
sayılı Gümrük Kanununun 234 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
uygulanmaz.”
MADDE 7 –
Aynı Yönetmeliğin 26 ncı maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde
eklenmiştir.
“Elektronik
sistemde ikinci nüsha Menşe Belgesi düzenlenmesinde yapılacak işlemler
MADDE
26/A – (1) Menşe Belgesinin
çalınması, kaybedilmesi veya hasar görmesi hallerinde ihracatçı veya onun
sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisi, gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve
kuruluşlara başvurarak belgenin ikinci bir nüshasının düzenlenmesi için
elektronik sistem üzerinden başvuruda bulunabilir. Başvuru sahipleri,
ikinci nüsha belge düzenlenme talebinin nedenini elektronik sistemde beyan
eder.
(2) İkinci nüsha Menşe Belgesi düzenlenmesi talebi
ile elektronik sistem üzerinden gerçekleştirilen başvuru ve yapılan beyan
gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar
tarafından incelenir.
(3) Gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kişi ve kuruluşlar, ihraç işlemi yapılmış olan eşyaya ait asıl Menşe
Belgesine ilişkin bilgilerle birinci fıkrada belirtilen beyanı
karşılaştırıp, ikinci nüshaya ilişkin yapılan beyanların doğruluğunu
saptadıktan sonra, başvuru onaylanır ve gümrük idaresince vize işlemi
gerçekleştirilir.
(4) Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha Menşe
Belgesinin (7) numaralı “Gözlemler” kutusuna İngilizce “DUPLICATE” ibaresi
ile ilk dolaşım belgesinin vize tarihi ve seri numarası, elektronik sistem
üzerinden kaydedilir.
(5)
Elektronik sistem tarafından asıl Menşe Belgesi, bu belgeye dayanılarak
düzenlenen ikinci nüsha Menşe Belgesiyle ilişkilendirilir.”
MADDE 8 –
Aynı Yönetmeliğin 20, 22, 23, 24
ve 26 ncı maddeleri ile 25 inci maddesinin iki
ila dördüncü fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 9 –
Bu Yönetmeliğin;
a) 1, 2, 3, 4, 6 ve 7 nci
maddeleri 28/5/2018 tarihinde,
b) 8 inci maddesi 1/1/2019
tarihinde,
c) Diğer maddeleri Yönetmeliğin yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 10
– Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük
ve Ticaret Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete'nin
|
Tarihi
|
Sayısı
|
10/7/2015
|
29412
|
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliğin Yayımlandığı
Resmî Gazete'nin
|
Tarihi
|
Sayısı
|
9/7/2017
|
30119
|
|