Yönetmelik Sağlık Bakanlığından: Diyaliz Merkezleri Hakkında
Yönetmelik BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde
1 — Bu Yönetmeliğin amacı;
modern tıbbın bir gereği olarak, akut ve kronik böbrek yetmezliği bulunan
hastaların hayatlarını devam ettirmede, böbrek nakline hazırlanmalarında ve
gerekli diğer tıbbî durumlarda diyaliz yöntemlerini uygulayacak merkezlerin
açılmalarına, faaliyetlerine, denetlenmelerine, kapatılmalarına, diyaliz
merkezlerinde çalışacak ve bu merkezlerin tıbbî denetimini gerçekleştirecek
personelin eğitilmesine ve sertifikalandırılmasına ilişkin esas ve usûlleri
belirlemektir. Kapsam Madde
2 — Bu Yönetmelik; kamu kurum
ve kuruluşları ile gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerini ve diyaliz
hizmeti ile ilgili tıbbî, idarî ve eğitim faaliyetlerinin tamamını kapsar. Dayanak Madde
3 — Bu Yönetmelik; 3359
sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 3 üncü maddesi ile 9 uncu maddesinin
(c) bendine ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar Madde
4 — Bu Yönetmelikte geçen; Bakanlık: Sağlık Bakanlığını, Genel Müdürlük: Bakanlık Tedavi
Hizmetleri Genel Müdürlüğünü, Müdürlük: İl sağlık
müdürlüklerini, Diyaliz: Böbrek yetmezliği veya
başka sebeplerle insan vücudunda biriken toksik maddelerin temizlenmesi amacı
ile uygulanan diyaliz yöntemlerini, Hemodiyaliz: Hemodiyaliz cihazı vasıtasıyla
yapay membran kullanılarak diyaliz merkezlerinde veya evde yapılan standart
ve high flux, hemodiafiltrasyon ve
benzeri alternatif diyaliz yöntemlerini, Periton diyalizi: Son dönem
böbrek yetmezliği hastaları için hemodiyalize alternatif olarak kullanılan
sürekli ayaktan, sürekli siklik, aralıklı ve aletli periton diyalizi ve
benzeri diyaliz yöntemlerini, Ev hemodiyalizi: Bir diyaliz
merkezi ile bağlantılı olmak kaydıyla, hastanın talebi ve bilgilendirilmiş
onay formu alınarak ve tıbbi kontrolleri diyaliz merkezi tarafından yapılmak
kaydıyla evde yapılan diyaliz yöntemlerini, Diyaliz merkezi: Genel olarak,
erişkin ve pediatrik diyaliz hastalarına diyaliz yöntemlerinin uygulandığı,
kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerine
ait diyaliz tedavi merkezlerini, Hemodiyaliz merkezi: Sadece
hemodiyaliz yöntemlerinin uygulandığı diyaliz merkezlerini, Periton diyalizi merkezi: Sadece
periton diyalizi yöntemlerinin uygulandığı diyaliz merkezlerini, Özel diyaliz merkezi: Diyaliz
yöntemlerinin uygulandığı, gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine
ait diyaliz merkezlerini, Kurul: Diyaliz Bilimsel Danışma
Kurulunu, Diyaliz eğitim merkezi: Bu
Yönetmelikte belirlenen eğitim şartlarını haiz olup, diyaliz merkezlerinde
çalışacak ve bu merkezlerin tıbbî denetimini gerçekleştirecek personelin
eğitim faaliyetlerini yürüten ve Bakanlıkça eğitim vermek üzere
yetkilendirilmiş diyaliz merkezlerini, Komisyon: Müdürlük nezdinde
teşkil olunan Diyaliz Merkezleri Başvuru Değerlendirme Komisyonunu, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Diyaliz Bilimsel Danışma Kurulu Kurulun teşkili Madde
5 — Kurul; Tedavi Hizmetleri
Genel Müdürünün başkanlığında veya konuyla ilgili görevlendireceği en az
daire başkanı düzeyindeki bir idari amir ile nefroloji alanında bilimsel
olarak temayüz etmiş ve bir diyaliz merkezinde en az beş yıl aktif olarak
çalışmış öğretim üyeleri veya uzman tabipler arasından Bakanlıkça seçilen
altı üye olmak üzere toplam yedi üyeden oluşur. Kurul üyeleri, üç yıl süreyle
görev yaparlar. Yeni Kurul üyeleri seçilinceye kadar, mevcut üyelerin görevi
devam eder. Herhangi bir sebeple üyeliğin
boşalması halinde, kalan süreyi tamamlamak üzere yeni üye seçilir. Üyeliğe
aynı usulle tekrar seçilmek mümkündür. Kurul toplantılarına kabul edilebilir
bir mazereti olmaksızın iki defa üst üste veya bir üyelik döneminde toplam
dört defa katılmayan üyenin Kurul üyeliği sona erer. Bakanlık gerekli durumlarda veya
Kurulun teklifi halinde toplantının gündemine göre nefroloji uzmanlarından
uygun göreceği sayıdaki uzmanı, Kurulun faaliyetlerine yardımcı olmak üzere
görevlendirebilir veya bu uzmanlardan müteşekkil çalışma grupları
oluşturabilir. Kurulun görevleri Madde
6 — Kurul, aşağıda belirtilen
görevleri yerine getirir: a) Ülke genelinde diyaliz
hizmetlerinin gelişimini izleyerek, alınacak tedbirleri ve ulusal
stratejileri belirlemek için ihtiyaç duyulan konularda Bakanlığa görüş
bildirmek, b) Diyaliz merkezlerinin yıllık
faaliyetlerini değerlendirmek ve gerekli hallerde alınacak tedbirler
konusunda Bakanlığa görüş bildirmek, c) Diyaliz merkezlerine eğitim
yetkisi verilmesine veya verilmiş bu yetkilerin kaldırılmasına esas olmak
üzere, Bakanlığa görüş bildirmek, d) Diyaliz eğitim merkezlerinin
eğitim faaliyetlerinin denetlenmesine yönelik çalışmalara katılmak ve destek
olmak, e) Diyaliz eğitim merkezlerinin
ve bu merkezlerin uygulayacağı eğitim müfredatının temel esaslarının ve
konularının belirlenmesi ve tıbbî gelişmelere paralel olarak
güncelleştirilmesi ile eğitim ve sınavlar hakkında Bakanlığa görüş vermek, f) Gerek görüldüğünde, diyaliz
tedavisinde kullanılan ilaçlar, solüsyonlar, araç ve gereçler ile ilgili
standartların belirlenmesinde Bakanlığa bilimsel görüş vermek, g) Gerektiğinde, Bakanlığın
talebi üzerine diyaliz merkezlerini yerinde incelemek, denetlemek ve sonucunu
bir rapor ile Bakanlığa sunmak, h) Gerektiğinde diyaliz ile
ilgili ulusal tanı ve tedavi protokollerini belirlemek, ı) Bakanlığın isteği üzerine,
ulusal diyaliz kayıt sisteminin düzenlenmesi konusunda esasları oluşturmak,
yürütülmesi ve denetlenmesi konusunda aktif görev almak, i) Bu Yönetmeliğin uygulanması
ile ilgili olarak Bakanlığın gerekli gördüğü diğer konularda görüş bildirmek. Kurulun çalışma esas ve usûlleri Madde
7 — Kurul, yılda Ocak, Mayıs
ve Eylül aylarında olmak üzere en az üç kez toplanır. Bakanlık gerekli
hallerde, Kurulu olağan toplantıları dışında da toplantıya davet edebilir.
Toplantı tarihi, yeri ve gündemi, olağan dışı toplantılar hariç olmak üzere,
en az on beş gün önce üyelere yazılı olarak bildirilir. Kurul, Tedavi Hizmetleri Genel
Müdürünün başkanlığında veya Genel Müdürün katılmadığı toplantılar için,
üyelerin kendi aralarında yapacakları oylamayla bir yıl süre ile görev yapmak
üzere seçilecek bir üyenin başkanlığında toplanır. Bu halde, aynı üye en çok
üç defa üst üste Kurul Başkanı olarak seçilebilir. Kurul, en az beş üyenin katılımı
ile toplanır ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile karar alır. Oylarda
eşitlik olması halinde, Başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış
sayılır. Kurul kararları, karar defterine
yazılır ve toplantıya katılan üyelerce imzalanır. Kararı imzalamadan
toplantıyı terk eden üye o toplantıya katılmamış kabul edilir. Karara muhalif
olanlar, şerh koymak suretiyle kararları imza ederler. Muhalif görüş
gerekçesinin, karar altında veya ekinde belirtilmesi zorunludur. Kurulun sekreterya hizmetleri
Genel Müdürlükçe yürütülür. Kurul, gerekli gördüğü hallerde
diyaliz ile ilgili sivil toplum kuruluşları ve özel sektör temsilcilerini,
tüm masrafları kendilerine ait olmak üzere toplantıya davet edebilir. Memuriyet mahalli dışından
toplantıya iştirak eden kurul üyelerine 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri
çerçevesinde Bakanlık tarafından harcırah ödenir. İKİNCİ KISIM Diyaliz Merkezleri BİRİNCİ BÖLÜM Diyaliz Merkezlerinin Kurulması, Bina Durumu, Bölümler, Araç ve Gereçler Diyaliz merkezlerinin kurulması Madde
8 — Diyaliz merkezleri, kamu
kurum ve kuruluşları ile gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri
tarafından, sadece diyaliz uygulamak amacıyla ayrı bir merkez olarak
kurulabileceği gibi, bunlara ait olan; a) Genel hastaneler bünyesinde, b) Nefroloji alanında hizmet
veren özel dal hastane veya merkezlerinde; c) Çocuk sağlığı ve hastalıkları
alanında faaliyet gösteren özel dal hastanelerinde, bağımsız bir bölüm olarak da
kurulabilir. Birinci fıkrada sayılanlar
haricindeki özel dal hastaneleri, özel dal merkezleri, teşhis merkezleri, tıp
merkezleri, poliklinikler ve klinikler bünyesinde diyaliz merkezi açılamaz. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait
her türlü hemodiyaliz merkezleri için izin belgesinin ve özel hastane
bünyesindeki diyaliz bölümü veya müstakil olarak kurulacak özel diyaliz
merkezlerinin açılabilmesi için gerekli olan Açılma İzin Belgesinin (Ek-11), ilgili
valilikten alınması zorunludur. Yatak sayısı en az yirmi beş olan
hastaneler bünyesinde akut ve/veya acil durumlarda kullanılmak üzere en çok
iki adet diyaliz cihazı bulundurulabilir. Bu halde, açılma izin belgesi
düzenlenmesi gerekmez. Sertifikalı bir sorumlu tabip ve
sertifikalı hemşire çalıştırılmak ve Bakanlığın uygun görüşü alınmak
kaydıyla, kamuya ait hastaneler bünyesinde veya daha önce diyaliz merkezi
olmayan bir yerleşim yerinde ilk kez hizmete geçecek üniteler için, en çok
dört cihaza kadar izin belgesi düzenlenmez. Ancak, buraların kamuya ait en
yakın merkez desteğinde hizmet sürdürmesi için; Diyaliz Hizmetleri Üç Aylık
Bilgi Formu (EK-2) ve Diyaliz Merkezleri Bilgi Formu (EK-4) ’ü doldurarak
Müdürlüğe bildirmeleri gerekir. Bina durumu Madde
9 — Diyaliz merkezleri; imar
ile ilgili mevzuat hükümlerine göre yapı kullanma izni almış olan veya yapı
kullanma izin belgesi olmamasına rağmen mahalli belediyeden bina için yapı
kullanma izin belgesi verileceği yönünde yazılı belge alınan, müstakil olarak
bu işe ayrılmış binalarda veya çok katlı binaların ayrı girişi olan müstakil
bölümlerinde kurulur. Diyaliz merkezlerinde diyaliz
tedavi salonları bodrum katlarda bulunamaz. Binanın hemodiyaliz merkezi
olarak kullanılan kısımlarında, periton diyalizi ve laboratuvar dışında başka
amaçlı oda veya birimler bulunamaz. Diyaliz merkezinin bulunduğu bina
için, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen yapı kullanma izin belgesinin
yanında; a) Başka amaçla yapılmış olup,
diyaliz merkezi açılacağı belirtilen binanın teknik uygunluğunun İl
Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü tarafından onaylanması, b) Çok katlı binalarda faaliyette
olan diyaliz merkezlerinde, zemin ve birinci katın haricindeki katlarda da
hasta tedavi ve kullanım alanı mevcut ise, sedye taşımaya müsait ve merkezin
jeneratörüne bağlı olan asansör bulunması, c) Yangına karşı güvenlik
tedbirlerinin alındığını gösteren ve yetkili merciden verilen raporun olması,
d) Diyaliz merkezinin, sıcak
mevsimlerde uygun klima sistemiyle soğutularak ve her türlü soba hariç olmak
üzere, merkezi veya kat kaloriferi sistemi veya uygun ısı temin eden bir
sistemle ısıtılarak, oda sıcaklığının ortalama 22 derece tutulması, e) Merkezlerde, elektrik
kesilmesi halinde en kısa süre içinde otomatik olarak devreye girebilecek ve
elektrik projesinde hesaplanan kurulu gücün en az % 70’i oranında uygun güç
ve nitelikte bir jeneratör bulunması, zorunludur. Açılma İzin Belgesi (Ek-11)
alındıktan sonra binada yapılan esasa yönelik değişikliklerin izin belgesini düzenleyen
valilikçe uygun görülmesi gerekir. Hemodiyaliz merkezinin bölümleri Madde
10 — Hemodiyaliz
merkezlerinde, aşağıda belirtilen bölümlerin bulunması zorunludur; a) Toplam alanı en az yirmi
metrekare olan hasta kabul ve dinlenme bölümü, b) Kadın ve erkek hastalar için
ayrı olmak üzere hasta giyinme ve soyunma bölümü ile dolapları, c) Su sistemi odası, d) Yatak başına en az yedi
metrekare düşecek şekilde diyaliz alanları; HBs Ag (+) hastalar için ayrı bir
bölüm, HCV Ab (+) hastalar için ayrı cihazlar kullanılması ve hijyen
kurallarına uyulması, e) Acil bakım ve tedavi odası, f) İdarî oda ve büro, g) Kadın ve erkek hastalar için
ayrı olmak üzere özürlülerin de yararlanabileceği şekilde düzenlenmiş, kapısı
dışarı doğru açılan en az iki adet hasta tuvaleti ve iki adet lavabo;
personel için ayrı bir tuvalet ve lavabo, h) Depo olarak kullanılabilecek
uygun bir alan. Periton diyalizi merkezinin bölümleri Madde
11 — Periton diyalizi
merkezlerinde, aşağıda belirtilen bölümler bulunmalıdır; a) Toplam olarak en az on beş
metrekare alana sahip hasta kabul ve dinlenme bölümü, b) Toplam olarak en az dokuz
metrekare alana sahip hasta eğitimi odası, c) Toplam olarak en az on iki
metrekare alana sahip ve lavabosu bulunan tıbbî bakım ve solüsyon değişimi
odası, d) En az iki tuvalet, e) Depo olarak kullanılabilecek
uygun bir alan. Periton diyalizi merkezi, bir
hastane veya hemodiyaliz merkezi bünyesinde ise, bu maddenin (a), (d) ve (e)
bentlerinde belirtilen bölümlerin bulunması gerekmez. Diyaliz merkezinde bulunması gerekli cihaz, araç ve gereçler Madde
12 — Diyaliz merkezlerinde,
aşağıdaki cihazlar ile araç ve gereçlerin bulundurulması zorunludur; a) Hemodiyaliz merkezleri için
ilgili mevzuata ve alınacağı tarihteki standartlara uygun üretilmiş, orijin
ülkede üretimi ve kullanımı devam eden ve üretici veya yetkili temsilci firma
tarafından performans yeterliliği kanıtlanmış olan, biri yedek olmak üzere en
az beş adet hemodiyaliz cihazı, b) Hemodiyaliz merkezlerinde
hemodiyaliz cihazları için su sistemi; kullanılan diyaliz cihazı sayısı ile
orantılı kapasitede ve hemodiyaliz tedavisi için uygun suyu üreten; kum
filtresi, aktif karbon filtresi, yumuşatıcı filtreler, mikropartikül tutucu,
sterilizasyon amaçlı ultraviyole veya ultrafiltre sistemini de kapsayan
reverse-ozmos sistemi, c) Hemodiyaliz merkezlerinde
kullanılan diyaliz cihazı sayısı kadar hareketli hasta yatağı veya koltuğu, d) Periton diyalizi merkezlerinde
en az iki adet hasta yatağı veya koltuğu, e) Taşınabilir monitörlü
elektrokardiyografi cihazı ve defibrilatör, f) Ambu ve airway de içeren tam
donanımlı acil müdahale kiti, g) İhtiyaç anında birden fazla
hastaya yetecek kapasitede olan oksijen desteği, h) Birisi enfekte hastalar için
olmak üzere en az iki adet Aspiratör , ı) Hasta hassas tartı sistemi, i) Yeterli havalandırma sistemi, j) Hastalar ile ilgili tıbbî
kayıtları tutacak bellek kapasitesinde ve internet bağlantısı olan bilgi
işlem sistemi, k) Hastane bünyesinde bulunmayan
diyaliz merkezleri için sterilizasyonun temini, l) Sedye ve tekerlekli sandalye. Diyaliz merkezi, hastalarına acil
durumlarda sodyum ve potasyum seviyesi bakmak için İyonometri cihazı
bulundurabilir. Diyaliz merkezi, hastalarına acil
durumlarda hizmet vermek üzere bir ambulans bulundurur. Bulunduramıyor ise,
ruhsatlı bir özel ambulans servisi veya yerel kurum ve kuruluşlara ait acil
yardım ambulans ekibi bulunan ambulans servisleri desteğinin sağlanmasına
yönelik gerekli tedbirleri alır. Diyaliz merkezi sadece kendi
hastalarına yönelik olmak ve bu Yönetmeliğin 18 inci maddesinin üçüncü
fıkrasının (a) bendinde aylık olarak yapılacağı öngörülen tetkikleri yapmak
kaydı ile diyaliz merkezi bünyesinde, sorumlu uzmanın kontrolünde laboratuvar
hizmeti verilebilir. 18 inci maddenin (b), (c), (d) bendlerindeki tetkikleri
yapmak üzere müstakil girişli, ilgili mevzuat uyarınca ruhsatlandırılmış bir
biyokimya laboratuarı kurması veya bu nitelikleri haiz bir laboratuvar ile
anlaşması zorunludur. Diyaliz merkezinin kendi hastaları haricindeki hastalar
için (a) bendi kapsamındaki tetkikler olsa dahi tetkik yapmak istemesi
halinde, bu fıkradaki nitelikleri haiz laboratuvar kurması zorunludur. İKİNCİ BÖLÜM Diyaliz Merkezlerinde Bulunması Gereken Personel Ruhsata esas personel Madde
13 — Diyaliz merkezlerinde
bulunması gereken ruhsata esas personel şunlardır; a) Sorumlu Uzman: Her diyaliz
merkezinde, Türkiye’de tababet icrasına engel hali olmayan, hastaların yaş
grubuna göre nefroloji uzmanı veya çocuk nefrolojisi uzmanı bir tabibin
bulunması şarttır. Hemodiyaliz merkezi için sorumlu
uzmanlık görevini yürütecek Nefroloji Uzmanı veya Çocuk Nefrolojisi Uzmanı
bulunamadığı hallerde sorumlu uzmanlık görevi, onaltı yaş ve üzeri yaş grubu
hastalar için sertifikalı İç Hastalıkları Uzmanı; onbeş yaş ve altı yaş grubu
hastalar için sertifikalı Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı tarafından
yürütülür. Bu Yönetmelik kapsamında olan
merkezlerin, 31/12/2007 tarihinden sonra ise herhangi bir şekilde sorumlu
uzman değişikliğine gitmesi halinde veya bu tarihten sonra açılacak
merkezlerde, merkezin türüne göre sorumlu uzmanlarının, Nefroloji Uzmanı veya
Çocuk Nefrolojisi Uzmanı olması zorunludur. Hem hemodiyaliz ve hem de periton
diyalizi merkezi olarak faaliyet gösterecek merkezlerde görev yapan Nefroloji
uzmanları, hem hemodiyaliz, hem periton diyalizi sorumlu uzmanlık görevini
yürütebilirler. Sorumlu uzman sertifikası;
Bakanlıkça yetkilendirilmiş diyaliz eğitim merkezlerinde en az üç ay süre ile
eğitim görmüş, eğitim sonunda bu merkezde yapılan teorik ve pratik sınavlarda
başarılı olmuş İç Hastalıkları ile Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları dallarında
uzman olanlara Bakanlık tarafından verilir. Erişkin hemodiyaliz merkezlerinde
ondan fazla pediatrik yaş grubu hasta tedavi görüyor ise, bu merkezde bir
Çocuk Nefrolojisi Uzmanının veya sertifikalı Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Uzmanının konsültan olarak bulunması gerekir. Pediatrik diyaliz merkezlerinde
ondan fazla erişkin yaş grubu hasta tedavi görüyor ise, bu merkezde de bir
Nefroloji Uzmanının veya sertifikalı İç Hastalıkları Uzmanının konsültan
olarak bulunması gerekir. Sorumlu uzman, tam gün çalışmak
şartı ile aynı merkezde sorumlu tabip olarak da çalışabilir. Bu durumda,
birden fazla özel diyaliz merkezinin sorumlu uzmanlık görevini üstlenemez.
Merkezde ayrıca sorumlu tabibin bulunması halinde, sorumlu uzman en fazla bir
diğer diyaliz merkezinin sorumluluğunu üstlenebilir. Kamu kurum ve
kuruluşlarında 2368 sayılı Sağlık Personeli Tazminat ve Çalışma Esaslarına
Dair Kanuna veya özel kanunlarına göre çalışıp, ayrıca serbest meslek icra
etmek hakkı ve sorumlu uzmanlık yetkisini haiz tabipler, sadece bir özel
diyaliz merkezinin sorumlu uzmanlık görevini üstlenebilirler. Sorumlu uzmanın izinli veya hasta
olması gibi kabul edilebilir bir mazeretinin bulunması hallerinde, sorumlu
uzman sertifikasını haiz bir uzman, en çok altı aylık süreyle ve müdürlüğe
bildirilmek suretiyle çalıştırılabilir. Bu sürenin sonunda sorumlu uzmanın
görevine dönmemesi halinde merkez, yeni bir sorumlu uzman ile sözleşme
yaparak müdürlüğe bildirmek zorundadır. b) Sorumlu Tabip: Her hemodiyaliz
merkezinde, tam gün çalışan en az bir sorumlu tabibin bulunması şarttır.
Sorumlu tabibin, Türkiye’de tababet icrasına engel bir halinin bulunmaması ve
diyaliz tabipliği sertifikasına sahip olması gerekir. Diyaliz tabipliği sertifikası,
diyaliz eğitim merkezlerinde altı ay süre ile eğitim gören ve bu eğitim
sonunda bu merkezde yapılan teorik ve pratik sınavda başarılı olanlara
Bakanlıkça verilir. Özel hemodiyaliz merkezlerinde
açılma izin belgesi için asgari bulunması gerekli sertifikalı tabip sayısı,
aktif hemodiyaliz cihazı sayısına göre belirlenir. İlk yirmi cihaza kadar
bir; yirmi bir ilâ kırk cihaz için iki; müteakip her yirmi cihaz için ilâve
bir sertifikalı tabip bulunması zorunludur. Sorumlu uzmanın tam gün süre ile
çalışması halinde, ilk yirmi cihaza kadar ayrıca bir sorumlu tabip istihdamı
şart değildir. Ancak, her tedavi seansı için,
yirmi hasta için bir; yirmi bir ilâ kırk hasta için iki ve müteakip her yirmi
hasta için ilâve bir sertifikalı tabibin mevcut olması zorunludur. Diyaliz
merkezleri asgari bulunması zorunlu olan sayının üstünde sertifikalı tabibi
2368 sayılı Kanuna göre kısmi zamanlı olarak bulundurabilir. Sorumlu tabibin izinli veya hasta
olması gibi kabul edilebilir bir mazeretinin bulunması hallerinde diyaliz
tabipliği sertifikasını haiz bir tabip, en çok altı aylık süreyle ve
müdürlüğe bildirilmek suretiyle sorumlu tabip yerine çalıştırılabilir. Bu
sürenin sonunda sorumlu tabibin görevine dönmemesi halinde merkez, yeni bir
sorumlu tabip ile sözleşme yaparak müdürlüğe bildirmek zorundadır. c) Hemşire: Diyaliz merkezlerinde
sertifika sahibi en az iki hemşire bulunması zorunludur. Hemşirelerden birisi
sorumlu hemşire olarak seçilir. Diyaliz hemşireliği sertifikası, diyaliz
eğitim merkezinde üç ay süreyle diyaliz eğitimi görmüş olanlarla, sorumlu
uzman, sorumlu hekim ve sorumlu hemşirenin müştereken vereceği, gereken
yeterliğe sahip olduğuna dair uygunluk yazıları ile bir hemodiyaliz
merkezinde aralıksız en az bir yıl çalıştığını belgeleyenlere, sağlık meslek
liselerinin hemşirelik bölümü mezunu olup da sağlık hizmetleri meslek
yüksekokullarının diyaliz bölümünden mezun olan diyaliz teknikerlerine,
eğitim merkezlerinde yapılan teorik ve pratik sınavda başarılı olmak kaydıyla
Bakanlıkça verilir. Bu durumda sağlık hizmetleri meslek yüksek okullarının
diyaliz bölümlerinden mezun diyaliz teknikerleri, bu maddenin (d) bendinde
belirtilen unvanda çalıştırılamazlar. Hemodiyaliz merkezlerinde Açılma
İzin Belgesi için hemşire sayısı, merkezdeki hemodiyaliz cihazının sayısına
göre belirlenir. İlk beş cihaz için iki, bu sayının üzerinde ilâve her beş
cihaz için ilâve bir hemşire bulunması zorunludur. Ancak, her tedavi seansında on
hastaya kadar iki hemşire; daha sonraki her beş hasta için ilâve bir hemşire
bulunması gereklidir. Periton diyalizi merkezi hemşire
sayısı, merkezdeki hasta sayısına göre belirlenir. İlk elli hasta için iki;
ilâve her yirmi beş hasta için bir hemşire çalıştırılır. Acil durumlarda ve mücbir
sebeplerden dolayı sertifika sahibi hemşirenin bulunmaması hallerinde, geçici
olarak ve tam gün süreyle hemşire çalıştırılabilir. Bu durumda çalışacak
hemşirenin gözetiminden sorumlu bir sertifikalı hemşire bulunması gerekir. Bu
şekilde çalıştırılan hemşirenin takip eden ilk eğitim döneminde eğitim
başvurusunun yapılması zorunludur. d) Diyaliz Teknisyeni veya
Teknikeri: Her hemodiyaliz merkezinde sağlık hizmetleri meslek yüksek
okullarının diyaliz bölümlerinden mezun diyaliz teknikeri veya diyaliz cihazları ile müştemilatı
konusunda en az üç ay süre ile eğitim gördüğüne dair belge veya diplomayı
haiz en az bir teknisyen veya tekniker bulunması gerekir. Diğer personel Madde
14 — Diyaliz merkezlerinde
bulundurulacak diğer personel; a) Diyetisyen: Her hemodiyaliz
merkezinde, danışman olarak ve kısmî zamanlı görev yapacak bir diyetisyen
bulunması gerekir. Diyetisyen her hastayı ayda en az bir kere yada hasta veya
sorumlu hekim tarafından istendiği zamanda görebilecek şekilde mesai yapar,
hastaların beslenme sorunlarını dinler ve diyet rejimini belirler.
Çalışmalarına dair tüm bilgileri hasta dosyasına kaydetmek ve tarih atarak
imzalamakla yükümlüdür. Diyetisyenler, mesai ve ulaşım
imkânları uygun olmak kaydıyla, aynı il veya ilçelerdeki hemodiyaliz
merkezlerinden en çok dört tanesinde görev yapabilirler. b) Psikiyatri Uzmanı veya
Psikolog: Her hemodiyaliz merkezinde danışman olarak ve kısmî zamanlı görev
yapacak bir Psikiyatri Uzmanı veya Psikolog bulunması gerekir. Hemodiyaliz
merkezlerinde çalışacak Psikiyatri Uzmanı veya Psikologlar, her hastayı ayda
en az bir kere yada hasta veya sorumlu hekim tarafından istendiği zamanda
görebilecek şekilde mesai yaparlar. Gerekli gördüklerinde psikoterapi
seansları düzenlerler ve hastaların psikolojik durumlarıyla yakından
ilgilenirler. Çalışmalarına dair tüm bilgileri, hasta dosyasına kaydetmek ve
tarih atarak imzalamakla yükümlüdürler. Psikiyatri Uzmanı veya
Psikologlar, mesai ve ulaşım imkânları uygun olmak kaydıyla, aynı il veya
ilçelerdeki hemodiyaliz merkezlerinden en çok dört tanesinde görev
yapabilirler. c) Sosyal Hizmet Uzmanı: Hasta
sayısı 100’ün üstündeki diyaliz merkezlerinde; yada hasta sayısı 100’ün
altında olup sorumlu hekimin gerek görmesi veya hasta talebinin olması
halinde, Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (g) ve (h)
bentlerinde belirtilen belgeler Müdürlüğe sunulmak kaydıyla, ihtiyaç
duyulduğunda merkezde bulunmak üzere kısmi zamanlı görev yapacak danışman bir
Sosyal Hizmet Uzmanı bulunması temin edilir. Bu durumda görev yapan Sosyal
Hizmet Uzmanları, mesai ve ulaşım imkânları uygun olmak kaydıyla, aynı il
veya ilçelerdeki hemodiyaliz merkezlerinden en çok dört tanesinde görev
alabilirler. d) Yardımcı personel: Hemodiyaliz
merkezlerinde her beş hemodiyaliz cihazı için bir yardımcı personel; periton
diyalizi merkezlerinde ise, en az bir yardımcı personel bulunması gereklidir.
Merkezler bu ihtiyaçlarını hizmet alımı yoluyla da giderebilirler. Diyaliz merkezleri bu madde
kapsamındaki personeli en geç açılış
onayını takip eden iki ay içinde yukarıdaki şartlar dahilinde temin eder. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Diyaliz Merkezlerinin Açılması Komisyon Madde
15 — Diyaliz merkezlerinin
açılması için yapılan başvuruyu değerlendirmek üzere, her müdürlük nezdinde Diyaliz
Merkezleri Başvuru Değerlendirme Komisyonu teşkil olunur. Komisyon, İl Sağlık Müdürünün
görevlendireceği bir Müdür Yardımcısının veya ilgili Şube Müdürünün
başkanlığında; bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen sorumlu uzman
niteliklerini haiz olan ve kamu kurumlarına ait hastaneler bünyesinde
çalışan, biri asil ve biri yedek olmak üzere iki uzman tabip ve varsa
Müdürlükten yoksa İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünden bir mühendis veya
mimar olmak üzere toplam üç kişiden oluşur. Komisyonda yer alacak Sağlık
Müdür Yardımcısının veya ilgili Şube Müdürünün diyaliz sertifikasına sahip
veya bu Yönetmeliğe göre diyaliz eğitimi alma şartlarını haiz bulunması
gerekir. Bu personelden birisinin herhangi bir şekilde Komisyona iştirak
edememesi halinde diğeri, Komisyon başkanlığını yürütür. O il sınırları içerisinde
Yönetmelikte belirtilen sorumlu uzman niteliklerini haiz bir uzman tabip
bulunamaması halinde, en yakın ildeki kamu kurumlarına ait hastaneler
bünyesinde çalışan uzman tabipler görevlendirilebilir. Bu şekilde
görevlendirilen uzman tabiplere, Komisyondaki görevleri süresince
kurumlarınca idarî izin verilir; bunların harcırahı 6245 sayılı Harcırah
Kanunu hükümleri çerçevesinde, talep eden Müdürlük tarafından karşılanır. Komisyon üyesi olarak belirlenen
uzman tabipler, sorumlu uzmanı olacağı kamu veya özel diyaliz merkezinin
açılma başvurularının değerlendirilmesine iştirak edemezler. Başvurular, Komisyonda
değerlendirilirken; il genelindeki diyaliz hasta sayısı, ikamet adresleri,
ulaşım olanakları, mevcut cihaz sayısı ve diğer merkezlerin yerleşim durumu
ve ildeki hastaların da ihtiyaçları ve hizmet kalitesi göz önünde
bulundurularak, belirli bir plan ve program dahilinde değerlendirilir ve
kaynakların uygun kullanımına ve atıl kapasiteye yol açılmamasına dikkat
edilir. Başvuru ve açılma iznine esas belgeler Madde
16 — Diyaliz merkezi
açacakların bir dilekçe ile Müdürlüğe başvurmaları gerekir. Dilekçeye ekli başvuru dosyasında
bulunması gereken bilgi ve belgeler şunlardır; a) 1/100 ölçekli, merkezin her
katı için ayrı düzenlenmiş, yerleşim ve kullanım alanlarını gösteren İl
Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü tarafından tasdik edilmiş plânlar, b) Yapı kullanma izni belgesi
veya yapı kullanma izin belgesi henüz alınamamışsa mahalli belediyeden bina
için yapı kullanma izin belgesi verileceği beyanını gösteren yazılı belge, c) Yangına yönelik tedbirlerin
alındığına dair yetkili merciden alınmış olan rapor, d) Diyaliz merkezinde
kullanılacak cihaz, araç ve gereçlerin diyaliz merkezi sahipliğinde olduğunu
gösteren ve merkez yetkilisi tarafından onaylanan liste, e) Kurucu gerçek kişi ise, nüfus
hüviyet cüzdanının; vakıf ise, vakıf senedinin ve ticaret sicil gazetesi
kaydının; şirket ise, sermaye durumunun ve şirket ortaklarını gösteren
ticaret sicili gazetesinin örneği, f) Diyaliz merkezinde görev
yapacak Sorumlu Uzmanın, Sorumlu Tabibin, Hemşirenin ve Diyaliz Teknisyeninin
veya Teknikerinin bu Yönetmelik uyarınca istenilen meslekî sertifikaları ile
diplomalarının ve uzmanlık belgelerinin örnekleri; kamu kurum ve
kuruluşlarından yapılan başvurularda ise, bu belgelerin kurum amirinden
tasdikli örnekleri, g) Özel diyaliz merkezinde görev
yapacak personelin tamamı ile yapılan sözleşmeleri, h) Personelin ikametgâh
belgeleri; İkametgâh yeri olarak, büyük şehir belediyesi olan yerlerde büyük
şehir belediye sınırları; diğer yerlerde ise belediye sınırları dikkate
alınarak, hazırlanacak personelin ikametgah belgeleri, ı) Diyaliz merkezinde tam gün
çalışması gereken Sorumlu Tabibin ve aynı zamanda Sorumlu Tabip olarak tam
gün çalışacağı bildirilen Sorumlu Uzmanın muayenehanesi haricinde başkaca bir
serbest meslek icrası olmadığına dair ilgili tabip odasınca düzenlenen belge,
i) Reverse-ozmos su sisteminin
özellikleri ve kapasitesi hakkında üretici firma tarafından düzenlenen rapor, j) Diyaliz merkezinde
kullanılacak suyun, arıtma öncesi bakteriyolojik ve kimyasal analiz
sonuçlarını bildiren rapor ile yeterli nitelikte ve kapasitedeki su
sisteminin yaptığı arıtma sonrasında elde edilen suyun, bakteriyolojik ve
kimyasal analiz sonuçlarının Avrupa Birliği Farmakopedansındaki standartlara
uygun olduğunu gösterir belge, k) Merkezde kullanılacak diyaliz
cihazlarının marka, imâl tarihi, imâl edildiği ülkeyi belirten liste ve
onaylı fatura örnekleri, l) Ambulans ruhsatının örneği
veya ambulans hizmetleri sözleşmesinin aslı, Bu maddenin (h) bendinde
belirtilen ikametgahla ilgili kısıtlamanın dışına, ancak haklı sebeplerin
mevcudiyeti ve buna istinaden Müdürlüğün uygun görüşü ve kamu personeli için
ayrıca Valiliğin yazılı onayı ile çıkılabilir. Açılma izin belgesi Madde
17 — Başvuru; Diyaliz
Merkezleri Başvuru Değerlendirme Komisyonu tarafından öncelikle dosya
üzerinde incelenir ve noksanlıklar var ise, diyaliz merkezi açma talebinde
bulunanlara yazı ile bildirilir. Başvuru dosyasında noksanlık yok
ise, açılmak istenilen merkezler Komisyon tarafından personel, bina, tıbbî
donanım ve cihaz, araç ve gereçler ile bu Yönetmeliğin öngördüğü diğer
hususlara uygunluk yönünden yerinde ve üyelerin tamamının iştiraki ile
incelenerek, sonuçları bir rapor halinde İl Sağlık Müdürüne sunulur. Başvuru belgeleri noksan veya
inceleme sonucunda durumu mevzuata uygun olmayan diyaliz merkezine ilişkin
başvuru dosyası, ret gerekçeleriyle birlikte başvuru sahibine resmî bir yazı
ile iade edilir. Müdürlüğe yapılan başvuru üzerine
gerekli işlemler, başvuru tarihinden itibaren en geç on beş iş günü
içerisinde sonuçlandırılır. Başvuru dosyası noksansız ve
yerinde yapılan incelemede uygun görülen merkezler için merkez sahibi adına,
Müdürlükçe hazırlanan ve Vali tarafından onaylanan Açılma İzni Belgesi
(EK-11) verilir. Merkez bu belge ile faaliyete geçer ve sosyal güvenlik
kurumları ile anlaşma imzalayabilir. Müdürlük tarafından hazırlanan ve Vali
tarafından onaylanan açılma izin belgesi ile başvuru dosyasının özetini
gösterir Diyaliz Merkezleri Dosya Özeti Formu (EK-12) Müdürlükçe doldurulup
onaylanarak Bakanlığa gönderilir. Bakanlık gerekli gördüğü taktirde diyaliz
merkezini yerinde denetledikten sonra yada doğrudan nihai çalışma ruhsatını
düzenler. Açılma izni belgesi müdürlükçe
düzenlendiği tarihten itibaren altı ay içerisinde faaliyete geçmeyen diyaliz
merkezlerine verilen açılma izninin hükmü kalmaz ve açılma izni belgesi,
ilgili valilikçe iptal edilir. Açılma izin belgesinde merkezin,
hemodiyaliz veya periton diyalizi merkezi olduğu açıkça belirtilir. Ancak,
hemodiyaliz merkezi bünyesinde, periton diyalizi merkezi açılması durumunda
ayrıca açılma izin belgesi düzenlenmez; sadece açılma izin belgesine bu
hususta gerekli şerh düşülür. Merkez sahibinin veya merkezin
kayıtlı cihaz kapasitesinin değiştirilmesi talebi hallerinde, Müdürlüğe
sadece değişen hususlar ile ilgili belgeler sunulur ve açılma izin belgesi
yeniden alınarak Ruhsat değişikliği yapılmak üzere Bakanlığa gönderilir. Adres değişikliği halinde; diğer
konularda değişiklik yok ise, bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin (a), (b) ve
(c) bentlerinde belirtilen belgeler sunularak açılma izni belgesi yeniden
alınır. Adres değişikliği ve ruhsatında
kayıtlı cihaz kapasitesinin değiştirilmesi durumlarında, Komisyon tarafından
yerinde inceleme yapılır ve yukarıdaki fıkralara göre işlemler yürütülür. Bakanlığa bağlı eğitim ve
araştırma hastanesi bünyesinde açılacak diyaliz merkezi veya ünitesi için bu
Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde hazırlanan dosya, dilekçe ekinde
doğrudan Bakanlığa sunulur ve gerekli iş ve işlemler yapılarak açılma izin
belgesi, Bakanlıkça düzenlenir. ÜÇÜNCÜ KISIM Diyaliz Merkezlerinin İşleyişi BİRİNCİ BÖLÜM Diyaliz Merkezlerinde Tıbbî Takip, Tetkik ve Kontroller Tıbbî takip ve tetkikler Madde
18 — Diyaliz merkezlerinde
diyaliz tedavisi gören her hasta için ayrı bir hasta takip dosyası tutulur.
Hastalara, aşağıdaki laboratuvar tetkikleri belirtilen periyotlarda
yaptırılır. Diyaliz tedavisine ilk defa
alınacak hastalarda kan grubu tayini ve aşağıda belirtilen tetkiklerin tamamı
yapılmalıdır. Bir diyaliz merkezine ilk kez
gelen hastalar eski diyaliz hastası olsa bile kan grubu tayini,HİV ve Hepatit
testleri öncelikle yapılır. Daha sonra kronik hastaların takibinde; a) Ayda bir defa yapılması
gereken tetkikler; 1) Kan üre veya üre nitrojeni
(giriş ve çıkış), 2) Serum kreatinini (giriş ve
çıkış), 3) Serum Potasyumu (giriş ve
çıkış), 4) Serum Na, Ca ve P seviyesi, 4) Alanin aminotransferaz
(ALT), 5) Kan şekeri, 6) Serum total protein ve
albümin, 7) Hemogram (6-12 parametre), 8) Venöz bikarbonat (total
karbondioksit). Merkezler ayrıca diyaliz
yeterliliğini belirleyen parametreleri (Kt/V ve URR) aylık olarak
hesaplayarak istendiğinde Bakanlığa bildirmek zorundadırlar. b) Üç ayda bir defa yapılması
gereken tetkikler; 1) Hepatit göstergeleri negatif
olan hastalarda ELISA 2, 3 veya Mikropartikül İmmün Assay (MEIA) veya
kemiluminesans yöntemiyle tayin edilmek kaydıyla HbsAg, HbsAb, Anti-HCV, 2) Serum demiri, total demir
bağlama kapasitesi, ferritin, 3) Ürik asit, 4) CRP, 5) Diabetik hastalarda HbA1c. c) Altı ayda bir defa yapılması
gereken tetkikler; 1) İntact PTH, 2) Alkalen fosfataz, 3) Lipitler (total kolesterol,
LDL-kolesterol, HDL-kolesterol, trigliserid), 4) Anti-HIV tetkikleri (ELİSA
2-3, Mikropartikül İmmünassay-MEIA veya kemiluminesans), 5) Tele kardiyogram (kuru ağırlık
değerlendirilmesinde gereğinde ayda bir yapılabilir), 6) Elektro kardiyogram. d) Yılda bir defa yapılması
gereken tetkikler; 1) Hepatit göstergeleri pozitif
olan hastalarda ELISA 2, 3 veya Mikropartikül İmmün Assay (MEIA) veya
kemiluminesans) yöntemiyle tayin edilmek kaydıyla HbsAg, HbsAb, Anti-HCV, 2) Gereğinde kemik grafileri (el,
kafa, klavikula), 3) Ekokardiografi, 4) Batın ultrasonografisi, 5) Serum alüminyum düzeyi. Hastaların izlenmesi ve eğitimi Madde
19 — Diyaliz merkezleri,
tedavilerini üstlendikleri hastaların bu Yönetmeliğin öngördüğü tetkiklerini
yaptırmak ve tedavilerini titizlikle takip etmek zorundadırlar. Diyaliz tedavisi gören hastaların
ilgili merkezlerce ayda en az bir defa tıbbî
muayenelerinin yapılarak kaydedilmesi yanında, tedavinin gerektirdiği
hususlarda uygulama eğitimi verilmesi gerekir. Personelin tıbbî kontrolü Madde
20 — Diyaliz merkezlerinde
çalışan personelin, istisnai durumlar hariç olmak üzere, işe başlarken ve
daha sonra altı ayda bir rutin olarak HCV antikoru, Hbs Ag ve Hbs Ab, HIV 1+2
antikoru tayin testleri ve diğer benzer bulaşıcı hastalıklar taramasından
geçirilmesi ve lazım gelen koruyucu tedbirlerin alınması ile gerektiğinde
tedavilerinin yaptırılması zorunludur. İKİNCİ BÖLÜM Diyaliz Merkezlerinde Çalışan Personelin Görev ve
Yetkileri Sorumlu
uzmanın görev ve yetkileri Madde
21 — Diyaliz merkezlerinin
sorumlu uzmanlığı görevini yürüten tabipler, hastaların tıbbî açıdan
izlenmesinden, tedavilerinin yönlendirilmesinden ve hastalara tıbbî yönden
faydalı olacak idarî ve tıbbî tedbirlerin belirlenmesinden sorumludurlar. Sorumlu uzman; ayda en az bir
defa olmak kaydıyla, diyaliz merkezinde tedavi gören bütün hastaların klinik
ve laboratuvar değerlendirmelerini, periyodik muayenelerini yapmakla
yükümlüdür. Acil durumlarda hastaya ilk müdahaleyi yapar veya sorumlu tabibi
yönlendirir. Her hasta için ayrı bir takip
dosyası düzenler ve yapılan periyodik muayene, tetkik ve acil müdahaleleri
düzenli olarak bu dosyaya kaydeder. Sorumlu hekimin Psikiyatrist veya
Psikolog, Diyetisyen ve Sosyal Hizmet Uzmanının görevlerini yerine
getirmesini temin edip etmediğini denetler. Sorumlu
tabibin görev ve yetkileri Madde
22 — Sorumlu tabip; sorumlu
uzmanın belirlemiş olduğu tedavi protokolüne göre, hastalara diyaliz tedavisi
uygulamak, tedavi seansı sırasında hastaları tıbbî yönden izlemek, her
diyaliz seansında hastanın dosyasına günlük gözlem notunu kaydetmek, diyaliz
merkezi ile ilgili tüm verilerin yazılı veya bilgisayar ortamında
arşivlenerek bu bilgilerin gereğine uygun olarak Bakanlığa ulaştırılmasını
takip etmek ve akut komplikasyonlar ile acil durumlarda varsa uzman ile
birlikte yoksa tek başına ilk müdahaleyi yapmak ile görevli ve yetkilidir. Sorumlu uzman, Psikiyatrist veya
Psikolog, Diyetisyen ve Sosyal Hizmet Uzmanının da hastaları her görüşlerinde
hasta dosyasına düzenli şekilde notlarını yazmalarını sağlar ve takibini
yapar. Hemşirenin görevleri Madde
23 — Diyaliz hemşiresi;
diyaliz seansı öncesinde, diyaliz sırasında ve sonrasında hastanın her türlü
tıbbî bakımını, sorumlu uzman ve sorumlu tabibin direktiflerine göre yapmak,
diyaliz hastalarına eğitim vermek, rutin hasta takiplerini yapmak, tedavilere
ilişkin kayıtları tutmak, hemodiyaliz cihazlarını diyalize hazırlamak,
diyaliz setlerini hazırlamak, hastanın damar yoluna bağlamak ve çıkarmak, sterilizasyon
ve yüzey dezenfeksiyon işlerini yürütmek ile görevlidir. Periton diyalizi hemşiresi
ayrıca, hastaların sağlık durumunun gerektirdiği hallerde ve sorumlu uzmanın
tespit edeceği kurallar çerçevesinde periton diyalizi hastalarının ev
ziyaretlerini yapar. Bu ziyaretlerin programlanması ve uygulanması
sırasındaki ihtiyaçlar, merkez tarafından temin edilir. Diyaliz
teknikeri veya teknisyeninin görev ve yetkileri Madde
24 — Tekniker veya teknisyen;
diyaliz merkezinin teknik alt yapısı ile ilgili problemler ile diyaliz seansı
öncesinde, diyaliz sırasında ve sonrasında her türlü teknik hizmet ve takibi
yapmakla, diyaliz cihazlarını hizmeti aksatmayacak şekilde hazır vaziyette
bulundurmakla ve görev alanına giren diğer problemleri derhal sorumlu tabibe
bildirmekle görevlidir. Ayrıca, su sisteminin bakımının yapılması ve
hemodiyaliz cihazının diyalize hazırlanması işlerini yürütür. Su sisteminden elde edilen suyun
bakteriyolojik ve kimyasal analizlerinin takibinden Diyaliz Teknisyeni veya
Teknikeri sorumludur. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Diyaliz Merkezlerinde Çalışan Personelin Görevden Ayrılmaları, Hastalık Hali ve İzin Kullanılması Görevden
ayrılma, hastalık hali ve izinler Madde
25 — Özel diyaliz merkezinde
görev yapan personelin, çalıştığı merkezden ayrılmadan en az üç ay önce,
görev yaptığı özel diyaliz merkezine ve müdürlüğe bir dilekçe ile başvurması
ve durumu bildirmesi gerekir. Özel diyaliz merkezlerinde
sorumlu uzman veya sorumlu tabibin ayrılma talebinde bulunması, hastalık hali
ve izin durumlarında; bu görev, en fazla altı aylık süre için sorumlu uzman
veya sorumlu tabip niteliklerini haiz başka bir tabip tarafından yürütülür.
Bu süre zarfında merkeze, kayıtlı hastaları haricinde yeni hasta alınmaz. Altı
aylık sürenin sonunda sorumlu uzman veya sorumlu tabip bulunamaz ise, diyaliz
merkezinin faaliyetine son verilerek, açılma izni belgesi Valilikçe iptal
edilir. Bu durumda, hastaların mağdur edilmemesi için Müdürlükçe gerekli
tedbirler alınır. Merkezde sertifika sahibi hemşire
sayısı, Yönetmelikte seans başına belirlenen asgarî sayının altına düştüğü
takdirde, merkez eksilen sayı kadar hemşirenin sertifikasyon eğitimi için ilk
eğitim döneminde başvurmak zorundadır. Buna uymayan diyaliz merkezine,
Müdürlük tarafından kırk beş günlük süre verilerek yazılı olarak ihtar edilir
ve bu süre sonunda hemşire eksikliğini gidermeyen merkezin hasta sayısı
mevcut personel sayısına uygun olacak şekilde merkezce azaltılır. Buna uygun
davranmayan merkez için açılma izin belgesi Valilikçe iptal edilir. DÖRDÜNCÜ KISIM Diyaliz Merkezlerinde Çalışan Personelin Eğitimi ve Sertifikalandırılması BİRİNCİ BÖLÜM Diyaliz Eğitim Merkezleri Diyaliz
eğitim merkezleri Madde
26 — Diyaliz merkezlerinde
görev alacak sorumlu uzman, sorumlu tabip ve hemşireler ile bu merkezlerin
tıbbî denetimlerinde yer alacak personellerin eğitimleri, ikinci fıkrada
belirtilen şartları haiz ve Bakanlıkça eğitim vermek üzere yetkilendirilmiş
diyaliz merkezlerince yürütülür. Üniversitelerin tıp fakülteleri ile eğitim
ve araştırma hastaneleri ve kadrosunda nefroloji uzmanı olan kamu kurum ve
kuruluşlarına ait hastaneler bünyesindeki diyaliz merkezlerine eğitim yetkisi
verilebilir. Hemodiyaliz ve periton diyalizi
konusunda; a) Eğitim ile yetkilendirilecek
merkezlerin bu Yönetmelikte öngörülen şartları taşıması ve ilgili müdürlükçe
düzenlenmiş açılma izin belgesinin bulunması, b) Eğitim yetkisi verilecek
diyaliz merkezlerinin teorik eğitime imkân sağlayacak bir toplantı salonu ve
gerekli eğitim materyaline sahip olması, c) Eğitim yetkisi verilecek
merkezlerin aktif olarak kullanılmakta olan en az on adet hemodiyaliz
cihazına sahip olması, d) Eğitim yetkisi verilecek
merkezlerin en az bir yıldır vereceği eğitimin niteliğine göre hemodiyaliz
veya periton diyalizi uyguluyor olması, e) Eğitim yetkisi verilecek
merkezlerin yılda en az iki defa eğitim programı açma ve bu programların her
birisi için en az bir uzman tabip, iki pratisyen tabip ve iki hemşire olmak
üzere toplam on personeli eğitime alma kapasite ve yeterliliğinde olması
gereklidir. Eğitim
yetkisi için başvuru Madde
27 — Diyaliz eğitim merkezi
olarak yetkilendirilmeyi talep eden merkezin; eğitim sorumluluğunu üstlenecek
nefroloji uzmanının isim ve unvanını, uzman tabip, tabip ve hemşirelere
yönelik olarak bir yıl içerisinde kaç dönem kurs düzenleyeceğini, her eğitim
döneminde kaç uzman tabip, tabip ve hemşireye eğitim verilebileceğini, bu
Yönetmeliğin 26 ncı maddesinde belirtilen eğitim yeri ve eğitim
materyallerini haiz olduğunu bildiren yazıları ile Bakanlığa başvurmaları
gerekir. Bu başvurular Kurul tarafından
değerlendirilerek, bu Yönetmelikte öngörülen şartları taşıyan diyaliz
merkezlerine Bakanlıkça eğitim yetkisi verilir ve buna dair yetki belgesi
düzenlenir. İKİNCİ BÖLÜM Diyaliz Eğitimi Başvuruları ve Değerlendirme Diyaliz eğitimine alınacak personel Madde
28 — Diyaliz eğitimine; a) Kamu veya özel diyaliz
merkezlerinde çalışanlardan bu Yönetmeliğin 13 üncü madde hükümleri
çerçevesinde gerekli personel sayısına uygun olan, b) Yeni açılacak diyaliz
merkezlerinde çalışacağı Müdürlük tarafından bildirilen, c) Herhangi bir resmî veya özel
kurum ve kuruluşta çalışmayan, d) Diyaliz merkezlerinin tıbbî
denetimlerinde yer alacak personellerden, uzman tabip, tabip ve hemşire
unvanını haiz, kişiler başvurabilir. Yukarıda sayılanlar dışında, kamu
personeli olup da diyaliz eğitim başvurusu yapanlar için, Bakanlığın uygun
göreceği ve ihtiyaç duyulan diyaliz merkezlerinde iki yıl süreyle görev
yapmayı kabul ettiğine dair taahhütname vermesi şartı aranır. Eğitim başvurularında, ihtiyacın
acilliği göz önüne alınarak eğitim planlaması yapılır. Diyaliz eğitim merkezlerinin
eğitimlerin daha etkin yürütülebilmesi için, diyaliz açılma izin belgesi
personel sayısına ilâve olarak yüzde elli oranında fazla personel istihdam
etmesi uygundur. Eğitime alınan personel, eğitim
gördüğü kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen usûl ve esaslara uymak
zorundadır. Diyaliz eğitimine alınan
personel, eğitim merkezinin günlük mesai saatleri dışında ve aldığı eğitim
dışında bir görevde çalıştırılamaz. Başvuru dönemleri Madde
29 — Eğitim başvuruları,
Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında ilgili müdürlüğe yapılır ve en geç
Şubat, Mayıs, Ağustos ve Kasım aylarının ilk haftası içinde Müdürlükçe toplu olarak
Bakanlığa bildirilir. Yönetmelikteki şartlara uygun olmayan başvurular,
müdürlüklerce Bakanlığa iletilmeksizin sahiplerine iade edilir. Başvurular, Bakanlıkça takip eden
bir ay içerisinde değerlendirilir ve eğitim programına alınan personel, müdürlüklere
ve diyaliz eğitim merkezlerine bildirilir. Diyaliz eğitimleri sorumlu
tabipler için her yıl Ocak ve Temmuz aylarında, sorumlu uzman tabipler ve
hemşireler için her yıl Ocak, Mayıs, Temmuz ve Eylül aylarında başlayacak
şekilde gerekli işlemler tamamlanır. Başvurular sadece o dönem için
geçerli olup, eğitim planlamalarında önceki dönem yapılan başvurular
değerlendirmeye alınmaz. Başvurusu değerlendirmeye alınmayan personel, tekrar
eğitim almak istediği takdirde, sonraki her bir eğitim dönemi için başvurusunu
yenilemek istediğine dair bir dilekçeyi, Diyaliz Merkezleri Bilgi Formu
(EK-4)’ü de ekleyerek, belirlenen tarihlerde Müdürlüğe verir; ancak diğer
başvuru evraklarının tekrar düzenlenmesi gerekmez. Başvuruların yapılması Madde
30 — Diyaliz eğitim
başvuruları, ilgili müdürlüğe yapılır ve bu müdürlük kanalıyla Bakanlığa
intikal ettirilir. Başvuru belgeleri noksan olan dosyalar, Bakanlığa
gönderilmeksizin ilgilisine iade edilir. Başvuru dilekçesine aşağıda
belirtilen belgeler eklenir: a) İlgili kurum tarafından
doldurulacak Diyaliz Merkezleri Bilgi Formu (EK-4), b) Personel tarafından
doldurulacak Diyaliz Eğitimi Başvuru Formu (EK-8), c) Kamu kurum ve kuruluşlarında
çalışan personel için, baştabipliğe verdiği, ilgilinin diyaliz eğitimini
takiben ihtiyaç duyulan merkezde en az iki yıl çalışacağına dair noter onaylı
taahhüdünün baştabiplikçe aslı gibidir onaylı sureti ile ilgili baştabiplikçe
onaylanmış diploma ve uzmanlık belgeleri, d) Özel diyaliz merkezlerinde
çalışan ve çalışacak olan personel için kurs bitiminden itibaren görev
alacakları merkezde en az iki yıl çalışacaklarına dair noter tasdikli
sözleşmeleri ile diploma veya uzmanlık
belgelerinin örneği, e) Herhangi bir resmî kuruluşta
çalışmayan personel için, bu durumu belgeleyen kayıtlar ile diploma ve/veya
uzmanlık belgelerinin örneği, f) Özel diyaliz merkezleri veya
kamu kurum ve kuruluşlarınca düzenlenecek gerekçeli ihtiyaç yazısı, g) Diyaliz merkezlerinin tıbbî
denetimini gerçekleştirecek personeller için, Müdürlüğün uygun görüşü ile
eğitimi tamamladıktan sonra en az iki yıl süreyle Komisyon veya denetim
ekibindeki görevine devam edeceğine dair dilekçesi. İnceleme ve denetim yapacak personelin eğitimi Madde
31 — Müdürlükçe oluşturulacak
komisyonda görev alacak Müdür Yardımcısı ve Şube Müdürü ile
gerçekleştirilecek inceleme ve denetimlerde görev almak üzere Bakanlık ilgili
daire başkanlığı bünyesinde çalışan ve bu Yönetmeliğe göre eğitim alma
şartını haiz bulunan hekim ve hemşire ile aynı nitelikleri taşıyan denetim elemanlarının
diyaliz eğitimi almış olması esastır. Bu eğitimi almamış personel, asli idarî
görevlerini aksatmayacak şekilde, Bakanlıkça düzenleme yapılmak kaydıyla ve
eğitim kontenjanı nispetine bağlı kalmaksızın eğitime alınarak, sonunda
başarılı olanlara diyaliz sertifikası verilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Eğitim Müfredatı, Sınavlar ve Sertifikalandırma Eğitim
müfredatı Madde
32 — Diyaliz personelinin
eğitimi, sorumlu uzman ve sorumlu tabip ile hemşireler için ayrı ayrı olmak
üzere, Kurul tarafından bu Yönetmeliğin yayımından itibaren bir yıl
içerisinde hazırlanan ve Bakanlıkça yayımlanan Diyaliz Tedavi İlkeleri
Rehberinde ve Diyaliz Hemşireliği Rehberinde yer alan eğitim müfredatına
uygun olarak yapılır. Eğitim müfredatı, gelişen tıp teknolojisine uygun
olarak her yıl Kurulca güncelleştirilir. Sınav komisyonlarının belirlenmesi Madde
33 — Diyaliz eğitim
merkezlerinde oluşturulacak sınav komisyonları, üç Nefroloji Uzmanından
oluşur. Sınav komisyonlarının teşkil
olunmasında aşağıdaki hususlara dikkat edilir. a) Bakanlığa ait diyaliz eğitim
merkezlerinin sınav komisyonunda yer alacak iki üyenin, kurumun kendi uzman
tabipleri arasından; bir üyenin ise, tıp fakültelerinin öğretim üyeleri
arasından belirlenmesi gerekir. b) Üniversitelerin tıp
fakültelerinde bulunan diyaliz eğitim merkezlerinin sınav komisyonunda yer
alacak iki üyenin kendi öğretim üyeleri arasından; bir üyenin ise, başka kamu
kurum ve kuruluşlarından belirlenmesi gerekir. c) Pediatrik diyaliz
merkezlerinde görev yapmak üzere diyaliz eğitimi alanların sınav komisyonunda
en az bir Çocuk Nefrolojisi Uzmanının bulunması gerekir. d) Diyaliz hemşireliği
sınavlarında, eğitim merkezinin sorumlu hemşiresi de üye olarak yer alır. Sınavlar ve sonuçlarının bildirilmesi Madde
34 — Diyaliz eğitim merkezlerinde
verilen eğitimler sonunda teorik ve pratik sınav olmak üzere, iki aşamalı
sınav yapılır. Diyaliz eğitim merkezi, her
eğitim dönemi sonunda sınav açmak, sınav tarihlerini sertifikasyon eğitimi
verdiği personele duyurmak zorundadır. Diyaliz eğitim merkezlerinde
eğitim gören personel, eğitim süresi sonunda toplam üç defa sınava girebilir.
Bu personel, hangi sınav aşamasından başarılı olamamış ise, diyaliz eğitim
merkezinin açacağı üç sınava, başarılı olamadığı aşama için iştirak etmek
zorundadır. Bu sınavların tamamında başarılı olamayan ve sertifika almaya hak
kazanamayanlar, Yönetmelikte belirtilen usûllerle tekrar sertifika eğitimine
başvurabilirler. Aynı ilde bulunan eğitim
merkezleri, sınavları müşterek olarak yapabilirler. Diyaliz eğitim merkezlerinde
yapılan sınavlar sonucunda düzenlenen sınav komisyonu raporu, eğitime alınan
personelin kursa başlayış ve kurstan ayrılış evrakı ile sınav sonuç belgeleri
Bakanlığa gönderilir ve sınavlarda başarılı olanlara Bakanlıkça diyaliz
sertifikası düzenlenir. Yabancı ülke vatandaşı olarak
diyaliz eğitimi talebinde bulunup, sağlık alanında işbirliği anlaşmaları
çerçevesinde bu eğitime alınan uzman tabip, tabip ve hemşirelere sadece
eğitim gördüğü yerden katılım yazısı verilebilir, Bakanlıkça sertifika düzenlenmez
ve bu kişiler ülke genelinde diyaliz merkezlerinde çalışamazlar. Resertifikasyon Madde
35 — Sorumlu uzmanlık, sorumlu
tabiplik ve diyaliz hemşireliği sertifikaları, düzenlenme tarihinden itibaren
beş yıl süre ile geçerlidir. Sertifika sahipleri, sertifikalarının
düzenlendiği tarihten itibaren her beş yılda bir resertifikasyon sınavlarına
girmek zorundadırlar. Resertifikasyon sınavları her
yılın Nisan ve Ekim aylarında yapılır. Sınavlarda iki defa üst üste başarılı
olamayanların sertifikaları, altıncı yılın sonunda hükümsüz hale gelir.
Resertifikasyon sınavında başarılı olamayanlar, Yönetmelikte belirtilen usûl
ve esaslara göre tekrar diyaliz eğitim programına başvurabilirler. Bu
başvurular öncelikli olarak değerlendirilir. Resertifikasyon sınavlarının
nasıl yapılacağı, sınav komisyonlarının teşkili, sınav sonuçlarının
değerlendirilmesi ve sair konuları, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden
itibaren altı ay içerisinde hazırlanacak yönerge ile belirlenir. BEŞİNCİ KISIM Diyaliz Merkezlerinin İzlenmesi, Denetlenmesi, Yaptırımlar ve Yasaklara İlişkin Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM Diyaliz Merkezlerinin İzlenmesi, Denetlenmesi, Yaptırımlar, Yasaklar Diyaliz
merkezlerinin izlenmesi Madde
36 — Bütün diyaliz
merkezleri, bilgi işlem sistemi aracılığıyla günlük olarak kaydedeceği ve
kaydettiği hasta ve seans sayılarını, hasta mortalitesini, bu Yönetmelik
uyarınca yapılması gereken tıbbî tetkiklerin kayıtlarını ve Bakanlıkça talep
edilen diğer bilgileri, Bakanlığın bu bilgilere her an ulaşabileceği şekilde
tutmak zorundadırlar. Bu kayıtlar üzerinde, gerçeğe
aykırı ve eksik kayıt tutmak suretiyle suiistimali tespit edilen diyaliz
merkezlerinin sorumluları hakkında genel hükümlere göre işlem yapılır. Her merkez, hemodiyaliz ve
periton diyalizi uygulamalarını, Diyaliz Hizmetleri Üç Aylık Bilgi Formu
(EK-2), Periton Diyalizi Merkezi Aylık Çalışma Formu (EK-3) ve Diyaliz
Merkezleri Bilgi Formu (EK-4)’deki bilgileri yazılı veya elektronik ortamda
Bakanlığa bildirmek zorundadır. Ayrıca, ölüm vakalarının da, Diyaliz
Hastaları Ölüm Bilgi Formu (EK-7) doldurularak Bakanlığa bildirilmesi
zorunludur. Diyaliz Merkezlerinin durum ve
çalışmalarına ait formlar, değişen ihtiyaçlara göre Kurulun görüşü alınarak
Bakanlıkça yeniden düzenlenebilir. Diyaliz merkezlerinin denetlenmesi Madde
37 — Diyaliz merkezleri;
şikayet veya ihbar üzerine yapılan denetimler ile Bakanlığın yaptırdığı veya
Bakanlık denetim elemanlarınca yapılan olağan dışı denetimler hariç olmak
üzere Müdürlük tarafından, Komisyon veya denetleme ekibi vasıtasıyla, Diyaliz
Merkezi İdari Denetim Formu (EK-9) ve Diyaliz Merkezi Tıbbi Denetim Formu
(EK-10)’a göre altı ayda bir defa olağan olarak denetlenir. Denetleme ekibi, merkezin
bulunduğu ilin Sağlık Müdürü veya görevlendireceği bir Sağlık Müdür
Yardımcısı, diyaliz hizmetleri ile ilgili Şube Müdürü, kamuda çalışan bir
Nefroloji Uzmanı veya bu Yönetmelikte belirtilen sorumlu uzmanlık şartını
haiz bir uzman tabip olmak üzere toplam üç kişiden oluşur. Denetim ekibinde yer alacak
uzman, sorumlu uzman olarak çalıştığı kamu veya özel diyaliz merkezinin
denetiminde yer alamaz. Denetimler sonucunda düzenlenen
denetim raporları Bakanlığa gönderilir. Ancak hakkında işlem yapılması
gereken diyaliz merkezleri için, Bakanlığa bildirim gerekmeksizin Müdürlükçe,
Yönetmelik hükümleri ve genel mevzuata göre uygun işlem yapılarak sonucu
Bakanlığa bildirilir. Yasaklar Madde
38 — Bu Yönetmelik
kapsamındaki kişiler bakımından yasak olan davranışlar aşağıda belirtilmiştir: a) Bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı olarak ilgili Müdürlükten veya Bakanlıktan açılma izni belgesi
alınmaksızın, diyaliz tedavisi yapmak amacıyla özel yerler açılması ve kamu
kurum ve kuruluşlarında diyaliz tedavisi için yer tahsis edilmesi yasaktır. b) Kamu kurum ve kuruluşları ile
gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri, Bakanlıktan izin almadan diyaliz
sertifikası vermek amacıyla eğitim faaliyetinde bulunamazlar. c) Açılma izni belgesi verilen
diyaliz merkezlerinin, açılma izni alınma sırasındaki cihaz, personel, bina
ve diğer tıbbî ve fizik şartlardaki herhangi bir değişikliği ilgili valiliğin
veya Bakanlığın bilgisi olmaksızın yapmaları yasaktır. Bu yasaklara uymadıkları tespit
edilenlerin faaliyetleri Yönetmeliğin 39 uncu maddede belirtilen usuller
çerçevesinde ilgili valilikçe veya Bakanlıkça durdurulur. İdarî yaptırımlar Madde
39 — Denetim sonucunda ortaya
çıkan ve denetim formuna kaydedilen ve ayrıca bir rapor ile Bakanlığa da
bildirilen; bu Yönetmelik hükümlerine ve bu konudaki diğer düzenlemelere
aykırı faaliyetlerin veya eksikliklerinin bir ay içerisinde sona erdirilmesi
veya giderilmesi hususu, ilgili Müdürlük tarafından diyaliz merkezi sahibine
yazılı olarak ihtar olunur ve bu durum, Bakanlığa bildirilir. Bu bir aylık
süre sonunda yapılacak ikinci denetimde eksikliklerini gidermeyen diyaliz
merkezinin açılma izni belgesi, ikinci bir ihtara gerek kalmaksızın ilgili
valilikçe iptal edilir. Tıbbî denetimler sırasında,
hastaların klinik ve laboratuvar değerlendirmeleri sonucunda tıbbî açıdan
yetersiz diyaliz yaptığı anlaşılan diyaliz merkezleri yazılı olarak ihtar
edilir. Yazılı ihtar ile verilecek bir aylık süreye rağmen, bu süre sonunda
yapılacak denetimde yetersiz diyaliz tedavisi yapmaya devam ettiği tespit
olunan diyaliz merkezinin açılma izin belgesi, ilgili valilikçe iptal edilir. Bakanlık tarafından herhangi bir
şekilde denetlenen ve Yönetmeliğe ve bu konudaki diğer düzenlemelere aykırı
faaliyet gösterdiği veya eksiklikleri olduğu anlaşılan merkez için,
aykırılıkların veya eksikliklerin giderilmesi amacıyla bir aylık süre
tanınması konusunda ilgili valiliğe talimat verilir; bu süre sonunda
Bakanlıkça yapılan veya valilik vasıtasıyla yaptırılan denetimde aykırılığa
son vermediği veya eksikliğini gidermediği anlaşılan merkezin açılma izni
belgesi, ilgili valilikçe iptal edilir. Ancak personel eksikliği durumunda
ilgili merkezde mevcut personele uygun olacak şekilde hasta sayısında
azaltmaya gidilir. Bakanlıkça verilecek talimata,
ilgili valilikçe gerektiği gibi uyulmaması sebebiyle, Yönetmeliğe aykırı
olarak faaliyetine devam ettiği anlaşılan merkezin açılma izni belgesi
doğrudan Bakanlıkça iptal edilerek, ilgililer hakkında idari ve yasal işlem
yapılır. Kapatılan ve açılma izni belgesi
iptal edilen diyaliz merkezlerinde tedavi gören hastalar Müdürlük tarafından,
hastaların istekleri doğrultusunda diğer diyaliz merkezlerine nakledilir. Bu
hastaların diyaliz tedavileri, nakil yapılan merkezlerce aksatılmaksızın
gerçekleştirilir. Faaliyetin
geçici olarak durdurulması Madde
40 — Diyaliz hizmetlerinin
sunulması kapsamında uyulması gereken ilgili mevzuata aykırı olarak hasta
veya toplum sağlığını riske attığı veya meslekî deontoloji kurallarına aykırı
faaliyet gösterdiği herhangi bir şekilde tespit olunan merkezin açılma izni
belgesi geçici olarak, hasta veya toplum sağlığını riske sokan durumlar veya
aykırılıklar giderilinceye kadar ilgili valilikçe veya Bakanlıkça askıya
alınır ve bu diyaliz merkezine hasta kabulü durdurulur. Faaliyeti geçici olarak
durdurulan merkezin kayıtlı hastaları, bu Yönetmeliğin 39 uncu maddesi
hükümleri çerçevesinde uygun şekilde başka diyaliz merkezlerine nakledilir. Cezaî yaptırımlar Madde
41 — Bu Yönetmelik
hükümlerine aykırı davranan ve faaliyet gösterenler hakkında, fiillerinin
niteliğine ve mahiyetine göre, Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri
uygulanır. ALTINCI KISIM Çeşitli ve Son Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM Çeşitli Hükümler Organ
ve doku nakli merkezleri ile ilişki Madde
42 — Bütün diyaliz
merkezlerinin; kendisine en yakın organ nakli merkezi ve Bakanlık ile
koordinasyon kurarak, böbrek nakline aday hastalarının, kan ve doku grupları
tayinlerini yaptırıp, Ulusal Bekleme Listesi’ne kaydettirmeleri gereklidir.
Diyaliz merkezleri hastalarının organ nakli için uygun şartlarda tutulmasını
sağlamakla ve hastaların durumlarını üç ayda bir kayıtlı bulunduğu Ulusal
Bekleme Listesine bildirmekle yükümlüdürler. Hastaların ve cihazların kayıtları Madde
43 — Diyaliz merkezinde,
diyalize giren, eğitimi yapılan, takip edilen hastaların tamamı için,
Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen tetkiklerin kayıtlarının da yer
aldığı ayrı şahsî takip dosyaları tutulur. Bu kayıtlar, ayrıca bilgisayar
ortamında da tutulabilir. Diyaliz merkezlerindeki her cihaz
için, o cihazla ilgili periyodik teknik bakım ve onarım bilgilerine ilişkin
kayıtların tutulması zorunludur. Su sisteminin kontrolü Madde
44 — Hemodiyaliz merkezleri
kullandıkları suların, arıtma sonrası örneklerinin üç ayda bir bakteriyolojik
ve 6 ayda bir kimyasal analizlerini ilgili mevzuata göre ruhsatı bulunan kamu
ya da özel laboratuarlarda yaptırmak zorundadır. Bu sonuçların standartlara
uygun olduğunu gösterir belgenin, merkezde bulundurulması zorunludur. Atıkların imhası Madde
45 — Kullanılan diyaliz sarf
malzemesinin, diyaliz solüsyon bidonları ve diğer tıbbî atıkların insan ve
çevre sağlığını olumsuz etkilemeyecek şekilde, kesici ve delici atıkların da
sert plastik kutularda muhafaza edilmeleri ve imhaları için ilgili mevzuata
uygun yöntemlerle merkezden uzaklaştırılmasının sağlanması zorunludur. Reuse Madde
46 — Reuse uygulaması,
hastanın anlayabileceği şekilde izah edilmek ve hastadan bilgilendirilmiş
onay formu alınmak kaydıyla, Bakanlıkça izin verilmiş merkezlerde
yapılabilir. Bu konudaki başvuruların değerlendirilmesi, Yönetmeliğin yayımı
tarihini izleyen altı ay içerisinde yayımlanacak genelgede belirlenecek
esaslara göre yapılır. Tatil diyalizi Madde
47 — Diyaliz hastalarının,
seyahat özgürlüğü kapsamında, Haziran ayından başlayarak Eylül ayı sonuna
kadar diyaliz merkezleri, su sistemi kapasitesinin uygun olması ve
Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine uygun olmak
kaydıyla merkeze cihaz eklemek suretiyle hizmet verebilir. Bu durumdaki merkezler için 13
üncü maddede belirtilen her tedavi seansı için bulundurulması gereken
personel şartına uygunluk aranır. Merkez, bu durumu bir dilekçe ile Müdürlüğe
bildirmekle yükümlüdür. Bu maddeye göre faaliyet gösteren
merkezin, açılma izin belgesi yenilenmez. İKİNCİ BÖLÜM Son Hükümler Düzenleme yetkisi Madde
48 — Bakanlık bu Yönetmeliğin
uygulanmasını sağlamak üzere her türlü alt düzenlemeyi yapmaya yetkilidir. Yürürlükten
kaldırılan hükümler Madde
49 — 1/9/1993 tarihli ve 21685
sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Diyaliz Merkezleri Yönetmeliği ek ve
değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır. Geçici Madde 1 — Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren
üç ay içinde Bakanlık nezdinde Kurul ve müdürlükler nezdinde de Komisyon
teşkil olunur. Müdürlükler, görevleri kapsamına giren mevcut diyaliz
merkezlerinin kayıt ve evraklarını Bakanlıktan devralır. Komisyonda yer alan ve Komisyonun
teşkilinden itibaren Bakanlığa ilgili valilikçe isimleri, kadro unvanları ve
tahsil durumu bildirilen Sağlık Müdür Yardımcısı ve Şube Müdürü, valiliklerin
tamamından gelecek listelerin Bakanlıkta toplanmasından itibaren üç ay
içerisinde Bakanlıkça yapılacak planlama çerçevesinde, diyaliz eğitimine
başlatılırlar. Bakanlık bünyesinde Bakanlıkça
gerçekleştirilecek inceleme ve denetimlerde görev almak üzere Genel
Müdürlüğün ilgili daire başkanlığı bünyesinde çalışan ve bu Yönetmeliğe göre
eğitim alma şartını haiz bulunan personel, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren üç ay içerisinde Bakanlıkça yapılacak planlama
çerçevesinde, diyaliz eğitimine başlatılırlar. Geçici Madde 2 — Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce
Bakanlıkça ruhsatlandırılan diyaliz merkezleri, Yönetmeliğin yürürlüğe
girmesinden itibaren en geç altı ay içerisinde, Yönetmeliğe uygunluklarını
sağlarlar. Durumlarını altı ay içerisinde bu
Yönetmeliğe uygun hale getirmeyen ve altı ayın sonunda ilgili müdürlükçe
yapılacak incelemelerde bu durumları tespit olunarak Bakanlığa bildirilen
diyaliz merkezlerinin açılma izin belgelerinin iptal edildiğine dair Bakanlık
onayları, ilgili valiliklere gönderilir ve bu diyaliz merkezlerinin
faaliyetlerine son verilir. Açılma izin belgesi bu şekilde iptal edilen
diyaliz merkezi, bu Yönetmeliğe göre yeniden açılma izni almak amacıyla
ilgili valiliğe başvurabilir. Ancak merkez olarak kullanılan
bina veya kısım için gerekli tadilatların ve sedye asansörünün yaptırılması
veya bünyesinde ruhsatlı biyokimya laboratuvarı bulunan diyaliz merkezleri
için bu laboratuvara ait müstakil bir giriş açılmasının ve diyaliz merkezinin
fizik ve bina şartları yönünden uygun hale getirilmesi için merkeze en çok
iki yıl süre verilir. Bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girmesinden önce Bakanlığa bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri bünyesinde
açılmış olan diyaliz merkezleri veya üniteleri, Yönetmeliğin yürürlüğe
girmesinden itibaren en geç altı ay içerisinde, fizik ve bina şartı haricinde
diğer şartlar bakımından Yönetmeliğe uygunluklarını sağlarlar. Altı ayın
sonunda Bakanlıkça yapılacak incelemelerde durumlarını bu Yönetmeliğe uygun
hale getirmemiş olduğu tespit olunan diyaliz merkezlerinin veya ünitelerinin
faaliyetleri, uygunluklarını sağlayıncaya kadar durdurulur. Geçici Madde 3 — Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce; a) Bu Yönetmeliğin 49 uncu
maddesi ile yürürlükten kaldırılan mevzuata göre sertifikası bulunmayan,
ancak en az üç ay diyaliz eğitimi gören İç Hastalıkları uzmanları ile Çocuk
Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlarına, en az altı ay diyaliz eğitimi gören
tabiplere, en az üç ay diyaliz eğitimi görmüş olan hemşirelere, b) Diyaliz merkezlerinde en az
bir yıl süre ile fiilen sorumlu uzmanlık, sorumlu tabiplik ve diyaliz
hemşireliği yapmış olmakla birlikte, bu Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan
mevzuat hükümlerine göre gerçekleştirilen sınavlara girememiş olanlara veya
girip de sınavda başarılı olamayanlara, c) Sağlık meslek liselerinin
hemşirelik bölümü mezunu olup da sağlık hizmetleri meslek yüksekokullarının
diyaliz bölümünden mezun olan diyaliz teknikerlerine, d) Diyaliz merkezlerinde en az üç
yıl süre ile fiilen diyaliz hemşireliği yapmış olan ancak ebe unvanlı olması
sebebiyle sertifika alma hakkı verilmemiş ebelere, bu Yönetmeliğin yayımlanmasından
itibaren en geç altı ay içerisinde, müdürlük kanalıyla Bakanlığa başvurmak
şartıyla bir sınav hakkı verilir. Teorik ve pratik sınavda başarılı olanlara
sertifika düzenlenir. Bu maddenin birinci fıkrasının
(a), (b) ve (d) bentlerinde belirtilen kişilerin Bakanlığa başvuru
dilekçelerinin ekinde, diyaliz eğitimi görmüş olduklarına veya fiilen sorumlu
uzmanlık, sorumlu tabiplik ve diyaliz hemşireliği yapmış olduklarına dair
çalıştıkları merkez yetkilisi veya kurum amiri tarafından onaylı belge; uzman
olanların uzmanlık belgelerini ve diğer personel için ise diplomalarının
noter tasdikli örneği ile özel merkezlerde çalışanlar için ayrıca sigorta
primleri ödemelerine dair belgelerinin sunulması zorunludur. Sınavın tarihi ve yapılacağı
diyaliz eğitim merkezleri, sınav tarihinden en az iki ay önce Bakanlığın
resmî internet sitesinde Bakanlıkça ilân edilir. Geçici Madde 4 — Bu Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan mevzuat
hükümlerine göre 1/1/2001 tarihinden önce diyaliz eğitimi görerek sertifika
alanlar, Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren on sekiz ay sonra
yapılacak resertifikasyon sınavına girmek zorundadırlar. Girdikleri
resertifikasyon sınavında başarılı olamayanlara, açılacak ilk resertifikasyon
sınavına da girme hakkı verilir. İkinci kez girdiği resertifikasyon sınavında
da başarılı olamayanların sertifikaları iptal edilir. Sertifikası bu şekilde iptal
edilenler, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca yeniden diyaliz eğitimine
başvurabilirler ve bu eğitimler sonunda sınava girerek başarılı olmaları
halinde kendilerine sertifika düzenlenir. Bu hükme göre resertifikasyon
sınavına girecek olanlarla ilgili usul ve esaslar 35 inci maddede belirtilen yönerge ile düzenlenir. Yürürlük Madde
50 — Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde
51 — Bu Yönetmelik hükümlerini
Sağlık Bakanı yürütür. |